Nguyễn Ngọc Lanh - Hãy minh bạch tính từ “xã hội chủ nghĩa” (XHCN)

  • Bởi Admin
    31/10/2010
    9 phản hồi

    GS. Nhà giáo nhân dân Nguyễn Ngọc Lanh

    Chủ nghĩa xã hội (CNXH) còn xa lắc, dù 30 năm nay tên nước ta là như thế.

    Trong một văn bản dài thì đoạn mở đầu của nó nhằm đưa nhanh người đọc đi tới chỗ mà người soạn thảo muốn; còn đoạn kết nhằm chốt lại điều gì đó.

    Đoạn kết dự thảo Cương Lĩnh trình đại hội XI viết (nguyên văn):

    Cương lĩnh này là ngọn cờ chiến đấu vì thắng lợi của sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội, định hướng cho mọi hoạt động của Đảng hiện nay và trong những thập kỷ tới. Thực hiện thắng lợi Cương lĩnh này, nước nhà nhất định trở thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh.

    Đảng kêu gọi tất cả những người cộng sản, toàn thể đồng bào ở trong nước và ở nước ngoài mang hết tinh thần và nghị lực phấn đấu thực hiện thắng lợi Cương lĩnh, vững bước đi tới tương lai.

    Như vậy, theo văn kiện, muốn tới CNXH phải đi “từng bước quá độ”, mỗi bước tính bằng “những thập kỷ” (bước đầu, kể từ khi đổi tên nước năm 1976 là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cho đến nay đã là trên ba chục năm và chỉ còn nước ta - có lẽ là nước cuối cùng cùng với Libya (Đại Dân quốc Nhân dân Xã hội Chủ nghĩa Ả Rập Libya) mà quốc hiệu có cụm từ “xã hội chủ nghĩa”1 ). Sẽ gian khó, phức tạp, do vậy đảng ta phải nhấn mạnh Cương Lĩnh là “ngọn cờ chiến đấu”; và phải huy động mọi nguồn lực của “toàn đảng, toàn dân”, “mang hết tinh thần, nghị lực phấn đấu” để thực hiện. Dẫu vậy, phải hết thời kỳ quá độ nước ta mới “thành một nước XHCN”. Lại còn thời kỳ đi lên CNCS tiếp theo nữa chứ.

    Đi lên CNXH là khát vọng của nhân dân ta (Cương Lĩnh). Nếu đúng vậy, đảng CSVN cần giữ vững sứ mạng lãnh đạo và cầm quyền, dù hết sức lâu dài, nhưng đó là do lịch sử trao phó - cho tới tận khi nào nước ta có CNXH, rồi chủ nghĩa Cộng Sản, dân ta bước vào Thế Giới Đại Đồng. Tính ra, không thể dưới vài-ba thế kỷ. Trung Quốc dự kiến một thế kỷ để có “cơ sở vật chất ban đầu” của CNXH mà vẫn bị coi là quá lạc quan.

    Chốt lại, thời kỳ quá độ sẽ rất dài, CNXH còn rất xa.

    XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH là tên văn bản.

    Do vậy, điều đương nhiên là văn bản phải sử dụng các từ CNXH và XHCN. Và quả nhiên, chúng xuất hiện hơi nhiều: 22 lần đối với tính từ XHCN và 15 lần đối với danh từ CNXH.

    Cái gọi là “CNXH” mà dân Liên Xô tốn cả đời người để xây dựng, rốt cuộc lại không phải là CNXH. Chính dân Liên Xô đã hoảng sợ đưa nó vào Lịch Sử - như loạt bài của THỜI NAY nêu trên báo Nhân Dân điện tử (tháng 10-2010). Rõ ràng, CNXH dù trên giấy tốt đẹp đến đâu, vẫn không phải cái có thể đem thử nghiệm tuỳ hứng trong cuộc sống. Và, kể từ khi Mác và Enghen công bố Tuyên Ngôn Đảng Cộng Sản cho Quốc tế cộng sản Đệ Nhất tới nay đã 162 năm, trên hành tinh chúng ta chưa đâu có CNXH đích thực. Trong khi đó, các bậc cách mạng tiền bối khi nói về CNXH (trên lý thuyết, tất nhiên) lại chỉ chấm phá vài nét khá sơ sài, khiến không ai có thể mường tượng cho cụ thể được. Chính Lê nin cũng không hình dung ra nó khi ông phải thay chính sách “cộng sản thời chiến” bằng NEP. Còn Stalin - người có công sáng tạo cụm từ “chủ nghĩa Mác-Lênin”, cũng là người xác định nội hàm cho nó, và đích thân áp dụng nó để xây dựng CNXH – thì rốt cuộc lại thành một chế độ mang đặc trưng “phương thức sản xuất châu Á”, rất lạc hậu, khá tàn bạo. Nông nỗi nào ra thế?

