Đào Tuấn - Tin đồn và phát ngôn của những ngài bộ trưởng

  • Bởi tqvn2004
    09/12/2009
    0 phản hồi

    Đào Tuấn

    Cho nên, muốn dẹp loạn tin đồn, vẫn theo TS Nguyễn Minh Phong, thì trước hết các cơ quan nhà nước "<em>Không nên lạm dụng hoặc nhấn mạnh "yêu cầu bảo mật" trong các phát ngôn chính thức làm tổn hại uy tín và mất lòng tin của xã hội vào Chính phủ, tránh "một sự mất tín, vạn sự bất tin" kiểu hôm trước tuyên bố không tăng giá, nhưng hôm sau lại tăng giá...</em>".

    Trong chỉ 3 ngày vừa qua, đã xảy ra hai tin đồn hết sức nguy hiểm.

    Ngày 30-11, tin đồn về việc giá gạo tăng rộ lên tại TP HCM, đi liền theo tin đồn này, giá gạo tăng ngay lập tức tại TP có 8 triệu dân này. 1 ngày sau giá gạo tại Hà Nội cũng tăng theo.

    Trưa ngày mùng 2, cũng từ TP HCM, bắt đầu xuất hiện tin đồn về việc Ngân hàng Nhà nước sẽ phát hành tiền mệnh giá 1 triệu đồng và yêu cầu các ngân hàng mua trái phiếu bắt buộc với tỉ lệ lên tới 50% vốn điều lệ, cao gấp nhiều lần so với mức yêu cầu đưa ra hồi đầu năm 2008. Trước đó, tại nhiều chợ ở Hà Nội, người bán hàng đã từ chối nhận tiền xu vì có tin đồn ngân hàng đã tiến hành thu hồi tiền xu từ ngày 1-12 và tiền xu sắp hết giá trị sử dụng.

    Tính chất nguy hiểm của các tin đồn là ở chỗ thường chúng mang nặng tính định hướng có mục tiêu, rất dễ dàng gây ra bong bóng giá từ sự cộng hưởng từ "tâm lý bầy đàn" và kèm ngay sau tin đồn thường là các hoạt động đầu cơ, làm giá.


    Diễm Quỳnh từng khốn khổ vì tin đồn mắc bệnh nan y - hình như là bướu cổ

    Chuyện tin đồn của giới đầu cơ cá mập đã từng gây ra khốn khổ cho các "nhà đầu tư cá vàng", thậm chí gây bất ổn nền kinh tế. Nhìn lại các bóng bóng kinh tế lớn trên thế giới từ cuộc đại khủng hoảng kinh tế thế giới năm 1929 cho đến bong bóng chứng khoán, cũng trên phạm vi toàn thế giới, năm 1987, đều bắt đầu từ những tin đồn tưởng như vô hại. Ở VN, đặc biệt trong hai năm qua tin đồn liên tục xuất hiện và hậu quả ít nhất cũng là gây nên tình trạng náo loạn thị trường và bất ổn cho cả tâm lý người dân cũng như nền kinh tế vì mô. Còn nhớ ngày 5-8-2008, hàng ngàn người dân các tình ĐBSCL như Cần Thơ, Tiền Giang, sau đó lan ra các tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng, Quảng Bình đã đổ xô đi mua xăng, dầu trước tin đồn giá xăng dầu có thể lên tới 25 ngàn đồng/lít.

    Cũng trong năm 2008, trong chỉ hai ngày 26-27-4, thị trường TPHCM đã xảy ra một hiện tượng chưa từng có trong hơn 25 năm qua: Người dân đổ xô đi mua gạo đến mức các điểm bán phải quy định mỗi khách hàng chỉ được mua 10kg. Cơn sốt gạo từ tin đồn nóng đến mức một số cửa hàng đóng cửa nghỉ bán. Đến chiều 27-4, một số nơi có gạo để bán lại nhưng giá tăng vọt 100%. Hiệu ứng đôminô sau đó cũng đã làm giá gạo tăng vọt tại Hà Nội, các tỉnh Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ...

    Ở nước xuất khẩu gạo nhiều thứ hai thế giới mà tin đồn thiếu gạo vẫn có "đất sống" thì chuyện các thị trường bất động sản tăng nóng hồi trung tuần tháng 11 vừa qua, hay TTCK giảm điểm trong hoàn cảnh nền kinh tế vẫn ổn định, thậm chí tăng trưởng, có lẽ cũng không lạ. Các chuyên gia kinh tế cùng thống nhất rằng: "Khi tin đồn được mặc nhiên thừa nhận và trở thành nhận thức của đông đảo dân chúng thì trở thành sức mạnh khôn lường. Chúng có thể giúp cho ai đó thu bộn tiền, cũng có khi làm lao đao bao nhiêu số phận cá nhân và cả doanh nghiệp, thậm chí có thể làm giảm sút căn bản hiệu lực, hiệu quả của một chính sách quản lý nhà nước và làm tổn thất uy tín, cũng như tiền của quốc gia".

    Sau khi có tin đồn giá gạo, Công ty lương thực TP HCM đã "đổ gạo" ra bán, thậm chí thấp hơn giá thị trường. Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên lập tức công bố lượng dự trữ gạo ở Việt Nam (ngoài lượng gạo xuất khẩu) không chỉ đủ cho dịp Tết mà còn thừa cho năm 2010. Ngay sau khi có tin đồn về việc phát hành tiền mệnh giá 1 triệu đồng, lần lượt vụ trưởng Vụ chính sách tiền tệ Nguyễn Ngọc Bảo, rồi Thống đốc Trần Văn Giàu đã lên tiếng trấn an rằng hoàn toàn không có chuyện đó. Những phản ứng của cơ quan chức năng có thể xem là hết sức kịp thời. Nhưng rõ ràng, cơ quan chức năng không thể mãi chạy theo để cải chính cho các tin đồn bởi một trong những "mảnh đất" cho tin đồn có thể tồn tại và gây ra "tâm lý bầy đàn" chính là do thiếu thông tin. Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng "Những tin đồn thất thiệt loại này thường xuất hiện khi có sự không rõ ràng, nhất quán trong chính sách của chính phủ, khi chậm hoặc không có những phát ngôn chính thức có liên quan, hoặc khi do cá nhân hoặc nhóm lợi ích nào đó chủ ý tung ra có mục đích định hướng dư luận, tranh thủ "đục nước béo cò" trước một đám đông hành động mất phương hướng và chủ kiến...". Cho nên, muốn dẹp loạn tin đồn, vẫn theo TS Nguyễn Minh Phong, thì trước hết các cơ quan nhà nước "Không nên lạm dụng hoặc nhấn mạnh "yêu cầu bảo mật" trong các phát ngôn chính thức làm tổn hại uy tín và mất lòng tin của xã hội vào Chính phủ, tránh "một sự mất tín, vạn sự bất tin" kiểu hôm trước tuyên bố không tăng giá, nhưng hôm sau lại tăng giá...".

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi