Đoàn Thanh Liêm - Xây dựng xã hội từng mảnh một (Piecemeal Social Engineering)

  • Bởi Admin
    10/02/2010
    0 phản hồi

    Đoàn Thanh Liêm

    Năm 1996, tôi đến định cư tại California, thì được anh bạn Ðỗ Quý Toàn tức là nhà báo Ngô Nhân Dụng mách bảo cho biết là: “Anh cần tìm đọc về tư tưởng của Karl Popper là một vị đại sư vốn từng dậy học tại trường Kinh tế Luân Ðôn, mà ở Việt nam trước năm 1975 ít người được biết đến, kể cả các giáo sư về môn triết học tại các đại học ở Saigon”. Nghe theo lời khuyên của anh bạn, tôi đã đi tìm cuốn sách nổi danh “The Open Society and its enemies” xuất bản lần đầu tiên tại Anh quốc năm 1945 của tác giả này. Và sau đó tìm đọc thêm nhiều tài liệu khác liên hệ đến đề tài do giáo sư Popper nêu ra, nhất là về nhà tài chánh khét tiếng George Soros là một môn sinh của sư phụ K Popper. Các tài liệu này đã soi sáng rất nhiều cho tôi trong quá trình nghiên cứu về Xã hội Dân sự trong nhiều năm gần đây. Sau trên 10 năm theo dõi và nghiền ngẫm, tôi xin trình bày một số điều tôi đã học hỏi được từ nơi hai nhân vật nổi danh này. Ðể cho bài viết được sáng sủa gọn gàng, tôi xin giới thiêu về thân thế và sự nghiệp của mỗi vị trước. Và tiếp theo sẽ thảo luận về chủ trương đường lối và hoạt động của hai nhân vật này.

    Karl Popper & George Soros: Thân thế và sự nghiệp

    A. Karl Raimund Popper (1902- 1994)

    Karl Popper sinh trưởng năm 1902, tại Vienna thủ đô của Áo Quốc. Vào tuổi 30, ông thường sinh hoạt với các nhà tư tưởng theo trường phái Vienna về triết học và xã hội học. Nhưng vào năm 1937, vì bất đồng với chế độ độc tài Ðức Quốc Xã ông đã phải rời quê hương để sang dậy về môn triết học tại trường Ðại học Tân Tây Lan. Và sau đó, khi chiến tranh chấm dứt ông lại qua Anh Quốc dậy học tại trường đại học nổi danh thế giới “London School of Economics” (LSE) trong một thời gian khá dài trước khi về nghỉ hưu.

    107633-medium_DD Karl Popper.jpg
    Giáo sư Karl Popper

    Giáo sư là người đương thời với nhiều nhân vật nổi danh trong giới học thuật và tư tưởng của thế giới như Andre Malraux, Jean Paul Sartre, Raymond Aron ở Pháp, Gunnar Myrdal ở Thụy Ðiển, Friedrick Hayek ở Áo Quốc. Và đặc biệt ông sống rất thọ, tới tuổi 92. Các sách của ông viết về triết học, đặc biệt là cuốn “The Open Society and its enemies” đã gây ra những cuộc tranh luận sôi nổi trong học giới. Năm 1982, vào lúc ông bước vào tuổi bát tuần, các học giả đã hợp với nhau để cùng viết chung một cuốn sách nhan đề là: “In pursuit of Truth” do Paul Levinson biên tập gồm những bài tiểu luận về “Triết học của K. Popper (Essays on the Philosophy of K. Popper on the occasion of his 80th Birthday).

    Vào năm 1965, vị giáo sư còn được Nữ hoàng Anh Quốc phong tước hiệu “Hiệp sĩ nước Anh” (Knight of England), nên người ta thường xưng tụng gọi ông là Sir Karl Raimund Popper. Ông còn được một môn sinh cũng rất nổi danh là nhà tài chánh George Soros vinh danh là sư phụ của mình bằng cách đặt tên cho cơ sở hoạt động xã hội của ông là “Open Society Institute” có trụ sở chính tại New York. Từ ngữ “Open Society” này nhằm ứng dụng chủ trương của K Popper như được trình bày trong cuốn sách thời danh nói trên. Ta sẽ bàn về nội dung cuốn sách này trong một bài tiếp theo.

    Nhân tiện, xin liệt kê một số đầu sách quan trọng của Giáo Sư Karl Popper như dưới đây theo thứ tự thời gian xuất bản:

    - The Logic of Scientific Discovery (1934), bản dịch tiếng Anh 1959.

    - The Open Society and its enemies (1945).

    - Utopia and Violence (1947).

    - On Freedom (1958).

    - Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge (1963).

    - Unended Quest: An Intellectual Autobiography (1976).

    - In Search of a Better World (1994).

    Theo chỗ tôi được biết thì hầu như chưa có cuốn sách nào trong danh sách này mà đã được dịch sang tiếng Việt. [*]

    B. George Soros (1930)

    George Soros sinh trưởng trong một gia đình Do Thái tại Budapest thủ phủ của nước Hungary, vào năm 1930. Trong thời kỳ Ðức Quốc Xã xâm chiếm nước Ðông Âu này và tiến hành cuộc tàn sát người Do Thái từ năm 1943, thì George thoát nạn vì nhờ được một gia đình người Hung chính hiệu nhận làm con nuôi. Sau chiến tranh, ông tìm cách đào thoát khỏi khu vực do Hồng Quân Liên Xô chiếm đóng để sang phương Tây và đến được nước Anh vào năm 1947. Tại đây, George theo học và tốt nghiệp vào năm 1952 ở trường London School of Economics. George rất tâm đắc với chủ trương về “Xã Hội Mở” (Open Society) của Giáo Sư Karl Popper. Và sau này khi đã rất thành công về tài chánh rồi, thì G Soros đã công khai tôn vinh Giáo Sư Karl Popper là vị sư phụ đáng kính của mình, bằng cách đặt tên cho Quỹ Từ Thiện cũng như cơ sở hoạt động xã hội của mình là: “Open Society Institute” (OSI).

    Theo sự xếp hạng của tạp chí tài chánh Forbes, thì G Soros được coi là người giàu có thứ 80 trên thế giới với tài sản vào khoảng 8.5 tỷ Mỹ kim (8,500 triệu). Ông chuyên môn kinh doanh trên thị trường tài chánh và chứng khoán và bằng những thủ thuật mạnh dạn khôn khéo đến độ phiêu lưu liều lĩnh, nên có năm ông kiếm được một số lời khổng lồ hàng ngàn triệu dollar. Tính ra ông đã kiếm được đến 11 tỷ dollar (11,000 triệu) trong thời gian có mười mấy năm hoạt động sôi nổi trên thị trường tài chánh. Báo chí đặt cho ông cái danh hiệu “người bẻ gẫy Ngân hàng Anh Quốc” (the man who broke the Bank of England) trong ngày Thứ Tư Ðen Tối năm 1992 (Black Wednesday, September 16, 1992). Và riêng trong mỗi một vụ mạo hiểm này thôi, thì Soros đã kiếm được một số lời lên đến 1.1 tỷ dollar!

    Hồi năm 1997, nhân cuộc khủng hoảng tài chánh ở Á Châu, G Soros bị Thủ Tướng Mahathir của Mã Lai tố cáo đích danh là một thủ phạm đã gây ra sự việc tồi tệ đó thông qua những vụ “sử dụng tài sản của mình để trừng phạt khối ASEAN vì đã nhận nước Myanmar vào làm thành viên”. Ông thủ tướng này còn gọi Soros là một người đần độn (moron). Người Thái lan còn gọi Soros là “tên tội phạm trong cuộc chiến tranh kinh tế, chuyên hút máu người dân (an economic war criminal who sucks the blood from the people).

    Nhưng Soros lại rất nổi danh khắp thế giới, đặc biệt là tại nước Nga và cả khu vực Ðông Âu, vì đã góp một phần rất quan trọng vào sự phục hồi chế độ dân chủ ở các nước “cựu Cộng Sản “ này. Cụ thể như ngay từ đầu thập niên 1980, ông đã yểm trợ rất mạnh cho phong trào “Ðoàn Kết” ở Ba Lan, cho Nhóm “Hiến chương 77” ở Tiệp Khắc, cho nhà bác học đối lập thời danh ở Liên Xô là Andrei Sakharov v.v... Chi tiết về các hoạt động này rất nhiều, sẽ được trình bày đày đủ hơn trong một bài sau. Mỗi năm quỹ của Soros đã chi ra đến 500 triệu dollar cho các dự án trên khắp thế giới, đặc biệt tại Ðông Âu.

    G Soros lại còn gây sôi nổi trong dư luận vào năm 2004, khi ông bỏ ra một số tiền khá lớn đến trên 15,000,000 dollar để nhằm hạ bệ Tổng Thống George W Bush trong cuộc bầu cử năm đó.

    Ngoài ra ông còn viết nhiều bài báo và cả mấy cuốn sách về vấn đề kinh tế tài chánh trên quy mô toàn cầu. Thật là con người đa tài, đa dạng, nhiều tiền lắm bạc mà cũng thật là đa đoan nữa.

    Trong bài tiếp theo, người viết sẽ trình bày chi tiết hơn về chủ trương “Xây dựng xã hội từng mảnh một” về cả hai phương diện lý thuyết và thực hành của cặp sư phụ Karl Popper và môn sinh George Soros này.

    (Còn tiếp)

    ____________________________

    [*] Chú thích của Dân Luận: Cuốn "The Open Society and its enemies" đã được Nguyễn Quang A dịch ra tiếng Việt với tựa đề "Xã hội mở và kẻ thù của nó" trong tủ sách SOS2 của ông. Ngoài hai tập "Xã hội mở và kẻ thù của nó", ông còn dịch cuốn "Sự khốn cùng của chủ nghĩa lịch sử" của K. Popper và "Xã hội mở - cải cách CNTB Toàn cầu" của G. Soros cùng nhiều cuốn sách tư tưởng quan trọng khác, tất cả được cung cấp miễn phí trên trang Talawas hoặc Chúng Ta:

    http://chungta.com/Desktop.aspx/Chu-diem/Chu-diem-thang/Tu_sach_SOS2/

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi