Omnia Vanitas - Năm nguyên tắc về thái độ tranh luận

  • Bởi Admin
    03/05/2010
    1 phản hồi

    Thành viên Omnia Vanitas

    Dạo này diễn đàn xảy ra nhiều cuộc chiến tranh lớn nhỏ trên khắp mọi mặt trận, nhưng mà cả người lớn lẫn trẻ con đều lao vào khẩu chiến kiểu chợ búa hơn là tranh luận học thuật. Nói chung đây là một diễn đàn về lịch sử, dù sao cũng nên có một tí "học thuật" ở trong đó, nên tôi viết ra 5 nguyên tắc chung về thái độ tranh luận, mong mọi người hưởng ứng làm theo cho diễn đàn "sạch" một chút.

    1/ Tranh luận những gì mình thực sự biết

    Đây là quy tắc đầu tiên và cần phải làm trước nhất. Trước khi tranh luận một vấn đề gì, phải tự hỏi bản thân: "Ta có thực sự nắm vững về vấn đề này chưa?" Nếu chưa, bạn nên dùng một số thời gian nhất định để tìm hiểu về vấn đề trước khi bước vào tranh luận. Đừng bao giờ đợi đến phút chót người ta hỏi mới vào google tìm câu trả lời.

    2/ Tôn trọng đối phương

    Sau khi học được một số kiến thức cơ bản để tranh luận, bạn còn phải học cả cách tôn trọng đối phương nữa. Đừng sa đà vào công kích cá nhân. Đừng quy chụp, vơ đũa cả nắm. Viết Tiếng Việt chuẩn, bỏ dấu viết hoa đầy đủ. Tại sao các bạn phải làm như thế? Vì có tôn trọng đối phương, đối phương mới tôn trọng lại mình. Nếu không ai bắt đầu tôn trọng bên kia trước, rốt cuộc cuộc tranh luận chỉ còn là một mớ những sự phỉ báng và xúc phạm cá nhân thôi, không có giá trị gì cả.

    3/ Giữ cái đầu "lạnh"

    Dĩ nhiên, bạn không chọc người ta không có nghĩa là người ta sẽ không chọc bạn. Ở đâu cũng vậy, không thiếu những người không biết điều và chỉ thích đi chỉ trích cá nhân. Đối với những người như thế, tốt nhất ta phải biết giữ bình tĩnh, hay là giữ cái đầu "lạnh". Đơn giản chỉ nói với bọn họ: "Câu nói của bạn đơn thuần là công kích cá nhân chứ không hề có giá trị tranh luận, tôi xin phép không tiếp chuyện bạn". Nếu bạn cảm thấy bực mình và muốn chửi lại, hãy đi tìm 1 li nước lạnh để uống. Nếu bạn vẫn chưa bình tĩnh, hãy tránh xa cuộc tranh luận cho đến khi bạn bình tĩnh lại. Bằng mọi giá, phải giữ bình tĩnh khi tranh luận.

    4/ Tránh các kiểu ngụy biện logic

    Thế nào là ngụy biện, các kiểu ngụy biện là gì và tại sao ta phải tránh chúng, bạn có thể tham khảo tại đây. Dĩ nhiên tôi không mong các bạn đọc hết mớ kiến thức "trên trời" ấy, nên tôi sẽ tóm tắt một số loại ngụy biện mà chúng ta hay dùng:

    - Ngụy biện đánh vào người nói chuyện: chính là công kích cá nhân

    - Đánh trống lảng (red herring): cố tình lái chủ đề sang hướng khác có lợi cho mình, xa rời với cái chủ đề đang được tranh luận

    - Ngụy biện "người rơm" (straw man fallacy): dựng lên một vấn đề khác mà đối phương không hề nói, đánh đổ vấn đề đó rồi cho là đối phương sai. Dân gian hay gọi là "chụp mũ", "nhét chữ vào họng".

    ...

    5/ Tranh luận với tinh thần cầu thị

    Nguyên tắc cuối cùng, nhưng không hề kém quan trọng hơn 4 nguyên tắc kia, chính là tranh luận với tinh thần cầu thị. Nếu các bạn bước vào cuộc tranh luận với duy nhất một ý nghĩ trong đầu: ta đúng, ai trái ý ta là sai, thì các bạn sẽ không học được bất cứ một điều gì từ cuộc tranh luận cả. Hãy sẵn sàng nhận sai nếu bạn thật sự sai. Cuộc tranh luận có thể căng thẳng và nảy lửa, nhưng các bạn hãy nhớ rằng: tranh luận là để học hỏi từ đối phương và giải quyết những vấn đề khác biệt giữa 2 bên, chứ không phải là nơi vào để công kích lẫn nhau.

    Chúc các bạn vui.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi