Carlyle A. Thayer - Tranh chấp đường biên giới tạo cơ hội cho Hun Sen củng cố quyền lực

  • Bởi tqvn2004
    09/12/2009
    1 phản hồi

    Carlyle A. Thayer<br />
    Tqvn2004 chuyển ngữ

    Đã hơn một thập niên kể từ khi du kích và lực lượng an ninh có vũ trang trung thành với thủ lãnh Campuchia, Hun Sen, đàn áp một cách bạo lực các lực lượng đối lập dân chủ để củng cố quyền lực của Đảng Nhân Dân Campuchia (CPP), và quốc gia này một lần nữa lại ở ngưỡng cửa của một giai đoạn bất ổn chính trị khác.

    Lần này, chiến tuyến là ở tòa án, chứ không phải trên đường phố, nhưng kết quả sẽ vẫn như thế - một tiến trình chậm rãi nhưng chắc chắn nhằm củng cố thể chế toàn trị.

    Vấn đề trước mắt là tương lai chính trị của thủ lãnh đối lập, ông Sam Rainsy. Vào cuối tháng trước, ông này đã cố ghi điểm chống lại chính quyền Hun Sen bằng cách tuyên bố Việt Nam đã "cướp" đất của người Khmer bằng cách đặt cột mốc biên giới tiến sâu vào lãnh thổ Campuchia. Chính trị "đường biên giới" là một công cụ có hiệu quả lớn ở Campuchia. Rainsy đã tiến hành nhổ sáu cọc gỗ đánh dấu đường biên giới và đem chúng về Phnom Penh để yêu cầu một cuộc điều tra. Việt Nam đã chính thức lên tiếng quan ngại.

    Thay vì để cho vấn đề rơi vào quên lãng, các đại biểu từ Đảng CPP đang cầm quyền của Hun Sen đã bỏ phiếu đồng thuận ngày 16/11 để loại bỏ quyền miễn tố của đại biểu quốc hội đối với Rainsy lần thứ hai trong năm nay. Họ có thể làm được điều này bởi vì Đảng CPP chiếm tới 90 ghế trong 123 ghế của Hạ Viện Campuchia. Đây không phải là một lời khiển trách thông thường. Hành động của Hạ Viện đã loại bỏ toàn bộ trở ngại pháp lý để toà án tỉnh có thể truy tố Rainsy với tội cố ý phá hoại tài sản.

    Nếu bị truy tố và kết án bởi tòa án tỉnh, lãnh đạo đối lập này có thể bị mất ghế của mình trong quốc hội. Và Campuchia có thể sẽ mất một trong những tiếng nói chính trị đối lập hiệu quả -- và được quốc tế biết đến. Người Campuchia có thể thấy rõ đây là một bước lùi trong tiến trình củng cố dân chủ ở quốc gia này. Kể từ khi xung đột với Khmer Đỏ chấm dứt năm 1991, quốc gia này đã tiến hành 4 cuộc bầu cử toàn quốc có gian lận. Ba cuộc bầu cử đầu tiên, không đảng nào có thể chiếm 2/3 đa số trong chính quyền, điều này gây khó dễ cho Hun Sen trong việc củng cố quyền lực của mình. Đảng dân tộc chủ nghĩa thế tục của Rainsy đã vượt qua phe phái bảo hoàng cũ để trở thành lực lượng đối lập chính trong nước.

    Năm ngoái, Đảng CPP của Hun Sen thắng 73% tổng số ghế trong một cuộc bầu cử đầy bất thường và nhiều lỗi hành chính.

    Sự lãnh đạo của CPP dựa trên sự mến chuộng có thực của quần chúng nông dân vì những chính sách phát triển kinh tế và chủ nghĩa dân tộc mà nó chứng tỏ khi bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Campuchia trước Thái Lan. Thái độ cứng rắn của Hun Sen trước những tranh chấp đất đai với Thái Lan tại khu vực chùa Preah Vihear năm ngoái là điều khiến đảng này nhận được những lá phiếu.

    Nhưng như nhà hoạt động dân chủ Kek Galabru đã nói trước đây: "Đảng cầm quyền sẽ có quyền thay đổi luật pháp và tước quyền miễn tố dành cho đại biểu quốc hội đối với những người chỉ trích nó. Chúng tôi lo ngại rằng chính phủ dân chủ của chúng tôi sẽ ngày càng thu hẹp lại." Bà ta nói có điểm đúng: Đảng CPP không chỉ là lực lượng chính trị chiếm ưu thế ở cấp độ địa phương, mà nó còn vươn quyền lực của mình qua việc kiểm soát cảnh sát, các cơ quan dân sự, tòa án và lực lượng quân đội. Đối mặt với những đe dọa của nhóm đối lập rằng sẽ tảy chay lễ nhậm chức chính thức, Hun Sen đã đồng ý sửa các quy định Quốc Hội để chấp nhận vai trò chính thức của lực lượng đối lập và các thủ lĩnh đối lập, cung cấp hỗ trợ tài chính và quyền miễn tố hoàn toàn cho tất cả các đại biểu.

    Quyết định tháng trước của quốc hội đã không chỉ đe dọa tới hiệp ước giữa hai bên, mà còn là một lời nhắc nhở nghiệt ngã rằng 16 năm sau khi Liên Hợp Quốc can thiệp, dân chủ vẫn chưa được củng cố ở Campuchia. Đảng CCP thường xuyên sử dụng sức mạnh quyền lực của mình để làm suy yếu lực lượng đối lập bằng cách lôi kéo người đối lập về phía mình hoặc đe dọa những người đi bỏ phiếu, như những nhà quan sát quốc tế cuộc bầu cử đã từng đề cập. Các tòa án chịu ảnh hưởng của Đảng CPP thường xuyên bãi bỏ những vụ kiện chống lại chính quyền, trong khi đó lại kết án các đại biểu đối lập vì tội vu khống.

    Rainsy chắc chắn hiểu nguy cơ đối với mình. Ngay hôm sau ngày ông bị tước bỏ quyền miễn tố, Rainsy đã bay tới Brussels, nơi ông ta kể lại khó khăn của mình với Quốc hội Châu Âu và International Parliamentary Union. Theo Rainsy, "như một nguyên tắc, (Quốc hội Châu Âu) yêu cầu cần có điều tra đúng mực". Vẫn còn chưa rõ bao giờ, và liệu ông sẽ quay trở về Campuchia hay không?

    Hun Sen có lẽ cuối cùng sẽ lại khôi phục quyền miễn tố của Rainsy sau khi có được biểu lộ hối lỗi tượng trưng [của Rainsy] sau sự việc. Đây chính là phong cách của Hun Sen để biểu lộ rằng CPP nắm quyền lực tối thượng. Nhưng không đừng ai bị lừa rằng sự lấn áp của Hun Sen đối với phe đối lập ngày càng bớt nghiêm trọng.

    Cộng đồng quốc tế, và đặc biệt là các nhà tài trợ, cần phải gây áp lực để ép Campuchia làm theo lời kêu gọi của Quốc hội Châu Âu về một cuộc điều tra cách mà Hun Sen giải quyết vấn đề này.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Chắc lại bị giật dây bởi VN thôi.
    Điều đó toát lên điều gì trong chính trị và ngoại giao? Chẳng qua đó là trò đánh đu giữa các bên nhằm tận dụng sự ủng hộ, chứ dù biên giới có đúng hay sai, thì ng ta vẫn có thể cố tình bảo nó sai nhằm kích động lòng tự ái dân tộc.
    May mắn VN ko có trò đánh đu đó, ko thì mệt lắm. Dân chúng làm sao biết được ông nào nói đúng đâu, làm sao có thể khách quan chọn lựa đây.