Mạnh Quân - Sao chỉ biết nói “tăng giá điện”?

  • Bởi Admin
    29/09/2010
    0 phản hồi

    Mạnh Quân

    Tuần trước, các nhân viên PR (công tác truyền thông) của tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có mời một số phóng viên báo chí gọi là có quan hệ thân thiết với EVN đi thăm công trình Thủy điện Hòa Bình. Trên con thuyền chở các phóng viên đi dọc sông Đà, ông Đào Văn Hưng, chủ tịch hội đồng quản trị của EVN có nói đến tình trạng khô hạn, thiếu nước ảnh hưởng đến cung ứng điện. Nhưng, vấn đề chính được ông nhấn mạnh là tình trạng thiếu điện hiện nay là hậu quả của tình trạng giá điện thấp. Theo ý của ông Hưng là từ nay đến năm 2012, nhìn thấy rõ thiếu điện mà (EVN) không làm gì được vì muốn có điện, lẽ phải chuẩn bị để khảo sát, huy động vốn, thi công.. trước 5-7 năm.

    Điều ông Hưng nói về giá điện Việt Nam thấp, không kích thích các nhà đầu tư ngoài EVN bỏ vốn để phát triển thêm nguồn điện trong mấy năm qua là không sai. Việc Chính phủ không điều chỉnh giá điện tăng cao hơn từ năm 2007 đến nay cũng không phải là một sai lầm bởi năm 2007 là năm lạm phát tăng quá cao (25-26%), ngay sau đó, các năm 2008-2009, Việt Nam lại chịu tác động của khủng hoảng tài chính thế giới. Cho nên, việc tăng giá điện cao đột biến như đề nghị của EVN trong các năm này mà được chấp thuận cũng sẽ gây thêm rất nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp khác, tác động xấu đến nền kinh tế. Cho nên, nói giá điện Việt Nam suốt mấy năm qua được duy trì ở mức thấp, thu hút được ít vốn đầu tư ngoài ngành điện là có cơ sở.

    Nhưng điều ông chủ tịch hội đồng quản trị EVN nói chỉ là một khía cạnh của vấn đề. Song song với quá trình vận động tăng giá thì tập đoàn này lại ngày càng củng cố vị thế độc quyền với việc thành lập 5 tổng công ty Điện lực, ngự trị ở Bắc, Trung, Nam, nắm toàn bộ mạng lưới phân phối, truyền tải điện của quốc gia. Và thực tế, có lúc xảy ra những câu chuyện: khi nguồn cung điện dồi dào thì EVN tập trung huy động từ các nhà máy do mình làm chủ đầu tư mà giảm mua điện từ các nhà máy ngoài tập đoàn. Như PVN có lúc phải lên tiếng về việc EVN không mua hết sản lượng điện do các nhà máy điện Cà Mau, Nhơn Trạch của PVN sản xuất.

    Tình trạng độc quyền thường có xu hướng dẫn đến sản lượng thấp, chất lượng dịch vụ là điều đã được nhiều nhà kinh tế học rút ra từ lâu và điều này, đến nay, càng đúng với EVN. Nhìn vào vai trò của EVN từ khâu lập quy hoạch, tổ chức huy động đến truyền tải, phân phối…thì các nhà đầu tư ngoài EVN sẽ thấy những rủi ro lớn nếu bỏ vốn đầu tư vào ngành này, chứ giá điện không hẳn là vấn đề cốt lõi. Trong năm 2009-2010, báo chí đâu đó vẫn ghi nhận các vụ việc một số nhà đầu tư làm nhà máy điện nhưng EVN không tổ chức đấu nối, mua để phát điện lên lưới. Đại diện các nhà đầu tư nguồn điện của một số tập đoàn như tập đoàn Dầu khí, tập đoàn Than-Khoáng sản…còn phàn nàn, EVN chơi “không đẹp” khi huy động điện phát thử từ các nhà máy mới của họ với giá quá bèo bọt…

    Thế nhưng, trong khi luôn đòi hỏi mức giá điện tăng cao, liên tục, dự kiến còn điều chỉnh theo quý từ năm 2011 nhưng đề án tái cơ cấu EVN, do Bộ Công thương được trình lên Chính phủ từ năm 2009, đến nay vẫn chưa được phê duyệt. Với sự trì trệ cố hữu của một tập đoàn như EVN, việc tổ chức huy động sản lượng điện, ngay chính trong nội bộ tập đoàn dường như đã trở thành quá sức với tập đoàn này. Dẫn chứng là trong nhiều công trình, dự án chậm tiến độ so với quy hoạch điện VI (do EVN xây dựng), có nhiều dự án do EVN làm chủ đầu tư cũng bị chậm tiến độ từ 6 tháng đến 1-2 năm. Năng lực tổ chức, điều hành yếu nhưng ở mãi vị trí độc quyền, không sớm được tái cơ cấu, EVN chính là một lực cản lớn nhất để xây dựng một thị trường điện cạnh tranh minh bạch, thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia.

    Chính vì những lý do trên, trong một văn bản mới đây gửi Thủ tướng Chính phủ, bộ Công thương đã thẳng thắn nêu: tình trạng thiếu nguồn điện hiện nay cơ bản xuất phát từ “những hạn chế của cơ cấu tổ chức ngành điện hiện tại”. Với cơ cấu tổ chức ngành điện theo mô hình tích hợp dọc (gồm cả phát, truyền tải, phân phối, mua bán điện, điều hành hệ thống điện), theo bộ Công thương, sẽ không tạo ra môi trường minh bạch cho việc thu hút đầu tư từ các nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài vào các nguồn điên mới để đảm bảo hệ thống có đủ công suất với dự phòng cần thiết. Do đó, bộ này đề nghị, “để giải quyết cơ bản tình trạng thiếu nguồn điện trong tương lai, đề nghị Thủ tướng Chính phủ sớm xem xét thông qua kế hoạch tái cơ cấu ngành điện, tách khâu phát điện ra khỏi khâu truyền tải, mua bán và điều độ hệ thống điện để hình thành cạnh tranh trong khâu phát điện, để giá phát điện thực sự do thị trường xác lập, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng”.

    Mạnh Quân

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi