Martian Mobile - Sự hội nhập của người Việt (phần 3)

  • Bởi martianmobile
    20/04/2010
    0 phản hồi

    Martian Mobile

    Ảnh hưởng Kinh tế

    Nhiều người Mỹ gốc Việt đã thành lập các doanh nghiệp ở Little Saigons và Chinatowns khắp Bắc Mỹ. Thật vậy, người Việt Nam và người Việt gốc Hoa đã được đánh giá cao qua sự khởi đầu và phát triển của cộng đồng Little Saigon mới tại khắp nơi trên Bắc Mỹ và tái phát triển của những Chinatowns cũ đã có một thời đi xuống. Giống như nhiều nhóm di dân khác, đa số người Mỹ gốc Việt là chủ sở hữu doanh nghiệp nhỏ. Trên khắp nước Mỹ, nhiều người Việt Nam, đặc biệt là lần thế hệ đầu tiên hoặc thế hệ thứ hai mở các siêu thị, nhà hàng (phục vụ cả các món ăn Việt Nam, ẩm thực Trung Hoa bị Việt hóa, hoặc cả hai, như chả giò hay món ăn Tây bị Việt hóa như bánh mì đã trở thành phổ biến Món ăn Việt Nam trong đời sống ẩm thực của Hoa Kỳ), tiệm nail làm móng tay, thẩm mỹ viện, các cửa hàng cắt tóc, và các doanh nghiệp sửa chữa ô tô.


    Phước Lộc Thọ - Garden Mall ở Westminster, California

    Cũng có những người Mỹ gốc Việt cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp cho người di dân Việt Nam như văn phòng luật sư lo về di trú, luật pháp. Một số các doanh nghiệp đang được làm chủ bởi người Mỹ gốc Việt (Việt gôc Hoa). Trong vùng Vinh Mexico (Gulf Coast) như Louisiana, Texas, Mississippi, và Alabama, một số người Mỹ gốc Việt đang là ngư dân hay tham gia với các ngành công nghiệp biến chế cá và tôm. Tại thung lũng Silicon Valley, California nhiều người làm việc trong các công ty máy tính và các doanh nghiệp mạng và công nghiệp, mặc dù nhiều người bị sa thải do hậu quả của việc đóng cửa nhiều công ty công nghệ cao và khủng hoảng kinh tế năm 2008, 2009, 2010.

    Người Mỹ gốc Việt rất khác nhau trong thu nhập và mức độ trong xã hội. Nhiều người Mỹ gốc Việt là các chuyên gia lớp thượng lưu, họ là những người rời bỏ Việt Nam khi Đảng Cộng sản chiếm miền Nam Việt Nam, trong khi những người khác làm việc chủ yếu trong các xưởng máy như thợ tiện. Trong San Jose, California, ví dụ, sự đa dạng này ở mức thu nhập có thể được nhìn thấy trong khu phố người Việt Nam nằm nằm rải rác khác nhau trên khắp Santa Clara County. Trong khu vực Downtown San Jose, nhiều người Việt Nam đang làm việc như là đầu bếp nhà hàng, thợ sửa chữa máy móc, máy động lực, trong khi tại khu vực thượng lưu Evergreen và Berryessa của thành phố là nơi nhiều người Mỹ gốc Việt làm máy tính tại Silicon Valley và các ngành công nghiệp hàng không vũ trụ. Tại Little Saigon của Quận Cam, có sự chênh lệch đáng kể kinh tế xã hội giữa những người Việt ở Mỹ đã lâu và đã thành công so sánh với những người đến đến sau này chỉ biết nói tiếng Việt và có thu nhập thấp.

    Đa số người Mỹ gốc Việt đã thành công cho bản thân và gia đình họ. Làn sóng đầu tiên của người nhập cư trong 1975-1985 đã làm việc theo cách của họ lên từ lao động chân tay dần để có con của họ thế hệ thứ hai tham dự các trường đại học và trở thành doanh nhân thành công, luật sư, bác sĩ, kỹ sư, nha sĩ, dược sĩ.

    Những người nhập cư gần đây là những người không nói rành tiếng Anh và có xu hướng làm việc trong các hãng xưởng đòi hỏi công việc lao động chân tay như lắp ráp, nhà hàng, nhân viên cửa hàng, tiệm móng tay và tóc. Một tỷ lệ cao (khoảng 37% cho toàn quốc Mỹ và 80% tại California theo tờ báo Người Việt Daily) cửa tiệm móng tay được sở hữu và điều hành bởi người Mỹ gốc Việt. Việc làm này đòi hỏi lao động chân tay nhưng chỉ đòi hỏi rất ít khả năng nói tiếng Anh. Một số người Mỹ gốc Việt thấy làm việc trong tiệm móng tay là một cách nhanh chóng để xây dựng tài sản trong một thời gian ngắn nhất. Khái niệm này và sự thích hợp về uyển chuyển kinh tế đã chứng minh thành công đến nỗi nhiều doanh nghiệp người Anh gốc Việt về móng tay đã học hỏi thông qua mô hình của người Mỹ gốc Việt và mở tiệm móng tay nhiều nơi ở Vương quốc Anh thành công.

    Tại vùng biển của vịnh Mexico, người Mỹ gốc Việt đã chiếm từ 45-85% của doanh nghiệp tôm trong khu vực. Tuy nhiên, Việc bán phá giá tôm nhập khẩu (chủ yếu là từ Việt Nam) đã ảnh hưởng đến nguồn sinh kế của họ.

    Nhận thức về Xã hội

    Cũng giống như với các nhóm dân tộc thiểu số khác ở Hoa Kỳ, người Mỹ gốc Việt đã đi vào cuộc xung đột với các giống dân Hoa Kỳ khác lớn hơn, đặc biệt là ở cách họ được nhận thức và cặp mắt gán ghép của dân địa phương. Đã có các thù địch hướng tới người Mỹ gốc Việt. Ví dụ, ở Vịnh Mexico, các ngư dân da trắng phàn nàn là đối thủ cạnh tranh của họ (người Mỹ gốc Việt) đã không làm ăn lành mạnh và từ đó dẫn đến sự thù địch này. Trong thập niên 1980, Ku Klux Klan đã hăm doạ bắt tôm của người Mỹ gốc Việt. Ngư dân người Mỹ gốc Việt đã tụ hợp để hình thành Hiệp hội ngư dân Việt Nam đầu tiên tại Mỹ để đại diện cho lợi ích của họ.

    Và người Mỹ gốc Phi Châu cũng đã phàn nàn rằng những người tị nạn mới đến Việt Nam nhận được sự trợ giúp của chính phủ nhiều hơn là khi người Mỹ gốc Phi Châu đến đây.

    Tội Ác

    Hoạt động băng đảng đã trở thành một mối quan tâm cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt và lực lượng cảnh sát địa phương và liên bang. Ví dụ, trong năm 1992 tại Sacramento, một vụ cướp lớn và bắn nhau xảy ra tại một cửa hàng bán lẻ điện tử giữa các băng nhóm người Mỹ gốc Việt và cảnh sát địa phương, các phương tiện truyền thông đã tung lên sự cố này. Một ví dụ khác là khi các băng nhóm người Mỹ gốc Việt thực hiện vụ cướp nhà rất hung bạo đối với các gia đình giàu có người Mỹ gốc Việt. Một số quán cà phê ở Little Saigon của Quận Cam đã được đồn đại là nơi hoạt động của các băng đảng. Trong bộ phim Better Luck Tomorrow, một thanh niên người Mỹ gốc Việt đã được miêu tả như là một thành viên băng đảng bắn nhau.

