Tuần kí số 44 - Vì sao có những hiện tượng tha hóa đến thối tha trong văn hóa nghệ thuật?

  • Bởi Admin
    15/03/2010
    10 phản hồi

    Nhạc sĩ Tô Hải

    Đây là một đề tài “cực kỳ tế nhị” mà động đến nó có thể làm cả giới văn học nghệ thuật nổi giận, nếu chỉ dùng một từ không “khéo”, chứ chưa nói chi đến giới lãnh đạo. Tuy nhiên, trước những hiện tượng quá phổ biến, quá thối tha đến không chịu nổi nữa, tớ đành lòng viết để đánh động lương tâm những ai đang có con cháu trong nhà, hãy lo bảo vệ chúng nó khỏi cái tai nạn văn chương nghệ thuật thối tha, bẩn thỉu chưa từng xảy ra ở bất cứ nơi nào, ở bất cứ thời gian nào trên trái đất này….

    Tất cả những dẫn chứng đưa ra, tớ đều lấy từ các thông tin trên các phương tiện truyền thông của Nhà Nước, trên các blog “có văn hóa” và có uy tín của các nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà lý luận có uy tín. Tuyệt đối không dựa vào những lực lượng ngoại bang hay thù địch trrong nước nào, để khỏi mắc “tội” là nói xấu nền văn nghệ xã hội chủ nghĩa ưu việt do Đảng lãnh đạo thì… bỏ… vợ bỏ con có ngày.

    Ôn cố tri… hôm nay

    Cái “tật”của tớ là bất cứ chuyện gì tốt, xấu xảy ra trong xã hội hôm nay,tớ lại hay nghĩ về cái thời tớ xa xưa những năm 30-40 của thế kỷ trước. Lần này, tớ nhớ lại cái thời các tờ báo dưới thời Pháp thuộc Nhật thuộc, các tác phẩm văn học nghệ thuật những năm 40 của các tác giả Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Công Hoan… Thời đó có một từ rất mới lạ là “Lọ”. Từ “Lọ” này về sau được phổ biến đến mức nó thay thế hẳn chữ “thối”. Nó dùng để chỉ những kẻ “trưởng giả học làm sang”, “những kẻ dốt đặc mà làm ra vẻ hiểu biết”, những kẻ muốn phủ nhận thân phận nô lệ mất nước của mình nên đặt tên ngoại quốc thay cho tên ông bà tổ tiên để lại, những kẻ mở mồm là nói “toa–moa”, thậm chí nói một câu tiếng Việt thì xen vào 5, 7 từ tiếng Tây bồi kiểu tả con hổ là: “Lúy” (lui= nó) tí giôn” (jaune= vàng), “lúy tí noa” (noir= đen), “lúy măng- giê moa” (manger=ăn), “lúy măng giê me xừ” (monsieur=ông). Các nhân vật “lọ” điển hình trong “Số đỏ”, “Kĩ nghệ lấy Tây”, “những thầy đội Min đơ, Min Toa”, “Xuân tóc đỏ” là những cái “lọ” thối nhất mà văn chương, báo chí thời Pháp thuộc chế giễu, châm biếm, chửi thậm tệ đến mức chính những vị Anbert Hiếu, Henry Bổng cũng phải sửa lại card visit của mình. Tớ cũng nghe nói hình như thời kì ông Diệm (hay ông Thiệu) cũng đã có lệnh cấm người Việt Nam được lấy tên Tây tên Mĩ trừ những người đó thực sự có quốc tịch Tây, Mĩ...

    Tớ cũng lại nhớ thời đi học trung học, có 1 lệnh ở đâu không biết: ”Để quen dần với tiếng Pháp cấm được nói tiếng Việt trong nhà các trường Trung Học trở lên”. Giờ ra chơi “Xuyệc vây ăng”(surveillant) nấp trong hầm trú ẩn bom Mĩ để bắt quả tang chúng tớ ai nói tiếng Việt phải nộp 1 hào (Tức là 1/10 đồng = 4 bát phở) nộp vào quỹ “Xơ cua-na-xi-o-nan”(Cứu tế quốc gia)! Tớ lại nhớ đến thời kì cách mạng tháng 8, tất cả các trường học đều phải dạy bằng tiếng mẹ đẻ kể cả những môn như Tóan, Lí, Hóa những định luật của Newton, Acximet,… đều phải thuộc lòng bằng tiếng ta.

    Và gần đây nhất, tớ lại nhớ đến một quy định hay thông tư gì đó của Bộ văn hóa, dưới thời bộ trưởng Trần Hòan. Rằng thì là cấm dùng ngoại ngữ để đặt tên, khách sạn, cửa hàng và nếu cần thì phải viết những chỉ dẫn bằng ngoại ngữ, nhỏ 1/3, dưới các dòng chữ Việt chính thức…

    Vậy mà… ngày nay thì sao?

    Đi khắp những thành phố lớn Hà Nội, Hải Phòng, Sài Gòn, tất cả những quy định đó đã bị bãi bỏ và làm ngược lại! “Hải âu” lại trở về “Continental”… Không những thế chẳng chịu thua những “Queen bee”, “Liberty”, một loạt các nhà hàng, quán phở, tiệm may thậm chí các quán ăn dân tộc đều hiên ngang trưng biển “Blue jean girl”, “Crown”, “Mandarin”, “C.’est moi”, và nghênh ngang, xách mé hơn cả… PHỞ For THE PRESIDENT!? Có cả một xã Long Hưng ở Đồng Nai nay đã bị xóa sổ để lập nên 2 khu đô thị tên là “Aqua” và “thành phố Water Front”! Còn các hãng gọi là kinh doanh văn hóa thì gần như 90% lấy tên ngoại hoặc nửa Việt nửa Ngoại như: “Artsign”, “Phuong‘s book” , “M&T Pictures”… Đến ngay một Ủy ban nhân dân phường mà đối tượng giao dịch và phục vụ chỉ khoanh vùng trong nhân dân phường mình, toàn dân lao động da vàng mũi tẹt như phường Cô Giang cũng trương biển “People’s comitee of CoGiang Ward”!??

    Riêng về những ca sĩ, nghệ sĩ, diễn viên thì loạn tên Mĩ, tên Tây, tên Philipin họ Việt, mặc dù chưa được các chính phủ này cấp sổ xanh, hộ chiếu! Có thể kể đến hàng trăm cái tên muốn từ bỏ gốc gác tổ tiên của mình một cách rất vênh váo và… tự hào. Từ những năm đầu đổi mới sang họ Tàu như Lâm, Chấn, Ưng, Đàm, Nhật… thì hôm nay là hàng hà sa hố những cái tên mà thống kê sơ sơ cũng phải… vài chục trang với những tên Mickey Từ Minh Hi, Baby J, M4U, Noo Phước Thịnh, Akira Phan, Mr D, Vboys, Tina Tình, Hamlet Trương, Wanbi Tuấn Anh,… kể không thể hết về những con người “lọ” cực kì này.

    Cũng chẳng có cách nào giáo dục được họ khi sự chối bỏ nguồn gốc của mình lại do chính họ tự giác và được báo chí nhà nước tuyên truyền quảng cáo một cách công khai ầm ĩ và rất đỗi tự hào… và… ”lọ”đến mức… “thơm tho và hái ra tiền đến thế!”

    Còn về tác phẩm của họ thì sao? Chao ôi có bao giờ âm nhạc Việt Nam lại có những “sáng tác hòa nhập," đúng với ước vọng của nhạc sĩ Dương Thụ thế này chăng: Đầy rẫy trên các kệ đĩa bán khắp nơi là những album mang tên “Hãy cùng Dance”, “I do”, “My apologize”, “Girl night”, “Wow”,… Còn trong nội dung các bài hát thì nửa Tây nửa ta, nửa Mĩ, nửa Phi kiểu “Oh! First kiss”, You make me happy,… chẳng nói lên được tiếng chi, giờ chỉ nghe nhịp đập trái tim/ Oh! First kiss, you make me crazy” (bài hát trở thành sao của Bằng Cường trong album “Wow”. Còn ca sĩ Noo Phước Thịnh thì lại đi vào hàng vạn trái tim tuổi teen nhờ vào bài hát “Mất em” (Because I’m Stupid)… Với Đông Nhi thì nhờ có “Baby! Please don’t leave me alone” (CD “Bối rối”) mà trở thành “siêu sao” một sớm một chiều trên báo chí lề phải.

    Phải nói ngay rằng, giới ca nhạc hiện nay là giới “lọ” nhất trong giới nghệ sĩ. Đã thế, cái “lọ” lại được nhân lên nhờ các phương tiện truyền thông rẻ tiền, thích tiếng Tấy, tiếng Mĩ ra sức tuyên truyền cho những “tác phẩm” ngay từ khi nó chưa ra đời. Hãy đọc một bài quảng cáo về “dự án âm nhạc” của mấy siêu sao sắp thực hiện đăng trên một tờ báo từng nhiều lần lên án chuyện dùng quá nhiều tiếng Anh Toàn những: “Passport to Búp bê city”, “Music all the night”, “Unmake up”, “Special edition”, “M.O.T” (Melody of time) của các siêu sao Thanh Thảo, Đức Tuấn, Đoan Trang, Mr Đàm… mà cứ tưởng đây là quảng cáo cho một nhóm pop, rock, ca nhạc sĩ nào ở một tiểu bang khỉ ho cò gáy bên Mĩ sắp sang làm ăn ở Việt Nam!!

    Có ai là một người nhạc sĩ chân chính sinh ra và trưởng thành trên mảnh đất chữ S này mà đọc xong bản tin không đỏ mặt,lắc đầu hoặc... nhổ nước miếng!

    Lại nói về chuyện văn thơ ở xứ ta trong những ngày gần đây

    Các báo cáo chính thức đều ghi nhận “chưa có tác phẩm nào xứng với tầm thời đại”. Nhưng giải nhất, giải nhì, giải A, giải B…, “đầu tư sáng tác” tiền tỉ vẫn cứ tiếp tục thực hiện đều đều mặc kệ mọi sự kêu ca, rè bỉu, bỏ của chạy lấy người của không ít tác giả có lương tâm, đến nỗi báo chí của ngành công an cũng phải lên tiếng. Gần đây nhất, sau khi các trang blog của hơn 50 nhà văn đã phanh phui các vụ “thi thơ dở”, vụ trao “giải thưởng khùng điên cho một kẻ điên khùng” thì chỉ có một tờ Lao động dám đưa tin mà không có í kiến phê phán về vụ nhà thơ tiến sĩ Mác Lênin làm thơ theo kiểu văn xuôi tả cảnh loại xoàng của một học sinh lớp 5, vụ “Trăng nghẹn”, vụ kiếm chác, Lobby để được giải… Tất cả đều chỉ rõ một sự thật rất là… “lọ” từ những sự việc đến con người của giới nhà văn, nhà thơ… nhất là của mấy ông lãnh đạo các Hội và các Ban “DÁM” Khảo! Những tác phẩm nổi tiếng trong dân gian, thậm chí in lậu như “Thời của thánh thần”, “Đối mặt”, “Mạt lộ”, “Xin lỗi !em chỉ là con đĩ” được quần chúng tìm đọc thì chẳng bao giờ được một cái giải… rút nào. Trái lại, những tác phẩm được báo chí đề cao thậm chí được giải, in chỉ 800,1000 cuốn cũng chỉ dùng làm cái... hứng bụi trên các kệ sách. Trái lại, đi vào các trang web, blog, của một loạt văn sĩ, thi sĩ thì riêng cá nhân tớ nếu được phép tớ có thể bỏ phiếu tặng giải Oscar về văn học cho không ít những tác giả và tác phẩm mà vợ chồng tớ đã phải căng mắt ra mà đọc trên mạng. Đó là những sáng tác của Nguễn ngọc Tư, Nguyễn Quang Lập, Đào Hiếu, Bùi Minh Quốc, Võ Đắc Danh… và chắc còn nhiều nhiều người nữa mà tớ không có đủ thời giờ và hơi sức để tìm đọc rồi để buồn nhiều phút cho cái Chân - Thiện - Mỹ đích thực cho đến nay vẫn bị dập vùi, nếu không có cứu tinh Internet…. Tớ lại nhớ đến cái thời người ta lên án những tác phẩm của Vũ Trọng Phụng, Thạch Lam, Nguyễn Công Hoan… và đề cao những “Tổ đá nhỏ ca A”, “Sống như anh”, “Mùa lạc”, “Cái sân gạch” mà thấy chuyện xảy ra hôm nay nó còn “lọ” hơn những gì đã xảy ra hơn 30, 40 năm trước

    Lại xin “nói leo” sang chuyện điện ảnh và sân khấu

    a/- “Bắt trộm gà hàng xóm làm cỗ tế tổ” là lời của đạo diễn Đỗ Minh Tuấn mới tuyên bố với báo chí. Gần đây nhất, về việc có sự tranh nhau về một đề tài thậm chí một kịch bản được đầu tư 200 tỷ đồng để kỉ niệm 1000 năm Thăng Long. Riêng cái đề tài Lý Công Uẩn, được dựng thành phim “Ngàn năm thương nhớ Thăng long hay là “Gì gì… dời đô “thôi cũng đã có những kiện cáo “Ai được nhà nước Trung ương”, Nhà Nước Hà Nội ký hợp đồng. Bên lề là chuyện 200 tập phim hoàng tráng về Thăng Long đó tại sao lại phải nhờ Trung Quốc góp tay, góp sức, phải quay ở nước… lạ với cả ngàn diễn viên quần chúng toàn người nước ngoài? Duyệt đi,xét lại, phân công phân nhiệm thế nào mà trên các trang blog và cả báo nhà nước đều bật mí nhiều chuyện “lình xình” chưa từng có trong một bộ phim rất... lịch sử.

    Chưa hết, sân khấu cùng điện ảnh với hai kịch bản trùng chủ đề kỷ niệm Ngàn năm Thăng Long là “Trần thủ Độ và Người Tình” và “Anh hùng và mỹ nhân”, chưa ai được biết bóng dáng nó ra sao thì đã có hàng loạt phản biện về nhân vật Trần Thủ Độ, khác nhau như nước với lửa làm Ban tổ chức cũng chẳng biết nghe ai mà quyết định mở hầu bao.

    Còn nhiều chuyện lặt vặt nhưng gây mất đoàn kết nghiêm trọng như chuyện chọn đăng tuyển tập, tổ chức lễ hội thơ, thậm chí chọn bài thơ nào được... thả lên trời (nghĩa là mất tích tang chứng!) cũng gây bất mãn, không tâm phục khẩu phục được nhiều người,

    - Gần đây nhất là lời tuyên bố “Điện ảnh Việt Nam đang ở vị trí không thể thấp hơn” (nghĩa là dưới đáy của sự thấp) của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chắc sẽ gây sốc cho không ít người nhất là của các nhà sản xuất đã từng được giải ở chợ phim Hongkong và nhất là đối với các “nghệ sỹ lớn”đã từng có phim mang chuông đi dấm nước người dù ra về chỉ là hai bàn tay trắng!

    - Chuyện mượn kịch bản nước ngoài thậm chí mượn cả đạo diễn nước ngoài để đổi tên phim, thành phim Việt Nam, nhưng nhân vật vui buồn, đau khổ, khóc lóc, đánh võ thậm chí cả đến cách ăn mặc, trang trí vẫn đều không thoát khỏi mác nước ngòai và làm tồi tệ đi bộ phim chính cống ngoại mà khán giả đã từng xem, có khi đến mê mệt! Không phải không có nhiều í kiến phê phán nhưng mặc kệ những “Ngôi nhà hạnh phúc”, “Thứ ba học trò”, “Gia đình phép thuật”… vẫn cứ “chó cứ sủa đòan người cứ đi”. Đã thế lại còn tự ru ngủ mình bằng những “phần trăm phim Việt” đang được chiếu thống trị (chứ không phải là “được xem”)trong các giờ vàng). Nhưng thực tế thì giờ vàng trên hơn 60 đài truyền hình cả nước, nhân dân (kể cả vợ con tớ) đều tránh xa mấy đài chiếu “phim mua kịch bản hoặc “thuổng” của nước ngoài” mà bật sang các kênh HBO, Starmovies, Cinemax… hoặc các đài địa phương để xem phim Mĩ, phim Hàn, phim Tàu. Cái sự “làm láo, báo cáo hay”, cái cách “tự vỗ ngực” này nó còn “lọ” hơn, những bản nhạc ăn cắp của nước ngoài. Vậy mà năm nào cũng “Cánh diều vàng”, “Cánh diều bạc” mà hậu quả để lại chỉ là một núi những thắc mắc, so sánh, một mớ những tranh luận không bao giờ chấm dứt như “thế nào là nghệ thuật”,”thế nào là thị hiếu quần chúng”, “thế nào là mì ăn liền”, một số các nhà làm ăn điện ảnh có tâm huyết thì nay chỉ biết kêu lên “Ôi! Bao giờ cho đến ngày xưa?”

    Còn 1001 câu chuyện “lọ” đến bịt mũi cũng vẫn thấy thối… đã được phơi bầy ra trước bàn dân thiên hạ hoặc bị “bật mí” trên các trang web, trang blog của các văn nghệ sĩ có uy tín mà tớ không còn hơi sức để vào mạng thăm hỏi họ. Cho nên, tớ xin tạm ngừng ở đây mà đi vào cái phần rất khó nói trên của các " báo lề phải" mỗi khi đề cập đến các vấn đề đã nêu ở trên, đó là

    Vì sao có những hiện tượng thối tha này?

    1-/ Đây rõ ràng là một sự bế tắc, một sự khủng hoảng cao độ trong lí luận cơ bản vè văn nghệ trong tình hình hiện tại: Văn nghệ là cái gì? Giai cấp tính, đảng tính trong văn nghệ có còn cần thiết không? Văn nghệ sĩ tồn tại để làm gì? Thậm chí thế nào là văn nghệ sĩ? Thế nào là một tác phẩm văn nghệ. Văn nghệ sĩ thời đại này là thời đại gì? Tất cả là một mớ bòng bòng, chẳng ai giải thích nổi cho ai, thậm chí công khai “Trống đánh xuôi kèn thổi ngược”! Tớ bỗng nhớ đến tình hình xã hội sau thế chiến thứ 2 tại Châu Âu mà tớ đã đọc được trên nhiều sách báo, phân tích về nguyên nhân của phong trào hippy, về sự ra đời của nghệ thuật Pop, Rock… khi trên cả Châu Âu lúc ấy đang tang hoang cả vật chất lẫn lòng tin… Hàng triệu con người, sau chiến tranh đang lũ lượt băng qua những cảnh hoang tàn đổ nát, để trở về nơi mà họ đã bị bom đạn xua đưởi đi, nay trở về cũng chỉ là đổ nát và hoang tàn,… Cha mất con, vợ mất chồng, hai bàn tay trắng, họ lại tiếp bước, có người vượt cả ngàn cây số để đi tìm một gia đình, một quê hương, một Tổ Quốc… Những con người mà Malraux gọi là ”thù ghét cả thế giới đó” đã chẳng còn một chút lòng tin vào vất cứ cái gì,vào bất cứ ai, vào bất cứ lý tưởng nào đang đặt ra cho họ câu hỏi “GIÁ TRỊ LÀ GÌ? Và cái câu trả lời của họ là DESTROY (phá, phá hết). HỌ được một số lý luận gia chán đời hô hào phương hướng “Đánh già lại giá trị của cuộc sống” (réevaluation de la vie) và phong trào Hippy đã bùng lên như một sự xả xúp páp với cuộc đời! Đầu tóc rũ rượi, áo quần rách rưới, lấy bẩn làm sạch, lấy xấu làm đẹp, lấy tiếng động thay âm thanh, lấy bôi bẩn thay tạo hình…họ dắt dìu nhau đi lập lại những “giá trị mới”. Và cũng từ đó, một loạt những trường phái, những xu hướng, những cuộc cách tân, đổi mới cả tốt lẫn xấu ra đời! “Grunge” chính là một xu hướng nghệ thuật tự nhận mình là “rác rưởi” và biến tướng của nó là Hip-hop, Rap, Graffiti… sau này,…

    Tình hình nghệ thuật Việt Nam đang ở trong tình trạng có vẻ “sạch sẽ” hơn thời hippy, nhưng về bản chất cơ bản của nó chính là phản ảnh một làn sóng mới muốn ĐÁNH GIÁ LẠI TÒAN BỘ GIÁ TRỊ về cuộc sống của con người, PHỦ NHẬN NHỮNG GIÁ TRỊ VỀ VĂN NGHỆ CỦA MỘT THỜI NÀO ĐÓ. Thậm chí phủ nhận những giáo điều nào đó về Dân Tộc, về Tổ Quốc,về Đảng,… về mọi tín điều Chân Thiện Mỹ của cha anh nay đã HẾT THỜI! Điều này khi không có những sự sáng suốt của những tinh hoa dân tộc, của những nhà lãnh đạo, tài năng, đức độ thì con đường mà lớp trẻ đang đi tới, hành động và suy nghĩ bất cần đời, vô chính phủ, sẵn sàng làm ngược,nghĩ ngược với những gì mà tiền nhân của chúng đã… ngu lâu,tụng kinh gõ mõ cho những giá trị phù du,chẳng có và tồn tại bao giờ!chính là sự phản ứng của thế hệ nổi loạn chứ không có gì mới!

    2/ “Tinh hoa dân tộc”, những nhà lãnh đạo sáng suốt và có tài đâu chưa xuất hiện thì chính các cơ quan truyền thông của nhà nước hôm nay lại tham gia tích cực đẩy mạnh những “giá trị lộn tùng phèo” này. Thỉnh thoảng có một vài bài báo “ra cái vẻ uốn nắn” nhưng không hề đưa ra í kiến phê phán, chẳng có chính kiến rõ ràng (vì mị dân?) nên đề cập đến những hiện tượng “lọ” đó vô tình đã trở thành quảng cáo đi tìm xem thử, nghe thử cho lớp thanh niên, nhất là lớp tuổi teen đang bơ vơ ngơ ngác trên con đường lựa chọn, phân biệt phải trái, đúng sai. Thử hỏi làm sao mà những cơ quan báo chí, truyền hình có thể “dạy dỗ” người ta không nên dùng tiếng Anh nếu có thể dùng được tiếng Việt trong khi nhan nhản trên báo là những từ tiếng Anh coi như tiếng Việt từ lâu như “Show”, “Biz show”, “Hit”, “Hot”, “Vip”, “Feat”, "VI Lich,Gi Lích, Rating,PR,… Còn trên truyền hình VN thì đủ loại kênh nào Fashion, Omni Sport, Bill board, O2,, Let’s Viet,ITV, InfoTV… Ngay các đội bóng chuyền bóng đá cũng có tên Tây trước khi gọi tên ta, Megastar Nam Định, Becamex Bình Dương, Navibank Sài Gòn,PV(hay TB?) oil Thái Bình, "The Vina Căng xai (hay là xái cẳng?) Ninh Bình"… Có trường hợp 1 tờ báo ngay trong giáo dục “Tinh thần yêu tiếng Việt” in đầy một trang trái thì ngay trang phải lại đăng thông tin về vụ “Storm Rock” sẽ diễn ra trong 2 ngày mà tất cả chỉ có 78 chữ nhưng tớ đã đếm ra tới 48 chữ là tiếng Anh, riêng các nhóm nhạc Rock tham gia thì 100% đều tên tiếng Anh cả!

    Chuyện giả vờ yêu tiếng Việt càng thêm nực cười khi bị nghe những thứ tiếng Tây giả cầy, phát âm trên đài, trên TV mà đáng lẽ dùng tiếng Việt dễ hiểu hơn nhiều như, “tê en tê” (T and T), “ai bê em” (IBM), “Tai bờ réc” (time break), “Sét boi” (Set point), “Mắt boi” (Match point) mà đơn giản chỉ là điểm kết thúc trận, điểm kết thúc ván quần vợt mà thôi! Cứ như “làm cho mấy ông bà nông dân ít học phải thắc mắc” là một cái thú vậy!

    Thử hỏi rằng những cơ quan ngôn luận khi khuyên nhủ người dân không nên làm ô nhiễm không khí mà lại thi nhau “đổ rác ra đường” thì ai còn tin vào cái chuyện hô hào quay lại ngôn ngữ của mẹ đẻ nữa? Trước tình hình các thứ “lọ” thối trong văn nghệ đang ngày càng mở nút làm khổ mũi bà con. Tớ xin đề nghị với các nhà cầm quyền:

    1) Họp 3 bộ, 7 ban gì đó để ra một đạo luật về văn hóa, văn nghệ cho phép tự do sáng tác và biểu diễn, tự do phát biểu tư tưởng và cái mgưỡng của tự do là ở chỗ nào

    2) Kiểm tra tất cả những các cơ quan phụ trách “đầu ra” của văn nghệ, báo chí, đài truyền hình, phát thanh, các trung tâm băng, đĩa CD, VCD, DVD (hiện nay đang do Nhà Nước độc quyền) xem cái gì, tổ chức nào, ai đã và đang làm lợi cho đời sống tư tưởng và tình cảm của tòan dân thì khuyến khích giữ lại, còn cái gì chỉ có hại cho nhân dân, tốn tiền của người đóng thuế, bẩn tai, bẩn mắt quần chúng thì kiên quyết dẹp bỏ dù bỏ đi những loại “lọ” này nó gây thất nghiệp cho nhiều kẻ ăn bám cũng xin đừng lo vì tất cả họ đã giàu xụ cả rồi

    3) Trước mắt và “việc cần làm ngay” là quay lại những quy định về việc sử dụng tiếng ngoại quốc của Bộ văn hóa thời bộ trưởng Trần Hoàn với những chế tài cụ thể hơn,phạt hành chính nặng tay hơn, như chủ trương đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy vậy! Ví dụ: Tới ngày…. Nếu không gỡ bỏ các bảng hiệu bằng tiếng ngoại quốc thì phạt 100 triệu đồng chẳng hạn. Còn đối với những anh chị Mĩ con, Pháp con, Phi con…. thì mọi phương tiện truyền thông đều được phép gạt bỏ cái phần “lai Mỹ”, ”lai Tây”tự nguyện đó

    4) Trừ khi cần khuyến khích phong trào nghiệp dư, hoặc thi tốt nghiệp ở các trường nghệ thuật, mọi cuộc thi sáng tác trong giới chuyên nghiệp nên gạt BỎ HẲN. Mỗi năm (hoặc định kì một vài năm), nhà nước nên tổ chức vinh danh một số tác giả và tác phẩm đã được phổ biến và có đời sống trong quần chúng bằng những phần thưởng thật đáng giá. Phương pháp tiến hành xin cứ cử người bay sang Mĩ sang Tây kể cả sang nước Nga, nước Đức xem họ làm thế nào thì về nhà cứ thế mà làm. Đừng bày ra cái trò mỗi năm năm bảy anh ngồi lại rồi “cho” ông này, bác kia, chú này, thằng nọ mỗi người một tí tiền còm và một danh hiệu hão!

    Chẳng hiểu tớ có suy nghĩ lẩm cẩm, có ảo tưởng vào một nền văn hóa, văn nghệ hết “lọ” không nhỉ? Vả lại chắc gì bài này đến được tay mấy người đương chức đương quyền? Văn nghệ văn nghẽo, chuyện cực kỳ nhỏ,chưa bằng con thỏ….Có gì mà lo!

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    10 phản hồi

    Cám ơn bác, bác viết rất hay. Mấy anh kia mượn cớ chê bai, vì anh ta cũng chẳng nhớ tiếng Việt là mấy. Cháu không có vốn từ nhiều nhưng luôn cố gắng mài giũa câu văn, từ ngữ để làm sao mình không bị sai chính tả hay ngữ pháp. Tuổi trẻ bây giờ mất gốc nhiều quá, học vấn thì chưa đến đâu, nhưng học đòi thì chắc là xếp hạng nhất.
    Dân ta nữa, lo chống mấy chuyện gì đâu, nào là diễn biến hòa bình, chống lật đổ chế độ, mà không biết rằng nền văn hóa đã bị rửa trôi từ khi nào.
    Thật không thể chấp nhận những viện dẫn là nước ta còn nghèo, không to bằng nước người, ảnh hưởng của internet... bởi tất cả đó đều là do tất cả các vị nghĩ vậy, chứ nếu như các vị dạy cho con cháu mình yêu tiếng Việt như đảng dạy con nít khi vào đội, vào đoàn, rồi vào đảng, thì làm sao tây hóa như vậy. Thử hỏi, có đứa con nít nào mở miệng ra dám đòi đa đảng, đòi tự do không, có dám hỏi một câu là vì sao chúng vào đội TNTP, đoàn TNVN và phải nộp đội, đoàn phí không? Chứ con nít giờ, mở miệng ra là hát được cả tiếng anh, ngày lễ nào của người ta mà nó chẳng nhớ( nào là tình nhân, noel...).

    "CS cũng chưa dám (tôi nói chưa dám vì ai mà biết được) đổi tên. Chẳng hạn như đường Pasteur."
    Tôi nhớ ngày trước khi rới VN (1985), đường Pasteur( ở Sài gòn )đã bị đổi tên thành Ng thị Minh Khai rồi mà... nhớ nhớ là như vậy.
    Bài viết rất hay, xin cảm ơn tác giả. Tôi chỉ có chút suy nghĩ này: vì quá căm phẫn về sự dẩn dắt tệ hại đối với đất nước từ văn hóa, xã hội đến con người của csVN nên tác giả khá khắc khe với một số từ ngữ mới thâm nhập thế giới qua Internet, âm nhạc, phim ảnh. Ngược lại nếu cuộc sống đã khác đi, tôi tin tác giả sẽ bao dung hơn.

    Tên tác giả viết:
    Nói như bác khách này thì có vẻ các ban nhạc Việt Nam đang hướng ra thị trường quốc tế nhỉ. Mấy ban nhạc nhiều tiếng Anh tiếng Mỹ này khi hát tiếng Anh đố ai hiểu họ đang hát cái gì đấy?

