Danh Đức - Hệ thống quyền lực của Tổng thống Mugabe

  • Bởi Admin
    03/04/2010
    1 phản hồi

    Danh Đức

    Mời độc giả Dân Luận đọc trích đoạn bài viết của tác giả Danh Đức trên tờ Tuổi Trẻ. Tuy tác giả bàn về Zimabubwe, nhưng nó cũng giải thích luôn tại sao Tham Nhũng lại là một động lực cho thể chế ở Việt Nam, và những người chống tham nhũng lại bị coi là chống thể chế, chống Đảng...

    Trên website Africa Agenda của giới trí thức châu Phi, bài viết “Is Mugabe’s legacy a lesson for Zuma?” (“Di sản của Mugabe: một bài học cho Zuma?”) được đăng nhằm cảnh báo nguy cơ tương tự cho Nam Phi mà sang năm tới sẽ có tổng thống mới là ông Jacob Zuma. Dưới đây là vài trích đoạn:

    “Mugabe hoạt động qua một hệ thống giám sát hữu hiệu các thuộc hạ nhằm “bêtông hóa” quyền lực của mình. Thoạt đầu khi mới giành được độc lập, ông và các đồng đội của mình cũng tin rằng sẽ phục vụ dân chúng nên lập ra bộ quy ước lãnh đạo rất nghiêm khắc, theo đó làm giàu là nghịch đề.

    Thế nhưng thật nhanh chóng, Mugabe phát hiện rằng họ tham ăn như lợn nên quyết định nuôi tính háu ăn vô chừng của họ bằng cách gắn họ với chế độ tổng thống trọn đời của mình. Nghe họ thề trung thành với tổng thống trọn đời, người ta cứ ngỡ rằng họ chỉ nói đùa. Thật ra họ không đùa: họ thừa biết số phận của họ gắn chặt với lão già này, như ông thường bảo họ: “Nếu tôi văng, các ông sẽ văng trước”.

    Ông cho phép họ thoải mái tham nhũng, song tất cả đều được ghi chép đầy đủ. Các ghi chép đó chính là nguồn bảo hiểm nhân thọ của ông. Chỉ cần ông giơ ra vài ghi chép là chẳng cần xét xử gì cả cũng sẽ văng xa tít. Nhiều người thắc mắc sao các đệ tử của ông lại cong lưng cung cúc cúng bái ông như thế. Chẳng qua, ông đã tạo ra hoàn cảnh (tham nhũng) mà nay họ đang ở trong đó.

    Hệ thống ấy rất đơn giản: trước tiên phải tạo ra những “cổ chai”. Càng kẹt cứng, ai có quyền hành càng dễ làm giàu. Vụ xìcăngđan Willowgate trong những năm đầu thập niên 1980 là một ví dụ. Chiếc Toyota Cressida nhảy vào thị trường Zimbabwe. Cho dù người ta có tiền cũng không mua được, vì số xe lắp ráp quá ít. Thế nhưng các quan thì tha hồ mua, mua cho mình và cho người khác.

    Nếu đã vi phạm thì xin lỗi đi, rồi sẽ được luân chuyển sang một ghế khác. Có khi được cử đi sứ hoặc đâu đó. Có một quan chức kỳ cựu tên Chikoore đã làm một chuyện không thể tưởng tượng được là xin từ chức ngay giữa lúc dân chúng đang bực tức vì thiếu hàng hóa. Sau đó, Chikoore đến gặp lãnh tụ tối cao xin một chức khác, bị từ chối thẳng thừng, bèn tự tử.

    Chiếm đất mới diễn ra như giữa ban ngày, cứ truất hữu ở đâu tùy thích, chẳng cần đền bù gì cả. Song hệ thống không dừng lại ở đó. Những kẻ mới có đất đai này sẽ được mua dầu diesel trợ giá có khi chỉ bằng 5% giá thực tế. Mua xong bán lại chợ đen và hái ra tiền ngay. Các quan trong chính phủ còn được mua ngoại tệ với tỉ giá chính thức không đầy 10% tỉ giá thị trường chợ đen. Cứ thế mà nhân chục lần, chục lần, chục lần... tài sản.

    Còn việc truất hữu các công ty nước ngoài, gọi là “nội địa hóa” chúng, thì mỗi công ty sẽ phải nhượng một số đáng kể cổ phần cho người Zimbabwe. Và những người nhiều khả năng được mua nhất chẳng ai khác hơn là các quan chức đầu ngành.

    Đó là vài bí quyết gắn chặt họ với lãnh tụ tối cao...”.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Bài này của Danh Đức đăng trên tuổi trẻ chủ nhật đã lâu, khi chưa có phong trào trấn áp các báo lề phải, hiện nay chắc không đăng được vì hệ thống của lão gìa Mugabe đó quá giống cơ cấu quyền lực cửa nhà nước cộng sản Việt Nam hiện nay: Nếu không có tiền thì không có chức và ngược lại, hai yếu tố Tiền-Chức tương hỗ và bổ sung lẫn nhau. Các lãnh đạo cộng sản cũng không quan tâm lắm đến các đệ tử của mình có tham nhũng hay không vì điều đó là tất nhiên, nếu họ không tham nhũng lấy đâu để chung lên trên. Họ cũng thường khuyên nhủ các đệ tử của mình rằng: "Hãy ráng mà giữ lấy chế độ (chứ không phải chủ nghĩa xã hội đâu) nếu đổ thì tất cả chúng ta cùng out".
    Cơ sự thì cũng chỉ đơn giản như vậy thôi chứ không phải "thấy rõ hơn con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội" như ông Mạnh đã từng khoe trong phiên bế mạc hội nghị 10 (hay 11 gì đó tôi không nhớ rõ). Vì làm gì có mà thấy với chả không. Đối với hầu hết các lãnh đạo cộng sản hiện nay, trong thân tâm họ cũng chẳng có cái lý tưởng gì cao sang cả, chỉ trừ một số rất nhỏ còn mù quáng, số này đã nằm ngoài các lợi ích thực sự mà chế độ mang lại cho họ ngoài cái bánh vẽ.
    Hải