    Trong khi các băng nhóm trở thành một phần của thực tế và nhận thức xã hội của người Mỹ gốc Việt, một nhận thức khác của người Mỹ trẻ gốc Việt Nam là sự thành đạt cao về giáo dục cũng đã trở thành phổ biến. Trong cuốn sách đã được giải thưởng cao, Growing Up American: Làm thế nào trẻ em Việt Nam thích nghi với cuộc sống tại Hoa Kỳ, Min Zhou và Carl L. Bankston III lập luận về những cơ sở thực tế để nhận thức "valedictorian-delinquent" của thanh niên người Mỹ gốc Việt. Căn cứ vào lĩnh vực làm việc trong một cộng đồng người Mỹ gốc Việt, Zhou và Bankston cho rằng cộng đồng người Mỹ gốc Việt thường có lịch trình dày đặc cho con cháu họ. Họ tổ chức tốt về sự quan hệ trong xã hội và gia đình. Luôn luôn khuyến khích và kiểm soát cử chỉ và lời nói tôn trọng người khác của trẻ em. Đồng thời, các cộng đồng Việt Nam này thường nằm trong các khu phố kinh tế thấp, nghèo ở rìa của xã hội Mỹ. Nhưng trẻ em Việt Nam đã duy trì kết nối gần gũi với cộng đồng của họ thường được định hướng để thành công hơn. Trong khi những trẻ em Mỹ gốc Việt khác sống bên ngoài cộng đồng riêng của họ là những người thường xuyên đồng hóa với nền văn hóa xa lạ nhất của xã hội và rơi vào những tệ nạn trong xã hội Mỹ.

    Một số nhóm dân tộc khác từ Việt Nam

    Một phần lớn của người Mỹ gốc Việt ở nước ngoài bao gồm các Việt gốc Hoa. Họ là người Trung Quốc di cư đến Việt Nam nhiều thế kỷ trước đây. Người Việt gốc Hoa tạo thành một phần lớn của tầng lớp thương mại Việt Nam. Và là những người còn lại sau khi Sài Gòn thất thủ và sau khi Chiến tranh Trung-Việt năm 1979 kết thúc, dẫn đến phân biệt đối xử chống lại ngưòi Việt gốc Hoa này. Họ đã trở thành một phần lớn trong số thuyền nhân người Việt. Hậu quả là, nhiều người Mỹ gốc Việt cũng nói thông thạo tiếng Quảng Đông và phục vụ một đôi chút như một cầu nối giữa Mỹ và Trung Quốc trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt, từ đó tạo ra bản sắc châu Á của Mỹ. Người Mỹ gốc Việt (gốc Hoa) nói chung thường chuyển đổi ngôn ngữ giữa tiếng Quảng Đông và tiếng Việt khi trò chuyện với đồng bào của họ nhập cư từ Việt Nam. Tiếng Triều Châu Trung Quốc, một phương ngữ Trung Quốc tương đối ít người biết, và không được nghe trong nước Mỹ cho đến khi người Việt gốc Hoa đến Hoa Kỳ trong thập niên 1980. Một số người Mỹ gốc Việt cũng có thể nói tiếng Hoa như một ngôn ngữ thứ ba hoặc thứ tư, trong tất cả các khía cạnh của kinh doanh và tương tác. Tuy nhiên, do sự thừa hưởng các tên Việt, cùng với phong cách và ngôn ngữ Việt Nam, người Việt gốc Hoa thường được gọi là "Việt Nam" bởi những người người Trung Quốc đến từ Hong Kong và Đài Loan không muốn lầm lẫm với đồng hương "thật" họ. Điều thú vị, trong khi người Mỹ gốc Việt (gốc Hoa) luôn coi họ là người Hoa sống ở ngoại quốc (ngoài trung Quốc) nhưng vì tên của họ đọc theo tên người Việt nên họ không thường được phân loại là người Mỹ gốc Trung Quốc. Tuy nghịch lý nhưng một số người Mỹ gốc Việt (gốc Hoa) này có chủ hướng nhìn nhận họ là người Trung Quốc khi báo cáo điều tra dân số và ảnh hưởng nhiều đến kết quả của những báo cáo điều tra này. Các phân bố dân cư của người Việt gốc Hoa rất khác nhau. Ví dụ, nhiều người nhập cư Việt gốc Hoa có xu hướng cư trú trong các cộng đồng gần gũi hơn với người Việt Nam, trong khi một số khác đã chọn sống pha lộn và tập trung với người Trung Quốc từ đại lục và Hong Kong.

    Con lai

    Người Việt là một giống dân phân biệt chủng tộc Âu Á sâu sắc. Những người Con lai là kết quả của sự va chạm giữa người Việt Nam và người Âu Châu, đặc biêt là người Pháp, trong thời kỳ thực dân Pháp (1883-1945) hoặc trong Chiến tranh Pháp-Việt Nam (Chiến tranh Đông Dương) (1946-1954).

    Một số Con lai là kết quả của người Việt Nam và người Mỹ da trắng, đen và gốc Mexico. Đa số họ là binh sĩ Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam (1961-1975). Nhiều người trong số các con lai, cũng như mẹ của họ, đã trải qua nhiều kinh nghiệm về phân biệt đối xử ở xã hội Việt Nam sau sự rút lui của Mỹ vào năm 1973 (những phân biệt đối xử đã được thấy mạnh mẽ hơn cho trẻ em của người Mỹ gốc Phi hoặc gốc Mexico). Kết quả là, chính phủ Hoa Kỳ đã phải thực hiện những nỗ lực để giúp Con lai và các thân nhân khác trong gia đình họ, di cư sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên một số vẫn tiếp tục phải đối mặt với sự kỳ thị trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt kể từ khi đến Mỹ ở.

    Văn hóa Việt (Mỹ)

    Những nhà văn Việt Nam ở Việt Nam và nhà văn người Mỹ gốc Việt có những thách thức mà họ gặp phải khi cố gắng bước ra khỏi bóng tối của văn hóa và xuất bản. Ở Việt Nam, vài nhà văn học được xác nhận bởi nhà nước và được tôn trọng bởi đồng nghiệp qua văn chương của họ. Các nhà văn Việt Nam thường xuyên sống trong sự đàn áp và sách nhiễu. Nhà văn phải tìm cách để vượt qua những rào cản này. Nếu họ viết theo lề trái, họ sẽ bị khiển trách hoặc - thường xuyên hơn - bị tù vì viết lên ý tưởng của họ. Tại Hoa Kỳ, một thế hệ mới, thường được gọi là "thế hệ 1,5" (những người sinh ra ở Việt Nam, nhưng họ đến Hoa Kỳ khi còn nhỏ tuổi), nhà văn người Mỹ gốc Việt đã tìm ra cách vẽ chân dung của mình bên ngoài những kinh nghiệm của Chiến tranh Việt Nam và "sụp đổ của Sài Gòn" của cha anh hay chính bản thân họ. Nhiều nhà văn người Mỹ gốc Việt lần đầu tiên, bước ra khỏi chủ đề của chiến tranh và di tản, họ nói lên các chủ đề khác nhiều bản sắc, hoặc những gì họ thấy về một văn hóa Á-Âu chia rẽ họ hay một văn hóa Á-Âu hội nhập trong mắt họ.

    Các văn bản người Mỹ gốc Việt đã được xuất bản ngày càng tăng kể từ khi giữa và cuối thập niên 1990s và cho thấy không có dấu hiệu chậm lại. Năm 1997, Lan Cao Monkey Bridge - được coi là tiểu thuyết đầu tiên được viết bởi một người Mỹ gốc Việt về những kinh nghiệm di dân - đã được xuất bản bởi Viking Press. Trong cuốn tiểu thuyết bán tự truyện, một cô gái trẻ và mẹ cô rời khỏi Việt Nam sau chiến tranh, bị ràng buộc đối với Mỹ, và một khi định cư ở, phải đối phó với những vấn đề tiêu biểu kinh nghiệm của một di dân. Hàng loạt các tiểu thuyết và hồi ký với nhiều chủ đề khác biệt đã theo thế hệ 1,5 bắt đầu lớn lên và nổi hơn lên. Một sự hợp nhất các truyền thống Đông phương trong một xã hội Tây phương với pha chất của một giòng máu Việt.

    Các cuốn phim diễn tả sự trốn chạy Cộng Sản trong biến cố 30 tháng 4 năm 1975 cũng bắt đầu xuất hiện được viết và đạo diễn bởi các người trong thế hệ 1,5 nói lên góc cạnh hậu quả của cuộc chiến tranh Việt Nam được nhìn bởi người Việt chứ không phải của người Mỹ đã bắt đầu được quay và chiếu tại Hoa Kỳ và trên thế giới. Cuốn phim Journey From The Fall của người Mỹ gốc Việt được nhiều giải thưởng quốc tế tại Sundance, hay cuốn phim Bolinao 52 nói lên thảm cảnh của người Việt trốn chạy Cộng Sản được nhiều giải thưởng Emmy Award về Documentary.


    Cuốn phim Journey From The Fall làm xúc động nhiều người Việt Hải Ngoại


    Bolinao 52 làm bàng hoàng nhiều người trên thế giới nhưng nó không ngăn được làn sóng người Việt rời Việt Nam tị nạn Cộng Sản khắp nơi tại Đông Nam Á.

    Tại Hoa Kỳ, nhà văn người Mỹ gốc Việt có quyền tự do khám phá các khía cạnh về cả hai tiêu cực và tích cực trong văn hóa và xã hội. Thế hệ 1.5, những người có lợi thế biết ngôn ngữ tiếng Anh mạch lạc, thực sự bắt đầu phát triển một khung cảnh văn học và phong trào. Thế hệ đầu tiên người Mỹ gốc Việt đã có những khó khăn vì không biết tiếng Anh và cần tìm việc làm để nuôi thân và gia đình. Nhưng thế hệ 1,5 đã viết để khám phá những vấn đề của thế hệ đầu tiên trong cặp mắt khác hơn và họ viết cho giòng chính tại Hoa Kỳ đọc và đã được người dân trong xã hội Mỹ đang ngày càng quan tâm đến những vấn đề của người Mỹ gốc Việt, nó đã được minh chứng bằng sự thành công của cuốn tiểu thuyết Sách của Monique Trương của Salt.

    Khía cạnh nổi bật khi tìm hiểu về sự hội nhập của người Việt Nam

    Khi tìm hiểu về sự hội nhập của người Việt, thì nhiều người nghĩ là người nhập cư từ các nước phát triển sẽ phải hội nhập lẹ và nhiều hơn. Những người nhập cư sinh ra ở Hàn Quốc, trong đó Ngân hàng Thế giới phân loại như một quốc gia thu nhập cao, có giá trị chỉ số đồng hóa tập thể thấp hơn so với người nhập cư từ Cuba hay Việt Nam, là những nước được phân loại là các nước thu nhập thấp. Một số yếu tố có thể giải thích mô hình này, trong đó có một thực tế là người nhập cư từ các nước phát triển không nhất thiết phải trở thành quốc tịch Mỹ nhanh hơn những người từ các nước đang phát triển.

    Những người nhập cư từ Việt Nam, Cuba, và Philippines đứng ở vị trí rất cao trong sự hội nhập vào xã hội Hoa Kỳ. Các nhóm này tiếp thu nhanh hơn trong một số khía cạnh so với những nhóm nhập cư khác. Ví dụ, người Việt, Cuba, và Philippines rất thành công trong sự hội nhập về kinh tế hơn là văn hóa. Tiết lộ bí mật để thỏa mãn sự tò mò cho các bạn là tất cả các quốc gia này đã có một thời có quân đội Mỹ đến đòn trú ở những quốc gia này.

    Hình 3 cho thấy mức độ đồng hoá của hội nhập của mười quốc gia lớn nhất trong xã hội Mỹ năm 2006. Trong số này, chỉ số đồng hóa khác nhau từ mức thấp 13, đối với những người sinh ra ở Mexico, đến một cao 53, đối với những sinh ra ở Canada. Chỉ số đồng hóa là dưới mức trung bình tổng thể của 28 người nhập cư từ Mexico, El Salvador, Trung Quốc, và Ấn Độ. Những người nhập cư sinh ra ở Canada, Cuba, Cộng hòa Dominica, Hàn Quốc, Philippines, và Việt Nam đã có chỉ số đồng hóa cao hơn tỷ lệ trung bình.

    Hình 4, 5, 6 cho biết các chỉ số cho mười quốc gia lớn của các nhóm.

    Hình 4, bao gồm biểu đò đồng hóa về kinh tế. Người nhập cư từ Mexico có chỉ số đồng hóa ít nhất về kinh tế so với bất kỳ các quốc gia khác, những người từ El Salvador tương tự như vậy. Có thể họ có đồng một ngôn ngữ và giống nhau về văn hóa. Người Cộng hoà Dominica và Trung Quốc cũng có mức đồng hóa kinh tế ở dưới mức trung bình.

    Hình 5, Biểu đồ cho thấy người nhập cư Trung Quốc và Ấn Độ có mức độ lớn nhất của sự phân biệt văn hóa. Rất thú vị và cần lưu ý là các nhóm này tiết lộ mức độ trung bình hoặc mức trên trung bình của đồng hóa kinh tế, trong đó đồng hóa văn hóa không phải là một điều kiện tiên quyết để đồng hóa kinh tế. Người Mexico có đồng hóa văn hóa gần giống với những người nhập cư Việt Nam.

    Hình 6, Hiển thị mức đồng hóa dân sự. Đáng ngạc nhiên là người Canada, mặc dù hội nhập kinh tế và văn hóa của họ ngang ngửa với người dân Hoa Kỳ nhưng chỉ có một mức độ khiêm tốn về đồng hóa dân sự.

    Sự tương phản mạnh mẽ giữa người nhập cư Mexico và Việt Nam có thể được nhìn thấy trong hình 19, Chỉ số đồng hóa , tiến độ thực hiện bởi bốn thời điểm: Những người đến cuối thập niên 1970, vào cuối thập niên 1980, vào cuối những năm 1990, và đầu thập niên 2000.

    Người nhập cư mới đến từ cả hai nước rất thấp, và rất giống nhau trong chỉ số điều tra dân số năm 1980 và 1990. Người Việt Nam nhập cư của cuối những năm 1970 đạt được một giá trị chỉ số cao gần 40 trong năm 1990. Người nhập cư Mexico cùng thời kỳ khó đạt đến giá trị của người Việt. Một sự tương phản mạnh mẽ hơn nữa có thể được nhìn thấy cho người Việt trong những năm 1980.

    So với người Italian thì người Việt đến Mỹ không thua gì họ trong trong thập niên 1970 và 1980

    Hình 21, Bắt đầu quá trình bằng cách vẽ các đồng hóa kinh tế của các người Mexico và Việt Nam giữa 1980 và 2006. Ở đây, sự tương phản mạnh giữa hai nhóm xuất hiện. Người nhập cư Việt Nam, đặc biệt là những người trong thế hệ đầu tiên, hiển thị một mức độ lớn hơn nhiều đồng hóa kinh tế. Ngoại lệ duy nhất trong mô hình này là một trong số những người đến ở Hoa Kỳ giữa năm 2001 và 2005; trong nhóm này, người nhập cư Việt bắt đầu tận hưởng một lợi thế rõ ràng của những người Việt đi trước nhưng dường như bị đi ngược trở lại giữa năm 2005 và 2006, trong khi đó có những dấu hiệu thực sự tiến bộ trong số những người nhập cư Mexico.

    Tương phản mạnh giữa các nhóm xuất hiện một lần nữa trong hình 22, trong đó xu hướng trong các chỉ số đồng hóa dân sự của hai giống người Mexico và Việt Nam từ năm 1980 và 2006. Người nhập cư từ cả hai quốc gia bắt đầu từ cấp độ thấp. Người nhập cư Việt khi đến cuối thập niên 1970, cuối thập niên 1980, và cuối những năm 1990 đạt tiến bộ đáng kể hơn một thập kỷ đầu tiên tại Hoa Kỳ. Người nhập cư Mexico đạt tiến bộ rất ít.

    Tại sao người Việt có thể bắt đầu từ một con số không và sau đó họ thành công về kinh tế và hội nhập cao hơn một số các giống dân khác? Có thể là những lớp người Việt đầu tiên chạy trốn một quốc gia Cộng Sản tìm thấy một cơ hội làm việc để thành công trong một quốc gia hoàn toàn tự do và dân chủ như Hoa Kỳ. Họ chấp nhận quốc gia Hoa Kỳ là quốc gia của họ và từ bỏ ý định quay trở về Việt Nam. Cùng lúc đó sự quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ hoàn toàn không có, người tị nạn không thể dễ dàng đi về như các giống dân khác và một yếu tố khác là người Việt tị nạn Cộng Sản tại Hoa Kỳ cũng được nhìn một cặp mắt dễ dãi của người dân Hoa Kỳ và chính quyền Hoa Kỳ cũng có một phần hối hận vì bỏ quên người đồng minh của họ ở lại Việt Nam nên có sự chấp nhận dễ dàng trong đời sống xã hội Hoa Kỳ hơn?

    MartianMobile

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi