Vương Trí Nhàn - Thiếu một thói quen suy nghĩ chính xác

  • Bởi tqvn2004
    04/12/2009
    11 phản hồi

    Vương Trí Nhàn

    Nguyễn Công Hoan trong hồi ký Đời viết văn của tôi (1971) có nhiều đoạn tự thú khá trắng trợn. Đại khái ông kể là lúc ra học tiểu học ở Hà Nội cần giấy khai sinh,nhưng ngại về làng bên Bắc Ninh làm tận gốc, liền nhờ ông chủ nhà trọ làm hộ. Ông này bảo hai người bạn làm chứng, rồi kiếm cành cau với vài hào bạc đưa lý trưởng Hàng Trống. Vài ngày sau, ông Kép Tư Bền trong văn chương tương lai có ngay tấm giấy khai sinh và nghiễm nhiên thành người sinh ở Hà Nội.

    Câu chuyện được kể ra chỉ cốt để khoe một sự khinh bạc bất cần đời, không quan tâm tới các con số, không muốn và không có nhu cầu hiểu biết về chính mình cũng như hoàn cảnh quanh mình. Song từ đây, người ta bắt gặp mầm mống của nhiều thói xấu khác như kiểu tư duy chín bỏ làm mười, bất chấp chuẩn mực, không coi cái gì là thiêng liêng, dối trá tùy tiện, xem thường pháp luật.

    Thói quen thiếu chính xác trong suy nghĩ đến đây tìm được biến tướng mới là tô vẽ lịch sử, viết lại lịch sử thế nào cũng xong, miễn là đề cao được mình, do đó có lợi.

    » Vương Trí Nhàn

    Ngày nay chúng ta còn bắt gặp nó trong những tin tức đầy rẫy trên báo chí. Nhiều làng làm giả hồ sơ thần tích để xin cấp bằng di sản văn hóa. Nhiều chi tiết ở các vụ án có dấu hiệu bị làm lệch. Hết thể thao khai man tuổi đấu thủ lại đến bóng đá trọng tài bắt thiên vị. Sự cẩu thả lúc này đã biến thành gian manh càn rỡ chà đạp lên dư luận xã hội.

    Tình trạng không có cái gì chính xác cũng được nhà nghiên cứu người Pháp Pierre Gourou (1900—1999) miêu tả khá kỹ khi đi sâu vào nhiều làng mạc lấy tài liệu cho cuốn Người nông dân châu thổ Bắc Kỳ (viết năm 1936 và bản dịch ra tiếng Việt in ở Hà Nội 2003). Theo cách miêu tả của Gou rou, ở nhiều tỉnh đồng bằng sông Hồng “chỉ cần đưa một ít tiền cho chức dịch là có thể nhận được một bản khai sinh hoàn toàn theo ý thích, trong đó ngày tháng năm sinh được ghi phù hợp với nguyện vọng của người xin“. Sự phổ biến của các hiện tượng tương tự buộc người ta phải kết luận rằng đây là một biểu hiện của trình độ tư duy và một quan niệm sống. Còn hai tác giả người Pháp khác là Pierre Huard và Maurice Durand trong Hiểu biết về Việt Nam (1954) thì cắt nghĩa sở dĩ có hiện tượng này, một phần vì xã hội Việt xưa chưa biết tới đồng hồ và khái niệm về thời gian “chỉ được kinh qua chứ không được đo“. Sự lẫn lộn giữa lịch sử và huyền thoại trở thành đương nhiên. Và sự tồn tại dai dẳng của kiểu tư duy tiền Descartes thường thấy ở phương Đông có thêm một ví dụ sống động.

    Nên biết rằng ngay các vua chúa cũng không bao giờ biết cả nước có bao nhiêu dân, quan chức các cấp không cần biết một làng mà họ thu thuế có bao nhiêu xuất đinh, còn các xã thì bao giờ cũng cố giấu bớt số người phải nộp thuế để trốn thuế được chừng nào hay chừng ấy. Lúc này thói quen đùa bỡn đã đóng vai một nhân tố cản trở sự trưởng thành của xã hội.

    Một vài hiện tượng khác được Pierre Gourou ghi nhận cũng khá đắt giá. Ông bảo đến một làng khi cần hỏi về lai lịch của làng, người ta chỉ nhận được những câu trả lời rất mơ hồ; nếu như muốn có một sự chính xác thì câu sau thường lại mâu thuẫn với câu trước. Gần như không làng nào có ý niệm chắc chắn về sự thành lập của làng mình, đi đâu cũng chỉ thấy người ta thề sống thề chết là làng mình có từ cổ xưa, đâu như từ thời Hùng Vương, tức là đã có từ hơn bốn ngàn năm trước. Sự thiếu hiểu biết và nói chung là thiếu ý niệm chính xác về thời gian không ngăn cản người ta sử dụng độ lùi của thời gian để khoe mẽ.

    Gourou chỉ hết ngạc nhiên khi biết rằng một dòng họ có vài ba người thăng quan tiến chức thì thường thuê ngay một nhà nho có tên tuổi viết lại gia phả nhà mình, mà nhà nho ấy thì nghĩ rằng ông ta có nghĩa vụ thêm thắt vào cuốn gia phả ấy cho nó đẹp thêm, và không ai thấy phải thắc mắc về hành động đó cả. Thói quen thiếu chính xác trong suy nghĩ đến đây tìm được biến tướng mới là tô vẽ lịch sử, viết lại lịch sử thế nào cũng xong, miễn là đề cao được mình, do đó có lợi.

    TT & VH 3-7-07

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    11 phản hồi

    Phản hồi: 

    Ông Nhàn chưa chỉ ra cái gốc" đẻ ra lối "tư duy thiếu chính xác".Theo tôi cái "gốc" của nó là thói THAM,ÍCH KỈ của người mình. Vì tham > gian
    > dối trá để đạt được lợi thỏa mãn lòng tham . Mà thói tham lam ích kỉ là bản năng
    hoang dã của loài động vật nói chung . Như vậy chứng tỏ người mình chưa
    trưởng thành ! Đúng như câu thơ của cụ Tản Đà : "Dân 25 triệu ai người
    lớn ? Nước 4000 năm vẫn trẻ con !"Thói tham lam của người VN mình ngày nay được phát triển đến cao độ nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của các đỉnh cao trí tuệ của Đảng !?

    Phản hồi: 

    “chỉ cần đưa một ít tiền cho chức dịch là có thể nhận được một bản khai sinh hoàn toàn theo ý thích, trong đó ngày tháng năm sinh được ghi phù hợp với nguyện vọng của người xin“.
    Có cầu thì có cung. Nhưng có người bán mới có người mua.
    Có quan tham thì dân mới gian được. QUAN THAM sinh ra DÂN GIAN. Không có QUAN THAM, làm sao có DÂN GIAN?
    Cũng như vậy:
    - Không có kẻ cướp nước thì không có biểu tình chống xâm lược.
    - Chính quyền không bán nước, đi đêm với giặc thì người biểu tình chống xâm lược không bị chính quyền đàn áp, bắt bớ.
    - Toà án nếu quang minh, chính đại, xử đúng người, đúng tội thì không phải nghi binh, vụng trộm, dùng côn đồ đánh đập dân chúng, cấm quay phim, chụp hình....
    - Chính quyền của dân, vì dân thì không có những người yêu nước, có tài, có đức, những nguyên khí quốc gia như những trí thức CHHV, Trần Huỳnh Duy Thức.., những cựu chiến binh Đoàn Văn Vương, Điếu Cày.., những sinh viên chưa rời ghế nhà trường Phương Uyên đứng trước vành móng ngựa, lãnh những bản án kéo dài hàng chục năm, bị cùm chân, bị đày đoạ khổ đau hơn cả con vật?

    Phản hồi: 

    Trong bài viết này, tác giả Vương Trí Nhàn dẫn ra một thói quen xấu của chung người Việt từ xưa - nay chứ đâu chỉ riêng cho người việt thời kỳ cộng sản mà miềng thấy mấy cái "com" bên dưới cứ hoắng mãi lên, nào là: "Khoa học dẫn đường chánh sách mà ta không sở hữu khoa học từ người chóp bu thì chính sách của CSVN cũng là chánh sách dở hơi gây hại tàn ác vô tư!" (Trần Thị Hồng Sương); "Thế thì cái bệnh suy nghĩ thiếu chính xác là căn bệnh của xã hội mà lại do những người lãnh đạo hướng dẫn để phục vụ cho việc tiến lên CNXH không qua giai đoạn TBCN. Đây là cái gốc, nó tạo ra muôn ngàn cái ngọn thiếu chính xác không thể thống kê được. Suy nghĩ chính xác là thể hiện của những nhà văn hóa, nhưng hiện nay nhiều nhà văn hóa XHCN thối hơn nhà xí" (khách ong đốt); "Trên thế giới chẳng có dân tộc nào thông minh mà lại theo CNCS rước hai ông Tây ngoại bang về thờ, trong khi đó không thờ tổ tiên mình. Cụ Hồ tài giỏi nhất nước khi chết thì muốn về cùng ông Mác và ông Lê nin chứ có về với Tổ tiên mình đéo đâu" (khách cực bận)... Còn rất nhiều ý kiến vớ vẩn khác nữa miềng không kể hết!
    Nói với các "com" bậy bạ ấy rằng chính các vị là người Việt chứ ai? Cái thói xấu ấy nó hiện diện trong chính các vị đấy thôi! Không biết tự sửa mình sao cứ thích chọc ngoáy. Nếu các vị không còn là người Việt nữa thì hãy thay xác, lột da... đừng để mang dòng máu đỏ da vàng tóc đen... nữa rồi hãy quay mỏ nói bậy bạ tùm lum kẻo chẳng còn đường về quê mẹ nữa đâu!

    Phản hồi: 

    [quote=Khách Cực Bận ]...Trên thế giới chẳng có dân tộc nào thông minh mà lại theo CNCS rước hai ông Tây ngoại bang về thờ, trong khi đó không thờ tổ tiên mình. Cụ Hồ tài giỏi nhất nưcớ khi chết thì muốn về cùgn ông Mác và ông Lê nin chứ có về với Tổ tiên mình đéo đâu.[/quote]

    Cái này rõ ràng là lạc đề. Việc ông nêu trên có liên quan gì tới việc "thiếu một thói quen suy nghĩ chính xác" không? Bao nhiêu nước theo CNCS đều là do "thiếu một thói quen suy nghĩ chính xác" như VN chăng? Nếu vậy thì "thiếu một thói quen suy nghĩ chính xác" đâu phải chỉ là của người VN?

    Ngoài ra, tôi thấy cuối cùng thì thể nào mấy ông này sẽ lôi cụ Hồ vào để phê phán chửi bới. Thế mấy ông có biết đa số dân Việt Nam (và hàng triệu người ngoài Ấn Độ) theo Phật Giáo thờ ông Thích Ca là người Ấn Độ, thế không phải là họ đang thờ ông Ngoại bang hay sao?

    Phản hồi: 

    Dữ kiện, số liệu là sự thật, hay mặt khách quan của sự việc. Còn suy nghĩ là quá trình tìm hiểu, khám phá ra sự liên hệ giữa các dữ kiện, các số liệu. Suy nghĩ là mặt chủ quan bởi nó phụ thuộc rất nhiều vào cá nhân đang suy tưởng: trinh độ, khuynh hướng, cảm xúc, vọng tưởng,... cho nên khó thể nào có được sự "suy nghĩ chính xác", và thói quen suy nghĩ chính xác lại càng khó hơn nữa.

    Phản hồi: 

    Nội dung của bài này chủ yếu bàn đến tính chính xác của dữ kiện/số liệu nhưng đề tựa lại là về ...suy nghĩ chính xác; có vẻ bản thân nó cũng thiếu ...chính xác! Thiết nghĩ nên là "thiếu tinh thần tôn trọng sự chính xác".

    Nếu như vậy, sự thiếu tinh thần ấy thật ra chỉ là một phần nói riêng của não trạng xề xòa, dễ tính, "chuyện nhỏ không sao đâu". Não trạng ấy được biểu hiện trong nhiều lĩnh vực, nhiều tình huống khác nữa, mỗi người một chút đâu có sao nhưng sẽ mồn một ở mức vĩ mô của xã hội:

    - Xả rác một chút, khắp nơi thành đống rác.
    - Đái bậy một chút, cả thành phố khai ngấy.
    - Cóp bài một chút, bằng cấp phá sản.
    - Lái xe ẩu một chút, cả nước loạn giao thông.
    - Thông cảm một chút, hối lộ đầy đường.
    - Chấm mút một chút, tham nhũng ở mọi cấp.

    Và từ đấy lại nảy sinh ra một mức độ khác: makeno!

    Phản hồi: 

    Trong xã hội "ưu việt" của chúng ta, những người nào không có suy nghĩ chính xác là ưu điểm. Còn người nào có suy nghĩ chính xác mà không biết im lặng giữ mồm giữ miệng thì liệu cái thần hồn. Chính nền giáo dục của ta không dạy suy nghĩ chính xác, tức là tư đuy logique. Con người mình mắc chứng bệnh chung chung, qualoaseman từ lâu rồi. Nhiều khi nghe người ta thuyết về điều này điều nọ thì nghe chơi, tiêu khiển thế thôi, chứ suy nghĩ sâu xa thì thêm nặng đầu. Nếu dân mình suy nghĩ chính xác thì đã không đi theo con đường XHCN. Ai đã họ trong các trường ssư phạm văn trước đây thì nhớ lại rằng hôm nay các thầy nói sao thì biết vậy, mai sẽ thay đổi, cho nên học không pahỉ đẻ nhớ mà để quên. Nếu nhớ thì dốt vì nàh trường dạy sai rất nhiều. Sinh viên phát hiện mà phản biện các môn triết học, chính trị kinh tế học, lich sử Đảng...và cả môn văn là môn chính mà nói ra thì bị đuổi học liền. Cứ học thế, cứ học sai mà sau này khối người làm nên và nổi tiếng. Như vậy cả xã hội đã hấp nhận những suy nghĩ thiếu chính xác rồi. Cái sai điển hình là vừa thừa nhận sự phát triển của 5 hình thái ý là quy luật nhưng lại đốt cháy giai đoạn. Nhà trường sư phạm mà đào tạo ra khối Chí Phèo, chỉ cần cào mặt có sẹo là thành công trong mọi việc. Thế thì cái bệnh suy nghĩ thiếu chính xác là căn bệnh của xã hội mà lại do những người lãnh đạo hướng dẫn để phục vụ cho việc tiến lên CNXH không qua giai đoạn TBCN. Đây là cái gốc, nó tạo ra muôn ngàn cái ngọn thiếu chính xác không thể thống kê được. Suy nghĩ chính xác là thể hiện của những nhà văn hóa , nhưng hiện nay nhiều nhà văn hóa XHCN thối hơn nhà xí.

    Phản hồi: 

    Con người Việt Nam mình kể cũng lạ, rất tài giỏi, rất thông minh , nhưng cũng rất dốt nát và rất ngu dốt. Phán thì tài (giỏi) phê người thì sáng (thông minh) nhưng lại không biết chê mình, không biết phê mình mặc dầu phong trào tự phê bình thì có từ lâu và rộng khắp từ Đảng ra đến dân ngoài Đảng. Nêu cái tư duy không chính xác và thiếu lô gíc ư? Phê là dùng từ không đúng nghiã ư"? Lý thuyết thì nhiều nhưng thực tế thì ít. Mình có dạy tư duy chính xác, hợp quy luật (lô gíc) đâu, vì nó mâu thuẫn với tuyên truyền chính trị, bảo người ta nói đúng lô gic thì người ta hoạnh lại, làm sao giải thích được. Nói cụ thể một vài thí dụ để dễ hiểu, tránh dông dài mãi. Trước kia thì tự hào Nước ta độc lập trong phe XHCN do Liên xô lãnh đạo" Sai lô gíc là ở chố đã độc lập lai do nưcớ khác lãnh đạo à? đó là lối lô gíc của các nhà lãnh đạo CS VN. Nay thì "tự do biểu tình theo pháp luật", đã có pháp luật ĐÉO đâu mà bảo người ta "theo pháp luật". Rồi "kinh tế thị trường định hướn XHCN", kinh tế thị trường là kinh tế tư bản. Nước với lửa sao định hướng được. Khôn hay dại, dốt hay thông minh thì nó lộ ra ngay trong đời sống hàng ngày biểu hiện của nền kinh tế. Trên thế giới chẳng có dân tộc nào thông minh mà lại theo CNCS rước hai ông Tây ngoại bang về thờ, trong khi đó không thờ tổ tiên mình. Cụ Hồ tài giỏi nhất nưcớ khi chết thì muốn về cùgn ông Mác và ông Lê nin chứ có về với Tổ tiên mình đéo đâu.

    Phản hồi: 

    Nếu nói không chính xác về ngôn ngữ thì trí thức XHCN mới làm ta "hết hồn" vì "nổ" (ba hoa) trái ngược với thực tế, thiếu chính xác một cách nguy hiểm!

    Nông dân, dân chúng hay nói sai, câu cú "không đầu không đuôi", sai ngữ pháp, sai trật tự văn phạm, nhưng chỉ do ít học, các vấn đề không quan trọng và không có ý đồ gì xấu!

    Các khái niệm về KHCN phải bạch hóa bằng định nghĩa cụ thể, thí dụ , động từ “BIẾT” rất mông lung, khi hỏi biết chiếc xe hơi (ô tô ) không, từ đứa trẻ cũng trả lời là ..."biết"! Tuy nhiên chiếc xe đó cần sửa (bảo trì thiết bị) cái biết của đứa bé không có hiệu quả gì mà phải có thợ, cần lái (xử dụng công nghệ) phải có tài xế và cao hơn nữa biết chế tạo (sản xuất)ô tô. Đến mức “chế tạo” thì mới gọi là “làm chủ công nghệ “.

    Nói Việt Nam làm chủ kỹ thuật trồng lúa nước thì đúng. Nhưng nghe mấy nhà tiến sĩ nói về khả năng làm chủ công nghệ “Điện Hạt nhân” là hoàn toàn không chính xác, nhưng có thể có "ý đồ" làm cho trong hay ngoài nước hiểu lầm và Đảng CSVN thành...tự tin tếu! Quản lý sử dụng còn chưa nổi, chưa an toàn làm chủ nỗi gì khi phải mua công nghệ?

    Có dầu mà không làm chủ nổi công nghệ lọc dầu là bi kịch của các nước Trung Đông. Xót xa khi Mỹ qua làm chủ nhà máy khai thác dầu và lọc dầu với lợi nhuận cao hơn! VN cũng vậy chỉ bán dầu thô!

    Chúng ta có nắng với mật độ cao nhưng tương lai cũng khó làm chủ công nghệ điện mặt trời nên đang và sẽ cứ nhập đèn mặt trời nhập ống pin thu năng lượng làm máy nước nóng v.v...

    Cụ thể hơn gần gũi hơn là trái vải, vẫn ăn trái vải đóng hộp của Thái Lan vì VN chưa thể đóng hộp ngon như vậy dù ta có trái vải rẻ và nhiều vô kể! Trước đây VN có cố gắng làm nhưng trái vải mủn ăn không được!

    Điều này cho thấy phải qua quá trình nghiên cứu và có phòng thí nghiệm đắt tiền, người có trình độ mới có thể có thành tựu. Nhìn lại, VN chỉ có lăng mộ tượng đài là hoành tráng khoe mẽ trên TV, còn phòng thí nghiệm thì vô cùng ...hiếm hoi!

    Khoa học dẫn đường chánh sách mà ta không sở hữu khoa học từ người chóp bu thì chính sách của CSVN cũng là chánh sách dở hơi gây hại tàn ác vô tư!

    Trần Thị Hồng Sương

    Phản hồi: 

    Tôi cho rằng những người không ghi lại ngày sinh của con mình (ngày xưa, chứ bây giờ chắc khác rồi) như trong câu chuyện của bác Nhàn không phải là hiếm đâu. Tôi đã gặp nhiều trường hợp mà họ chỉ nhớ láng máng tháng sinh, thậm chí là năm sinh, chứ không biết ngày giờ cụ thể. Nó cũng tùy thuộc vào tập quán từng vùng nữa.

    Tuy nhiên, câu chuyện của bác Nhàn, tôi nghĩ vẫn có lý. Ngay trên phương diện ngôn ngữ, tôi thấy người Việt cũng thể hiện sự tùy tiện, không chính xác. Ví dụ ở chỗ tôi đang sống đây, tôi thấy người ta nói ăn tối với cá, hay với nấm, là người ta nói rõ cá gì, nấm gì, chứ không nói chung chung là "ăn cá (cá gì chả là cá) vào buổi tối" đâu. Từ chuyện nhỏ như thế, đến chuyện lớn như lựa chọn chủ nghĩa giải phóng dân tộc, chúng ta cũng làm khá tùy tiện là vậy...

    [quote=Khách]Học giả Trung Quốc cũng nói "Người Trung Quốc ngộ độc lịch sử đến mút đầu dây thần kinh !" Nhưng Trung Quốc có một chút chân thật khi ghi " Chuyện ngoài chính sử !" Xem chơi cho vui còn VN cũng "ngộ độc lịch sử" vậy có vẻ còn trầm trọng hơn vì nói dối mà "được cán bộ tin, được quân đội nghe không ai suy xét" y như thật như câu chuyện Lê Văn Tám !

    Về các học giả nước ngoài phân tích sự thiếu chính xác về thời gian nhất là lý lịch, theo tôi là "trớt quớt !" có một lý do quan trọng nhất mà người nước ngoài không biết song Bác Vương trí Nhàn dễ biết, xin cứ kiểm chứng đi, đó là:

    Ba tôi ghi kỷ ngày tháng năm sinh và cả giờ sinh của tôi cực kỳ chính xác ...để xem tử vi cho đúng ! Tôi có tờ khai sinh và quan trọng hơn khai sinh là tờ giấy ghi lại lá số đoán ...tử vi !

    Tờ khai sinh cách ngày sinh tôi 5 ngày vì ngày sinh 11 vì Ba tôi là công chức được hưỡng lương con, mà lương cho con chỉ tính lấy mốc thời gian ngày 1 và 15 để hưỡng nguyên hay nửa lương cho nên ngày sinh 11 lơ lững của tôi thành ngày 16... cho đúng "cột móc" tiện việc sổ sách !

    Nông dân không ai trả lương nên chẳng cần làm khai sinh, không cần báo con cái mấy người vì không ai kiển tra sinh đẻ kế hoạch làm gì. Đến chừng đi học đi hay làm muốn làm khai sinh thì cứ khai theo điều kiện có lợi nhất cho mình nên ...nhất cử lưỡng tiện cho dân và nàh nước. Nếu đi học trể thì có khuynh hướng khai giảm 5,3 tuổi để đi học cho đúng tuổi hành chánh có lợi nhất!

    Trần Thị Hồng Sương [/quote]

    Phản hồi: 

    Học giả Trung Quốc cũng nói "Người Trung Quốc ngộ độc lịch sử đến mút đầu dây thần kinh !" Nhưng Trung Quốc có một chút chân thật khi ghi " Chuyện ngoài chính sử !" Xem chơi cho vui còn VN cũng "ngộ độc lịch sử" vậy có vẻ còn trầm trọng hơn vì nói dối mà "được cán bộ tin, được quân đội nghe không ai suy xét" y như thật như câu chuyện Lê Văn Tám !

    Về các học giả nước ngoài phân tích sự thiếu chính xác về thời gian nhất là lý lịch, theo tôi là "trớt quớt !" có một lý do quan trọng nhất mà người nước ngoài không biết song Bác Vương trí Nhàn dễ biết, xin cứ kiểm chứng đi, đó là:

    Ba tôi ghi kỷ ngày tháng năm sinh và cả giờ sinh của tôi cực kỳ chính xác ...để xem tử vi cho đúng ! Tôi có tờ khai sinh và quan trọng hơn khai sinh là tờ giấy ghi lại lá số đoán ...tử vi !

    Tờ khai sinh cách ngày sinh tôi 5 ngày vì ngày sinh 11 vì Ba tôi là công chức được hưỡng lương con, mà lương cho con chỉ tính lấy mốc thời gian ngày 1 và 15 để hưỡng nguyên hay nửa lương cho nên ngày sinh 11 lơ lững của tôi thành ngày 16... cho đúng "cột móc" tiện việc sổ sách !

    Nông dân không ai trả lương nên chẳng cần làm khai sinh, không cần báo con cái mấy người vì không ai kiển tra sinh đẻ kế hoạch làm gì. Đến chừng đi học đi hay làm muốn làm khai sinh thì cứ khai theo điều kiện có lợi nhất cho mình nên ...nhất cử lưỡng tiện cho dân và nàh nước. Nếu đi học trể thì có khuynh hướng khai giảm 5,3 tuổi để đi học cho đúng tuổi hành chánh có lợi nhất!

    Trần Thị Hồng Sương