Mr. Đỗ - Wikileaks vs quyền tự do ngôn luận

  • Bởi Admin
    30/11/2010
    2 phản hồi

    Mr. Đỗ

    00000000000000000000.jpg
    Ảnh: AFP

    Tóm lại là muốn bắt Julian Assange thì công an Mỹ phải đẩy anh chàng vào tư thế mát mẻ (với một đứa trẻ).

    Dường như khả năng này đã được người ta - tức giới cầm quyền ở nơi này nơi kia - tính tới. Thế mới có chuyện Thụy Điển truy nã Á Sang (gọi Á Sang cho dễ, đừng nhầm với anh Tư) về tội dâm ô.

    Thụy Điển là một thiên đường của tự do ngôn luận, tự do báo chí. Cứ xem mấy vụ việc liên quan tới tờ Aftonbladet, hay là vụ biếm họa Muhammad thì rõ. Vì lẽ đó mà Á Sang đã chọn Thụy Điển để đặt máy chủ cho Wikileaks. Thế thì chẳng thể vì chuyện "leak" mà giới cầm quyền Thụy Điển chà đạp lên luật pháp - và cao hơn là các giá trị văn hóa tới mức cốt lõi - của họ được.

    Cách hay nhất là tìm xem anh này từng "Mạch Lâm" với ai chưa để mà truy tố. Nhưng Mạch Lâm nó cũng phải kheo khéo tí.

    Bây giờ nói tới chuyện ông Mỹ. Ông này bị Á Sang chơi nặng nhất. Chuyện này thì cũng dễ hiểu thôi, vì ông Mỹ luôn "hot", cỡ như Hương Giang vậy. Sau khi Á Sang tung ra một loạt thông tin "nhạy cảm" khiến người Mỹ bẽ bàng, thì bây giờ quan chức Mỹ đang tìm cách truy cứu trách nhiệm hình sự với gã người Úc này. Tất nhiên muốn đưa anh ta ra tòa không đơn giản là chuyện đẩy anh ta vào khách sạn Mạch Lâm. Bắt người phải đúng luật, truy người phải đúng tội.

    Mỹ có rất nhiều tài liệu mật, và tối mật. Họ có rất nhiều đạo luật để bảo vệ những tài liệu ấy. Nhưng họ cũng có một hiến pháp, với Tu chính 1 nêu rõ quyền bất khả xâm phạm của diễn đạt.

    Một người không thể bị bắt về tội đã "nói gì, viết gì". Hồi trước, Judy Miller, trong vụ Valerie Plame, bị bắt giam sau khi tiết lộ danh phận một điệp viên và nhiều chuyện thâm cung bí sử lên mặt báo. Nhưng ở đây, công an bắt Miller không phải vì những gì cô ta viết trên báo, mà vì cô ta kháng lệnh làm chứng trước tòa, tức một tội danh nằm ở nhóm "cản trở công lý" hay đại khái thế.

    Vụ Wikileaks cũng thế. Công an Mỹ không thể bắt Á Sang về tội "làm lộ bí mật quốc gia", chưa nói đến tội "tuyên truyền chống nhà nước cộng hòa" hay là "tuyên truyền chống phá sự thống nhất của liên bang", hic! Hiến pháp Mỹ cấm các cơ quan công quyền bắt bớ tội đó (mà làm gì có những tội đó). Muốn bắt thì phải đẩy Á Sang vào "tư thế Mạch Lâm" mà phải với một đối tác vị thành niên mới được.

    Á Sang cũng không thể bị bắt về tội tiết lộ bí mật quốc gia, nếu chiếu theo các đạo luật về gián điệp hay tương tự, bởi đơn giản một điều ông này không phải là kẻ đã tuồn tin từ cơ quan công quyền ra ngoài. Ông chỉ là người công bố các thông tin đó. Người công bố không bao giờ bị bắt. Quan chức tiết lộ thông tin mới có thể bị truy tố.

    Ở đây, cũng có một điểm có thể gây tranh cãi, đó là: Á Sang có thể bị coi là người tiết lộ thông tin được không (vì ông đã "bắn" tin cho một số tờ báo lớn trước khi công bố lên Wikileaks)? Nhưng có lẽ nhà chức trách Mỹ khó mà truy tố (chuyển tội) ông theo kiểu này, bởi làm thế có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho Tu chính 1, chưa kể là bị báo chí và dân ủng hộ tự do ngôn luận chỉ trích. Trừ trường hợp Á Sang dùng "tà pháp" để xâm nhập kho cơ mật, hối lộ hoặc xyz gì đó chẳng hạn.

    Đó là Mỹ.

    Ở Anh, Đạo luật Bí mật Chính thức ngặt hơn người Mỹ. Theo đó một người đã hoặc đang là viên chức chính quyền (đặc biệt là ngành tình báo) sẽ bị truy tố nếu "ho he". Nhưng đó là luật, còn việc vận nó vào thực tế thì giới chức Anh cũng rất cẩn trọng. Nói chung là họ có xu hướng tránh chuyện phải đem luật này ra để xử ai đó, vì đem nó ra sẽ gây nhiều tranh cãi về quyền tự do ngôn luận. Một câu hỏi cũng thường được đặt ra là: nếu (cựu) quan chức đó tiết lộ một thông tin cơ mật mà hành động tiết lộ này có lợi cho công chúng thì sao (chẳng hạn phanh phui một âm mưu đen tối của giới cầm quyền)? Nói chung ở mấy nước dân chủ thường có những thứ đau đầu như thế, chứ không đơn giản Mạch Lâm một phát là xong/Chỉ dăm ba phút đi tong một chàng.

    Bây giờ trở lại nước Mỹ, hồi năm 2000, nghe đâu một số ông nghị liên bang cũng đệ trình dự luật hình sự hóa chuyện một cá nhân công bố thông tin mật quốc gia. Nhưng Bill Clitnon đã phủ quyết dự luật này.

    Đương nhiên!

    Bill không thể đạp lên Tu chính 1.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Theo các điều khoản về Tự do ngôn luận, anh có quyền tự do bày tỏ quan điểm nhưng không có quyền xâm phạm tự do của người khác. Các chính khách và các nhà ngoại giao có quyền giữ bí mật các trao đổi và thư tín cá nhân. Wikileaks đã đi xâm phạm tự do của người khác. Tôi xem anh ta là một tội phạm và là một tên khủng bố vì tiết lộ thư tín cá nhân với mục đích xấu! Đây là một loại tội phạm mới, tôi nghĩ các nhà lập pháp Mỹ sẽ sớm thông qua một đạo luật đề xử lý loại tội phạm này.

    Mr. Đỗ - Interpol truy nã Assange, nhưng kiểu nào?


    Kiểu cầm ống nói của Á Sang cực kỳ thách thức

    Báo chí tiếng Việt đang đồng loạt đưa tin "Interpol truy nã nhà sáng lập WikiLeaks". Tìm kiếm trên mạng Google theo cú pháp, "Interpol""truy nã""Assange", tôi có được 1.120 kết quả trong vòng 0,18 giây, trong đó ở trang đầu tiên đều có các tít kiểu "Interpol phát lệnh truy nã giám đốc WikiLeaks"; "Interpol truy nã Assange toàn cầu"; "Interpol đưa Assange vào danh sách truy nã đặc biệt"... Ở trang thứ hai, thậm chí tôi còn thấy kết quả: "Interpol phát lệnh bắt sáng lập viên WikiLeaks" (báo Lao Động)...

    Nói chung đọc xong mấy tờ báo này, người đọc buộc phải hiểu rằng Tổ chức Cảnh sát Quốc tế vừa phát lệnh bắt Assange.

    Báo chí phương Tây không đưa tin kiểu đó. Chẳng hạn CNN đưa rất rõ. Sau khi viết rằng Interpol liệt Assange vào danh sách "most-wanted" thì họ chua thêm: "The 'Red Notice' is not an international arrest warrant. It is an advisory and request, issued to 188 member countries 'to assist the national police forces in identifying or locating those persons with a view to their arrest and extradition'" - nghĩa là cái "Thông báo đỏ" của Interpol không phải là lệnh bắt, chỉ là một cái thông báo mang tính chất tư vấn, hướng dẫn 188 thành viên của tổ chức này rằng thì là mà thấy thằng nớ thì nhớ theo dõi cho chặt nhá, rồi chuyện bắt bớ nếu được thực hiện thì phải do cảnh sát các nước mần, không phải Interpol. "Thông báo đỏ" vì thế không phải là một lệnh truy nã - theo nghĩa truy nã là "dò theo để bắt". Chuyện "Thông báo đỏ" này là Interpol mần theo đề nghị của Thụy Điển.

    Tóm lại là Interpol không có thẩm quyền phát lệnh truy bắt một người nào, vì chuyện đó liên quan tới chủ quyền của các nước.

    Tôi nghĩ các nhà báo mần việc ở các báo tiếng Việt khi làm tin này hoàn toàn có thể vào trang của Interpol để xem họ nói gì trong đó, chứ không chỉ đọc lướt các trang báo tiếng Anh rồi biên lại. Nếu vào trang của Interpol thì sẽ không có chuyện phán rằng tổ chức cảnh sát quốc tế truy bắt Assange.

    Trích:
    "INTERPOL cannot demand that any member country arrests the subject of a Red Notice. Any individual wanted for arrest should be considered innocent until proven guilty. "

    Ngoài lề:
    Chắc chắn Assange sẽ lên trang bìa của Time với tư cách là Nhân vật của năm. Nhưng tôi không quan tâm tới điều đó bằng WikiLeaks ở góc độ là một cuộc cách mạng về tự do thông tin và tư duy đưa tin.

    Theo blog Mr. Đỗ