Các rủi ro chính trị tại Việt Nam người đầu tư cần quan sát

  • Bởi Admin
    03/06/2010
    1 phản hồi

    John Ruwitch (viết từ Hà Nội cho tập san Currencies)<br />
    Trần Ngọc Cư phỏng dịch<br />
    Phùng Liên Đoàn biên tập

    HÀ NỘI, 24-5 (Reuters) - Việt Nam báo cáo chỉ số tăng trưởng kinh tế là 5,83% vào quí đầu năm nay; nhưng đối với các nhà đầu tư, thị trường mới phát triển này tại Đông Nam Á bị coi như là có nhiều rủi ro và thiếu minh bạch.

    Loại bảo chứng cho tín dụng 5 năm phòng khi nhà nước không trả được nợ (VNGV5YUSAC = R) được mua bán trên sàn giao dịch với giá khảng 263 điểm (hay 2,63%). Như vậy là đắt hơn bảo chứng cùng loại của Nam Dương và Phi Luật Tân là 0.8%.

    Sau đây tôi tóm tắt những rủi ro chính cần phải theo dõi tại Việt Nam.

    1. Sự nhạy bén và tính minh bạch của Chính phủ

    Vì không nhận trách nhiệm giải trình công khai mà lại dung túng một chế độ quan liêu nặng nề, Chính phủ Việt Nam đã không nhạy bén trong việc hoạch định và thi hành chính sách. Việc cải tổ kinh tế và tổ chức lại các xí nghiệp quốc doanh thiếu hiệu năng rất dễ bị phá hoại bởi các nhóm lợi ích bám rễ trong chính quyền và các thành phần thủ cựu chỉ quan tâm về an ninh của Đảng, đặc biệt trong những tháng trước Đại hội Đảng XI vào tháng Giêng 2011.

    Các nhà phân tích thời cuộc cho rằng có lẽ việc hoạch định và thi hành chính sách đang bị tê liệt, bảo thủ đang tăng vì các phe phái và chính khách đang vận động địa vị trước ngày đại hội Đảng vào đầu năm 2011. Những thay đổi quan trọng về lãnh đạo và về chính sách thường diễn ra tại Đại hội Đảng, tổ chức 5 năm một lần. Các đảng bộ địa phương cũng tổ chức đại hội vùng vào năm nay.

    Vào lúc Việt Nam tiếp tục tiến trình lâu dài hội nhập kinh tế thị trường, lô-gíc chính trị thường khuynh loát ý thức kinh tế. Điển hình là trường hợp dự thảo của Bộ Tài chính về việc kiểm soát giá cả được luân lưu vào cuối năm ngoái. Các chính phủ và doanh nghiệp quốc tế cho rằng đó là một bước thụt lùi và nhận xét rằng việc kiểm soát giá cả sẽ không có hiệu quả. Tuy vậy, vào cuối tháng Tư, Bộ này đã đưa ra văn thư bác bỏ các quan ngại trên, một chỉ dấu là Bộ sẽ xúc tiến luật kiểm soát giá cả như kế hoạch. Lý do vì sao vẫn chưa được biết rõ ràng.

    Một vấn đề khác liên quan đến tính minh bạch là phẩm chất kém và dữ liệu kinh tế không đồng đều do Chính phủ công bố. Các nhà kinh tế cho rằng việc này có thể dẫn đến những tính toán sai lầm về hiện trạng kinh tế và vì thế làm mất lòng tin của giới đầu tư.

    Ta cần quan sát:

    - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã khởi động một chương trình cắt giảm các thủ tục hành chính. Các nhà trực tiếp đầu tư nước ngoài đặc biệt đang theo dõi việc này sẽ diễn tiến ra sao.

    - Giới đầu tư thường nêu thực trạng cơ sở hạ tầng yếu kém là một trong những trở ngại chính tại Việt Nam. Khả năng của Chính phủ trong việc điều hợp phát triển cơ sở hạ tầng nhanh chóng và nhạy bén là một vấn đề then chốt sau những hứa hẹn trợ gíúp phát triển ở mức kỷ lục.

    Sự đàn áp đối lập ở mức cao điểm vào cuối năm ngoái và đầu năm nay là một sự kiện các nhà ngoại giao và phân tích thời sự phương Tây cho là những bản án đều có động cơ chính trị. Việc này có thể làm phương hại tới quan hệ với các đối tác thương mại chính yếu trong đó có Hoa Kỳ.

    2. Chính sách hối đoái

    Tỷ giá hối đoái cố định của Việt Nam thường xuyên tạo ra những sức ép kinh tế. Vào tháng Hai, ngân hàng trung ương đã giảm giá tờ Đồng của Việt Nam (VND) lần thứ tư kể từ giữa năm 2008 để giảm bớt sức ép tiền tệ, và bơm tiền vào hệ thống ngân hàng xuyên qua các hoạt động thị trường công khai. Từ đó, khoảng cách giữa các tỷ giá hối suất không chính thức và tỷ giá giữa các ngân hàng trong nước hầu như đã không còn nữa. Đây là một dấu hiệu sức ép đã được xả bớt và mức độ rủi ro đang giảm dần.

    Chính phủ VN cũng dùng một loạt biện pháp khác nhằm giành lại khả năng kiểm soát thị trường tiền tệ. Ngân hàng trung ương cũng đã tỏ rõ quyết tâm giữ cho mức cung cầu ngoại tệ được quân bình.

    Tuy vậy, vào tháng Ba, cơ quan Fitch đã đặt giá trị ngoại hối dài hạn và tiền tệ của VN một vào danh sách cần phải theo dõi. Fitch lý giải rằng người ta ít tin hơn vào tờ Đồng VN và Chính phủ đã thiếu minh bạch về các dữ liệu kinh tế. Vài kinh tế gia rất ngạc nhiên về thời điểm công bố của Fitch, vì các khó khăn tiền tệ của VN có vẻ đang giảm dần. Nhưng nhiều rủi ro vĩ mô vẫn còn tồn tại.

    Những điều cần theo dõi:

    - Những biện pháp Ngân hàng trung ương sử dụng để ngăn chặn lạm pháp và kiểm soát mức độ thâm thủng mậu dịch. Một số nhà phân tích dự kiến tờ Đồng VN còn tiếp tục mất giá từ từ trong năm 2010. Nhưng vào tháng Năm, sức ép giá cả đã giảm trong hai tháng liên tiếp nhờ giá thực phẩm giảm.

    - Khoảng cách giữa hối suất đôla/đồng chợ đen và hối suất đôla/đồng sử dụng giữa các ngân hàng = một thước đo chủ yếu về sức ép trên tờ Đồng.

    3. Tham nhũng

    Tham nhũng tràn lan trong mọi bộ các ngành Chính phủ VN và là một trở ngại chính đối với đầu tư nước ngoài. Nhà cầm quyền thường xuyên lặp đi lặp lại lời cam kết sẽ thẳng tay chống tham nhũng và cũng đã khuyến khích báo đài lên tiếng tố giác tham nhũng. Nhưng những nỗ lực này đã bị xả xìu sau khi nhiều ký giả bị tống giam chỉ vì tường thuật những vụ tai tiếng lớn. Tiến bộ trong nỗ lực chống tham nhũng sẽ là yếu tố quyết định cho khả năng thu hút đầu tư dài hạn.

    Điều cần theo dõi:

    - Thứ hạng của Việt Nam trong bản xếp hạng tham nhũng so với quốc tế, [dựa vào bảng liệt kê hàng năm của Transparency International (TI) = tổ chức Minh Bạch Quốc Tế]. Một cải thiện đáng kể hay một tuột dốc trên bảng xếp hạng TI sẽ ảnh hưởng đến các dự án đầu tư dài hạn. Trên bản Chỉ số Tham nhũng năm 2009 của TI, Việt Nam giữ nguyên vị thứ trong năm 2008, đứng hạng 120 trong số 180 quốc gia.

    4. Bất ổn xã hội

    Tin về bất ổn xã hội cũng thường xuất hiện tại Việt Nam, đặc biệt là các cuộc đình công của công nhân, các cuộc phản đối và tranh chấp đất đai. Những việc này có thể liên quan đến điều mà người dân cho là những bất công kinh tế hay tham nhũng, mặc dù tôn giáo và chính trị cũng đóng một vai trò trong một số cuộc biểu tình gần đây. Nhưng hiện nay không có dấu hiệu nào là bất ổn xã hội có thể lan tràn, hoặc chế độ có nguy cơ bị thách thức từ dưới lên trên.

    Những điều cần theo dõi:

    - Bất cứ một dấu hiệu nào về một phong trào chống đối toàn quốc phát xuất từ các cuộc tranh chấp địa phương. Cho đến nay, việc này hầu như không có.

    - Các cuộc tranh chấp lãnh hải trong Biển Đông. Đây là vấn đề đang sôi sục tại Việt Nam, nơi mà mối nghi ngại đối với Trung Quốc đang dâng cao. Bất cứ động thái nào của Trung Quốc nhằm xác lập chủ quyền trên các đảo đang tranh chấp trong Biển Đông, hay một hành động nào bị người dân cho là Chính phủ Việt Nam nhu nhược về vấn đề này, đều có thể làm hậu thuẫn rộng lớn cho các cuộc biểu tình.

    - Vai trò của Giáo hội Công giáo. Người Công giáo thường thường biểu tình chống đối việc đất đai của Giáo hội bị Chính phủ tịch thu sau năm 1954. Mặc dù chính thức là tránh làm chính trị, Giáo hội Công giáo có khoảng 6 đến 7 triệu tín đồ tại Việt Nam và có tổ chức chu đáo. Một số Linh mục đã công khai lên tiếng về nhân quyền và dân chủ.

    - Giá thương phẩm không ổn định. Gần đây có tin là nông dân trồng cà phê, sau khi bị thiệt hại vì các nhà thu mua cà phê sạt nghiệp, đã tràn đến phá nhà và cơ sở của các đại lý thu mua.

    (Bài tiếng Việt do Trần Ngọc Cư dịch, Phùng Liên Đoàn biên tập)

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Phản hồi: 

    Một bài viết rất cơ bản về chính sách kinh tế xã hội với các cảnh báo đi kèm.
    Hậu quả của sự độc tài đảng trị dốt nát và thối nát với nhân dân và đất nước là không thể lường trước.