Nguyễn Ngọc Già - Tin tặc dưới góc nhìn giáo dục

  • Bởi Khách
    30/08/2010
    0 phản hồi

    Nguyễn Ngọc Già

    Trong cuộc sống, hầu như ai cũng muốn mình được người khác tôn trọng. Lẽ thường, muốn được vậy, ta phải biết tự trọng bản thân mình trước.

    Nếu con người ai cũng thấm nhuần được lòng tự trọng thì tự khắc họ biết:

    - tôn trọng thiên nhiên: thì thế giới không phải kêu gọi bảo vệ môi trường sống trước nguy cơ khí hậu đang biến đổi trên toàn cầu.

    - tôn trọng động vật, thực vật: để các loài động thực vật không phải vào sách đỏ nhằm báo hiệu nguy cơ tuyệt chủng, cũng như không có những lời cảnh báo về nạn phá rừng bừa bãi để tự con người chuốc lấy những thiên tai.

    - tôn trọng người khác: thì thế giới không còn tranh chấp mà không thể giải quyết bằng con đường hòa bình hơn là phải dùng đến chiến tranh.

    ...

    I. Giáo dục lòng tự trọng:

    Lòng tự trọng cũng cần được giáo dục. Giáo dục về "lòng tự trọng" là quá trình không phải ngắn và dễ.

    Vậy làm sao để đạt được hiệu quả khi giáo dục "lòng tự trọng"?. Trước hết, ta nên thuyết phục mọi người cần nhìn sự vật hiện tượng bằng ánh mắt bình đẳng, đặt mọi thứ trong mối tương quan hữu cơ giữa "lợi - hại", "hữu ích - vô ích", "nguyên nhân - kết quả"..., song song đó, khi quan sát, nhận định, phân tích, kết luận bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng cần dựa trên cái nhìn công bằng giữa con người với con người và giữa con người với mọi sự vật, hiện tượng.

    Nhân đây, cũng xin chia sẻ với các vị làm trong ngành giáo dục hình thức khá đơn giản khi dạy đạo đức cho học sinh. Tôi có đứa cháu học tiểu học tại một trường quốc tế uy tín ở Việt Nam, cháu được dạy lòng tự trọng như sau:

    Biết tôn trọng 4 đối tượng: trường lớp, thầy cô, nhân viên làm việc trong trường, bạn bè thì sẽ đạt được cái thứ năm: tôn trọng bản thân. Điều này được nói ngay từ lúc đứa nhỏ bước chân vào trường và được nhắc đi nhắc lại bằng nhiều bài học giản dị, thiết thực trong lớp, hoặc hoạt động ngoài trời (ví dụ: ai đã làm cho trường lớp sạch sẽ? Nhân viên lao công. Vậy tại sao chúng ta không tôn trọng họ, phải không các em?...), kết hợp với việc không tạo tiền lệ xấu cho học sinh (ví dụ: hình thức nhắc nhở rất rõ khi học sinh xả rác, đánh nhau...)

    Bên cạnh đó, nhiều người Việt hiện nay hay đánh đồng, khi kiến thức khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật thuộc loại giỏi thì tất nhiên người đó cũng có kiến thức xã hội & nhân văn đầy đủ(?!). Tôi đã phải lặng câm khi phàn nàn một ông bố trẻ là thạc sĩ một ngành khoa học kỹ thuật khi ông ấy nhồi nhét cơ man nào là những cái học thêm cho con:

    - Sao em ép cháu nó học toán, lý, hóa nhiều thế? Cũng nên dành cho cháu những giờ học văn chương, đọc tiểu thuyết cho tâm hồn cháu nhẹ nhàng hơn.

    - Ôi dào! Làm toán mới khó, giải được bài toán mà đứa khác không giải được là con em giỏi hơn rồi. Với lại, toán khó thế mà nó còn giải được thì huống hồ ba cái văn chương, chữ nghĩa gì mà nó không hiểu(!!!)

    Mẩu đối thoại trên cho thấy nhiều bậc cha mẹ có khuynh hướng khuyến khích con cái học giỏi toán, lý, hóa, tin học hơn là văn, sử, địa. "Coi chừng" sự kiện Ngô Bảo Châu vừa trở thành nhà toán học nổi tiếng trên thế giới qua giải thưởng Fields, càng làm cho xu hướng này có cơ sở khẳng định "cái đúng" của mình hơn nữa, nếu quả thế có thể nói là góp thêm một thảm họa cho giáo dục Việt Nam vốn dĩ đã quá bệ rạc và rã rời bao nhiêu năm qua.

    Dường như, xã hội đang hướng người dân xem trọng các môn khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật mà xem nhẹ các môn khoa học xã hội & nhân văn.

    Ai đã từng có con học tại trường phổ thông ở Việt Nam sau 1975 sẽ dễ đồng cảm với tôi một việc, nếu đứa trẻ được phần thưởng về toán, lý, hóa, tin học sẽ "hãnh diện" hơn nhiều so với những đứa trẻ được vinh danh về văn, sử, địa (!). Một bác sĩ, kỹ sư điện tử, tin học... vẫn có vẻ "có giá" hơn nhiều so với một nhà tâm lý học, nhà sử học; một giáo viên toán, lý, hóa vẫn "có giá" hơn một nhà giáo dạy văn, sử, địa!

    Sự lệch lạc trong suy nghĩ phân biệt đối xử giữa các môn học là do xã hội tạo nên, thiển nghĩ, cũng bởi lòng tự trọng không được những người có trách nhiệm xem trọng và dạy đỗ ngay từ những ngày đầu tiên khi đứa trẻ cắp sách đến trường. Đứa trẻ đã không được dạy rằng: các em cần nhìn nhận và đánh giá mọi sự vật hiện tượng bằng cái nhìn bình đẳng .

    II. Tin tặc và lòng tự trọng:

    Từ đó để thấy, có lẽ không quá hồ đồ xác tín với nhau: tin tặc (phá hoại các trang báo tự do) là sản phẩm của giáo dục dưới chế độ Cộng Sản, họ không được trang bị cái nhìn bình đẳng, công bằng trước mọi sự vật, hiện tượng. Tất nhiên đó không phải lỗi ở họ. Chỉ tiếc một điều, họ là những sản phẩm chưa hoàn chỉnh đứng dưới góc độ nhân cách.

    Như phân tích trên, tôi cho rằng những giá trị nhân văn, những giá trị đạo đức chưa chắc họ thấm thía tận gốc rễ. Bài học về lòng tự trọng không như bài giải về toán. Một bài toán, dù là bài toán khó như "Bổ đề cơ bản" của Ngô Bảo Châu có thể mất 20 năm mới có người giải được, nhưng bài học về lòng tự trọng đôi khi phải mất cả một, hai thế hệ và rộng hơn, sâu sắc hơn đó chính là số đông trong dân chúng cần phải hiểu một cách thấm thía nó là giá trị phổ quát hơn là một bài toán chỉ có giới học thuật cần hiểu. Đó cũng là lý do tại sao một bài toán đúng thì được điểm 10 nhưng bài văn hay chưa chắc có cùng số điểm. Cái khó của khoa học xã hội & nhân văn ở chỗ phải có tính nhân văn, sự đồng cảm, rung động con người với nhau trong đó, bài văn đặt điểm 8 đối với giáo viên này, nhưng giáo viên khác chấm chưa chắc có cùng điểm số đó.

    Quay trở lại với việc tin tặc tấn công các trang báo trong mấy ngày qua, chúng ta có thể liên hệ để thấy các tin tặc không được trang bị "lòng tự trọng" đầy đủ, thiết thực từ khi còn trong gia đình, còn ngồi trên ghế nhà trường khi còn bé. Nói điều này, hóa ra ta đang đánh giá quá thấp tin tặc? Không phải vậy, nói để thấy, trong thời buổi hiện nay, những giá trị tưởng chừng đơn giản, tối thiểu lại bị chính xã hội xem nhẹ trước tiên khi cho rằng những giá trị đó quá đơn giản, không dạy cũng... biết (!), như ông bố trẻ nói trên cho rằng giỏi toán mới khó chứ có "tâm hồn văn chương" thì có gì là khó (!).

    Tin tặc được công nhận rất giỏi về các chương trình quản trị mạng, an ninh mạng, các câu lệnh, các phần mềm... họ có thể nhoay nhoáy lướt và lướt trên bàn phím; đánh, gõ những câu lệnh hoàn toàn bằng thuật ngữ chuyên môn tiếng Anh, nhưng chưa chắc họ ngồi lặng lẽ để tâm suy nghĩ thật cặn kẽ, thấu đáo việc làm của mình. Phải thế chăng? Tôi tin là vậy. Có bao giờ một giây phút nào đó trong đầu họ khái niệm về lòng tự trọng chạy thoáng qua song hành với những câu lệnh, những lỗ hổng bảo mật của các trang báo để làm sao thâm nhập vào sever? Phải chăng lúc đó họ hoàn toàn trở thành một robot? Điều đáng tiếc hơn và đáng lên án hơn đó chính là những kẻ điều khiển các tin tặc, mặc dù không chắc những kẻ này giỏi về chuyên môn tin học. Thật lạ kỳ? Kẻ chẳng giỏi về chuyên môn đó lại có thể điều khiển người giỏi hơn mình? Điều chẳng có gì khó hiểu. Dù sao các tin tặc có giỏi cỡ nào đi chẳng nữa, thiển nghĩ cũng chỉ là những "thiên lôi thời đại". Những kẻ điều khiển các tin tặc cũng cần được giáo dục lại lòng tự trọng, mặc dù có thể ai đó sẽ khuyên tôi rằng: đã quá trễ tràng để làm điều đó. Ít ra, họ nên hiểu gắn lòng tự trọng vào cái nhìn công bằng, bình đẳng họ sẽ có một tư duy linh hoạt hơn hiện nay.

    Ta thử gắn các mối tương quan: "Lợi - hại", "Hữu ích - Vô ích", "Nguyên nhân - Kết quả" vào sự việc họ điều khiển các tin tặc phá hoại các trang báo mấy ngày qua để cùng suy nghĩ. Nếu xem 3 cặp phạm trù này như là 2 con mắt, thì họ đã gần như hư hết một con.

    + Lợi - Hại: dưới nhãn quan của họ, việc phá hoại các trang báo, chỉ có "con mắt lợi" không có "con mắt hại". Vì nếu "con mắt hại" còn sử dụng tốt chắc họ sẽ đưa lên bàn cân việc phá hoại các trang báo để cân nhắc thật kỹ sao cho có cách hành xử khác hơn? Họ cũng không xét đến yếu tố danh dự, uy tín mang tầm quốc tế, đó có thể nói là cái hại quá lớn mà chỉ mới tác động nhẹ hiện nay nhưng nó sẽ mang lại hậu quả rất xấu trong tương lai không xa khi họ vẫn có ý định tiếp tục phá hoại các trang báo. Các vụ kiện quốc tế như Vienam Airlines phải đền hàng triệu đô la Mỹ (1), bóng đá Việt Nam phải bồi thường cho huấn luyện viên Letard (1) v.v... chỉ là những bài học "lòng tự trọng được mua bằng tiền". Tuy nhiên sự phá hoại các trang báo còn quan trọng hơn tiền nhiều lần, đó chính là thách thức tồn vong của chế độ CS về những cam kết với thế giới mà không thực hiện. Liệu họ sẵn sàng đánh đổi lòng tự trọng với sự tiêu vong của chế độ cộng sản??? Có lẽ họ vẫn chưa thấy cái hại quá lớn này. Họ đã biết về "cách mạng màu", "cách mạng nhung", "cách mạng xanh" nhưng có vẻ họ quên còn cuộc "cách mạng trắng" tại Mông Cổ (2).

    + Hữu ích - Vô ích: Cũng vậy, họ chỉ có "con mắt hữu ích" khi phá hoại các trang báo mà họ tự cho như là hành động mang lại cho xã hội nền báo chí tốt đẹp, một xã hội ổn định chính trị v.v... Trong khi họ quên rằng, những hành vi này trở nên vô ích khi các trang báo vẫn khôi phục lại sự hoạt động của mình. Câu chuyện lại trở thành rất "con nít" như trò cút bắt: phá - khôi phục - phá - khôi phục...trở thành cái vòng lẩn quẩn cho chính họ trước tiên, nói rộng ra là cho chế độ cộng sản Việt Nam. Họ không xét thấy việc làm này vô ích nhiều hơn hữu ích. Hành vi phá hoại chỉ như là cái "chọt cù lét vào nách" các trang báo gây phì cười hoặc có thể làm cho các trang báo cười phá lên nắc nẻ. Tất nhiên cái "chọt cù lét" này nếu tiếp tục tái diễn thì cũng chẳng làm được gì hơn là gây bực mình thêm chút nữa, tựa như hành vi xịt hơi cay của Lý Tống vào Đàm Vĩnh Hưng - một hành động "dã tràng se cát".

    + Nguyên nhân - kết quả: chỉ riêng tuyên bố phá sập 300 trang báo và blog của Vũ Hải Triều đã trả lời một phần nào đó cho nguyên nhân ra đời của các trang báo và blog. Họ - nhưng kẻ điều khiển tin tặc - cũng không có mục tiêu lâu dài và chắc chắn mang tính bền vững khi kết quả thu được sau những lần phá hoại các trang báo chỉ là công cốc, thậm chí là sự chán nản, bực dọc mà họ không thể chia sẻ một tâm trạng được gọi tên "nỗi tuyệt vọng của sự thất bại bóp nghẹt thông tin". Họ cũng ít chịu khó nhận định tình hình thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã khác quá nhiều bởi sự "góp tay" của phát minh tuyệt vời cho xã hội - công nghệ thông tin.

    Biết đâu đấy, trong lòng họ sẽ nghĩ, giá như đừng có internet thì mọi việc sẽ tốt biết bao (!) Biết đâu đấy, họ vừa yêu mến lại vừa thù ghét "cái IT chết tiệt". Vừa cần nó, vừa yêu nó lại vừa ghét nó, vừa hận nó. Đó quả là tâm trạng hết sức khó chịu mà không phải ai cũng nếm trải. Có lẽ nhìn dưới góc độ nhân bản, các trang báo bị đánh phá, những độc giả cũng nên cảm thông một chút với họ.

    Một điều nữa cũng nên cảm thông với tin tặc, muốn có lòng tự trọng thì phải sống cái đã! Cần phải sống lại là việc tối quan trọng trước khi muốn làm điều gì đó. Giả sử, có một vài tin tặc nào đó cảm thấy lòng tự trọng nổi lên, cảm giác hối hận xuất hiện và họ muốn "hoàn lương" thì có dễ không? Tôi e là chẳng dễ chút nào. Hình ảnh "tay trót nhúng chàm" làm chúng ta nên thương xót tin tặc nhiều hơn khi họ muốn rứt bỏ ra khỏi "băng đảng" nhưng "băng đảng" đó có chịu buông tha cho họ không? Tiếp tục hay là chết, họ chỉ có thể chọn một trong hai cách đó mà thôi, tất nhiên "chết" ở đây có nhiều nghĩa chứ không chỉ và không loại trừ là cái..."bùm"!. Hình tượng này làm người ta nghĩ đến một tổ chức xã hội đen thì phù hợp hơn là một tổ chức nhà nước (!!!). Vì thế, đừng trách có người quá khích đã so sánh ĐCSVN như là một đảng cướp. Dù sao nó cũng có cái lý của nó.

    III. Kết:

    Khoa học nào cũng nhằm phục vụ cho loài người, cũng hướng về tiến bộ của nhân loại, sử dụng khoa học nào cũng nên đặt mục đích nhân bản lên hàng đầu, như "chú cừu Dolly" cũng thế.

    Dù sao đi nữa, sau tất cả những lên án, đả kích, cảm thông đối với tin tặc và những người đang điều khiển tin tặc thì tư duy vị tha là điều cần nghĩ đến. Thật khó trong một xã hội khi nói về lòng vị tha lại ở thế không bình đẳng, giá như mọi người đều nhìn sự vị tha ở góc độ gắn kết lòng tự trọng và cái nhìn bình đẳng thì tuyệt vời! Hãy nghĩ khi tha thứ cho đối phương chính là ta mang lại sự bình an trong tâm hồn cho ta trước tiên.

    Nói gì thì nói, "cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn" giữa các trang báo tự do và thể chế chính trị độc quyền hiện nay. Các trang báo hãy vững tâm, kiên trì và cẩn thận hơn.

    Nguyễn Ngọc Già

    (1) http://vietbao.vn/Kinh-te/Thua-kien-Vietnam-Airlines-phai-boi-thuong-5,2-trieu-euro/45196769/87/

    (1) http://tintuc.xalo.vn/00-955128818/vff_thua_kien_hlv_letard.html

    (2) http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2010/07/100721_us_vietnam_houston.shtml

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi