Hà Văn Thịnh - Tính mơ hồ của ngôn ngữ ngoại giao

  • Bởi Khách
    13/01/2010
    1 phản hồi

    Hà Văn Thịnh – Đại học Khoa học Huế

    Bàn về bài trả lời phỏng vấn báo chí của Đại sứ Tôn Quốc Tường. Bài viết này đã được đăng trên blog mới của Bauxite Việt Nam tại địa chỉ <a href="http://boxitvn.wordpress.com/">http://boxitvn.wordpress.com/</a>

    Trong buổi họp báo sáng 6.1.2010, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tôn Quốc Tường (ĐS TQT) đã nói rất nhiều và khá chi tiết về những gì cần, đủ, thách thức, cơ hội và triển vọng của quan hệ hai nước Trung – Việt hiện nay (Vietnam Net, 16h07’, 6.1.2010). Tất nhiên, về mặt thâm thúy, đa nghĩa thì các hậu duệ của nền văn minh Trung Hoa vĩ đại là những bậc kỳ tài. Bài viết này nhằm mục đích trao đổi (xin lưu ý là sẽ có một vài điều chưa chính xác theo cách hiểu từ suy nghĩ chủ quan của tác giả) về những gì chưa rõ hoặc chúng tôi nghĩ là chưa thỏa đáng…

    1. ĐS TQT cho rằng nếu hai nước Trung Việt “hợp tác sẽ phát triển, đấu tranh sẽ thất bại”. Đây là mệnh đề hoàn toàn đúng nhưng xin nói lại cho rõ rằng chẳng bao giờ Việt Nam (VN) đấu tranh với Trung Quốc (TQ) một khi mọi chuyện đều đúng với những gì mà thông lệ, luật pháp quốc tế đã quy định. Bất cứ một nhà chính trị, quân sự nghiệp dư nào cũng biết rõ là xét về lợi thế so sánh, VN thua kém TQ rất nhiều: Ngân sách quốc phòng TQ lớn hơn VN 37,5 lần, GDP gấp gần 50 lần, dân số gấp 15 lần… Vì lẽ đó, một dân tộc thông minh và tinh tế như VN chẳng dại gì “đấu tranh” với bất kỳ một siêu cường nào! Thậm chí, lịch sử nhiều đau thương của dân tộc VN đã nói lên một chân lý: Mọi cuộc chiến tranh chỉ nhằm mục đích tự vệ mà thôi. Chính vì tiên đề 1 này nên VN rất mong TQ hiểu rõ cái cốt lõi của vấn đề mà có cách nhìn hiểu biết và thỏa đáng hơn.

    2. ĐS TQT cho rằng “sáng kiến” của thời đại (do TQ đưa ra?) là “gác lại tranh chấp, cùng nhau khai thác” Biển Đông (?) Xin hỏi ĐS TQT rằng, thứ nhất, nếu gác lại thì gác đến bao giờ? Gác lâu quá mọi chuyện có… hóa thành bùn như người VN vẫn nói hay không? Thứ hai, nếu cùng nhau khai thác thì liệu TQ có đồng ý để VN cùng khai thác Hoàng Sa hay không? Thứ ba, về mặt nguyên tắc, chừng nào mâu thuẫn chưa được giải quyết triệt để thì sự mong manh của hợp tác là một định đề mặc nhiên. Vậy thì, tại sao không vừa hợp tác, vừa tiếp tục bàn về tranh chấp? Cái sự “bàn” đó phải đi nhanh hơn hợp tác là điều mà chính nghĩa và sự ổn định luôn chờ đợi.

    3. ĐS TQT còn nói rằng các cơ quan hữu trách của TQ “đau lòng” vì chuyện ngư dân VN sau khi được phía TQ “đón tiếp” vào trú bão, “sau khi rời cảng (thuộc quần đảo đang tranh chấp Hoàng Sa), họ lại chỉ trích TQ đối xử không nhân đạo”(!) Là một nhà giáo dạy lịch sử TQ hơn 30 năm nay, tôi không đồng tình với phát biểu nhầm lẫn rất chân thành này. Một là, tôi đồng ý báo chí VN đôi khi quá đà (một thuộc tính tự nhiên của nghề báo) nên dẫn đến sự hiểu sai, hiểu quá. Hai là, ngay bây giờ đang có nhiều tàu thuyền của VN bị phía TQ cầm giữ, đó là sự thật 100%, tại sao ĐS TQT không thấy, không biết? Ba là, nếu quyết tâm truy tìm sự thật lịch sử (trong tiếng Hy Lạp cổ, lịch sử, Historie là “điều tra” – investigation), thì nếu ĐS TQT về đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi để gặp trực tiếp ngư dân thì tốt biết chừng nào! Nói thẳng ra rằng, dù có nghèo cách mấy, bận việc cách mấy, ngày đó, tôi sẽ đến để nghiêng mình cung kính cảm ơn ông ĐS TQT vì ông đã thật lòng điều tra sự thật. Bốn là, dân tộc VN vô cùng căm ghét những kẻ ăn cháo đái bát nên không thể nói xấu TQ một khi TQ (những nhân viên cấp dưới, ở xa chính quyền TW) đối xử nhân đạo. Tôi có thể dẫn ra cho ông muôn vàn câu thành ngữ thâm thúy nói rõ, nói nhiều về điều đó; chẳng hạn: Một miếng khi đói bằng một gói khi no; Tối lửa tắt đèn; Chị ngã em nâng; Lá lành đùm lá rách; Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau…

    4. Báo chí của mỗi nước đăng như thế nào là công việc nội bộ của mỗi nước. Tại sao ĐS TQT lại nói rằng TQ không đăng chuyện va chạm trên Biển Đông giữa ngư dân VN và Ngư chính TQ và lại còn tiếp tục khẳng định “Chúng tôi cho rằng không nên đưa tin những việc xấu như thế này”? Xin hỏi ĐS thêm mấy câu hỏi nữa. a) Nguyên tắc của báo chí là không có sự phân biệt giữa tin xấu và tốt. Tin tốt hay xấu là tùy vào quyền lợi, cách nhìn nhận của mỗi người. Chỉ có tin đúng và tin sai. Nếu đúng, thì xấu mấy cũng phải đưa tin. b) Từ (a), một cách gián tiếp, ngài ĐS đã thừa nhận những thiệt hại của ngư dân VN là xấu – do ai gây ra thì có lẽ không cần chứng minh nữa? c) Từ (a) và (b), có thể suy ra rằng TQ luôn luôn đúng? Nếu thế, rất mong ngài ĐS đặt thẳng vấn đề với Chính phủ Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam để hai bên giải quyết thấu đáo theo tinh thần “tri kỷ, tri bỉ”?

    5. Điều mơ hồ lớn nhất trong ngôn ngữ của ĐS TQT là khi “điều kiện chín muồi, hai bên giải quyết được vấn đề” tranh chấp ở Biển Đông. Chúng tôi không hiểu về chính trị, chủ quyền, như thế nào, bao giờ, ở đâu là chín muồi? Vì vậy, lại xin hỏi ĐS TQT mấy câu hỏi nữa. I) Thời hạn của sự chín muồi là bao lâu? II) Nếu không xác định rõ thì tính vô hạn, vô chừng của nó sẽ được hiểu theo cách nào? III) Đã định tính, định lượng (sự “chín muồi”), tất nhiên phải có các tiêu chí cụ thể. Nói theo ngôn ngữ khoa học là phải lượng hóa thời gian, không gian, mức độ, giải pháp, sự nhân nhượng lẫn nhau, sự quan tâm cùng nhau… Những tiêu chí đó là gì?

    Trong nguyên tắc ngoại giao hữu nghị, bình đẳng, hai bên cùng có lợi, điều tối kỵ là sự áp đặt. Muốn giải thoát khỏi điều tối kỵ đó thì tất cả đều phải rõ ràng, minh bạch. Càng mơ hồ về khái niệm, chúng ta càng dễ lẫn lộn. Càng thiếu tính cụ thể về mặt pháp lý thì càng khó giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp. Càng lẩn tránh sự thật thì sự nghi ngờ càng lớn. Càng để lâu những bất đồng thì sự việc càng nghiêm trọng… Không hiểu ĐS TQT có đồng ý với tôi không?

    Huế, 12.1.2009. Tel: 0914.079.210
    HVT
    HT Mạng Bauxite Việt Nam biên tập

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Vê phát biểu của đại sứ TQ tôi lại xin được gửi bác Thịnh ý kiến của tôi đã gửi Dan luận cách đây độ một tuần để chia sẻ sự lo lắng chung tới vận mệnh đất nước.