    Well....tôi không thể thích nổi cái cách Vanessa-Mae nhảy múa trên sân khấu với cây đàn violin vì tôi tôn thờ phong cách cổ điển. Nhưng Mae có khán giả riêng của cô ấy. Mà cũng chẳng phiền gì đến tôi!
    Tôi không thể hiểu và cũng không chịu nổi sự ồn ào của ROCK; RAP thì lại càng khủng khiếp vì phải căng hết tai lên để nghe xem các ca sĩ đang hát về cái gì! Nhưng mỗi con người có một sở thích riêng, đừng vì mình không thích, không hiểu thì dè bỉu! Chỉ trích thì ai chẳng làm được! Có ai đó nghĩ cách giúp họ vươn ra thế giới không? Đã đến lúc người Việt học cách tôn trọng những sở thích cá nhân rồi! Chà đạp, dè bỉu sở thích của người khác, theo tôi, là một nét đặc thù của chủ nghĩa CS mà người Việt đã vô tình hay cố ý bị "nhiễm" rồi!

    Chúng ta thực sự chịu ơn người Pháp về bảng chữ cái tiếng Việt. Nếu không chuyển chữ cái sang mẫu tự La tin thì hẳn còn rất nhiều người Việt mù chữ bác Hải ạ! Có những con đường mà ngay cả CS cũng chưa dám (tôi nói chưa dám vì ai mà biết được) đổi tên. Chẳng hạn như đường Pasteur. Theo ý kiến bác Hải nên Việt hóa cái tên này thế nào!?

    Tôi thấy lần này bác Tô Hải có gì hơi thái quá. Nói như bác này thì nếu tiếng Việt của chúng ta bỏ đi từ thuần Hán hoặc Hán-Việt thì liệu thứ tiếng thuần Việt chúng ta nói với nhau, có chắc hiểu được nhau?

    Việt Nam ta là một nước nhược tiểu, nền văn hóa của ta chưa sánh được với nhiều nền văn hóa trên thế giới nên bị ảnh hưởng nhiều cũng là chuyện bình thường. Đến lững lấy và vinh quang như Pháp mà bây giờ còn bị ảnh hưởng bởi week-end, tie-break, hip-hop... thì tiếng Việt của ta bị ảnh hưởng như bác nói có đáng gì? Cả thế giới bây giờ chịu ảnh hưởng của tiếng Anh của Internet chả ai nói cả. Nếu các bác nào biết tiếng Quảng thì thấy rằng thứ ngôn ngữ được nói ở Hong Kong có thuần Quảng không hay là hơn 30% đã được dùng kèm với tiếng Anh? Vậy sao không thấy người Hong Kong nào kêu ca cả hay là họ không có tinh thần dân tộc như ta?

    Khách viết:
    Khách viết:
    Tệ thật , hết chỗ nói !

    Có gì là tệ đâu nhỉ? Ban nhạc Modern Talking của Đức nổi tiếng thế giới vì hát bằng tiếng Anh, ABBA cũng đâu hát bằng tiếng Thụy Điển? Thế giới đang dần dần thu hẹp về khoảng cách, internet đã mang những văn hóa xa lạ đến từng thôn xóm Việt Nam, nếu giới trẻ không bắt chước, không chịu ảnh hưởng mới là chuyện lạ. Không chỉ tiếng Anh, văn hóa Mỹ, mà văn hóa Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc cũng đang tranh nhau gây ảnh hưởng kìa.

    Nói như bác khách này thì có vẻ các ban nhạc Việt Nam đang hướng ra thị trường quốc tế nhỉ. Mấy ban nhạc nhiều tiếng Anh tiếng Mỹ này khi hát tiếng Anh đố ai hiểu họ đang hát cái gì đấy?

    Tôi sợ rằng những gì bác Tô Hải nói mang đậm tính bảo thủ và chủ quan với tư tưởng muốn thống trị nền văn học nghệ thuật và công nghiệp giải trí theo một mô hình "cao siêu" nào đó.

    Nên đặt vấn đề theo kiểu khác. Những biểu hiện văn hóa, nghệ thuật hiện nay ở Việt Nam có bị ai điều khiển không? có bị ép buộc theo một khuôn mẫu nào không? và người dân có được toàn quyền lựa chọn những gì mình thích không?

    Rõ ràng là văn hóa nghệ thuật ở VN hiện nay khá tự do và không ai bị ép buộc phải theo một khuôn mẫu nào đó. Như vậy thì tốt quá rồi còn gì nữa?

    Còn những gì bác Hải cho là lạc hậu, là lố bịch, là thiếu văn hóa, có thể không hẳn như vậy với nhiều người. Văn hóa nghệ thuật và nghệ sĩ sinh ra không phải để cải tạo xã hội để bắt xã hội phải noi theo (dù nhiều nghệ sĩ vẫn ngộ nhận rằng đó là chức phận của họ) - trái lại văn hóa nghệ thuật và nghệ sĩ là để phục vụ các nhu cầu của xã hội - giống như bất cứ ngành nghề nào khác.

    Theo tôi, sự cởi mở của văn hóa nghệ thuật của Việt Nam là một tín hiệu tốt về một xã hội nhạy cảm, ưa thích giao lưu, tràn đầy sức sống. Theo thời gian, theo các sự tiến bộ khác, chất lượng văn hóa nghệ thuật của Việt Nam sẽ dần vươn lên - thậm chí có thể có vị thế trên thế giới.