    Dẫu sao, hãy thống nhất một điều, từ nay hễ nói tới cụm từ “chủ nghĩa Mác-Lênin”, chúng ta phải nhớ tới người sáng tạo ra nó: Stalin.

    Chốt lại, CNXH (danh từ) còn khó hình dung, chưa ở đâu có; vậy thì XHCN (tính từ) càng cần được tìm hiểu cho thấu đáo. Nhất là, với một văn bản nghiêm túc như Cương Lĩnh – liên quan quãng đường tính bằng thế kỷ, lôi cuốn toàn dân tộc ta vào cuộc – càng phải được hiểu cho tường tận.

    Xin nói ngay: đến nay, chính tôi cũng chưa tường tận, và sẵn sàng nghe mọi giải đáp.

    Sử dụng một từ sẵn có phải tôn trọng nội hàm đã xác định của nó!

    Chúng ta có quyền nghĩ ra một từ mới và gán cho nó một nội hàm, miễn là mọi người chấp nhận và đồng ý sử dụng nó. Điều này không dễ, trí thức nước ta đóng góp rất ít.

    Căn bệnh ấu trĩ tả khuynh, duy ý chí là căn bệnh của Đảng ta theo lời nhận xét của Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh vào dịp Đại hội VI: Căn bệnh này có liên quan đến “nguồn gốc lịch sử là nước ta chưa trải qua giai đoạn dân chủ tư sản”, “tư tưởng phong kiến còn nặng nề”, “trình độ kiến thức, khả năng thông tin còn thấp kém”…

    Không nghĩ ra từ mới thì vay mượn mà dùng, cũng hoàn toàn là chuyện bình thường, nhưng phải tôn trọng nội hàm gốc của từ. Đó là thái độ văn hoá, sòng phẳng và lương thiện. Các nhà cách mạng tiền bối (Lương Văn Can, Phan Bội Châu, rồi đến Hồ Chí Minh…) đều có thái độ như vậy khi sử dụng các khái niệm mới - của cách mạng tư sản - như dân chủ, tự do, dân quyền, pháp quyền… vân vân. Chúng ta vẫn cứ dùng, không cần chú thích gì thêm, chứng tỏ chúng được hiểu theo nguyên gốc. Khi cần giải thích để đồng bào trình độ thấp cũng hiểu được, các vị vẫn trung thành với nghĩa gốc của từ ngữ.

    Sau này, nhiều từ được một số người gắn thêm tính từ, như “kiểu phương Tây” và “kiểu phương Đông” để phân biệt…

    Không khó lắm để nhận ra mục đích của sự phân biệt: vì học thuật hay vì cái khác.

    Trước hết, liệu chúng có khác biệt thật hay không. Thứ hai, nếu có, bối cảnh dùng từ có cần phân biệt hay không. Cuối cùng tính từ thêm vào để phân biệt có bóp méo hay đảo ngược khái niệm gốc không. Giả sử, nếu thật sự có hai kiểu dân chủ (phương Tây và phương Đông) thì nội hàm cơ bản/ bản chất của khái niệm dân chủ vẫn phải là một. Phần khác biệt, dù kể lể ra vô số, nhưng cộng lại vẫn chỉ là chi tiết. Để dễ hiểu, đã là “người” thì dù ở phương Tây hay phương Đông vẫn cứ là “người”, dù có thêm cả đống tính từ để phân biệt rõ thêm.

