Nguyễn Quang A - Ai chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ Vinashin?

  • Bởi Admin
    08/07/2010
    12 phản hồi

    Nguyễn Quang A

    (TBKTSG) - Đến nay sự sai phạm ở Vinashin đã tương đối rõ. Bài viết này chỉ đưa ra vài nhận xét thuần túy về kinh tế liên quan đến các động lực, chính sách cũng như cách hành xử đã đẩy Vinashin đến đổ vỡ.

    Vinashin đã vỡ nợ chưa?

    Trả lời câu hỏi của một tờ báo về khả năng Vinashin có lâm vào tình trạng vỡ nợ nếu không được giải cứu, Tổng giám đốc điều hành của Vinashin ông Trần Quang Vũ khẳng định: “Chúng tôi gặp khó khăn nhưng chúng tôi không thể vỡ nợ được. Bởi thực ra, Vinashin không phải mất tài sản mà tài sản của chúng tôi vẫn ở các dự án, là đất, là những con tàu đóng dở” (người viết nhấn mạnh).

    Thật buồn cho câu hỏi và càng đáng buồn hơn vì câu trả lời của “doanh nhân” lớn, CEO của một tập đoàn một thời lừng lẫy. Nếu lãnh đạo cấp cao vẫn tư duy theo kiểu đó, sau tái cơ cấu lần này Vinashin sẽ lại vỡ nợ trong tương lai không xa.

    Vinashin đã thực sự vỡ nợ từ lâu rồi.

    Một doanh nghiệp không có khả năng trả nợ gốc và lãi khi đến hạn là doanh nghiệp lâm vào trạng thái vỡ nợ, hay phá sản.

    Điều 3 của Luật Phá sản quy định, “Doanh nghiệp, hợp tác xã không có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu thì coi là lâm vào tình trạng phá sản”. Tài sản của doanh nghiệp có thể lớn hơn công nợ nhiều nhưng doanh nghiệp vẫn có thể bị phá sản.

    Theo báo cáo giám sát của Quốc hội “tổng số nợ quá hạn của Vinashin đến hết năm 2008 cũng lên tới 3.812 tỉ đồng, chiếm trên 91% tổng số nợ quá hạn của các tập đoàn năm 2008”. Nói cách khác năm 2008 Vinashin đã lâm vào tình trạng không trả được nợ đến hạn, tức là lâm vào tình trạng vỡ nợ hay phá sản (chỉ có điều chưa chủ nợ nào buộc Vinashin tuyên bố phá sản theo luật. Vinashin còn nợ Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí (PVFC) 1.835 tỉ đồng trong đó nợ quá hạn hơn 1.300 tỉ đồng).

    Chỉ qua 2 con số trên cũng thấy Vinashin đã thực sự vỡ nợ sau hai năm thành lập. Chính vì thế mà năm 2009, đã có lúc Chính phủ phải can thiệp để tái cơ cấu Vinashin.

    Chính phủ có ưu ái Vinashin?

    Ông Phạm Viết Muôn, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, phủ nhận: “Nói Chính phủ ưu ái Vinashin là không đúng. Phát triển công nghiệp chế tạo, trong đó có đóng tàu, là một trọng điểm của Đảng và Nhà nước để phát triển kinh tế biển. Đã là trọng điểm thì có hỗ trợ, và Chính phủ có cơ chế hỗ trợ”.

    Theo từ điển tiếng Việt (Trung tâm từ điển học, 2009), ưu ái có nghĩa là “yêu thương và lo lắng cho”. Chẳng lẽ Chính phủ không yêu thương, không lo lắng cho Vinashin?

    Chính phủ đi vay 750 triệu đô la Mỹ cho Vinashin dùng, Chính phủ yêu cầu các ngân hàng khoanh nợ cho Vinashin từ gần một năm nay, nợ quá hạn của Vinashin không được coi là quá hạn và bất chấp những quy định về tín dụng của Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ yêu cầu các ngân hàng tiếp tục cho Vinashin vay (đấy là sự can thiệp vi phạm các quy định hiện hành). Từ tháng 10-2009, Thủ tướng đã có Quyết định 1596/QĐ-TTg về các giải pháp thực hiện tái cơ cấu tài chính đối với Vinashin, Ngân hàng Nhà nước đã có Văn bản số 357/NHNN-TD.m ngày 17-7-2009 về khoanh và cơ cấu lại các khoản nợ cũ của Vinashin.

    Nay lại tái cơ cấu một lần nữa và Chính phủ tiếp tục phát hành trái phiếu và cho tập đoàn này vay lại để thực hiện các dự án cấp thiết và cơ cấu lại nợ trong nước đã đến hạn.

    Đấy mới chỉ là nói đến một phần vốn mà chính phủ lo cho Vinashin. Đấy chẳng lẽ không là sự ưu ái?

    Vinashin có cơ man nào là đất từ Quảng Ninh đến Cà Mau, cứ đến tỉnh nào là đều “xin” được đất. Có công ty nào trong bốn năm trời làm được như vậy? Đấy chẳng lẽ không là sự ưu ái?

    Còn có thể kể ra nhiều bằng chứng khác (như quyết định của Chính phủ bắt Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước “ôm” khoản đầu tư vào Bảo Việt của Vinashin giúp giảm cả ngàn tỉ đồng lỗ từ năm ngoái) về sự ưu ái mà Chính phủ dành cho Vinashin.

    Có thể nói Chính phủ đã “quá ưu ái” Vinashin và chính sự nuông chiều này đã làm mềm ràng buộc ngân sách và là một trong vài nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của Vinashin.

    Ai chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ Vinashin?

    Theo Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, những sai phạm của ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch HĐQT Vinashin “trong huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn của Nhà nước là do thiếu tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái và có biểu hiện vụ lợi cá nhân, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội. Các khoản nợ của Vinashin rất lớn, mất khả năng thanh toán”. Ông chủ tịch còn để xảy ra xung đột lợi ích khi bổ nhiệm người thân giữ các trọng trách lớn mà luật pháp nghiêm cấm. Các lãnh đạo khác của Vinashin cũng đang tiến hành kiểm điểm trách nhiệm và một số có thể bị truy cứu trách nhiệm. Sự thiếu hiểu biết của họ dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng.

    Nhưng ngoài những người trực tiếp này còn những ai cũng phải chịu trách nhiệm? Đấy mới là vấn đề chính.

    Khi “bán lại” cổ phần Bảo Việt cho SCIC Vinashin lấy giá gốc (cao hơn khoảng 2 lần giá thị trường) và giảm được khoản lỗ cả ngàn tỉ đồng; còn tái cơ cấu lần này với việc “bán lại” các tài sản mà chủ yếu là đất kiếm được với giá rẻ nay chắc sẽ được chuyển nhượng với giá “quy định của Nhà nước mới đây” cao gấp nhiều lần, chắc chắn trên sổ sách Vinashin sẽ lấy lại được “cân đối”, thậm chí có lời và có thể khỏa lấp các khoản thất thoát khó ai có thể biết là bao nhiêu. (Tổng công ty Dầu khí Việt Nam cứu Vinashin thực ra một phần cũng là để “siết nợ”).

    Cách “cứu vớt” doanh nghiệp kiểu này sẽ tạo ra tiền lệ rất xấu cho các doanh nghiệp nhà nước và càng làm cho ràng buộc ngân sách của chúng mềm hơn và sẽ có những hậu quả khôn lường.

    Cần rút ra bài học nghiêm túc từ sự đổ vỡ của Vinashin và thay đổi tư duy một cách triệt để nhằm cải tổ các doanh nghiệp nhà nước.

    Trong hai năm qua, TBKTSG liên tục có nhiều bài viết lên tiếng cảnh báo cho "con tàu" Vinashin (Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam) xung quanh những dự án chậm tiến độ, đầu tư ra ngoài ngành hay những ưu ái mà Vinashin có được.

    “Hơn nữa, việc chuyển giao cổ phiếu theo giá gốc của Vinashin về SCIC còn có thể tạo ra tiền lệ không tích cực cho những doanh nghiệp nhà nước khác đã tham gia IPO Đạm Phú Mỹ, Vietcombank, Sabeco, Habeco. Họ có thể đề nghị chuyển nhượng lại cổ phiếu đã mua cho SCIC với giá IPO và SCIC có chấp nhận không? Mặt khác, nếu hai năm vừa qua giá cổ phiếu Bảo Việt tăng cao hơn giá IPO, thì Vinashin có đồng ý chuyển nhượng cho SCIC với giá gốc không? Những câu hỏi đó đang gợi lên nhiều thắc mắc cho thị trường tài chính!”. (Bài “Ước gì như Vinashin...” đăng ngày 8/10/2009).

