Cuộc tranh luận về "Mô Hình Trung Quốc" trên tờ Economist (1)

  • Bởi Admin
    02/09/2010
    3 phản hồi

    Mai Việt Tú chuyển ngữ

    Xin cảm ơn độc giả Mai Việt Tú, và độc giả Trần Thị Hồng Sương, đã tham gia chuyển ngữ cuộc tranh luận "Mô hình Trung Quốc" theo kêu gọi của Dân Luận. Chúng tôi mong rằng qua bản dịch này, độc giả không chỉ nắm được những thông tin nhiều chiều về "mô hình Trung Quốc", mà còn học được phương pháp tranh luận của các bên tham gia.

    Lời người dịch

    Mặc dù không có thì giờ lướt mạng nhưng khi đi qua danluan.org thấy cần người dịch bài này. Tôi thấy cũng hay nên thức vài đêm thử dich xem sao mặc dù tiếng Việt không giỏi bằng tiếng Anh cho lắm.

    Dĩ nhiên tôi muốn giữ bài dịch càng sát với bài gốc nhưng vì bài viết này có trình độ hơi cao nên có nhiều đoạn không thể dịch sát nghĩa mà phải đọc những tham khảo liên hệ rồi mô tả bằng tiếng việt cho đúng ý gốc. Ngoài ra, tôi có thêm một số giải thích làm cho rõ bắt đầu bằng MVT.

    Hệ thống độc tài tại Việt Nam dù cho bất cứ hình thức độc tài nào cũng sẽ là điểm yếu cho quốc gia tạo sự nô lệ cho ngoại bang lũng đoạn kể cả TQ và Mỹ.

    Sau bao lần chống trả, Vân Nam đã rơi vào quỹ đạo của TQ (xưa) vào thế kỷ 13 mà cho đến thế kỷ 21 này còn chết dí không thoát được. Trong khi cũng tại cái thế kỷ 13 ấy, cái Hội Nghị Diên Hồng đã đưa dân tộc Việt thoát khỏi cái quỹ đạo đó. Nếu các bạn có thì giờ nên đọc cuốn sách “Southern Expansion of the Chinese People: Southern Fields and Southern Ocean” (Sự xâm lăng theo hướng nam của người Tàu: Đất phía nam và Biển phía nam) của giáo sư tiến sĩ Charles Patrick Fitzerald của viện Đại Học Quốc Gia Úc, sách viết năm 1972 ấn bản tại Anh Quốc.

    Hệ thống chính trị Việt Nam bây giờ sẽ đưa đến mất nước là điều tất yếu. Chỉ có một hệ thống Diên Hồng đúng đắn để đưa nước Việt tồn tại đời đời. Sau khi xem qua một số mô hình trên thế giới, tôi thấy nước Việt có thể xử dụng mô hình của Úc với một số thay đổi. Nước Anh đã để lại những nước họ đô hộ một gia tài quí báu là hệ thống quản trị. Sự linh động của mô hình tập trung vào quốc hội và từ đó đẻ ra chính phủ của Diên Hồng. Những lãnh đạo bộ trưởng kể cả thủ tướng của Úc cũng có thể bị đào thải ngay trong cái điện ấy mà chưa cần đến tiếng nói tối cao của dân. Trách nhiệm của những cơ quan quyền lực như thuế má, cảnh sát v.v... đều dưới sự kiểm soát của quốc hội. Tôi hy vọng có thì giờ viết một bài chi tiết để phân tách về mô hình đúng đắn cho nước Việt Nam.

    Mai Việt Tú (MVT)
    (Mai này nước Việt đẹp hơn)
    Tháng 9 năm 2010

    James Miles – người mở đầu cho đề tài và là người điều tiết thảo luận

    Nhiều nhà quan sát nhận xét sự tự hào – thậm chí là ngạo mạn – của nhiều quan chức Trung Quốc (TQ) từ lúc cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu trong năm 2008 bùng nổ. Kinh tế của TQ, mặc dù nhận cả một quả đấm vào khu vực xuất khẩu, vẫn được đẩy mạnh. Hàng triệu công nhân mất việc vào những tháng đầu (của khủng hoảng), nhưng bây giờ các nhà máy không kiếm đủ công nhân và lương bổng đang bắt đầu gia tăng. Không cần đến các cuộc tranh luận một cách dân chủ về tình hình, TQ đơn giản là đã ra lệnh cho ngân hàng của họ mở vòi và tiền tệ lập tức lưu thông. Ngày xưa, hiếm ai ở phương Tây nằm mơ rằng mình sẽ cất tiếng ca tụng một quốc gia độc đảng (mà lại còn là một quốc gia cộng sản không dấu diếm), với thái độ nước đôi đối với nền kinh tế tư nhân và một sự khinh miệt tuyệt đối dành cho những ai bất đồng chính kiến. Giờ đây, thảo luận về một “mô hình Trung Quốc”, hoặc một “đồng thuận Bắc Kinh”, đã và đang trở thành sôi nổi và rộng khắp.

    Thật là thú vị, không phải một người TQ mà là một người Mỹ, Joshua Cooper Ramo, là người đã sáng tạo ra thuật ngữ "sự đồng thuận Bắc Kinh" vào năm 2004. Ông Ramo, một cựu biên tập của báo Time, viết là TQ đang trong quá trình xây dựng “một siêu cường vĩ đại không đối thủ mà thế giới chưa từng thấy, một quốc gia ít dựa vào các công cụ truyền thống để phóng chiếu quyền lực hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong lịch sử, và lãnh đạo [thế giới] bằng ví dụ bản thân cũng như kích thước đáng sợ của mình". Ông tiếp tục nói rằng TQ đã “vẽ một con đường cho các quốc gia khác trên thế giới, những người đang cố gắng tìm kiếm không chỉ con đường phát triển quốc gia, mà còn làm thế nào hòa hợp vào trật tự quốc tế theo cách mà họ thật sự độc lập". Con đường của Trung Quốc, ông nói, linh động đến mức mà khó có thể coi đó là một học thuyết. Nhưng nó đứng đó, đối đầu với sự đồng thuận Washington và nó “chấm dứt một lịch sử của sự ngang tàng” (của Mỹ).

    Điều khiến người ta thú vị là bản thân các trí thức TQ cũng hồ hởi về tạo lập một con đường khác với con đường của Mỹ. Lãnh đạo TQ đã từ lâu dè dặt sơn phết quốc gia của họ là trọng tâm của thế giới, họ lo sợ là nếu làm như vậy có thể lôi kéo chính họ vào sự đối đầu với các siêu cường đang cạnh tranh với họ. Nhưng lúc này đã có những dấu hiệu của sự thay đổi. Quyền lực kinh tế TQ, giữa sự khó chịu của phương Tây, đã bắt đầu khuyến khích nó can thiệp lớn hơn ra ngoài. TQ đang bắt đầu làm cho tiếng nói của họ được lắng nghe trong quá trình hình thành trật tự thế giới, từ thế giới tài chính cho đến an ninh toàn cầu. Hàng loạt sách vở và bài viết đã và đang xuất hiện gần đây tại TQ quả quyết, hoặc tranh luận, một hình ảnh ẩn hiện của một “mô hình TQ”. Bài thảo luận có tính cách kích động của ông Ramo đã và đang trở thành thực tiễn.

    Mặc dù thuật ngữ này chưa được định nghĩa một cách rõ ràng - không có sự đồng thuận nào về định nghĩa "mô hình Trung Quốc" hay "sự đồng thuận Bắc Kinh" - tôi vẫn mong những người tham gia (buổi tranh luận lần này) suy nghĩ về cuộc tranh luận theo chiều hướng như thế này: Có phải TQ, theo cách mà nó đang phát triển, đã làm đúng điều gì đó, mà các quốc gia phát triển, có nền dân chủ và kinh tế thị trường, lại làm sai? Nếu là như vậy, các quốc gia phát triển có nên thay đổi cách nghĩ về các hệ thống kinh tế và chính trị khác họ, và cách mà họ đang cố gắng định hướng cho các quốc gia nghèo, đang phát triển trên toàn thế giới? Nếu, giả sử rằng, hệ thống độc tài của Trung Quốc dã giúp nó phản ứng nhanh chóng và quyết đoán trước sự sụp đổ của kinh tế toàn cầu, liệu chúng ta có nên hạn chế dân chủ? Nếu đối phó với những vấn đề - mà với nhiều người - còn lớn hơn, như thay đổi khí hậu, cần đến những nỗ lực nhanh chóng và có tác động rộng rãi để giảm lượng khí thải nhà kính, liệu chúng ta có nên tha thứ cho tình yêu của Trung Quốc dành cho hệ thống độc tài? Hay là sự thảo luận của một “mô hình TQ” lại che đậy sự yếu kém trong hệ thống của TQ, mà những yếu kém này sẽ hiện hình trong những năm sau này và làm thay đổi ý kiến của toàn cầu trở lại với chiều hướng kia (dân chủ đi với kinh tế thị trường)? Các vấn đề liên quan đến Trung Quốc thường kích thích những tranh luận nảy lửa giữa các độc giả của tờ Economist. Tôi mong rằng chúng ta sẽ có một cuộc thảo luận sinh động.

    Chủ đề: Kinh tế, Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Đồng thuận Washington 1990 mô tả chương trình cải cách kinh tế 10 điểm được các tổ chức đóng trụ sở tại Washington (Mỹ) như IMF, Ngân hàng Thế giới, Bộ Tài chính Mỹ đề nghị áp dụng cho các nước để ra khỏi khủng hoảng kinh tế.
    Mười chính sách cải cách kinh tế vĩ mô bao gồm:
    • Kỷ luật trong thực thi chính sách tài chính.
    • Đầu tư cho giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng;
    • Cải cách hệ thống thuế
    • Để thị trường quy định lãi suất, song giữ sao cho lãi suất thực tế dương và ở mức thấp;
    • Chế độ tỷ giá hối đoái không làm hạn chế cạnh tranh
    • Tự do hóa thương mại
    • Mở cửa cho đầu tư trực tiếp nước ngoài
    • Tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước
    • Giải điều tiết : loại bỏ các quy chế ngăn cản xâm nhập thị trường và ngăn cản cạnh tranh (trợ giá, miễn thuế...)
    • Củng cố khung pháp lý đảm bảo quyền sở hữu.

    Nếu xem xét các tiêu chí "Đồng thuận Washington" thì Trung Quốc không Tự do hóa thương mại, giử tỷ giá hối đoái để ngăn cạnh tranh, lấn áp kinh tế tư nhân mở rộng kinh tế nhà nước ...Nhưng trình bày cho thế giới thấy họ không bị khủng hoảng kinh tế tài chánh.

    Trả lương cao khiến các nước không có dự trử còn ở Việt Nam Trung Quốc thì trả lương thấp nhất có thể để tích lũy trử kim. Ở VN một phần không nhỏ dùng đề ban phát đặc quyền bày vẻ lễ hội và tham nhũng nên cũng không có được tích lũy tài chánh trả nợ ODA ! Nhật trước đây và Trung Quốc bây giờ làm không khác gì nhau. Đó là lý do CS ít bị khủng hoảng.

    Điểm khác nhau là Nhật gom tiền dân nhưng không dám tham nhũng hay ban đặc quyền như TQ và luôn đi kèm cải cách chánh trị còn Trung Quốc VN thì không như thế mà còn đàn áp dân chủ !

    Tuy vậy Nhật và CSTQ có mối bận tâm lịch sử lớn chung nhau đó là muốn chửa lành mặc cảm thua sút nâng cao lòng tự hào dân tộc của người TQ, Nhật trước phương Tây ! Người TQ vui mừng cho Mỹ vay nợ giống người Nhật từng mua lại trụ sở truyền thống nhiều niên đại của Rockefeller để vui mừng chúng minh Nhật đã thành công giàu có. Còn Rockefeller thích xây trụ sở mới không có niên đại làm truyền thống nhưng hiện đại hơn !

    Không như Nhật, Trung Quốc VN luôn có chánh sách hai mặt và chánh sách trong ngoài nước khác nhau rât không đáng tin cậy những gì TQ tuyên bố để mất công suy nghĩ khi chính TQ ...không suy nghĩ kỷ hay không hiểu thấu đáo ...khi nói ra !
    Ông Ôn gia Bảo mới tuyên bố ở Phương Tây là TQ sẽ cải cách chánh trị để đảm bảo kết quả kinh tế giửa khi bàn chuyện mô hình Trung Quốc cải cách kinh tế giử nguyên độc tài tòan trị ...cho Việt Nam và Phi Châu học theo , VN dại thì cứ ...đi theo !

    Trần Thị Hồng Sương

    Trong tôi từ rất lâu đã có ý nghĩ so sánh TQ với đế quốc La mã thưở xưa,mặc dù thấy hơi khập khiễng.Chúng ta sẽ chẳng ai được thấy TQ trong vài thế kỉ sau đâu. Thật đáng tiếc phải không các bạn ?Đế quốc La mã đã phát triển tầm ảnh hưởng của mình trên toàn bộ châu Âu và lan sang cả Cận đông và tiểu Á.Kết cục vẫn phải sụp đổ.
    Sự sụp đổ của đế quốc La mã chính là sự khởi đầu cho nền dân chủ,nơi mà nhân dân có quyền tự quyết định cuộc sống của mình thay vì phải thực hiện các quy chế đặt ra bởi một thiểu số nhỏ cầm đầu.
    Nhà du hành vũ trụ người Đức (tôi quên mất tên)có nêu một nhận xét:chúng ta thật ra vẫn sống ở thời kì đồ đá, thời kì mà ta phải sợ hãi mọi thứ xung quanh ta và luôn lo sợ bị đồng loại cướp mất mạng sống.
    Có thể ông ta hơi nói quá nhưng các bạn thử ngẫm xem ở VN ta cho đến nay có đúng như vậy hay không ?

    NCM

    Trung Quốc có thể tiếp tục phát triển và đến một lúc nào đó có thể sẽ chia nửa thế giới với Mỹ (giống như Liên Xô cũ), nhưng điều đó vẫn không đủ để đảm bảo cho sự trường tồn của một Trung Quốc độc tài, đảng trị.

    Cá nhân tôi không bao giờ muốn sống ở Trung Quốc với cái kiểu tất cả mọi thứ đều phải nằm dưới đảng.