Uy tín là trọng, sinh mạng thì khinh

  • Bởi Admin
    03/11/2010
    1 phản hồi

    Trân Văn, thông tín viên RFA

    Đêm 23 tháng 10, công an đã đổ đến tư gia của bà Lê Nguyễn Hương Trà – một blogger có nick name “Cô gái Đồ Long” - tọa lạc ở quận Tân Bình, TP.HCM – để bắt bà theo thủ tục bắt khẩn cấp.

    Ngày 1 tháng 11, Thiếu tướng Cao Minh Nhạn, Tổng cục phó Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm của Bộ Công an chính thức loan báo, cơ quan này đã có quyết định khởi tố bà Lê Nguyễn Hương Trà về tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”.

    Nguyên nhân chính khiến bà Trà bị bắt là vì bà đã từng công bố trên Internet một bài viết, trong đó có những chi tiết liên quan đến vợ con ông Nguyễn Khánh Toàn, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam.

    Việc Công an Việt Nam sử dụng công quyền để bảo vệ uy tín của ông Nguyễn Khánh Toàn và gia đình ông ta có đúng pháp luật và còn gì khác đáng ngẫm nghĩ.

    Bắt khẩn cấp vì đụng vào tướng!

    Ngày 14 tháng 10, bà Lê Nguyễn Hương Trà đưa lên blog “Cô gái Đồ Long” bài “Các người đẹp lấy chồng”. Khoảng 1/3 bài viết gần 2.000 từ này, đề cập đến chuyện một trong những diễn viên múa ở TP.HCM sẽ lấy Nguyễn Khánh Trọng – con trai ông Nguyễn Khánh Toàn làm chồng.

    Bà Trà đã gom nhặt dư luận để kể thêm với độc giả rằng, con trai ông Thứ trưởng thường trực Bộ Công an là một thanh niên ăn chơi nổi tiếng, đã từng “đầu ấp, tay gối” với rất nhiều diễn viên, ca sĩ, kể cả Hoa hậu Việt Nam. Nguyễn Khánh Trọng cũng chính là người dùng chiếc Camry mà Bùi Tiến Dũng – bị án chính trong vụ án PMU 18 – cho lãnh đạo ngành Công an “mượn”.

    Cũng theo bà Trà thì ngày nào, cô diễn viên múa ở TP.HCM cũng gửi hoa cho bà mẹ chồng tương lai, một “hoàng hậu không ngai”, một “Giang Thanh” (nhân vật từng khuynh loát chính trường Trung Quốc từ 1966 - 1976) của Việt Nam…

    Những trường hợp bắt người khẩn cấp mà không đúng với các trường hợp đã nêu trong khoản 1 của điều 81 Luật Tố tụng Hình sự 2003 thì đều là sai, đều là phi pháp.

    » Luật sư Hà Đình Sơn

    Đúng hai tuần sau khi đưa lên blog “Cô gái Đồ Long” bài “Các người đẹp lấy chồng”, bà Trà bị “bắt khẩn cấp”.

    Khoan bàn đến những chi tiết trong bài “Các người đẹp lấy chồng” có chính xác hay không. Liệu Công an có quyền thực hiện thủ tục bắt khẩn cấp để xem xét, xử lý về mặt hình sự, chỉ vì ai đó công bố những thông tin bị xem là sai sự thật, ảnh hưởng tới uy tín của những công dân khác? Chúng tôi đã nêu những thắc mắc này với luật sư Hà Đình Sơn…

    Trân Văn: Theo Luật Tố tụng Hình sự của Việt Nam thì lúc nào công an có quyền bắt người theo thủ tục “bắt khẩn cấp"?

    Luật sư Hà Đình Sơn: Điều 81 của Bộ Luật Tố tụng Hình sự 2003 quy định rất rõ những trường hợp bắt người khẩn cấp. Thứ nhất là khi có căn cứ để cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Căn cứ thứ hai là khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

    Trường hợp thứ ba là khi thấy có dấu vết của tội phạm ở người hoặc tại chỗ ở của người bị nghi thực hiện tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu huỷ chứng cứ.

    Trân Văn: Thưa anh, tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt với tội ấy là đến 15 năm tù. Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt với tội ấy là trên 15 năm tù.

    Hình phạt tối đa của tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” chỉ đến 7 năm.

    Thế thì với một người mà có hành vi bị xác định là phạm tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân”, nếu như không có các yếu tố cần phải ngăn chặn người đó trốn, không có yếu tố người đó tiêu hủy chứng cứ và tội họ phạm không phải là tội thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng hay đặc biệt nghiêm trọng thì có cơ sở để bắt khẩn cấp không?

    Luật sư Hà Đình Sơn: Theo quan điểm của tôi, những trường hợp bắt người khẩn cấp mà không đúng với các trường hợp đã nêu trong khoản 1 của điều 81 Luật Tố tụng Hình sự 2003 thì đều là sai, đều là phi pháp.

    Trân Văn: Thưa anh, nếu việc “bắt khẩn cấp” không hội đủ các yêu cầu của Luật Tố tụng Hình sự như anh vừa kể thì cơ quan nào có trách nhiệm khắc phục hậu quả do vi phạm tố tụng?

    Luật sư Hà Đình Sơn: Theo nguyên tắc chung của pháp luật thì cơ quan nào làm sai, cơ quan đó phải khắc phục.

    Để chết dân thì không bị truy cứu

    Vào thời điểm Bộ Công an thực hiện việc bắt khẩn cấp bà Lê Nguyễn Hương Trà thì cũng tại TP.HCM, cả báo giới lẫn công chúng ở thành phố này đang tỏ ra hết sức bất an khi hàng loạt “hố tử thần” liên tục xuất hiện trên nhiều con đường.

    Điểm đáng chú ý là tuy hiện tượng mặt đường bỗng nhiên lún sụt vì thi công cẩu thả, kiểm tra, giám sát vô trách nhiệm, đã kéo dài từ tháng 7 đến cuối tháng 10 và làm cho vài người thiệt mạng, một số người khác bị thương, hàng chục phương tiện giao thông các loại bị hư hại, giao thông đình trệ, song vẫn không có bất kỳ cá nhân nào bị truy cứu trách nhiệm. Đây cũng là lý do để chúng tôi tiếp tục nêu ra một số thắc mắc khác với luật sư Hà Đình Sơn…

    Trân Văn: Thưa anh, theo Luật Hình sự Việt Nam, khi có những công dân tử vong do tắc trách trong kiểm tra, giám sát việc thi công các công trình công cộng thì các cơ quan bảo vệ pháp luật có bị buộc phải khởi tố vụ án để điều tra, xác định trách nhiệm của những cá nhân có liên quan không?

    Luật sư Hà Đình Sơn: "Theo quy định của Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam thì khi mà có vi phạm Luật Hình sự Việt Nam thì các cơ quan điều tra phải có trách nhiệm khởi tố."

    Trân Văn: Những trường hợp do tắc trách khiến công dân tử vong, bị thương, tài sản bị hư hại thì có dấu hiệu của tội gì?

    Luật sư Hà Đình Sơn: "Nếu như công dân tử vong, bị thương, tài sản bị hư hại như trường hợp các hố ở trên đường giao thông tại một số thành phố thì có dấu hiệu của tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng."

    Trân Văn: Thưa anh, vì sao trong thực tế, rất hiếm khi lối ứng xử tắc trách bị khởi tố?

    Luật sư Hà Đình Sơn: "Điều này xuất phát từ một thực tế, đây là lỗi gián tiếp của cơ quan nhà nước gây ra cho người dân. Với lỗi gián tiếp thì Việt Nam thường không để ý đến đối tượng vi phạm.

    Có một thực tế nữa là ở Việt Nam, các cơ quan nhà nước cũng như công chức mà gây thiệt hại cho người dân thì quá nhiều và quá phổ biến nên nó trở thành như một thói quen và người ta có thể gọi là một văn hóa tiêu cực của xã hội.

    Trong xã hội không có đối trọng nên các công chức và các cơ quan nhà nước đã tỏ ra thản nhiên hay là vô cảm về trách nhiệm của mình trước xã hội.

    » Luật sư Hà Đình Sơn

    Nguyên nhân thì có lỗi từ hai phía. Một phía là do người dân cam chịu sự vô lý này. Người dân đã bị mất khả năng phản kháng trước những vi phạm quyền lợi và sau đó thì người ta trở thành bàng quan với các vấn đề của xã hội.

    Lỗi thứ hai ở về phía nhà nước, do các cơ quan hoặc là công chức nhà nước không chịu một sức ép pháp luật nào. Nói cách khác là trong xã hội không có đối trọng nên các công chức và các cơ quan nhà nước đã tỏ ra thản nhiên hay là vô cảm về trách nhiệm của mình trước xã hội."

    * * *

    Đến nay, đã có hai viên tướng Công an đứng ra giải thích, khẳng định việc bắt bà Lê Nguyễn Hương Trà là đúng pháp luật và cần thiết. Còn tại TP.HCM, báo giới thống kê đã xác định được 31 “hố tử thần” nhưng chưa biết ai phải chịu trách nhiệm vì Công an Việt Nam không khởi tố vụ án hình sự nào.

    Chủ đề: Pháp luật

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Một vụ "vu khống" khác để độc giả so sánh với vụ blogger Cô Gái Đồ Long, không ai bị bắt khẩn cấp cả:

    Ca sĩ Hồ Ngọc Hà kiện báo vì bị xúc phạm đời tư

    Có thể coi Hồ Ngọc Hà là nghệ sĩ đầu tiên quyết định kiện một tờ báo vì cho rằng đã xâm hại nghiêm trọng đời tư của cô.

    “Tôi không thể không lên tiếng”

    “Với tư cách cá nhân, là nghệ sĩ, tôi có thể chọn cách im lặng khi đời tư bị xâm phạm nghiêm trọng, nhưng khi những thông tin được đăng với mục đích cố ý bôi nhọ danh dự cả gia đình tôi thì ba mẹ tôi không thể không lên tiếng”, Hồ Ngọc Hà cho biết.

    Và chiều qua 4-6, gia đình Hồ Ngọc Hà đã làm việc với luật sư Nguyễn Minh Thuận (Công ty Hợp Danh Sài Gòn Việt Nam, trụ sở tại TP.HCM) để chuẩn bị các thủ tục pháp lý, trong đó có đơn khiếu nại Báo Pháp luật và cuộc sống - nơi đã đăng bài viết về đám cưới năm 16 tuổi của Hồ Ngọc Hà mà theo cô và gia đình là “rất nhiều chi tiết không đúng sự thật”.

    Bà Nguyễn Thị Hương, mẹ Hồ Ngọc Hà bày tỏ: “Nếu có cưới hay không, đó là chuyện riêng của mỗi gia đình, và với người nghệ sĩ, chia sẻ chuyện cá nhân của họ hay không, đó là quyền của họ. Người viết có thể khai thác đời tư nghệ sĩ, nhưng không được nói sai sự thật và xúc phạm danh dự cả những người thân và gia đình của họ”.

    Bà Hương nói nội dung bài viết có nhiều điểm không đúng sự thật. Thứ nhất, năm 2001, khi 2 gia đình gặp gỡ tại nhà bà ở Quảng Bình, thì bà nội của Hà đã mất (năm 1996), nhưng trong bài viết đã ghi “Bà nội của Hồ Ngọc Hà có điều gì đó như mang nặng trong lòng một nỗi mặc cảm không dễ san sẻ. Bà được ngồi vào bàn giữa nhưng được một lúc lại bỏ vào trong...”.

    Thứ hai, bài viết nêu, vì thời điểm đó, Hà loan tin có bầu nên đám cưới diễn ra vội vàng, sớm hơn dự định, trong khi “Hà không có bầu và cũng chẳng bắt hay ép ai làm đám cưới vì đã có bầu”, Hồ Ngọc Hà khẳng định.

    Thứ ba, thời điểm ấy, tính theo năm sinh 1984, Hà 17 tuổi (nhưng báo viết 16!); ai cũng hiểu nếu chưa đủ tuổi đăng ký kết hôn (18 tuổi) và chưa đăng ký thì làm sao “Hà có thể đòi chia tài sản, để “mẹ chồng” phải bắt Hà ký vào tờ cam kết “Tôi tự nguyện bỏ anh H. Tôi không có ràng buộc gì với anh H. về tài sản” như báo đã viết.

    “Đó là chưa kể những chi tiết thêm thắt, thêu dệt như cách viết của tiểu thuyết chẳng khác nào cố ý bôi nhọ gia đình chúng tôi” - bà Hương nói.

    Những bức xúc của người cùng cảnh

    Trên thực tế, thời gian qua không ít nghệ sĩ đã bị khai thác đời tư lẫn công việc theo hướng xấu, làm ảnh hưởng đến nghề nghiệp, đời sống cá nhân lẫn gia đình họ. Nhưng chính vì nghĩ rằng, “cứ để thời gian trả lời”, hoặc “nếu kiện tụng sẽ rất hao tốn thời gian, công sức” mà chưa chắc sẽ được giải quyết vì những “vấn đề” bị xúc phạm rất nhạy cảm hoặc trừu tượng... nên cuối cùng họ đành chọn giải pháp im lặng.

    Trước nhiều vụ việc được thông tin, từ chuyện Hồ Ngọc Hà, đến cách nhìn nhận và suy diễn về gia đình Lam Trường, gia đình Quang Dũng rạn nứt, mỗi người mỗi ngả..., ca sĩ Hồng Nhung lên tiếng: “Dù là cô giáo, là bác sĩ hay công dân bình thường cũng đều có những ảnh hưởng xã hội nhất định trong khu vực, cộng đồng họ sinh sống. Riêng nghệ sĩ, sự nghiệp của họ gắn liền với công chúng, dựa trên sự tin tưởng, yêu mến của công chúng, nên khi đời tư, nhân phẩm họ bị bôi nhọ sẽ ảnh hưởng rất lớn, không chỉ làm tổn thương tinh thần, mà làm mất niềm tin ở công chúng, trong khi chưa chắc những thông tin không hay về họ là đúng”.

    Còn Lam Trường thì bức xúc: “Có thể chuyện gia đình người ta chưa đi đến đâu, nhưng chỉ cần một câu viết ra cũng có thể làm mọi thứ thay đổi hoặc đẩy nhanh đến bờ vực”.

    Với nghệ sĩ, cảm xúc, tinh thần ảnh hưởng không ít đến công việc của họ. Thế nên, “nếu người bình thường khi bị đánh chỉ đau một, thì nghệ sĩ phải chịu đau gấp hai, ba chục lần”, như Phương Thanh chia sẻ, vì nỗi đau ấy của họ đã trở thành chuyện để “mua vui” cho không ít người.

    Luật sư Lê Quang Vy (Văn phòng luật sư Lê Quang Vy, Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết có những điều khoản quy định nhằm bảo vệ đời tư cá nhân. Cụ thể:
    - Khoản 4, điều 5 Nghị định số 51/2002 quy định: "Không được đăng, phát tin bài ảnh hưởng xấu đến đời tư, công bố tài liệu, thư riêng của cá nhân khi chưa được sự đồng ý của người viết thư, người nhận thư hoặc người chủ sở hữu hợp pháp tài liệu, bức thư đó...".

    - Điều 38 Bộ luật Dân sự quy định về quyền bí mật đời tư: "Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ" và "Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý...”.

    Ngoài ra, đối với người biểu diễn thì ngoài quyền nhân thân theo quy định của pháp luật thì họ còn được pháp luật quy định về quyền được bảo vệ sự toàn vẹn hình tượng biểu diễn (khoản 2 điều 745 Bộ luật Dân sự).

    Theo Nguyên Vân (Thanh Niên)