    Thêm XHCN vào khái niệm (để phân biệt) là cần thiết, nhưng xin chú ý…

    Tính từ XHCN được dùng để nêu tính ưu việt của CNXH so với các chủ nghĩa khác. Nguyên tắc muôn thuở là, tính từ không được phép làm thay đổi nghĩa cơ bản của danh từ - như trên đã nêu. Khi ta nói “xã hội XHCN” thì “xã hội” là một danh từ có nội hàm cơ bản đã xác định, không ai được tự ý thay đổi. Nhưng khái niệm “xã hội XHCN” là cái hoàn toàn mới hơn (chưa có mô hình trên thực tế), do vậy chúng ta buộc phải xác định rõ nội hàm (lý thuyết) cho nó. Đương nhiên, chúng ta có quyền dùng suy nghĩ chủ quan để gán cho nó một nội dung theo ý ta muốn - tất nhiên có dựa vào những căn cứ khoa học nào đó. Ví dụ, với Việt Nam thì nội hàm của “xã hội XHCN” là: Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng văn minh… Hai vấn đề sẽ nảy sinh:

    a) Nội hàm này đã đặc trưng/ bản chất chưa? Chú ý: càng phải dài dòng giải thích, kể lể, lại càng ít đặc trưng (nếu không cẩn thận, có khi nó chỉ mới đặc trưng cho “xã hội tư sản văn minh” ở thời kỳ phát triển rất cao);

    Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới (trích Dự thảo Cương Lĩnh).

    b) Nếu (về lý thuyết) được coi là đặc trưng, liệu thực tiễn có chấp nhận nó? Câu hỏi này chỉ tương lai hàng thế kỷ mới trả lời được. Như trên đã “chốt lại”, thời kỳ quá độ rất dài, thế hệ trẻ em sinh năm 2010 chưa hẳn đã thấy CNXH. Do vậy, chúng ta cần có đủ khiêm tốn để không quá khẳng định hoặc quá ca ngợi một sự vật chưa hiện hình.

    Với các khái niệm khác có gắn tính từ XHCN, như: Chế độ XHCN, nhà nước XHCN, pháp quyền XHCN, dân chủ XHCN, con đường XHCN, định hướng XHCN, Tổ quốc XHCN… vân vân, cũng đều phải làm rõ như vậy. Tất cả, chúng mới chỉ tồn tại về lý thuyết với nội hàm chưa xác định - trừ một điều được hứa hẹn là chúng sẽ “tốt hơn” cái tương tự (đang thật sự tồn tại) của CNTB. Chúng ta không thể hành văn như chúng đã có hoặc sắp có. Nhiều khi một văn bản hết sức nghiêm túc lại nguy cơ trở thành hài hước.

    Thêm một ví dụ: khái niệm "Pháp quyền"

    Khái niệm “dân chủ”, “tự do”, “pháp quyền” (danh từ)… sinh ra trong chế độ tư bản, đều hàm nghĩa “tốt”, với nội hàm cơ bản đã xác định – dù nó gắn thêm tính từ nào. Hồ Chí Minh đã sử dụng chúng rất nhiều lần và phấn đấu cả đời để chúng thành hiện thực cho dân ta được hưởng. Chưa thấy ở đâu Hồ Chí Minh phân biệt “dân chủ tư sản” với “dân chủ XHCN”. Chính là các nhà lãnh đạo và lý luận sau này của đảng ta đã thêm tính từ XHCN vào các danh từ này. Do vậy, cần xác định cho rõ nội hàm, sao cho phân biệt rạch ròi với các khái niệm “gốc” mà Hồ Chí Minh đã sử dụng.

    Hãy khẳng định lại: Dân chủ (tư sản) là “tốt”. Một cách rất chính đáng (nhưng cũng rất chung chung) ta có thể nói: dân chủ XHCN còn… “tốt hơn”. Nhưng ta không có quyền nêu “dân chủ XHCN” chỉ nhằm biến “dân chủ tư sản” thành… xấu. Thái độ cần thiết là kế thừa, thực hiện cái đã có sao cho tốt, rồi sau đó mới là tìm cách làm tốt hơn nữa.

    Khái niệm “pháp quyền XHCN” cũng vậy – do chúng ta đặt ra, trên lý thuyết - chỉ hàm ý là sẽ “tốt hơn”, chứ nó không được phép biến pháp quyền TBCN thành… xấu. Ngược lại, pháp quyền TBCN (có từ vài trăm năm nay) vẫn đáng để nhiều Nhà Nước hiện tại phải thành tâm học tập. Chẳng hạn, Nhà Nước pháp quyền ở Mỹ đã được xác định từ 1787 khi Hiến Pháp Mỹ ra đời (tam quyền phân lập), còn phương châm “của dân, do dân, vì dân” được tổng thống Abraham Lincoln nêu lên từ cách đây 147 năm (1863). Sau hàng 1-2 thế kỷ hoàn thiện dần, nó đã cho phép đất nước này có một tổng thống da đen. Hãy khiêm tốn mà đồng thuận với nhau: Chúng ta còn xa mới đạt được như vậy (Việt kiều da vàng chưa được phép tham gia chính phủ) nhưng mong ước của chúng ta là đuổi cho kịp, sau đó mới là vượt lên trước.