    Để có chuyện đó, trước hết văn hóa nghệ thuật phải biết cách chạy theo thị hiếu, biết cách làm hài lòng xã hội Việt Nam trước đã, chứ không phải đi theo các quan điểm chủ quan của bất cứ người nào, tổ chức nào.

    Khách viết:
    Tệ thật , hết chỗ nói !

    Có gì là tệ đâu nhỉ? Ban nhạc Modern Talking của Đức nổi tiếng thế giới vì hát bằng tiếng Anh, ABBA cũng đâu hát bằng tiếng Thụy Điển? Thế giới đang dần dần thu hẹp về khoảng cách, internet đã mang những văn hóa xa lạ đến từng thôn xóm Việt Nam, nếu giới trẻ không bắt chước, không chịu ảnh hưởng mới là chuyện lạ. Không chỉ tiếng Anh, văn hóa Mỹ, mà văn hóa Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc cũng đang tranh nhau gây ảnh hưởng kìa.

    Tiếng Việt vốn thiếu nhiều từ vựng để mô tả những vấn đề mới do toàn cầu hóa đem lại, lại không có những nỗ lực chuẩn hóa, thì sử dụng tiếng Anh cũng là một biện pháp để mở rộng ngôn ngữ. Tiếng Việt đã chẳng bắt nguồn từ tiếng Hán, vay mượn nhiều từ Hán, từ Pháp đó sao?

    Lần này bác Tô Hải chê... hơi quá mất rồi!

    Tên tác giả viết:
    3) Trước mắt và “việc cần làm ngay” là quay lại những quy định về việc sử dụng tiếng ngoại quốc của Bộ văn hóa thời bộ trưởng Trần Hoàn với những chế tài cụ thể hơn,phạt hành chính nặng tay hơn, như chủ trương đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy vậy! Ví dụ: Tới ngày…. Nếu không gỡ bỏ các bảng hiệu bằng tiếng ngoại quốc thì phạt 100 triệu đồng chẳng hạn. Còn đối với những anh chị Mĩ con, Pháp con, Phi con…. thì mọi phương tiện truyền thông đều được phép gạt bỏ cái phần “lai Mỹ”, ”lai Tây”tự nguyện đó

    Tôi cũng không thích cái cách dùng tiếng Anh, tiếng Pháp... bát nháo nhưng đề nghị trích trên của bác Hải thì tôi không thể đồng ý được! Chạy xe gắn máy đúng là cần phải đội nón bảo hiểm thiệt nhưng bắt buộc đội nón bảo hiểm ở những tuyến nội thành đông nghẹt người mà xe máy chỉ có thể chạy ở tốc dộ 30km/giờ là một thứ kỳ cục nhất mà tôi từng biết dưới cái tên "văn minh" chỉ thấy ở VN!
    Nếu mà làm như đề nghị này của bác Tô Hải thì chúng ta nên quay lại thế kỷ 18!? Tên của RAM máy tính thì gọi bằng gì đây? Cứ nghĩ ra một cái từ dài loằng ngoằng nào đó thì xong sao!? Trong ngôn ngữ của người Nhật có rất và rất nhiều từ lấy nguyên từ tiếng Anh, bác Hải có biết không? Theo đề nghị trên của bác Hải có lẽ chúng ta cứ theo kiểu cũ, chẳng hạn như Australia thì gọi là Úc-đại-lợi để rồi tra từ điển đỏ con mắt mới biết nó là cái gì!? Ban nhạc của tôi, nhà của tôi, con tôi.... tôi có quyền đặt bất cứ tên gì mà tôi thích! Đó là quyền cơ bản của một con người thưa bác Tô Hải! Lạ thật, bác Hải mong muốn có tự do, dân chủ sao lại đưa ra một đề nghị kỳ cục như vậy!????
    Thêm nữa, có một số người (nhất là Việt kiều) thực sự vừa dùng tiếng Việt vừa tiếng Anh, v.v... Quả là, một số dùng tiếng Anh, Pháp... là để lấy le! Nhưng một số Việt kiều quả thực không biết từ tiếng Việt tương đương! Tôi không thích cái cách vơ đũa cả nắm của bác Hải trong bài viết này!
    Chúng ta /con cái chúng ta chưa bị bắt buộc nói tiếng "lạ" trong trường học đã là may lắm rồi! Nếu tên các nhóm nhạc Rock đều là tên "lạ" cả thì chúng ta nguy rồi! Theo tôi những cái tên tiếng Anh đó phần nào cho thấy dân ta hướng đến tự do, dân chủ kiểu phương Tây hơn. Thú thật đôi khi đi ngang nhà hát Thành phố, thấy một số nhạc công đang biểu diễn một tiết mục gì tôi, tôi luôn thầm ước: giá mà họ chơi nhạc của Beethoven, Dvorak, Tchaikovsky, hay Moazart, Bach....cho "dân tôi nghe" chứ không phải những loại nhạc "lề phải" thì tuyệt vời biết bao! Tôi tin rằng chừng nào người đông đảo người Việt biết thưởng thức những thứ nhạc "rặt Tây" đó, chừng nào mà người ta biểu diễn loại nhạc "rặt Tây" đó ít nhất 3 tối một tuần ở nhà hát Opera thì VN có dân chủ thực sự!