Nguyễn Minh Tuấn - Tham khảo Luật các đảng phái chính trị ở CHLB Đức

  • Bởi Admin
    22/10/2010
    5 phản hồi

    Nguyễn Minh Tuấn

    Không thể lấy luật nước ngoài để máy móc áp dụng cho điều kiện chính trị, kinh tế, văn hóa quá khác biệt ở Việt Nam. Tuy nhiên, dưới góc độ so sánh pháp luật, Luật pháp nước ngoài cũng là một nguồn tham khảo hữu ích giúp ta có thêm thông tin trong bối cảnh bàn thảo xây dựng Luật về Đảng ở Việt Nam.

    Bài viết dưới đây xin chia sẻ thông tin cơ bản về Luật các Đảng phái chính trị của Cộng hòa liên bang Đức. Đạo luật này được xây dựng và áp dụng ở thể chế chính trị đa đảng, trong một nhà nước cộng hòa dân chủ nghị viện.

    Luật các Đảng phái chính trị của Cộng hòa liên bang Đức (Gesetz über die politischen Parteien [Parteiengesetz] – dưới đây viết tắt là PartG) được Nghị viện thông qua có hiệu lực từ ngày 31 tháng 1 năm 1994 đến nay.

    Đạo luật này ra đời nhằm thể chế hóa Điều 21 Luật cơ bản (Grundgesetz - dưới đây viết tắt là GG) của Cộng hòa liên bang Đức năm 1949.

    Điều 21 GG qui định: „1. Các đảng phái góp phần hoạch định chính sách chính trị của nhân dân. Việc thành lập các đảng phái là tự do. Trật tự bên trong của Đảng phải tuân thủ các nguyên tắc dân chủ. Các đảng này phải công khai nguồn gốc cũng như việc sử dụng các nguồn tài chính và các tài sản khác.

    2. Các đảng phái mà thông qua mục đích cũng như bằng hành động vi phạm hoặc gây nguy hiểm cho trật tự dân chủ tự do của Cộng hòa liên bang Đức là vi hiến. Tòa án Hiến pháp liên bang có thẩm quyền phán quyết về sự vi hiến của Đảng.

    3. Các qui định khác có liên quan do Luật của liên bang qui định“.

    Về cơ cấu, Luật này gồm có 8 Chương, 41 Điều đề cập đến những nội dung chính như: định nghĩa đảng phái; vai trò, chức năng của Đảng phái; điều kiện thành lập Đảng mới; tài chính của Đảng và chế tài giải tán Đảng vi hiến bởi Tòa án hiến pháp liên bang.

    (1). Định nghĩa về Đảng

    Trong GG của Đức không có định nghĩa về Đảng mà định nghĩa này được qui định ở Điều 2 Khoản 1 câu 1 PartG: “Các đảng phái là các tổ chức của nhân dân, tồn tại trong một thời gian dài, hoạt động ở liên bang hoặc tiểu bang, là cơ quan ban hành ra chính sách và theo đuổi mục đích là đại diện cho nhân dân ở Hạ viện liên bang Đức hoặc hạ viện của tiểu bang, thỏa mãn các điều kiện về tổ chức, số lượng thành viên và đưa ra một cách công khai những chính sách đủ cho thấy sự ích lợi, an toàn và cẩn trọng.”

    Bên cạnh đó, Luật cũng qui định không cho phép có bất kỳ Đảng phái nào là đảng nước ngoài hay đảng của Châu Âu được phép hoạt động (Điều 2 Khoản 3 PartG).

    (2). Vai trò, chức năng của Đảng phái

    Các đảng phái chỉ có chức năng hoạch định các chính sách (Willensbildung) và chức năng liên kết (Bindegliedfunktion) giữa nhà nước và xã hội. (Điều 1 PartG). Các thẩm phán của Tòa án hiến pháp liên bang giải thích rằng sự đa dạng các chính sách khác nhau sẽ không cho phép bất cứ một đảng phái nào duy trì được khả năng độc tài, chuyên chế. (BVerfGE 104, 14ff.)

    Đồng thời Luật cơ bản cũng đã lường tính để không một đảng phái nào thoát khỏi sự kiểm soát từ bên ngoài đó là các nhóm lợi ích khác và sức mạnh báo chí (Điều 5 Khoản 1 Câu 2 GG).

    Các Đảng phái có quyền bình đẳng về cơ hội (Chancengleichheit der Parteien). (Điều 3, 21, 38 GG)

    (3) Thành lập Đảng, thẩm quyền của các Đảng phái

    Phán quyết của Tòa án liên bang số 104 (BverfGE 104, 14f.) khẳng định Đảng phái phải được thành lập tự do từ dân chúng, tự do tranh luận. Điều kiện thành lập Đảng phải thỏa mãn nhiều tiêu chí được qui định tại chương II (từ điều 6 đến Điều 16) như về Đảng viên (khi có trên 250 Đảng viên – Điều 9 PartG), chương trình hoạt động (Điều 6 PartG), Chính sách cụ thể của Đảng (Điều 15 PartG). Đảng được tự do trong tổ chức nội bộ của Đảng mình (Freiheit der inneren Organisation), tự do đưa ra chính sách, tự do tham gia vào các cuộc bầu cử, cũng như tự do trong việc cho phép tham gia hay chấm dứt tư cách thành viên trong Đảng. Tiếng nói chính trị của Đảng quan trọng nhất là được thực hiện thông qua nhóm các đại biểu của Đảng đó (Fraktion) trong Bundestag (Hạ viện).

    (4) Tài chính của Đảng

    Nguồn tài chính của Đảng có được từ 4 loại nguồn: Đóng góp của Đảng viên (Mitgliedsbeitraege), Quyên góp từ xã hội (Spenden), Hỗ trợ từ nhà nước một cách trực tiếp hoặc gián tiếp (Điều 18 đến Điều 22 PartG), các nguồn đặc biệt hỗ trợ khác (sonstige Quellen). Nguyên tắc chung nhà nước chỉ hỗ trợ một phần trong các hoạt động chung của Đảng căn cứ vào số lượng thành viên của Đảng và đại diện của Đảng trong Nghị viện (Điều 18 khoản 3 PartG).

    (5). Giải tán Đảng vi hiến

    Thành công nhất của Hiến pháp Đức được nhiều nhà khoa học đánh giá cao đó là xây dựng một nền dân chủ, nhưng không phải là nền dân chủ chung chung, trừu tượng mà là một nền dân chủ được bảo vệ („wehrhafte Demokratie“).

    Một trong những qui định đó là Điều 21 khoản 2 câu 2 GG, Tòa án Hiến pháp có quyền phán quyết và giải tán bất kỳ Đảng phái nào nếu vi phạm Hiến pháp.

    Thủ tục cấm đảng phái hoạt động được qui định chi tiết trong Luật tổ chức Tòa án hiến pháp liên bang (BverfGG): Đề nghị cấm một đảng phái nào đó hoạt động chỉ có thể là Hạ nghị viện (Bundestag), Thượng nghị viện (Bundesrat) hoặc Chính phủ liên bang (Bundesregierung) (Điều 43 khoản 1 BverfGG).

    Khi phán quyết của Tòa án hiến pháp liên bang có hiệu lực, Đảng đó buộc phải tự giải tán và cấm tổ chức khác tương tự thay thế. Các đại biểu tương ứng của Đảng đó trong Hạ nghị viện cũng buộc phải từ chức (Điều 33 PartG).

    Nguyễn Minh Tuấn

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Đọc luật của Đức công nhận chặt chẽ và khoa học.
    Hiến pháp của họ thừa nhận đa đảng, nhưng là đa đảng có kiểm soát. Đảng nào vi phạm Hiến pháp thì sẽ bị Tòa án hiến pháp liên bang giải tán. Như thế là rất công bằng. Giống như trong một cuộc chơi, anh nào phạm luật thì bị loại khỏi cuộc chơi.
    Chặt chẽ hơn nữa tôi thấy là họ cũng có những qui định rõ về tổ chức, đảng viên, và quan trọng là chính sách của Đảng đưa ra phải thiết thực và là chính sách của nhân dân.
    Chứ không như mình một đảng nhưng không có bất cứ ràng buộc hay kiểm soát nào cả. Muốn làm gì thì làm, làm sai cũng không chịu trách nhiệm. Tài chính của Đảng ra sao cũng không ai biết. Hiệu quả lãnh đạo thế nào cũng không ai hay.
    Hơn nữa hiện nay trên thế giới còn mấy nước như Việt nam đâu? Thế giới đã thay đổi quá nhiều từ khi hệ thống XHCN sụp đổ rồi. Mà bản thân lý thuyết đó giờ cũng có thuyết phục được ai nữa đâu để mà duy trì chứ. Tại sao ta thấy sai rồi mà không sửa để rồi cứ sai mãi, tụt hậu so với thế giới nhỉ?
    Trăn trở lắm. Biết bao giờ mới khá đây cuộc đời ơi!!!

    Trích dẫn:
    Tài chính của Đảng

    Nguồn tài chính của Đảng có được từ 4 loại nguồn: Đóng góp của Đảng viên (Mitgliedsbeitraege), Quyên góp từ xã hội (Spenden), Hỗ trợ từ nhà nước một cách trực tiếp hoặc gián tiếp (Điều 18 đến Điều 22 PartG), các nguồn đặc biệt hỗ trợ khác (sonstige Quellen). Nguyên tắc chung nhà nước chỉ hỗ trợ một phần trong các hoạt động chung của Đảng căn cứ vào số lượng thành viên của Đảng và đại diện của Đảng trong Nghị viện

    Quyên góp từ xã hội : điểm này thì tôi thấy có vần đề !
    Một đảng, đại diện hoặc thân các tập đoàn tài chính, các đại công ty, đảng này sẽ rất giàu so với dảng xanh, ...

    Quyên góp từ xã hội chỉ thể hiện qua dạng cá nhân không qua công ty.

    Công bằng nhất là nhà nước hỗ trợ các hoạt động chung của Đảng căn cứ vào số lượng đại diện của Đảng trong Nghị viện .
    Có như vậy các đảng mới biết tôn trọng lời hứa hẹn và làm việc có trách nhiệm hơn

    Đảng cũng là một dạng của công ty cho nên các hoạt động tài chánh của nó phải được kiểm toán, giám sát, ... nếu không chúng dễ trở thành các tập đoàn mafia

    Ở các nước độc tài, đảng cầm quyền là sướng nhất ? Chẳng có đảng nào cạnh tranh mà muốn làm gì cũng được !

    Có ai trong người dân biết đích xác đảng CSVN thu bao nhiêu tiền cho chi phí đảng hay chưa ?

    Bác nào biết là Hồ Chí Minh đã bao giờ bàn đến tài chánh đảng và ai giám sát nó chưa ?

    Bài viết rất hay. Thông tin rất hữu ích. Nhìn ra nước ngoài mới thấy mình lạc hậu, tụt hậu quá rồi. Những vấn đề thế này họ đã giải quyết từ bao nhiêu năm nay, mình thì cứ luẩn quẩn mãi, nên nước được độc lập mà dân mãi chưa được hưởng tự do dân chủ. :(

    Trích dẫn:
    Các đảng phái mà thông qua mục đích cũng như bằng hành động vi phạm hoặc gây nguy hiểm cho trật tự dân chủ tự do của Cộng hòa liên bang Đức là vi hiến. Tòa án Hiến pháp liên bang có thẩm quyền phán quyết về sự vi hiến của Đảng.

    Trước khi làm luật về đảng ở VN (đảng theo nghĩa rộng chứ không phải chỉ riêng đảng CSVN), nên thiết lập một tòa án hiến pháp ở VN.

    Tòa án HP, trong thời gian đầu ở VN, chỉ bao gồm các nhà luật và hiến pháp học. Họ không được phép là đảng viên của bất kỳ đảng nào. Có như vậy, may ra, tòa án Hiến pháp VN mới thực hiện thành công phán quyết về sự vi hiến của Đảng

    Hiện nay tất cả các ngành công an, quân đội, đại biểu, chánh án, thẩm phán ở VN đều bị Hồ Chí Minh và đảng CSVN chính trị hóa cho đến tận xương tủy cho nên các ngành lập pháp, tư pháp ở VN đều không còn giá trị đích thực của nó !

    Tòa án HP VN trong buổi ban đầu phải được bảo vệ sao cho không bị chính trị hóa thì mới hoạt động đúng với chức năng cuả nó. Nếu không cũng sẽ chỉ là "treo đầu dê, bán thịt chó" như các tòa án ở VN hiện nay mà thôi

    Trích dẫn:
    Vai trò, chức năng của Đảng phái

    Các đảng phái chỉ có chức năng hoạch định các chính sách (Willensbildung) và chức năng liên kết (Bindegliedfunktion) giữa nhà nước và xã hội. (Điều 1 PartG). Các thẩm phán của Tòa án hiến pháp liên bang giải thích rằng sự đa dạng các chính sách khác nhau sẽ không cho phép bất cứ một đảng phái nào duy trì được khả năng độc tài, chuyên chế

    Các đảng phái chỉ có chức năng hoạch định các chính sách. Về điểm này thì tôi hoàn toàn đồng ý.

    Cho dù là đảng cầm quyền (lãnh đạo) do thắng cử cũng vậy. Việc thực hiện các chính sách của đảng cầm quyền được thông qua chính phủ và quốc hội theo luật định và sau khi thảo luận với xã hội (các tổ chức, các công đoàn).

    Đảng không thể lãnh đạo bằng cách bắt dân và nhà nước phải theo chính sách của đảng. Ở chế độ đa đảng, cho dù bộ ABC có bộ trưởng là đảng viên của đảng XYZ nhưng trong văn phòng bộ trưởng luôn có một vài thành viên của đảng khác để làm việc chung và tham khảo.

    Ở các UBND địa phương cũng vậy, quận trưởng có một vài thành viên của các đảng khác trong ê kíp làm việc của mình

    Bởi lý do là sự đa dạng các chính sách khác nhau sẽ không cho phép bất cứ một đảng phái nào duy trì được khả năng độc tài, chuyên chế.

    Một chủ trương đúng đắn có thể có nhiều chính sách khác nhau để đạt được chủ trương này

    Tôi nghĩ rằng ngay cả Hồ Chí Minh cũng "không hiểu" và "không chấp nhận" điều nêu trên mặc dù ông ta được cho là tác giả của HP 1946.

    Có lẽ Hồ Chí Minh bị chủ nghĩa Mác-Lê, đầy thù hận giai cấp và cực đoan, che lấp những quan điểm tự nhiên của xã hội con người