    Dự thảo Cương Lĩnh viết: Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân… Một cách khiêm tốn, chúng ta hiểu rằng:

    a) Đây là điều hiện tại ta chưa thể có (do vậy, liệu có nên thay cách viết: Nhà nước mà chúng ta phấn đấu có được khi kết thúc thời kỳ quá độ là Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân…). Trong khi chờ đợi, chúng ta có thể cứ thực hiện Nhà Nước pháp quyền tư sản (vẫn phải coi là “tốt”).

    b) Ta đang học những nước văn minh hơn ta, dù đó là tư sản (của dân, do dân, vì dân). Học bao giờ cũng để làm.

    Mong rằng…

    Cương Lĩnh hãy thể hiện sự khiêm tốn, thận trọng và minh bạch hơn nữa, trước hết là cân nhắc kỹ khi sử dụng tính từ XHCN. Các khái niệm Nhà nước XHCN, pháp quyền XHCN, dân chủ XHCN, xã hội XHCN, tổ quốc XHCN… mới chỉ có trên lý thuyết.

    Mác dạy: tồn tại xã hội sinh ra ý thức xã hội. Chưa ở đâu có CNXH hiện thực để sinh ra các loại ý thức XHCN.

    Tôi hiểu vì sao có những vị góp ý nên có Cương lĩnh xây dựng chế độ dân chủ nhân dân - bước đầu của CNXH (đăng trên chungta.com). Với cương lĩnh Dân chủ Nhân Dân, chúng ta chẳng cần dùng một tính từ liên quan tới một khái niệm chỉ có mặt trên lý thuyết, xa xôi, còn rất lâu mới thành hiện thực.

    ________________________

    1 Một số nước có chế độ nhiều nét tương tự nước ta có tên quốc hiệu không có cụm từ "Xã hội Chủ nghĩa": Cuba (Cộng hòa Cuba), Myanma (Cộng hòa Liên bang Miến Điện), Trung Quốc (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa), Lào (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào), Campuchia (Vương quốc Campuchia), Triều Tiên (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên), Albania (Cộng hoà Albania), Thụy Điển (Vương quốc Thụy Điển), Venezuela (Cộng hòa Bolivar Venezuela), Nam Yemen (Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Yemen), Algérie (Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Algérie), Angola (Cộng hòa Angola), Mozambique (Cộng hòa Mozambique).

    Nguồn: Chungta.com

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    9 phản hồi

    Tôi xin chuyển vài lời bình luận của bạn đọc quốc nội về bài này (ở chungta.com) để thấy chiều hướng các ý kiến quý vi trong nước và ngoài nước khác nhau khá nhiều

    Nếu rảnh rỗi, có thể bàn chuyện tương lai

    Thái Đình Vân - Email: [email protected] (02/11/2010 10:52:44 AM)
    Vâng, “Cương Lĩnh không phải là ngọn cờ” (đúng như ý kiến bác Trần Phúc Thông nói ở phía dưới), nhưng xưa nay các văn kiện quan trọng của đảng ta vẫn có cách hành văn rất đặc trưng, là nhắc tới "ngọn cờ" (hiểu nghĩa bóng thôi nhé). Ví dụ “luôn luôn giương cao 2 ngọn cờ: Độc lập dân tộc và CNXH”. Cứ đọc mãi loại văn phong này (rất khó học, học được sẽ rất khó sửa), chúng ta đành phải hiểu rằng đảng nói tới “ngọn cờ” là muốn: nêu thật cao (cái gì đó) và kêu gọi mọi người xếp hàng dấn bước theo cái đó… và nâng cao ý thức chiến đấu vì nó.

    Hiện tại, khi nói tới XHCN hay CNXH là bàn chuyện tương lai, mà là tương lai xa. Theo Cương Lĩnh thì dân ta đang khát vọng một thứ rất xa xôi, chưa ai hình dung nổi, ngoại trừ sự mô tả rất đẹp đẽ, hoành tráng về lý thuyết. Mô tả cho mọi người phải “khát vọng” là thành công lớn về nghệ thuật mô tả (tôi tưởng tượng chúng ta đang lạc đường trong sa mạc muốn có nước để giải khát).

    Còn CNXH và XHCN hiện tại chỉ là chuyện thuần tuý lý thuyết, nói lên niềm mong ước, mơ ước. Chúng chưa được thực tiễn kiểm tra, xác định.

    Ví dụ, mơ ước có “dân chủ XHCN”. Các văn bản của đảng đều nhấn mạnh mở rộng dân chủ; ngay trong nội bộ đảng cũng đang nhấn mạnh chuyện này. Đó là dân chủ “bình thường” nhưng ta còn rất thiếu.

    Nhưng ta vẫn có quyền mơ ước tới “dân chủ XHCN”. Muốn có nó (trong tương lai xa) phải xây dựng CNXH dưới sự lãnh đạo sáng suốt của đảng ta.

    Ai thế nào không biết; riêng tôi một lòng theo đảng.

    Cương lĩnh không phải là ngọn cờ
    Trân Phúc Thông - Email: [email protected] (02/11/2010 06:19:43 AM)
    Cương lĩnh là một bản thiết kế mô hình xã hội nhà nhân dân ta phải xây dựng trong tương lai gần, vì vậy nó phải có luận cứ khoa hoc, có cư liệu thực tiễn, và nhất là phải khả thi.

    Nhất quyết không phải là lá cờ để ai muôn vẫy thì vẫy, không phải là cái khiên dể che chắn lợi ích của riêng cá nhân nào, càng không phải là cái mồi bong bóng thả xuống ao chính trị.

    Tôi tâm đắc
    NGUYỄN VĂN HỌC - Email: [email protected] (01/11/2010 07:17:02 PM)
    Bài viết của GS Lanh rất hay, nếu ta dùng sát nghĩa từ (bộc lộ ngay được nội hàm) khi người đọc dễ hiểu , dễ chấp nhận, rất thực tế với trạng thái xã hội dễ thực hiện ,như thế rất nhiều điều lợi:

    - không tốn quá nhiều tiền đào tạo để cho Đảng viên, công chức hiểu được nội hàm thâm sầu của "cụm từ XHCN"

    - Không phải giải thích nhiều quá khi vận động mọi tầng lớp quần chúng (chân phương đọc nghe, hiểu ngay) đối khi quần chúng đặt vấn đề chỉ ra một mô hình XHCN ta cũng không biết lấy đâu ra chỉ ?

    - Trong ngoại giao ta cũng không cần giải thích lòng vòng dễ gây hiểu lầm dẫn đến thiếu niềm tin, hỏng đi thời cơ tốt đẹp trong quan hệ quốc tế (không khác biệt).

    - Các nhà lý luận viết lách nếu giỏi hơn Bác Hồ Kính Yêu ,thì hãy nên sửa chữ,ý người (đọc ý tứ trong thơ văn học của Bác Hồ dễ hiểu có hồn có sức sống ý chí mọi người hừng hực lao vào cuộc ngay)

    Mong thay đất nước ta có những học trò "SỐNG VÀ THỰC HIỆN ĐÚNG Ý NGƯỜI."

    Kết quả không như ý
    Thanh Tùng - Email: [email protected] (01/11/2010 12:16:01 PM)
    Các bạn đừng làm theo tôi, vừa thiếu nghiêm chỉnh, vừa hài hước.

    Tôi thử thay toàn bộ các cụm từ "xã hội chủ nghĩa" bằng cụm từ "tương lai sẽ có" trong bản dự thảo Cương Lĩnh (trình ĐH XI) download về.

    Kết quả, số cụm từ bị thay tổng cộng là 22. Nội dung văn bản đọc lên có vẻ gần thực tế 2010, nhưng rất hài hước, mất hết nghêm chỉnh.

    (còn nhiều bình luận khác, nhưng đã có vị chuyển sang Danluan.org rồi, tôi không cần làm nữa)

    Khách không mời viết:
    Chủ nghĩa xã hội là cái nhất định sẽ có. Bởi vì, hiện nay là thời đại quá độ lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới. Mỹ cũng không thoát. Đố nước nào thoát được.
    VN chẳng cần làm gì, cứ ngồi đợi rồi loài người (hoặc toàn thế giới) vẫn xúm lại kéo chúng ta đi lên CNXH. Nhưng như vậy thì quá lâu và thụ động. Điều may mắn là chúng ta có Đảng. Đảng sẽ đưa dân lên CNXH nhanh hơn, sớm hơn. Dù mất cả thế kỷ còn hơn thụ động ngồi chờ biết đến bao giờ?.

    Chúng ta có thể thay tính từ "xã hội chủ nghĩa" bằng một tính từ tương đương, là "tương lai sẽ có", hoặc "thế kỷ sau sẽ có".
    Dân chủ XHCN sẽ thành "dân chủ tương lai sẽ có" hoặc "dân chủ thế kỷ sau sẽ có"...
    Pháp quyền XHCN sẽ thành "pháp quyền tương lai sẽ có"
    Chế độ XHCN, xã hội XHCN, tổ quốc XHCN... cũng cứ thế mà thay.

    Cách của tôi hay hơn cách thay XHCN bằng "thiên đường", vì cụ thể hơn, dễ hiểu hơn, lại có thời hạn xác định.

    Ừ lời đề nghị của bác cũng có lý đó nhưng xài mấy chữ "tương lai sẽ có", hoặc "thế kỷ sau sẽ có" thì hơi nâu ! Sốt dzuột nắm nắm

    Cứ thay bằng "mai sẽ có" cho bà con tưởng bở hớp vô cho biết đá vàng.

    Thực tế tôi cũng chả hiểu XHCN cụ thể nó là gì nhưng nghe các bác nãnh đạo hồ hởi phán lung tung cho nên nghe bong bong nhưng chả hiểu cụ thể là cái ni nhưng muốn có XHCN thì phải có con người XHCN. Dưng mà ở VN hiện nay thì trong bộ chính trị, tôi e rằng chẳng có ai là con người XHCN cả, rặt một bọn nhà giàu, hưởng thụ và độc tài mà thôi

    Bác nào chỉ ra xem trong BCT, ai là con người XHCN ?

    Chủ nghĩa xã hội là cái nhất định sẽ có. Bởi vì, hiện nay là thời đại quá độ lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới. Mỹ cũng không thoát. Đố nước nào thoát được.
    VN chẳng cần làm gì, cứ ngồi đợi rồi loài người (hoặc toàn thế giới) vẫn xúm lại kéo chúng ta đi lên CNXH. Nhưng như vậy thì quá lâu và thụ động. Điều may mắn là chúng ta có Đảng. Đảng sẽ đưa dân lên CNXH nhanh hơn, sớm hơn. Dù mất cả thế kỷ còn hơn thụ động ngồi chờ biết đến bao giờ?.

    Chúng ta có thể thay tính từ "xã hội chủ nghĩa" bằng một tính từ tương đương, là "tương lai sẽ có", hoặc "thế kỷ sau sẽ có".
    Dân chủ XHCN sẽ thành "dân chủ tương lai sẽ có" hoặc "dân chủ thế kỷ sau sẽ có"...
    Pháp quyền XHCN sẽ thành "pháp quyền tương lai sẽ có"
    Chế độ XHCN, xã hội XHCN, tổ quốc XHCN... cũng cứ thế mà thay.

    Cách của tôi hay hơn cách thay XHCN bằng "thiên đường", vì cụ thể hơn, dễ hiểu hơn, lại có thời hạn xác định.

    Đại đa số các nước trên thế giới đều đặt quốc hiệu theo thể chế chính trị hoặc tổ chức hành chính mà họ đang thực thi (dù có nơi chỉ trên danh nghĩa) như Liên Bang, Vương quốc, Cộng hòa, Dân chủ, ...

    Còn VN ta rất đặc biệt, đặt tên nước dựa vào một giấc mơ/ảo tưởng. Quả là đỉnh cao trí tuệ!

    Bác Lê Như Hiền có lẽ không cư trú ở quốc nội, do vậy bác viết nhiều lý lẽ. Xin bác vào chungta.com đọc bài gốc và coi bạn đọc trong nước bình luận ra sao. Điều cần thiết là làm mất thiêng tính từ XHCN thậm chí thành trò cười.

    Xin trích vài bình luận ở quốc nội.

