Nguyễn Phúc Bảo Ân - Thế nào là Dân Chủ? (4)

  • Bởi tqvn2004
    23/12/2009
    2 phản hồi

    Nguyễn Phúc Bảo Ân

    ... Một thủ đoạn bất công thường thấy là kết tội các bên đối lập vào tội phản bội tổ quốc. Do đó, tội phản quốc bắt buộc phải được giới hạn một cách thận trọng về định nghĩa để nó không bị lợi dụng trở thành vũ khí dập tắt mọi phê phán, góp ý đối với chính phủ...

    Thể chế dân chủ là sự biểu hiện các lý tưởng về tự do và tự thể hiện, nhưng nó cũng là sự thể hiện rõ ràng về bản chất của loài người. Nó không đòi hỏi con người phải có một đạo đức toàn diện, nó chỉ đòi hỏi con người phải có trách nhiệm. Như nhà thần học người Mỹ Reinhold Nieburh đã phát biểu: “Khả năng của con người đấu tranh cho sự công bằng sẽ tạo nên dân chủ, nhưng sự tuột dốc của con người dẫn tới bất công sẽ tạo nên đòi hỏi tất yếu của dân chủ”.

    Theo nguyên tắc, việc bảo vệ nhân quyền được chấp nhận rộng rãi: được đưa vào hiến pháp của các nước trên thế giới cũng như được đưa vào trong Hiến chương Liên Hợp Quốc hoặc trong các hiệp định quốc tế như Thỏa ước Helsinki (Hội nghị về an ninh và Hợp tác châu Âu - CSCE).

    Để bảo vệ các quyền không thể tước bỏ được, như quyền tự do ngôn luận, các chính phủ phải biết kiềm chế bằng cách tự giới hạn các hành động của mình. Trong khi để khuyến khích giáo dục, phát triển y tế và đảm bảo công ăn việc làm lại đòi hỏi chính phủ điều ngược lại: chính phủ phải tích cực tham gia trong việc thúc đẩy một số chính sách và chương trình xã hội. Sự chăm sóc đầy đủ về sức khỏe và các cơ hội giáo dục phải là quyền lợi đương nhiên của mọi trẻ em. Nhưng điều đáng buồn là trên thực tế không phải như vậy, nhất là ở các nước cộng sản, trong đó có cả Việt nam, đặc quyền đặc lợi chỉ tập trung chủ yếu trong tay của tầng lớp thống trị và thân tộc của họ còn đa phần người dân, là tầng lớp bị trị vẫn đang bị hạn chế đến mức thấp nhất những quyền này, ngay cả quyền cơ bản nhất là được bình đẳng trước pháp luật.

    Bởi quyền bình đẳng trước pháp luật hay sự bảo vệ bình đẳng của luật như vẫn được phát biểu, là một yếu tố cơ bản đối với bất kỳ một xã hội công bằng và dân chủ nào. Bất kể giàu hay nghèo, dân tộc chiếm đa số hay thiểu số tôn giáo, liên minh chính trị của nhà nước hay phe đối lập, tất cả đều được hưởng sự bảo hộ bình đẳng của pháp luật.

    Nhà nước dân chủ không thể đảm bảo là cuộc sống sẽ đối xử bình đẳng với tất cả mọi người, và do đó nó cũng không có trách nhiệm để thực hiện điều đó. Tuy nhiên, John P. Frank - chuyên gia về luật hiến pháp đã viết: “Nhà nước không được áp đặt thêm các điều bất công cho xã hội trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nhà nước cần phải đối xử công bằng và bình đẳng với tất cả mọi người dân của mình”.

    Không ai có quyền cao hơn luật, hơn nữa, luật chính là sáng tạo của con người chứ không phải là sự áp đặt lên con người. Công dân của thể chế dân chủ cầu viện tới luật vì họ hiểu rằng, bằng cách gián tiếp, họ đang cầu viện tới chính họ với tư cách là những người đã tạo ra luật. Khi luật được xây dựng bởi chính người dân, những người phải phục tùng luật, thì khi đó cả luật và dân chủ sẽ cùng được thực thi.

    Frank chỉ ra rằng tại bất kỳ xã hội nào trong lịch sử thì những người nắm quyền quản lý hệ thống tư pháp hình sự đều có khả năng dẫn tới sự lạm dụng và dễ có hành động bất công. Nhân danh nhà nước, các cá nhân có thể bị bỏ tù, tài sản bị tịch thu, bị hành hạ, bị đi đầy và bị hành quyết mà không có sự chứng minh hợp pháp, và thường cũng không có một kết tội công khai nào. Không có một xã hội dân chủ nào chấp nhận những lạm dụng như thế.

    Mọi nhà nước bắt buộc phải có quyền lực để duy trì trật tự và xử phạt tội phạm, nhưng các nguyên tắc và thủ tục để nhà nước thực thi pháp luật bắt buộc phải được công khai, rõ ràng, không che dấu, không tùy tiện, không được sử dụng vào mục đích chính trị của nhà nước.

    Các yêu cầu cơ bản để có quyền bình đẳng trước pháp luật trong một nền dân chủ là gì?

    * Cảnh sát không có quyền đột nhập và lục soát bất kỳ ngôi nhà của người dân nào nếu không có lệnh của tòa án với lý do rõ ràng. Thể chế dân chủ không cho phép cảnh sát mật gõ cửa nhà dân vào lúc nửa đêm.

    * Không ai bị bắt, giam giữ nếu không có văn bản rõ ràng chỉ ra sự vi phạm. Những người đó không những phải được biết lý do chính xác của sự kết tội chống lại họ mà còn phải được trả tự do ngay lập tức theo nguyên tắc lệnh đình quyền nếu tòa thấy sự kết tội đó không có chứng cứ và sự bắt giữ là vô lý.

    * Không được kéo dài thời gian giam giữ đối với người bị cho là có tội, họ cần phải được đưa ra xét xử trước công luận một cách không chậm trễ, được đối diện và chất vấn trước những người kết tội họ.

    * Nhà chức trách phải chấp nhận thả tự do khi người bị coi là có tội đã đóng tiền bảo lãnh hoặc trả tự do theo một số điều kiện nào đó trong khi chờ phiên tòa xét xử, nếu như ít có nguy cơ người đó trốn chạy hay gây thêm tội ác. Các hình phạt độc ác hay bất thường so với truyền thống hay quy luật của xã hội phải được ngăn cấm.

    * Không ai có thể bị cưỡng ép tự làm chứng chống lại họ. Cần phải nghiêm cấm tuyệt đối mọi hành động tự kết tội một cách cưỡng bức. Như một hệ quả tất yếu, cảnh sát không được sử dụng sự hành hạ hoặc sự lạm dụng về thân thể hay tinh thần đối với người bị tình nghi trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Hệ thống luật pháp trong đó ngăn cấm sự thú tội cưỡng bức sẽ làm giảm ngay lập tức động cơ của cảnh sát sử dụng sự hành hạ, đe dọa hoặc bất kỳ một hình thức lạm dụng nào để có được thông tin, ngay cả tòa án cũng không cho phép đưa các thông tin kiểu đó ra trước tòa xét xử để chứng minh.

    * Mọi người đều không thể bị kết tội kép: không thể bị kết tội hai lần cho cùng một tội. Bất kỳ người nào đã được tòa xử vô tội đều có thể không bao giờ bị kết tội lại với cùng hành vi đó.

    * Để tránh khả năng lạm dụng quyền của các nhà chức trách nên mọi quy định về luật hồi tố đều bị bãi bỏ. Luật hồi tố là các luật được xây dựng sau khi đã xảy ra sự kiện để người nào đó có thể bị kết án cho dù điều luật đó không có hiệu lực vào thời điểm xảy ra sự kiện).

    * Bị đơn có thể có thêm sự bảo hộ để chống lại các cưỡng bức của nhà nước. Ví dụ tại Hoa Kỳ, người bị kết tội có quyền có luật sư làm đại diện cho họ trong suốt quá trình tiến hành tố tụng kể cả khi chính bản thân họ không đủ tiền để chi phí cho sự đại diện hợp pháp đó. Cảnh sát phải thông báo cho người bị tình nghi về các quyền của họ vào lúc bị bắt, kể cả quyền có luật sư, quyền giữ im lặng (để tránh cưỡng bức nhận tội).

    Một thủ đoạn bất công thường thấy là kết tội các bên đối lập vào tội phản bội tổ quốc. Do đó, tội phản quốc bắt buộc phải được giới hạn một cách thận trọng về định nghĩa để nó không bị lợi dụng trở thành vũ khí dập tắt mọi phê phán, góp ý đối với chính phủ.

    Các giới hạn đó không có nghĩa là nhà nước thiếu quyền lực cần thiết để thực thi luật pháp và trừng phạt tội phạm. Mà ngược lại, hệ thống tư pháp hình sự trong một xã hội dân chủ sẽ đạt được hiệu quả khi sự quản lý của nó được chính người dân đánh giá là công bằng và có tác dụng bảo vệ quyền của mỗi cá nhân cũng như lợi ích chung của xã hội.

    Các thẩm phán có thể được chỉ định hay được bầu cho một nhiệm kỳ giới hạn hoặc vô hạn. Dù thẩm phán được chọn theo cách nào đi chăng nữa thì điều cốt yếu là họ phải độc lập, không bị phụ thuộc vào thế lực chính trị cầm quyền để đảm bảo tính vô tư trong công việc. Các thẩm phán không thể bị cách chức chỉ vì các lý do không quan trọng hay chỉ thuần túy vì chính trị, họ chỉ bị cách chức khi phạm các tội nghiêm trọng hoặc có hành động nguy hiểm và việc kết tội phải được tiến hành theo đúng các thủ tục tố tụng, chẳng hạn như thông qua quá trình luận tội và đưa ra tòa xét xử.

    Nền tảng chính xây dựng nên một chính phủ dân chủ là hiến pháp - đó là sự tuyên bố chính thức các quy định, các giới hạn, các thủ tục và các định chế. Hiến pháp của một quốc gia là bộ luật tối cao của đất nước đó, và tất cả mọi công dân, từ thủ tướng tới nông dân đều chịu sự chi phối của nó. Ở mức độ tối thiểu, hiến pháp -thường được hệ thống hóa thành một văn bản duy nhất- xây dựng quyền lực cho chính phủ quốc gia, mang lại sự đảm bảo cho các quyền cơ bản của con người và đưa ra các thủ tục hoạt động cơ bản cho chính phủ.

    Một thực tế đáng buồn cho dân tộc Việt nam là chỉ có những người dân thấp cổ bé họng mới chịu sự chi phối của hiến pháp, còn các ủy viên trong bộ chính trị, đặc biệt là chủ tịch nước, tổng bí thư đảng và thủ tướng chính phủ… là nhưng người có quyền cao hơn luật pháp, là những người không bị hiến pháp chi phối, đó là lý do tại sao chủ tịch Hồ Chí Minh đã phạm phải một sai lầm vô cùng nghiêm trọng khi tiến hành đấu tố địa chủ và hành quyết hơn 300,000 nông dân miền bắc trong cải cải ruộng đất từ 1949 đến 1956 mà vẫn không bị một tòa án nào xét xử nhưng lại tiếp tục tại vị chức chủ tịch nước cho đến cuối đời… Và gần đây nhất, cũng bởi cao hơn luật pháp, bởi không bị hiến pháp chi phối mà thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phạm phải một sai lầm cũng vô cùng nghiêm trọng là bán Tây Nguyên cho Trung Cộng vào khai thác bô-xít để tàn phá môi trường sinh thái của đất nước, để công nhân quốc phòng của Trung Cộng nghênh ngang tàn phá môi trường văn hóa của dân tộc, mà vẫn không có một tòa án cấp nào có thể xét xử hầu có thể ngăn chặn sự sai phạm này để giữ gìn nguồn sống cho quê hương và an ninh cho đất nước. Buồn thay!

    Thế giới vốn vận động và thay đổi không ngừng, tất nhiên khái niệm tự do và dân chủ cũng không ngoài quy luật đó. Trong khuôn khổ một bài viết, vì thế, người viết không có tham vọng trình bày một cách đầy đủ và trọn vẹn thế nào là dân chủ, chỉ mong ước được góp một phần nhỏ giúp người dân Việt hiểu một cách chính xác hơn về dân chủ bởi khi chúng ta chưa hiểu đích thực cái mà chúng ta đang tìm kiếm thì e rằng chúng ta sẽ khó lòng mà tìm được nó.

    Huế, ngày Đông chí năm 2009

    © Đàn Chim Việt Online

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Phản hồi: 

    [quote="Tên tác giả"]Mình rất muốn đề nghị tác giả bài viết tới Abu Ghraib hoặc Guantanamo để đấu tranh đòi dân chủ cho những người bị giam ở đó[/quote]
    Nếu nhà bác khách bị khủng bố bởi một trong những người được thả từ Guantanamo thì bác sẽ nói gì!?
    Theo RFI,
    [quote="Tên tác giả"]Trong năm 2009, vai trò của Al Qaida trong khu vực này càng lớn mạnh với việc các thành viên Ả rập Xê út và Yemen sát nhập lại thành một tổ chức duy nhất đặt Yemen. Hôm qua, Ngoại trưởng Yemen Abu Bakr Al-Qirbi đã thẩm định rằng con số thành viên Al Qaida tại nước này có thể lên tới 300 người.

    Theo ông Al- Qirbi, những người này có thể đang hoạch định những vụ khủng bố tương tự như vụ khủng bố bất thành trên máy bay của Mỹ. Một trong những lãnh đạo của Al Qaida trong khu vực bán đảo Ả rập là Said Ali al-Shihri, ngườI Ả rập Xêút, nguyên là tù nhân Guantanamo, được Hoa Kỳ trả về nước vào tháng 11 năm 2007. [/quote]

    Mời bác đọc toàn bài bằng cách search "Đối với Mỹ, mối đe dọa khủng bố từ Yemen ngày càng rõ nét"

    Phản hồi: 

    Mình rất muốn đề nghị tác giả bài viết tới Abu Ghraib hoặc Guantanamo để đấu tranh đòi dân chủ cho những người bị giam ở đó