    “Vinashin đang “mắc cạn” ở một số dự án không phải vì những khó khăn mang tính thời điểm và cũng không nằm ở vấn đề vốn hay công nghệ đóng tàu”, trong bài “Viết tiếp chuyện đóng tàu ở Vinashin” đăng ngày 22/10/2009.

    “Không ai nghi ngờ việc Vinashin có đầy đủ ưu thế và kỹ năng để “làm ăn lớn” trên địa hạt công nghiệp đóng tàu vận tải thủy, nhưng nếu vẫn tư duy kinh doanh theo kiểu tự cung tự cấp, tự làm mọi thứ để phục vụ việc đóng tàu thì quả là... khó hiểu, nhất là trong thời buổi mà tiến trình phân công lao động thị trường ngày càng đi vào tinh vi và chuyên nghiệp hóa”. (Bài “Từ Vinashin, nghĩ về vai trò của doanh nghiệp lớn” đăng ngày 6/11/2009).

    “Vấn đề là ở chỗ trong khi nợ của Vinashin được khoanh và cơ cấu lại, thì các khách hàng khác của PVFC, chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước, lại không được ưu đãi này? Liệu điều đó có công bằng giữa các doanh nghiệp nhà nước với nhau, chưa nói giữa doanh nghiệp quốc doanh và dân doanh? Hơn nữa việc khoanh nợ của Vinashin làm cho việc phân loại nợ của PVFC trở nên phức tạp”. (Bài “Vinashin: bài toán khó của PVFC”, TBKTSG đăng ngày 19/4/2010).

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    12 phản hồi

    Tập đoàn Vinashin, do TT xuất sắc Dũng kiểm soát, nợ như chúa chổm và kết quả là dẫ lãnh đủ
    Yêu cầu vì lòng tự trọng, nếu có, Nguyễn Tấn Dũng không được làm TT trong nhiệm kỳ tới

    http://sgtt.vn/Thoi-su/137076/Tau-Hoa-Sen-chua-the-di-Trung-Quoc-vi-no-nan.html

    Tàu Hoa Sen chưa thể đi Trung Quốc vì nợ nần

    SGTT.VN - Ngày 11.2, ông Võ Duy Quý, giám đốc Chi cục Đăng kiểm 5 (Nha Trang) xác nhận, theo đề nghị của chủ tàu Hoa Sen, cơ quan này đã cấp phép chuyến cho tàu đi Trung Quốc, theo kế hoạch cho thuê định hạn của chủ tàu. Tuy nhiên, Hoa Sen chưa thể rời vịnh Cam Ranh, do Cảng vụ hàng hải Nha Trang chưa cho phép.

    Từ tháng 4.2009, Hoa Sen “đắp chiếu” ở Nhà máy tàu biển Cam Ranh.

    Cùng ngày, ông Thái Kế Thân, giám đốc Cảng vụ hàng hải Nha Trang xác nhận, do chủ tàu chưa làm nghĩa vụ nộp ngân sách khoảng 7-800 triệu đồng các loại phí hàng hải, nên cảng vụ buộc phải “neo” tàu theo quy định của pháp luật.

    Ông Thân cho biết thêm: "Chủ tàu đang đề nghị các cơ quan có thẩm quyền cho phép miễn hoặc khoanh nộp khoản nợ này, nhưng cơ quan chức năng chưa có văn bản đồng ý”.

    Tàu Hoa Sen được Vinashin mua về từ Ý tháng 11.2007 với giá khoảng 60 triệu euro (thời giá khoảng 1.700 tỷ đồng), để kinh doanh chở khách và hàng hóa tuyến Hòn Gai (Quảng Ninh) - Sài Gòn. Tháng 12.2008, sau khoảng 40 chuyến biển, Hoa Sen ngưng hoạt động do lỗ nặng.

    Tháng 1.2009, phát hiện sự cố nứt đáy, Hoa Sen phải sửa chữa tại Huyndai - Vinashin, thay một lượng lớn tôn đáy tàu. Từ tháng 4.2009, Hoa Sen vào neo tại Nhà máy tàu biển của Vinashin ở Cam Ranh.

    Tháng 1.2011, Vinashinlines tuyên bố, chủ tàu vừa chính thức ký hợp đồng cho thuê Hoa Sen theo phương thức định hạn 6 tháng với Công ty Lianyungang CK Ferry Co.ltd (liên doanh giữa Tập đoàn Hueng-A (Hàn Quốc) và Cảng Lianyungang (Trung Quốc), với giá 16.500 USD/ngày.

    Theo quy định của công ước hàng hải, tàu chở khách dạng Hoa Sen phải định kỳ lên đà để kiểm tra và bảo trì hàng năm. Tàu chỉ được cơ quan Đăng kiểm gia hạn chở khách khi đảm bảo an toàn kỹ thuật. Ở Việt Nam, chỉ Huyndai - Vinashin mới có thể đưa Hoa Sen lên đà. Nếu sang Trung Quốc, Hoa Sen bắt buộc phải lên đà “kiểm tra sức khỏe”, mới có thể được gia hạn chở khách.

    Lan Trang

    Trích dẫn:
    Vì người chủ đất nước không quản lý nổi để cho các anh ĐẦY TỚ làm thiệt hại thì phải nai lưng ra trả nợ!!!

    Câu này bác em nói đúng. Cũng có lý khi các quan ta mở miệng ra là chê dân ngu dốt, dân trí thấp, chỉ giỏi ỷ lại vào nhà nước (quan trí cao)...

    Tuy "hơi" căm các quan, nhưng thân em hèn vẫn phải lo cho cuộc sống gia đình nên gió chiều nào em che chiều ấy. Em vẫn ủng hộ các quan và đảng cộng sản (cho tới khi có các đảng khác ra đời và phát triển hùng mạnh, em mong).

    Nếu còn chế độ XHCN và cái ĐCS này thì mọi nợ nần cũng chỉ đổ vào người dân thôi. Vì người chủ đất nước không quản lý nổi để cho các anh ĐẦY TỚ làm thiệt hại thì phải nai lưng ra trả nợ!!!

    80.000.000.000.000 đồng. Một con số khủng khiếp. Nó tương đương với 4.500.000.000 USD. Với một Nước nghèo như VN, Phải tử hình Thủ Tướng Nguyễn T Dũng 1000 lần vẫn chưa hết tội./. Hoàng Dũng 68 Chùa Hàng - Lê Chân - Hai Phòng.
    BÁC NGUYỄN QUANG A! LỊCH SỬ SẼ GHI DANH BÁC.

    Đảng CS hàng chục năm qua đè đầu cưỡng bức dân ta như nô bộc phải xây dựng một căn nhà mà biết chắc nó sẽ xụp đổ, cứ bắt dân ta phải đóng những con tàu mà biết chắc nó sẽ chím nghỉm như Vinashin và còn định đày đọa khổ sai toàn dân với hệ thống ĐSCT không người đi nhưng lãnh nợ hàng chục tỷ USD....
    Các quan đảng và gia đình chiếm hầu hết trong những kẻ trọc phú ngu dốt nhưng giàu nhất Việt nam.
    80 năm qua đảng mang lại cho Việt nam một cơ đồ hoang tàn, lở lói, bệnh hoạn, vô đạo đức, cướp dật, giả dối, một đất nước làm thuê mạt hạng...

    Đảng cs chính là kẻ dốt nát, giả dối, vô đạo đức, vô lương tâm và hèn mạt nhất mọi thời đại!

    Tôi cho rằng kết cục không có hậu của Vinashin là trái đắng của hai chủ trương lớn là nền tảng về làm kinh tế dưới thời ông TT Nguyễn Tấn Dũng cầm quyền:

    1. chủ trương thành lập và đưa các Tập đoàn kinh tế của NHà nước trực thuộc THủ tướng CP, bỏ qua sự kiểm tra kiểm soát của các Bộ chủ quản. Cần nhớ lại vào những năm 2005-2006 khi chủ trương này mới ra đời, các cơ quan Bộ hoàn toàn bị các Tập đoàn kinh tế lờ đi trong mọi quyết định và mọi việc được trực tiếp báo cáo cũng như nhận được sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng và yêu cầu các bộ ngành phải thực hiện các yêu cầu của các Tập đoàn. Vậy bây giờ đánh giá lại kết quả các Tập đoàn kinh tế Nhà nước không thể lờ đi sự chỉ đạo có tính nền tảng này của TT Chính phủ Nguyến Tấn Dũng.

