Kami - Đường sắt cao tốc Bắc Nam: Miếng to cần phải "xơi" gấp

  • Bởi kami
    28/05/2010
    8 phản hồi

    Kami

    000_Par3221424-305.jpg
    Xe lửa cao tốc phục vụ World Cup 2010 đang được thử ở Johannesburg,Nam Phi. (Ảnh AFP)

    Tại phiên họp thứ 30 vào chiều ngày 17/4/2010, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 12 đã cho ý kiến về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt cao tốc Bắc -Nam. Được biết đây là một dự án xây dựng khổng lồ với lượng vốn vay dự kiến vào khoảng xấp xỉ 56 tỷ USD, tương đương với 2/3 GDP của Việt Nam (GDP hiện nay đang ở mức khoảng 90 tỷ USD).

    Theo các chuyên gia kinh tế đây là một dự án không có hiệu quả kinh tế, đặc biệt trong trường hợp nếu toàn bộ nguồn vốn đầu tư xây dựng phải đi vay. Như ông Nguyễn Đăng Doanh một chuyên gia kinh tế cao cấp, nguyên là cố vấn cho thủ tướng cho rằng “Về dự án xây dựng đường sắt cao tốc Bắc-Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ, ông Đặng Vũ Minh đã có báo cáo thẩm định và nói rằng, cần phải xem xét hết sức thận trọng dự án này vì nó làm tăng thêm nợ quốc gia. Về mặt kinh tế thì đây là một dự án rất tốn kém vì báo cáo của dự án chưa tính hết những chi phí như: chi phí đào tạo, chi phí đền bù cho người dân, chi phí về môi trường và các chi phí khác, mà con số đã lên đến 55,8 tỉ. Có nhiều tính toán cho thấy rằng nếu tính đủ các chi phí phát sinh, và những diễn biến trong thời gian tới thì chi phí thực có thể lên đến 100 tỉ đôla. Và như vậy tức là nó bằng GDP của cả nước Việt Nam năm 2010. Đây là một điều đáng lo ngại.

    Theo bình luận của tờ Eathtime ngày 21/5/2010 dưới tựa đề "Vietnam's high-speed railway to come with hefty price tag" [1] cho biết "Nhiều đại biểu Quốc hội lấy làm hoài nghi về dự án này. Trong buổi họp hôm thứ Năm, chủ tịch Ủy ban Môi trường và Kỹ thuật của Quốc hội ông Danh Vũ Minh nhấn mạnh rằng tổng số nợ của Việt Nam hiện này là hơn 42 phần trăm tổng sản lượng nội địa (DGP), nợ nần hơn nữa là một sự nguy hiểm, liều lĩnh.

    Cựu thống đốc Ngân hàng Nhà nước ông Cao Sĩ Kiếm nói rằng nhà nước đã không nói rõ những ích lợi của dự án giao thông này hay giải thích nhà nước sẽ làm như thế nào để thu hút cho đủ vốn 56 tỉ đô-la trước khi xây.

    Một đại biểu khác, cựu Bộ trưởng Giao thông ông Đào Đình Bình, cho rằng nhà nước cần ưu tiên phát triển xa lộ vì hiện không có nhu cầu đòi hỏi xe điện cao tốc".

    Đặc biệt Earthtime còn cho biết "Nói với các phóng viên ở hành lang Quốc hội hôm thứ năm, ông Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Hồ Nghĩa Dũng thừa nhận dự án này tốn kém bằng hơn nửa tổng sản lượng nội địa (GDP) của Việt Nam hiện nay là 90 tỉ đô-la, về phương diện kinh tế là không có hiệu qủa.

    Nhưng ông bảo vệ lý do cần xây dựng hệ thống cao tốc này khi ông lý luận rằng cái “ấn tượng xã hội sâu sắc” và khả năng gia tăng sự trao đổi giữa hai miền Nam Bắc của đất nước là nguyên nhân chính để xây dựng hệ thống cao tốc này".

    Trước hết phải xác định dự án Dự án đường sắt cao tốc Bắc -Nam là một dự án kinh doanh với số vốn đầu tư rất lớn do ngành giao thông vận tải đề xuất với mục đích giải quyết nhu cầu vận chuyển hành khách đi lại giữa Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh (lưu ý loại hình tàu cao tốc không có khả năng đáp ứng vận tải hàng hóa). Đã là một phương án kinh doanh thì trước tiên phải tính đến hiệu quả kinh tế của dự án là vấn đề hàng đầu, các mục tiêu chính trị, quốc phòng chỉ là một yếu tố cần xem xét nhưng không phải là yếu tố quyết định và quan trọng nhất.

    Được biết kết luận phiên họp lần thứ 30, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên đã đề nghị Chính phủ cần phân tích kỹ ưu, nhược điểm các phương án đầu tư của dự án để áp dụng và Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã nhất trí dự án này phù hợp với lộ trình phấn đấu thực hiện mục tiêu đến 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp nên sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 để xem xét, quyết định.

    Căn cứ vào ý kiến của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải cho rằng dự án này có “ấn tượng xã hội sâu sắc” và UB Thường vụ Quốc hội thấy "dự án này phù hợp với lộ trình phấn đấu thực hiện mục tiêu đến 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp" thì phần nào chúng ta cũng đoán được tương lai của dự án này sẽ được Quốc hội phê chuẩn trong một thời gian không xa vì nó cũng có hơi hướng của dự án bauxite Tây nguyên. Bởi chính phủ Việt Nam đã cam kết với Nhật bản về việc xây dựng tuyến đường tàu cao tốc Bắc Nam dùng công nghệ Shinkansen của nước này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và Bộ trưởng Võ Hồng Phúc đã thông báo cho phía Nhật về quyết định này trong tháng 12/2009 và tháng 4/2010. Bản tin của AFP cho biết Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã cử chuyên gia sang Nhật học hỏi công nghệ từ năm ngoái cho thấy quyết tâm của VN với dự án này.[2]

    Như vậy đã rõ, mọi việc đã cơ bản được quyết định việc đưa ra bàn thảo tại Quốc hội chỉ là việc mang tính hình thức cho có vẻ dân chủ. Về thực chất Chính phủ của ông Nguyễn Tấn Dũng đâu cần nghe Quốc hội, người quyết định vấn đề này là tập thể Bộ chính trị, mà Thủ tướng là một thành viên, đó chính là lý do ông Nguyễn Tấn Dũng toàn làm cái chuyện "tiền trảm hậu tấu" để đẩy vấn đề vào việc đã rồi và cuối cùng là chốt lại bằng câu "đây là chủ trương lớn của đảng" là hết chuyện.

    Lý do và động cơ nào mà Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã vội vã cam kết với Nhật bản về việc xây dựng tuyến đường tàu cao tốc Hà nội - TP Hồ Chí Minh, đã thông báo cho phía Nhật về quyết định này trong tháng 12/2009 và tháng 4/2010 và cho phép Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã cử chuyên gia sang Nhật học hỏi công nghệ trong khi Dự án này mới đang ở giai đoạn trình Quốc hội xem xét. Câu trả lời là vì món percent khổng lồ của dự án giá trị 56 tỷ USD này sẽ được trả cho chủ đầu tư không dưới 10% tổng giá trị, khoản hoa hồng này các quan chức Việt nam sẽ được nhận cả khi đi vay vốn và khi chọn nhà thầu.

    Sở dĩ Việt nam buộc phải chọn công nghệ Shinkansen của Nhật dù chưa chắc đã tối ưu (chỉ chở được hành khách chứ không vận tải hàng hóa được) vì chỉ có Nhật mới đồng ý cho VN vay vốn thông qua ODA song phương hoặc cofinance với WB/ADB [2]. Vay vốn của Nhật bản đồng nghĩa với việc bắt buộc sử dụng các thiết bị và kỹ thuật của Nhật bản cung cấp, khi Nhật bản cho vay vốn nghĩa là nước họ bán được một món hàng có giá trị nhiều tỷ USD và các công ty của họ sẽ kiếm được các hợp đồng thi công béo bở. Nhưng nếu không là Nhật bản mà là một nước khác cho vay cũng không dễ nếu không có percent lót tay cho phía Việt nam. Với Nhật bản chuyện phong bì percent đã trở thành quen thuộc có thể "nói ít hiểu nhiều" như trường hợp vụ Bùi Tiến Dũng PMU 18 và đồng bọn, vụ Huỳnh Ngọc Sĩ giám đốc BQL dự án Đại lộ Đông - Tây TP HCM và CPI là một ví dụ.

    56 tỷ USD đi vay về làm đường sắt cao tốc Bắc Nam, hiệu quả hay không hiệu quả thì đã tương đối rõ ràng, nhưng họ vẫn nhắm mắt đi vay để làm bằng được theo kiểu anh nghèo thích chơi sang, thích chơi ngông, bất kể hiệu quả và tính kinh tế của vốn đầu tư. Lịch sử thế giới chưa hề có một quốc gia đang phát triển nào đi vay tiền để làm đường sắt cao tốc và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) không cho phép sử dụng vốn vay ưu đãi ODA để làm ĐSCT vì đây là phương tiện đại xa xỉ và hiệu quả thu hồi vốn thấp.

    Thế nhưng Đảng và chính quyền Việt nam ngoài mặt tỏ ra hy vọng với dự án này có ý nghĩa chính trị lớn, giúp đánh bóng thành tựu phát triển triển kinh tế vốn chậm chạp của Việt nam, nhưng sự thúc đẩy quan trọng nhất đằng sau dự án khổng lồ này đó là cái "phong bì" với món percent cũng khổng lồ không kém, không ít hơn 5 tỷ USD mới là nguyên nhân khiến họ phải làm bằng được bằng mọi giá.

    Món nợ khoản vay 56 tỷ USD thì cả 87 triệu người Việt nam è cổ ra gánh và làm để trả nợ bằng tiền thuế của mỗi cá nhân trong nhiều chục năm. Việc đầu tư cho đường sắt cao tốc Bắc Nam hiệu quả hay không hiệu quả là việc của trời không cần quan tâm, quan trọng đối với họ đó là cái phong bì percent theo luật bất thành văn đang chờ ở phía trước.

    Đó cũng chính là lý do vì sao mấy năm gần đây chính quyền Việt nam rất chịu khó và tích cực đi vay tiền của các quốc gia, các tổ chức tài chính thế giới về chi tiêu lung tung không hiệu quả. Phần nào cũng vì những kẻ lãnh đạo đảng và nhà nước Việt nam hiểu rằng đây là giai đoạn họ đang "đá câu giờ", gần tới lúc có sự thay đổi mà khi đó không cho phép họ vơ vét như nhiều năm qua cần phải tranh thủ làm ngay và Dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam là một miếng to mà họ xác định cần phải "xơi" gấp.

    26/5/2010

    ___________________

    Ghi chú:

    [1] http://www.earthtimes.org/articles/show/324820,vietnams-high-speed-railway-to-come-with-hefty-price-tag.html

    [2] http://danluan.org/node/5153

    © Kami 2010

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    liệu có phải dự án này để đánh lạc hướng sự quan tâm về vấn đề điều hành kinh tế trong thời gian qua

    Té ra, bác Tấn Dũng đã cam kết với Nhật từ khuya rồi về cái chuyện đường sắt cao tốc.
    Vì vậy lâu la của bác Dũng (các bộ trưởng) cứ hùa nhau vào gây áp lực lên Cuốc Hội gòm 90% đảng viên để được thông qua. Nó cũng giống như bác Lông Đức Mệnh đã hứa với Tàu về chuyện bauxite vậy, rồi ép Cuốc Hội thông qua.
    Sao bọn đầy tớ này cứ nằng nặc đòi Ông chủ của chúng phải làm đường sắt cao tốc? Không ai tin 56 tỷ đo la là đủ. Nếu được thông qua, làm dở chừng mà chúng đòi thêm tiền thì "việc đã rồi", thế hệ đầy tớ đã thay, ai làm gì được chúng?
    Đề nghị Dân Luận đăng bài của GS Trường - Viẹt kiều Pháp (ở Vietnamnet). Nếu lũ đầy tớ không biết nghe lời dạy của vị GS này thì đúng là Ông Chủ đã nuôi ong tay áo.

    Đúng là không còn gì để nói! Nước nghèo mà bày đặt chơi sang ôi đất nước VIỆT NAM ... Ôi các bác lãnh đạo trí tuệ của chúng tôi ơi hảy thương giùm chúng tôi với.

    Theo chúng tôi nhìn nhận thì dự án ĐSCT cần phải thực hiện ngay vì:
    - có 1 công trình xứng tầm quốc tế cho nở mặt với hàng xóm.
    - khi ký quyết định thưc hiện ít nhất chúng tôi nhận được vài trăm tỷ từ bao thư của nhà đầu tư.
    - sẽ tìm được chút ít tiền lời do kê khai khống với dân.
    - giải quyết được việc làm cho con cháu trong nhà chúng tôi.
    - sắp đến kỳ đại hội Đảng toàn quốc.không làm kịp để người khác lên làm là hổng mất vài trăm tỷ.tiếc lắm
    - tiền nợ từ dự án đã có thiên hạ lo.lời hay lỗ có liên quan gì đến chúng tôi đâu.
    --- nhưng trước tiên chúng tôi phải cứ lấy ý kiến của dân đen cái đã. để sau này có cơ sở đổ thừa cho chắc ăn.

    Cao tốc để làm gì khi ở thời buổi văn minh này, tại Việt Nam điện vẫn cúp 1 tuần 3 bữa, dân quê vẫn phải cong lưng cắt lúa bằng cái câu liêm...

    Rõ ràng chính phủ này đang làm nên những chuyện giật gân để cố trét dày thêm lớp son phấn và bộ mặt giả dối của nó; và đằng sau dự án đầy hoành tráng kia lại là những cái túi căng phồng vì nhét đầy những tờ đôla trong đó

    Cứ lo "cao tốc" cho việc cải cách Nền hành chính đi đã. Cán bộ chủ yếu là ngồi họp chứ có di chuyển gì nhiều đâu mà cần phải "cao tốc". Dân đi làm ăn buôn bán thì họ đã tự "cao tốc" lâu rồi. Các bác cứ lo cho nền kinh tế "cao tốc" gần bằng các nước xung quanh là em mừng. Cả thế giới cũng mới chỉ có 11 quốc gia có đường cao tốc thôi mà. Nước mình còn phải đi vay để "sống" thì đừng vội nghĩ đến cao tốc, kẻo lại chồng thêm nợ lên lưng người dân,