    Phát biểu của ngài Đại sứ tôi đọc được qua các báo cho thấy ngài đại sứ che dấu rất khôn khéo các mục tiêu chiến lược vì TQ:
    1/ mục tiêu chính là phải nâng kim ngạch thương mại TQ với VN lên 25 tỷ USD trong năm 2010 ( lưu ý là nhập siêu với TQ năm nay đã là 12 tỷ USD trong khi tổng nhập siêu thương mại của cả nước chỉ là khoảng 8 ty USD có nghĩa là VN đang là một cửa ngõ thu USD cho TQ, ngoại tệ mạnh của kinh tế VN thu được nhờ xuất khẩu ra thế giới được TQ thu về thông qua nhập siêu với TQ.)
    2/ ông Đại sứ đề xuất hòa hoãn "tạm gác lại những tranh chấp cùng nhau khai thác" biển Đông có nghĩa là họ đề xuất vẫn có quyền tiếp tục mở rộng du lịch tại Hoàng sa, mở rộng thăm do dầu khí tại Trưògn sa, khai thác thủy hải sản tại vùng biển Đông, tiếp tục triển khai đóng tàu khu trục hạm tuần tiễu trên biển của VN v.v... theo những kế hoạch họ và tất nhiên với sức mạnh về kinh tế hơn hẳn TQ sẽ " khai thác" vượt trội VN và các đối tác ASEAN khác cho đến khi đánh gục các đối tác này. đây là cái kế của con chó sói, xin mở cửa được thò một chân vào nhà để rồi nhảy bổ vào nhà khi đã có một chân ở bên trong. Thật là ý kiến đầy tính "xây dựng' nhưng chỉ để có lợi cho TQ tại thời điểm hiện tại.
    3/ TQ mong muốn VN tạm hòa hoãn, kéo dài thời gian cho đến khi ba con đường cao tốc ( 1/ đường cao tốc từ Lào cai đi Nội bài- Hà nội; 2/ đường cao tốc từ Cao bằng- Thái nguyên-quốc lộ 3- Hà nội và đường từ Lạng sơn- QL1A- Hà nội) do TQ cho VN vay qua "viện trợ hữu nghị" từ biên giới Việt trung theo ba ngả dẫn đến thủ đô Hà nội được xây dựng xong. Lúc đó họ có đủ điều kiện để ra tay nếu VN không tuân theo những yêu sách của TQ.
    Chắc TQ đã rút kinh nghiệm cuộc chiến tranh năm 1979 và một nguyên nhân thất bại vì bị chặn do đường xá VN lúc đó không cho phép xe tăng TQ chạy thẳng vảo thủ đô HN nên lần này họ đã khôn ngoan hơn, một mặt dền dứ đánh lạc hướng trên biển Đông , mặt khác lại "viện trợ ưu đãi " cho Chính phủ Việt nam làm khẩn trương 3 con đường từ 3 ngả của biên giới chĩa thẳng vào thủ đô Hà nội.
    4/ Ngoài ra TQ còn chuẩn bị đường vòng qua Tây nguyên, Lào và Campuchia để bao vây và cô lập Việt nam nếu VN không biết sợ những yêu sách của TQ thì họ đã ở thế cờ đạn lên nòng cho một cuộc chiến chớp nhoáng dành chiến thắng nhanh gọn.
    Như vậy có thể dễ dàng nhận thấy bài phát biểu của ông Đại sứ thật khôn ngoan, trong khi chờ đợi xây dựng xong thế cờ bao vây phong tỏa VN thì ông xin tạm hoãn xung đột để tiếp tục khai thác thị trường Việt nam " ngờ nghệch" và ông nhấn mạnh hai bên phải nhằm vào mục tiêu đại cục là đưa kim ngạch thương mại VN-TQ lên 25 tỷ mà trong đó VN chủ yếu là xuất sang TQ tài nguyên khoáng sản, còn TQ xuất sang VN hàng hóa đã gia công nhưng có chất lượng thấp như máy móc do các xí nghiệp địa phương sản xuất với công nghệ thô sơ lạc hậu ( nhưng giá vô cùng rẻ do CP hỗ trợ giá, thuốc bảo vệ thực vật không an toàn cho sức khoẻ, thực phẩm không an toàn v.v... và từ đó thu về cho TQ hàng năm lượng đô la xuất siêu lên đến 12 tỷ USD.
    ông Đại sứ quả có một cái lưỡi bắn một mục tiêu nhưng trúng nhiều mục tiêu cho TQ.
    Còn chính phủ ta hình như đã không dám mở mồm đáp lại nước cờ chiếu tướng này của TQ?
    Buồn thay cho các quan tham VN đã lóa mắt vì tiền mà không còn biết đến họa quốc gia đã đến chân rồi.
    Lại còn thấy đích thân ông Thủ tướng đi cắt băng khởi công mấy con đường cao tốc dẫn người TQ từ biên giới về thủ đô mới càng đau buồn chứ. Liệu ông có lại là MỴ CHÂU thứ hai trong lịch sử dân tộc VN không?