    2. Chính phủ cũng là người chủ xướng cho chủ trương Tập đoàn kinh tế đa ngành nghề, đa sở hữu và từ đó Vinashin mới 'tay không bắt giặc' xúc tiến sinh sôi nảy nở ra đến hơn 200 doanh nghiệp con, cháu mà vốn góp lại chỉ là cái thương hiệu ' VINASHIN' bằng 20-30% vốn pháp định của các cty con cháu này. Đã là đa sở hữu trong một tập đoàn tất yếu những gì màu mỡ sẽ được giữ lại ở các công ty con cháu sân sau, còn lại các khoản nợ là để lại cho Tập đoàn mẹ của Nhà nước theo tinh thần có gì nhà nước sẽ lại xin Chính phủ trích ngân sách bù lỗ. KHoản nợ đến hơn 80.000 tỷ là hệ quả tất yếu của chủ trương Tập đoàn đa ngành, đa sở hữu này của Thủ tướng CP.CÁch đây không lâu đã khui ra nhiều bài học của Chủ tịch Tập đoàn TKV rồi, tiếp theo bây giờ là Tập đoàn VINASHIN và chắc chắn nếu kiểm tra minh bạch thì các Tập đoàn kinh tế Nhà nước khác đều có một căn bệnh tương tự. Trồng cây ổi thì tất yếu phải có sâu róm, doanh nghiệp sở hữu tư nhân trong Tập đoàn nhà nước thì phải tìm lợi nhuận moi từ bà mẹ Nhà nước, đó là quy luật muôn đời.

    Vậy sao bác Quang A không nói thẳng ra cho bàn dân thiên hạ biết, quả đắng Vinashin, TKV và còn nhiều thứ bệnh hoạn của các cty Nhà nước sắp được lôi ra ánh sáng là do cách làm kinh tế Nhà nước vội vàng, thiếu chín chắn, nặng về cảm tính duy ý chí và thiếu tầm nhìn chưa nói đến là có khả năng tư lợi cá nhân của Chính phủ hiện nay đứng đầu là Thủ tướng CP.

    Thật rõ ràng và dễ hiểu sao còn phải đặt dấu hỏi làm gì.

    Mong làm sao tất cả các tông công ty nhà nước đều bị thanh tra nghiêm túc cho lòi hết ra. Phá sản hết lượt và sụp đổ hết cả. Có thể sẽ chao đảo nhưng có như thế chế độ này mới nhanh chóng bị khai tử. Đau một lần mà cắt được hết ung nhọt thì tốt quá.

    Cuối cùng thì bác QA vẫn chưa thể trả lời được câu hỏi : Ai chịu trách nhiệm về sự đổ vỡ Vinashin? .Một câu hỏi ai cũng có câu trả lời được song chẳng ai có thể trả lời được.Thế mới thấm một trong những nghch lý của CNXH là :"Chẳng ai vừa lòng song chẳng ai dám giơ tay phản đối"
    Chúc bác QA mạnh khỏe. Một người học trò cũ của bác.

    Lãnh đạo càng ngày càng dốt, càng tham nhũng, càng hủ hóa, càng vô đạo đức, càng vô trách nhiệm, càng thủ đoạn, càng côn đồ, càng đê hèn, càng dối trá...............................................................

    Thể chế này càng đang trượt nhanh đến suy tàn xụp đổ không cưỡng lại được !

    " Nhưng ngoài những người trực tiếp này còn những ai cũng phải chịu trách nhiệm? Đấy mới là vấn đề chính. "

    Bác Hồ và Đảng ta tạo ra một cơ cấu rất tài tình đó là tập trung dân chủ

    Trách nhiệm của ai ư à là của tập thể, tức là chẳng của thằng nào của đảng ta chịu trách nhiệm cả bởi chúng chỉ bị cảnh cáo, kỷ luật thôi

    Nhưng thiệt hại thì ai chịu ? Cái này thì rõ ràng, dân đen chịu thiệt hại

    Thế này mà đòi nước ngoài công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường!!!

    Kiểu làm của nhà nước này đã làm cho cái đuôi "Định hướng XHCN" hoàn toàn xa rời mục đích lí thuyết của nó, tức là đi ngược lại việc đảm bảo công bằng xã hội.