Một ngày tháng Tư thăm nghĩa trang quân đội chế độ cũ

  • Bởi Admin
    20/04/2010
    4 phản hồi

    Thu Hà - Lê Nhung - Thái Phương

    Ba mươi lăm năm nhìn lại. Thời gian đã đủ lâu để những người đang sống thấy thấm thía nỗi đau ngăn cách. Quyết định dân sự hóa nghĩa trang quân đội cũ xem ra đã là một bước tiến khá dài cho mục tiêu hoà hợp dân tộc, hàn gắn lòng người.

    Lời tòa soạn Tuần Việt Nam: Ba mươi tháng Tư năm 2010, đất nước kỷ niệm 35 năm thống nhất đất nước, giang sơn thu về một mối. Hơn ba chục năm ấy là cả một chặng đường đầy khó nhọc để xây dựng đất nước từ những ngổn ngang, mất mát, đau thương.

    Trong 35 năm qua, Đảng, Nhà nước Việt Nam đã có nhiều nỗ lực, đưa ra nhiều chính sách nhằm hoà hợp dân tộc, không phân biệt người trong và ngoài nước. Từ phía những người ra đi cũng có rất nhiều người đã trở về, không nhiều thì ít tìm cách chung tay phát triển đất nước.

    Tuy nhiên, để tạo thành một khối sức mạnh dân tộc đồng thuận trong ngoài để đưa đất nước phát triển vẫn còn cần lắm lòng vị tha, bỏ qua quá khứ và định kiến vì một tình yêu nước thương nòi giữa những người Việt chung dòng máu Lạc Hồng.

    Nhân dịp kỉ niệm này, VietNamNet khởi đăng loạt bài với chủ đề: Hoà hợp dân tộc bằng tình thương yêu. Chúng ta sẽ cùng nhìn lại những thành quả đã đạt được và những gì còn có thể làm được để gạch ngang quá khứ, khép kín thương đau, vạch đường tương lai để muôn người Việt Nam như một tiến về phía trước...

    Cách Sài Gòn hơn 30km về hướng ngã ba Vũng Tàu trên xa lộ Hà Nội, nghĩa trang của các tử sĩ Việt Nam cộng hoà vẫn còn đó tại xã Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Dưới những rặng cây xanh, đây là nơi yên nghỉ của 16 ngàn tử sĩ chế độ cũ, chia làm 8 khu từ A đến I.

    Ông Kha, người đã sống cả một thời tuổi trẻ ở Sài Gòn, một năm vẫn đôi lần chạy xe Honda lên nghĩa trang thắp nhang cho người anh trai duy nhất.

    Ông làm việc này đều đặn hơn ba chục năm nay.

    "Trước khi được dân sự hoá, thân nhân tử sĩ vẫn có thể vào đây thăm mộ người thân. Nhưng có lẽ đây đó vẫn còn đeo giữ tâm trạng nặng nề nên lượng người đến cũng thưa vắng. Lâu lâu mới thấy có người mẹ, người vợ lặng lẽ vào thắp hương rồi đi ngay. Mưa nắng mấy chục năm trời, nhiều ngôi mộ xuống cấp".

    Đó cũng là qui luật không tránh khỏi của thời gian.


    Dưới những rặng cây xanh, đây là nơi yên nghỉ của 16 ngàn tử sĩ chế độ cũ, chia làm 8 khu từ A đến I. Ảnh: Thu Hà.

    Kể từ sau ngày 30/4/1975, nghĩa trang quân đội Biên Hoà được giao cho Quân khu 7 thuộc Bộ Quốc phòng quản lý. "Đây có thể là lý do lâu nay một số người không có thiện chí vẫn nói những người trong nước chưa dám mạnh dạn hoà giải", ông Kha nói.

    Tháng 11/2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định số 1568/QĐ - TTg: Đồng ý chuyển mục đích sử dụng 58 hecta đất khu nghĩa trang Bình An, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương do Quân khu 7, Bộ Quốc Phòng quản lý sang sử dụng vào mục đích dân sự.

    Giờ đây nghĩa trang được đổi tên thành Nghĩa trang nhân dân Bình An do UBND huyện Dĩ An quản lý.

    Quyết định "dân sự hoá" nghĩa trang quân đội Biên Hoà này khi đó được dư luận đánh giá như một bước đi đầy ý nghĩa của công cuộc hoà giải, hoà hợp dân tộc.

    Còn với hàng ngàn thân nhân của những tử sĩ chế độ cũ như ông Kha, quyết định đó giúp họ cất đi phần nào gánh nặng tâm lý và mặc cảm đang đeo đẳng.

    Từ chuyện bàn thờ gia đình

    Bên mộ phần của người anh trai đã được quét vôi trắng tinh tươm, sau một hồi thuyết phục rất lâu, ông mới từ tốn kể lại câu chuyện éo le của chính gia đình mình.

    Sinh ra ở Nam Định, ông Kha và anh trai theo những người bên ngoại vào Sài Gòn mưu sinh từ năm 1954.

    "Những người họ hàng bên nội của tôi vẫn ở ngoài bắc. Cha của tôi là chiến sĩ Điện Biên, ông hy sinh anh dũng trong trận đánh ác liệt chiếm cứ điểm Mường Thanh. Tôi còn có một ông chú đi bộ đội, hy sinh đâu đó ở chiến trường miền Đông Nam Bộ hồi năm 1968".

    Nhưng bi kịch gia đình chỉ bắt đầu xảy ra từ năm 1970, khi người anh trai lớn hơn ông vài tuổi bị gọi đi lính, và được điều về một tiểu đoàn nhảy dù của quân lực Việt Nam cộng hoà.

    Năm 1972, người anh tử trận khi tham chiến tại thị xã An Lộc được chôn cất ở nghĩa trang này. Ông Kha điềm tĩnh kể về một biến cố đau lòng xảy ra đã nhiều chục năm về trước.

    Quyết định dân sự hóa nghĩa trang quân đội cũ được nhìn nhận là một bước tiến khá dài cho mục tiêu hoà hợp dân tộc, thống nhất lòng người.

    Tại ngôi nhà nằm tít tắp trong một con hẻm thuộc phường 14, quận Bình Thạnh (TP.HCM) đã từ rất lâu rồi, trên bàn thờ gia đình ông, một bên có bát nhang thờ cha và chú, những liệt sĩ thuộc "phía bên này" và cạnh đó, là bát nhang của người anh trai thuộc "phía bên kia".

    "Trong khi những người sống dường như vẫn còn lấn cấn với nhau, thì những người chết họ đã chẳng còn đeo đẳng mối hận thù. Dù đứng ở phía bên nào thì với tôi họ vẫn luôn là những người thân thiết. Họ vẫn vẹn nguyên là người cha, người anh", ông Kha bộc bạch.

    "Có dũng cảm vượt qua quá khứ?"

    Chuyện gia đình ông Kha cũng là hoàn cảnh trớ trêu mà phần đông gia đình sinh sống ở miền Nam hồi đó gặp phải.

    Đây là thực tế mà ông Võ Văn Sung, một trong 5 thành viên chính thức của phái đoàn Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà tham dự ký Hiệp định Paris đã nhắc tới khi nói về hoà hợp dân tộc, hàn gắn lòng người.

    Trong một bài viết thu hút đông đảo sự chú ý của dư luận, ông Sung nói rằng: "Ở Việt Nam có đặc điểm là kháng chiến chống xâm lược nước ngoài kéo dài quá lâu. Riêng ở miền Nam Việt Nam liên miên gần 30 năm và ước tính có đến 90% gia đình Việt Nam có người cả hai bên. Mặt khác chiến tranh lâu năm cả nước và mỗi gia đình Việt Nam đều chịu nhiều mất mát đau thương, do đó không có cách nào khác là phải tha thứ cho nhau để xây dựng lại, vì nếu làm ngược lại thì 90% gia đình Việt Nam phải tiếp tục đau khổ".

    Trăn trở của nhà ngoại giao kỳ cựu cho thấy chuyện hòa hợp của một dân tộc cũng tựa như cách ứng xử trong mỗi gia đình.

    Ba mươi lăm năm nhìn lại. Thời gian đã đủ lâu để những người đang sống thấm thía nỗi đau chia cách.

    Mấy năm trước, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt trong một cuộc trò chuyện với báo Quốc Tế (Bộ Ngoại giao) về sự kiện ngày 30 tháng Tư đã khiến nhiều người phải suy nghĩ.

    Ông nói, chiến thắng tháng Tư năm 1975 là vĩ đại, nhưng Việt Nam cũng đã phải trả giá cho chiến thắng đó bằng cả nỗi đau và nhiều sự mất mát. Và đây là câu chuyện "khi nhắc lại có hàng triệu người vui mà cũng có hàng triệu người buồn. Đó là một vết thương chung của dân tộc cần đươc giữ lành thay vì tiếp tục làm nó thêm rỉ máu".

    Chia sẻ với trăn trở này, ông Lê Hiếu Đằng, nguyên Phó chủ tịch Mặt trận tổ quốc TP. Hồ Chí Minh cũng lưu ý: "Nếu vẫn để căng thẳng kéo dài chắc chắn không mang lại một chút lợi ích nào về mặt tinh thần cho những người Việt Nam khắp nơi, dù thuộc bên này hay bên kia, trong hay ngoài nước".

    Bởi vậy, Quyết định dân sự hóa nghĩa trang quân đội chế độ cũ được dư luận xã hội nhìn nhận là một bước tiến khá dài cho mục tiêu hoà hợp dân tộc, thống nhất lòng người.

    Xem ra, chẳng có gì quá khó. "Tất cả đều ở cách con người ứng xử thế nào với nhau. Họ có đủ can đảm và dũng khí, dám vượt lên quá khứ đau buồn hay không?", ông Kha kết thúc câu chuyện với những người khách lần đầu gặp mặt.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    Tôi cũng không tin quyết định của TT Nguyễn Tiến Dũng thật lòng vì Nghĩa trang Quân đội. Đó chỉ là con cờ thứ nhất. Từ từ người dân sẽ quên tên Nghĩa trang Quân đội, quen dần với tên mới. Rồi " a thần phù " sẽ xuất hiện tên mới hơn nữa, chẳng hạn như " khu du lịch cao cấp " thành phố Biên Hòa. Họ đã dẹp Nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi ở Sàigòn, thì chuyện dẹp Nghĩa trang Quân đội chỉ là sớm hay muộn thôi.

    Nhớ lại trước 1975 đi ngang nghĩa trang lần nào tôi cũng ngoái nhìn mút mắt bức tượng người chiến sĩ VNCH gát súng trên đùi, cúi mặt thẩn thờ buồn. Bức tượng đẹp làm sao luôn gay nao nao xúc động ! Bức tượng này bị kéo đổ, làm sao tìm lại hay tái tạo lại đây ?
    Nhiều người đồn đại sự hiển linh khi thấy hoa hay rau cải Đà Lạt trước từng ngôi mộ ! Tôi nghe nhưng nghĩ khác, chẳng qua đó là gia đình thân nhân cả anh em đi xe tải hoa rau củ từ đà lạt ghé ngang cúng thân nhân mình . Người miền Nam có thói quen cúng người nhà thì cũng cấm nhang hoa hay phẩm vật các mộ xung quanh nhiều chừng nào tốt chừng ấy coi như môt đại gia đình ! Miền Nam không có việc cạnh tranh nhau xây mộ lớn hơn cao hơn ...mà trang trãi phẩm vật cúng tế ! Thật là một nét văn hóa đẹp đẻ !
    Có lúc nào phải cố gắng đi thăm lại nghĩa trang này mới được !
    Trần Thị Hồng Sương

    Tôi rất ngưỡng mộ ông Junichiro Koizumi vì ông ấy đến thăm khu đền dành cho binh lính Nhật tử trận trong Đệ nhị thế chiến, mặc kệ TQ bai bải la ó phản đối. Những người lính Nhật trong WWII phải hy sinh mình vì tham vọng của kẻ khác. Họ đáng được thông cảm hơn là thù hận.
    Dù những người lính VNCH, xét theo góc độ của nhà cầm quyền CS, là "ngụy quân" thì họ vẫn xứng đáng được tưởng nhớ đến như những nạn nhân của một cuộc huynh đệ tương tàn, sao lại biến họ thành "dân"!??? Sao ông Dũng không đến đó mà cúi đầu tưởng niệm họ như những nạn nhân của một cuộc chiến khốn nạn nhất trong lịch sử dân tộc, hay thắp cho họ cây nhang, hay xin lỗi họ vì cách đối xử tồi tệ của chính quyền đương thời với thân nhân họ chẳng hạn....!?
    Ôi mà tôi quên, NTD đâu phải là Koizumi! Đến xách dép cho Koizumi còn không xứng nữa là.
    Tôi hoàn toàn đồng ý với bác khách

    Tên tác giả viết:
    Tôi không tin quyết định đổi tên Nghĩa trang Quân đội thành Nghĩa trang Nhân dân của TT Nguyễn tấn Dũng là một quyết định tử tế. Bình thường hóa nghĩa trang này để giải tỏa cho dễ mà thôi. Cực kỳ đơn giản, mảnh đất trên đồi nằm ở vị trí đẹp như thế, vài năm nữa lấy cớ làm khu vui chơi giải trí công trình công cộng gì đó, chuyển mục đích sử dụng. 30 giây.

    Tôi không tin quyết định đổi tên Nghĩa trang Quân đội thành Nghĩa trang Nhân dân của TT Nguyễn tấn Dũng là một quyết định tử tế. Bình thường hóa nghĩa trang này để giải tỏa cho dễ mà thôi. Cực kỳ đơn giản, mảnh đất trên đồi nằm ở vị trí đẹp như thế, vài năm nữa lấy cớ làm khu vui chơi giải trí công trình công cộng gì đó, chuyển mục đích sử dụng. 30 giây.
    Ông Võ văn Kiệt chỉ muốn "giữ cho vết thương lành" nhưng lành làm sao được khi mủ đang âm ỉ mưng lên bên trong? Phải mổ nó ra, nặn hết mủ đi, rửa sạch, băng lại và uống thuốc cho lành hẳn.
    Thực tâm hòa giải, hòa hợp? Còn lâu, nhá!

    Đạo đức giả. Trơ trẽn.