    Quy luật phát triển
    VuMInh - Email: [email protected] (31/10/2010 10:34:09 PM)
    Chủ nghĩa xã Hội đó là cái đích đến của loài người, nhưng phải dự trên một điều kiện phát triển tột bậc của khoa học ký thuật khi đó máy móc thay thế hoàn toàn sức lao động của con người" phải hiểu đó là máy móc sản xuất ra máy móc" đó là sự phát triển tột bậc của chí tuệ nhân tạo suy nghĩ độc lập hoàn toàn không phụ thuộc vào sự điều khiển của con người dẫn tới không còn hiện tượng người bóc lột người, cộng với loài người tìm ra cho mình một nguồn năng lượng vô tận để vận hành vĩnh viễn các cỗ máy tối tân đó. Khi đó tất cả các mâu thuẫn về giai cấp, lợi ích các quốc gia tự dưng biến mất xã hội loài người sẽ tự phát triển lên CNXH.

    Xã hội đang chứng kiến hoạt động không mệt mỏi của các nhà dân chủ cộng với sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật ngày càng làm cho xã hội công bằng hơn về lợi ích của các dân tộc, các quốc gia. Do vậy đòi hỏi chúng ta phải có sự nhìn nhận đúng sự phát triển hiện tại, nhìn vào những thất bại của công cuộc tiến lên XHCN không tuân theo quy luật phát triển tự nhiên của loài người.

    Theo tôi không phải là chúng ta đang trong giai đoạn quá độ lên CNXH mà cả xã hội loài người đang ở trong giai đoạn quá độ. Vì vậy cái ưu tiên hàng đầu đó là đẩy mạnh quá trình xây dựng nhà nước Pháp quyền lấy luật pháp và Hiến pháp làm cơ sở cho mọi hoạt động của xã hội để tạo tiền đề huy động mọi nguồn lực điều kiện phát triển khoa học kỹ thuật, kinh tế, làm cho đất nước phát triển nhanh chóng, qua đó chính phủ có kinh phí để chính phủ có điều kiện phân phối các nguồn lực lại các khu vực còn lạc hậu, phát triển và phân phối là hai yếu tố luôn luôn cùng tồn tại song hành với nhau.

    Buồn, vẫn mắc cười
    Truong Thai Van - Email: [email protected] (31/10/2010 08:49:12 PM)
    Tôi đang học tại chức. Tháng nầy (11-2010) tôi phải học chủ đề "Tăng cường pháp chế XHCN".
    PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN, gồm hai phần nhỏ: 1) Khái niệm pháp luật, pháp chế XHCN và 2) Mối quan hệ giữa pháp luật và pháp chế...

    Vị PGS dạy lớp tôi hướng dẫn cả lớp vào trang mạng, địa chỉ là:
    http://www.vocw.edu.vn/content/m10903/latest/

    Té ra, bây giờ tôi mới biết: Nước ta chưa phải là nước XHCN thì làm sao đã có "pháp chế XHCN"???. Thế mà các thầy, các nhà lý luận cứ làm như nó "đã có", cứ gán cho nó một nội dung "như thật". Và bắt chúng tôi học. Phận đi học, tất nhiên chúng tôi phải học những gì thầy giảng (để đạt kết quả thi cử).

    Một bạn nói (đùa), Hãy cứ coi CNXH là Thiên Đường và thay danh từ, tính từ (CNXH và XHCN) bằng "thiên đường" ta sẽ thấy sự vô lý.

    Ví dụ, "xã hội XHCN" sẽ thành "xã hội thiên đường". Khốn thay, hiện nay VN ta chưa có "xã hội thiên đường" thì làm sao đã có "pháp chế thiên đường", nền dân chủ thiên đường, thị trường định hướng thiên đướng (biết thiên đường ở đâu mà định hướng?), con người thiên đường, mái trường thiên đường, tổ quốc thiên đường, kiên định lập trường thiên đường...

    Các bạn có thấy chúng ta đang lạm dụng tính từ XHCN không?

    Dùng mãi hoá quen
    Van Nguoi - Email: [email protected] (31/10/2010 03:18:53 PM)
    Từ khi học chính trị ở bậc đại học đến nay, quả thật là tôi nhiễm thói quen cứ sẵn sàng gắn tính từ XHCN vào các khái niệm chính trị.

    Và cũng quả thật, tôi chưa bao giờ tự hỏi dân chủ XHCN có gì hơn dân chủ nói chung. Chỉ biết giản đơn là nếu gắn thêm tính từ XHCN thì nó trở nên tốt hơn. Tốt hơn ra sao, tôi không sao nói được và cũng chẳng thấy ai, ở đâu, nói cho tôi hiểu rõ.

    Nước ta mang tên là nước XHCN thì đại khái nó cũng giống như vợ tôi thêu hàng chữ "ông tiến sĩ" vào ngực áo đứa con 5 tuổi của tôi. Để nhắc nhở bản thân nó (và bố mẹ nó) phấn đấu cho tương lai. Nếu nó học xuất sắc, năm sau giỏi hơn năm trước... thì đã đi một nhẽ. Đằng này nó cứ "ngày càng đổ đốn" mới khổ chứ.

    Nước ta chưa phải XHCN mà sao cứ lạm dụng cả danh từ "chủ nghĩa xã hội" và tính từ "xã hội chủ nghĩa" tới mức bây giờ thành quen. Ai cũng có thể nói trơn tuột mà không thấy ngượng nghịu.

    Chớ dùng một cách giản đơn, dễ dãi, bừa bãi tính từ XHCN
    Dang Khac Tan - Email: d,k,[email protected] (31/10/2010 10:31:50 AM)
    Cái gốc vật chất là CNXH còn mịt mù, xa xăm, chưa thành hiện thực ở bất cứ đâu thì cái ngọn (ý thức) là XHCN làm sao mà sinh ra được? Có thể suy đoán nội hàm một cách chủ quan, nhưng cứ nói năng, viết lách, hành xử như nó đã có, đang có... là điều rất không nên.

    Chúng ta không những chưa có những cái như: Nhà nước XHCN, pháp quyền XHCN, dân chủ XHCN, xã hội XHCN, tổ quốc XHCN… mà trong khái niệm (có bằng cách suy luận, mơ ước, áp đặt... rồi coi đó là sự thật, chân lý - là điều nên tránh. Nhất là trong văn kiện.

    Chúng ta biết, con người muốn sống và tồn tại thì phải lao đông. Lao động chân tay, lao động trí óc, lao động nghệ thuật...Nghịch lý và kỳ lạ thay, trong xã hội Việt Nam hiện nay, dân tình khốn khổ "ăn buổi mai, chạy buổi hôm", "một nắng hai sương" để tồn tại (không phải sống) thì có nhiều kẻ (đương nhiên có chức quyền) "ngồi mát ăn bát vàng", "một người làm quan, cả họ được nhờ", "nén bạc đâm toạc tờ giấy". Những nhóm lợi ích, thế lực ngầm đang lũng đoạn chi phối chính trị xã hội lại ngồi trên đầu trên cổ người dân hèn phận. Rõ ràng đây là xã hội phong kiến với một version mới. Có gì mà cứ ra rả ta là xã hội chủ nghĩa ưu việt.

    Còn các nước tư bản bóc lột (Anh, Pháp, Đức...)thì đúng là "làm theo năng lực, hưởng theo lao động". Con người lao động với với tình yêu và trách nhiệm thật lớn.

    Tôi đảm bảo các nguyên thủ quốc gia trên họ không biết và không quan tâm quốc gia của mình là tư bản như Mác gán định. Họ chỉ biết xây dựng một nhà nước pháp quyền và xã hội dân sự. Xã hội mà họ đang sống hết sức văn minh. Các vị lãnh đạo Việt Nam thường nói câu cửa miệng "ở các nược văn minh, người ta..."với thái độ tôn trọng, ngưỡng mộ là gi?!

    Tôi cũng thật buồn và ngạc nhiên khi truyền thông ta thường đưa tin đại loại "thành tích xóa đói, giảm nghèo, cải thiện môi trường... được thế giới đánh giá cao". Tin chắc thế giới ở đây không phải là Cu Ba, Trung Quốc, Bắc Hàn.

    Suy cho cùng, XHCN hay TBCN đều do chính con người vận hành, phân công, quản lý lẫn nhau. Một xã hội mà người dân thực sự làm chủ là đích đến, mục tiêu của mỗi quốc gia. Điều này các nước "tư bản" làm tốt hơn phe của chúng ta rất nhiều.

    Hoàng Anh

    Bài đăng trên báo lề phải. Cần hiểu ý tác giả. Giống như bài Tiến lên CNXH từ phương thức SX châu Á mà Dân Luận đã đăng lại (hính như cũng của người này viết ra)