Lê Trần Luật - Hình phạt và lẽ công bằng

  • Bởi tqvn2004
    27/01/2010
    2 phản hồi

    Lê Trần Luật

    Trong tất cả các biện pháp đấu tranh phòng chống tội phạm thì hình phạt là biện pháp nghiêm khắc nhất, được áp dụng phổ biến và có tính lịch sử lâu đời. Tính nghiêm khắc của nó thể hiện ở chỗ, nó có thể tước bỏ các quyền và lợi ích của người bị kết án, thậm chí cả quyền sống. Có thể nói trừng trị là một trong những thuộc tính của hình phạt.

    Ngoài sự tác động trực tiếp đến người bị kết án, hình phạt còn tác động đến các thành viên trong toàn xã hội. Sự tác động gián tiếp này giúp xã hội hình thành một ý thức chung về sự tôn trọng pháp luật. Con người có thể sợ hình phạt, đó là tâm lý chung, nhưng để con người có ý thức tôn trọng pháp luật thì hình phạt phải phản ánh được sự cần thiết và tính công bằng của nó. Khi hình phạt không phản ánh được sự công bằng thì niềm tin vào công lý không có, và do đó khó có thể giáo dục một ý thức chung cho toàn xã hội về sự tôn trọng pháp luật.

    Điểm lại một số vụ án được dư luận chú ý như: Lương quốc Dũng (tội giao cấu với trẻ em), Bùi Tiến Dũng (tội tham ô, đánh bạc) Huỳnh Ngọc Sỹ (tội cố ý làm trái..) v.v.v. Đa số dư luận cho rằng đây là những vụ án “đầu voi, đuôi chuột”, phản ứng này cho thấy có gì đó không công bằng trong quyết định hình phạt của Tòa án. Hay đúng hơn hình phạt mà những người này nhận được không tương xứng với hành vi nguy hiểm mà họ đã gây ra. Dư luận không cần hiểu nhiều về luật pháp nhưng bằng cách so sánh với các vụ án khác, họ dễ dàng nhận ra sự thiếu công bằng. Ví dụ như trộm một chiếc xe, hoặc tài sản đôi ba triệu cũng có thể bị phạt hai ba năm tù, hoặc cướp giật một chiếc điện thoại cũng bị năm sáu năm tù. Có người còn đưa ra những sự kiện có thật để so sánh: một người cướp hai con vịt bị mấy năm tù giam trong khi đó Bí thư của một tỉnh nọ đi xe tông chết hai người chỉ bị ba năm tù nhưng cho hưởng án treo. Phải chăng sinh mạng hai con người không bằng hai con vịt, hay vì một người là quan chức còn người kia là dân thường?

    Lẽ ra Nhà nước nên tuyên truyền và giáo dục công dân của mình đừng bao giờ nhận tội và cũng không cần phải chứng minh mình vô tội.

    » Lê Trần Luật

    Mới đây vụ án Lê Công Định, ở đây tôi không bàn về khía cạnh họ có tội hay không có tội, mà chỉ muốn phân tích vài khía cạnh của hình phạt để nhận định về lẽ công bằng. Giới truyền thông đưa tin: “Lê Công Định nhận tội và xin Nhà Nước khoan hồng nên tòa xem xét và tuyên án 5 năm tù giam, riêng Trần Huỳnh Duy Thức quanh co chối tội và bị tuyên mức án 16 năm tù”. Thoạt nghe có vẻ công bằng. Cách xét xử và đưa tin như vậy làm cho dư luận, cho các thành viên còn lại trong xã hội nghĩ rằng: nhận tội thì xử nhẹ, không nhận tội thì bị xử nặng. Đó là sai lầm trong cách tuyên truyền và giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật. Hay đúng hơn ở đây chỉ có tính đe dọa chứ không có tính giáo dục. Cần lưu ý rằng “quanh co chối tội’ hay ‘không nhận tội” không phải là tình tiết tăng nặng hình phạt, mà đó là quyền của bị can. Việc không nhận tội là điều hết sức bình thường tại chốn pháp đình. Việc thường xuyên không nhận tội, bác bỏ các cáo buộc của bị can sẽ nâng chất lượng tranh tụng tại tòa, nâng trình độ của Kiểm sát viên và nâng chất lượng xét xử của Tòa án. Lẽ ra Nhà nước nên tuyên truyền và giáo dục công dân của mình đừng bao giờ nhận tội và cũng không cần phải chứng minh mình vô tội. Đó là giáo dục về lẽ công bằng và tôn trọng pháp luật. Không thừa nhận mình có tội cũng là một cách thức tôn trọng pháp luật. Người bị 16 năm tù, người bị 5 năm, khoảng cách 11 năm là quá lớn, nó phản ánh sự “cá thể hóa” hình phạt của tòa là thiếu công bằng và cảm tính. Xét tổng thể vai trò hai người này là ngang nhau, có chăng chỉ khác nhau giữa việc nhận tội và không nhận tội. Thật là vô lý nếu chỉ vì sự khác nhau này mà khoàng cách là 11 năm tù.

    Một trong những nội dung lớn để xây dựng Nhà Nước Quyền đó là xây dựng ý thức tôn trọng pháp luật. Người dân có thể vì sự đe dọa của hình phạt mà không dám vi phạm pháp luật, nhưng đó chưa phải là ý thức tôn trọng pháp luật. Muốn giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật thì hình phạt phải bảo đảm sự công bằng. Người dân sẽ không còn tôn trọng pháp luật và sợ sự đe dọa của hình phạt nếu như Tòa án cứ tiếp tục đưa ra những bản án oan sai, đưa ra những hình phạt nhạo báng công lý.

    Trao đổi ngoài lề giữa Anhbasg và Lê Trần Luật:

    Anhbasg: Luật sư có đề cập đến trong bài rằng "Lẽ ra Nhà nước nên tuyên truyền và giáo dục công dân của mình đừng bao giờ nhận tội và cũng không cần phải chứng minh mình vô tội". Đồng ý rằng "không cần chứng minh mình vô tội", nhưng giáo dục công dân rằng "đừng bao giờ nhận tội" thì cũng hơi lạ. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khía cạnh này không?

    Lê Trần Luật: Xin trả lời câu hỏi của Anhbasg: Mọi người phải được giả thuyết là vô tội cho tới khi Tòa Án kết luận là có tội. Như vậy tình trạng vô tội là tình trạng có trước và mọi người phải ý thức được tình trạng đó, nhất là các cơ quan tiến hành tố tụng. Nếu lúc nào cũng tuyên truyền là phải nhận tội thì vô hình chung là giáo dục tình trạng có tội là có trước. Tư duy này đã dẫn tới hậu quả là sự tùy tiện của cơ quan tiến hành tố tụng. Nhà nước nhìn đâu cũng thấy dân có tội. Mà bàn thân không ít người dân Việt Nam không thể nhận thức tình trạng vô tội của mình. Cần phải tuyên truyền cho dân chúng biết tình trạng vô tội của họ khi chưa bị Tòa Án kết luận có tội. Và phải thấy rằng không nhận tội là quyền tối thiểu phải có của người dân. Không nhận tội là một cách tôn trọng pháp luật vì pháp luật không buộc ai phải nhận tội.

    Anhbasg: Okie, hiểu ý của LS rồi :D

    Như vậy "giáo dục công dân rằng đừng bao giờ nhận tội" là cách nói nhấn mạnh nguyên tắc suy đoán vô tội. Nghe qua thì thấy hơi lạ nhưng nhìn kỹ thì thấy rất cần thiết, đó là cách chống lại lối nghĩ và cách hành xử của Công an hiện giờ là đẩy người bị bắt vào tình trạng "chắc chắn phải có một tội lỗi gì đó". Hơn thế nữa họ ra sức tuyên truyền rằng hãy nhận tội đi thì sẽ được "khoan hồng", còn không nhận tội thì chắc chắn sẽ nhận được một sự "trả thù tàn khốc" như bản án dành cho Trần Huỳnh Duy Thức ?

    Hỏi thêm Luật sư: Công lý là cái mà lẽ ra phải là sự tranh luận căng thẳng giữa 2 bên Công tố và Luật sư ngay trước mặt một vì quan tòa vô tư, nhưng ngược lại thì ý nghĩ "chắc chắn có tội" lại được tuyên truyền sâu rộng trong công chúng trước khi xét xử. Tình trạng này gọi là gì và liệu có cách nào thay đổi được nó ?

    Lê Trần Luật: Tôi không biết gọi là gì, tạm gọi là: "nguyên tắc suy đoán CÓ tội". Để thay đổi tình trạng này thì quả thật là rất khó vì những người Mác-xit luôn cho rằng: "Pháp luật chỉ có bản chất giai cấp". Gần đây họ có thừa nhận tính khách quan của pháp luật nhưng không triệt để. Họ vẫn cho rằng pháp luật là ý chí của nhà cầm quyền. Để thay đổi tình trạng trên tôi nghĩ phải thay đổi thể chế chính trị, mà điều này là rất khó.

    Chủ đề: Pháp luật

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Phản hồi: 

    Tôi chắc rằng luật sư Định không được nói hết câu rằng: "Tôi đành phải phạm luật như Bruno và Galileo trước tòa án La Mã năm 1600!"

    Nhà thờ chủ trương phản khoa học khi theo thuyết "Địa tâm" là mặt trời quay quanh trái đất, trái đất đứg yên và là trung tâm. Bruno Galileo ủng hộ thuyết Copernic là "Nhật tâm" trái đất và nhiều hành tinh khác quay quanh mặt trời. Bruno ương ngạnh không chấp nhận mình nên bị lên dàn hỏa như Trần Huỳnh Duy Thức không nhận mình có tội nên bị 16 năm tù! Lê công Định – Tiến Trung giống Galileo trước tòa án phải nhận mình phạm luật và phải tuyên bố từ bỏ thuyết nhật tâm bản án hỏa thiêu được đổi thành quản thúc tại gia trọn đời ! Khi ra khỏi tòa án ông than rằng :"Dù sao thì trái đất vẫn quay !"
    Xin cứ để anh em tùy hoàn cảnh mà ứng biến.
    Cộng Sản VN như nhà thờ năm 1600 chủ trương Độc tài toàn trị và dành đặc quyền cho thiểu số là quá sai !
    Phiên tòa VN là phiên tòa thời cỗ đại với những con người đầu óc đặc quánh giáo điều nhơn nhơn gây ra tội ác mà vẫn tưởng mình đúng, không có xúc động kiểu con người nhiều phần giống như ác thú trong rừng ngủ yên sau khi xé xác đồng lọai !
    Dù còn bị áp lực nhưng anh em trẻ đã đặt các bước chân đầu tiên phá vỡ sự ngu muội !

    Trần Thị Hồng Sương