Đỗ Hùng - Không sợ chỉ trích

  • Bởi Khách
    01/12/2009
    3 phản hồi

    Đỗ Hùng

    Tôi đang định viết một nhàn đàm về cái sự sợ bị chỉ trích của cán bộ ta ngày nay, cũng là để hưởng ứng phong trào học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, thì đọc được bài này, vội vàng post lên, ngõ hầu gửi một tiếng nói đến với những ai sợ chỉ trích, tìm mọi thủ đoạn cản trở chỉ trích, chống phá chỉ trích, đè bẹp chỉ trích, trừng trị chỉ trích. Bác Hồ đã nói rất nhiều về chuyện này, dường như Bác nhìn thấy trước tình trạng sợ bị chỉ trích của các “ quan cách mạng (chữ của Bác Hồ) sẽ ngày một gia tăng sau khi Bác qua đời nên đã lặp đi lặp lại rất nhiều lần vấn để này.

    Hơn 60 năm trước trong “Sửa đổi lối làm việc”, “Thuốc đắng giã tật”, v.v… (với bút danh X.Y.Z.), Bác nói: “Nếu không muốn để kẻ địch phản tuyên truyền thì không gì hơn là tránh các khuyết điểm, sửa chữa khuyết điểm. Một khi đã phạm đến khuyết điểm, thì dù mình muốn bưng bít, người ta cũng biết. Phải nhớ câu tục ngữ “sừng có vạch, vách có tai”. Rồi Bác lại nói: “muốn sửa chữa cho tốt, phải sẵn sàng nghe quần chúng phê bình và thật thà tự phê bình. Không chịu nghe phê bình và không thật thà tự phê bình thì nhất định lạc hậu, thoái bộ. Lạc hậu và thoái bộ thì sẽ bị quần chúng bỏ rơi”.

    Nếu chúng ta biết vâng lời Bác, biết làm theo lời Bác thì đất nước đã có một bước tiến dài trong tự do ngôn luận, và bọn cầm bút chúng tôi không phải vừa viết vừa run như ngày hôm nay. Vài lời mào đầu trước khi bà con đọc bài của Đỗ Hùng

    Nhàn đàm của Đỗ Hùng: Không sợ chỉ trích

    Trong cuộc đối thoại ở Thượng Hải hôm 16/11, trước câu hỏi của một bạn trẻ Trung Quốc về bức tường lửa, về kiểm duyệt internet, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã nói như thế này:

    Tôi là tín đồ lớn của công nghệ và tôi là tín đồ lớn của sự cởi mở trong thông tin. Tôi tin rằng thông tin càng được lưu chuyển tự do thì xã hội càng vững mạnh, bởi nhờ đó mà công dân các nước trên khắp thế giới có thể buộc chính phủ phải thể hiện tinh thần trách nhiệm. Tự do thông tin giúp người dân tự do suy nghĩ. Điều đó tạo ra các ý tưởng. Điều đó khuyến khích sáng tạo.

    Tôi luôn là ủng hộ viên tích cực của tự do Internet. Tôi là một người ủng hộ tích cực của phi kiểm duyệt. Đây là một phần của truyền thống nước Mỹ mà tôi đã đề cập trước đây, và tôi nhận thấy rằng các quốc gia khác nhau có truyền thống khác nhau. Tôi có thể nói với các bạn rằng, tại nước Mỹ, thực tế là chúng tôi có Internet tự do, hay nói cách khác, truy cập Internet không hạn chế là nguồn lực của sức mạnh, và tôi nghĩ rằng điều đó nên được khuyến khích.

    Bây giờ tôi muốn nói với các bạn rằng, một cách trung thực, là tổng thống của nước Mỹ, có những lúc tôi muốn thông tin không được lan truyền tự do để khỏi phải nghe người ta chỉ trích. Tôi cho rằng, con người khi ở vào vị trí quyền lực thì, một cách tự nhiên, họ thường phản ứng, ồ, sao người kia lại có thể nói vậy với tôi, hay, nói vậy là thiếu trách nhiệm, nhưng thực tế là ở nước Mỹ thông tin được tự do, và tôi có rất nhiều người chỉ trích ở nước Mỹ, họ nói về tôi đủ thứ. Tôi thực sự nghĩ rằng điều đó làm cho nền dân chủ chúng tôi vững mạnh hơn và giúp tôi trở thành một lãnh đạo tốt hơn bởi nó buộc tôi phải nghe những điều tôi không muốn. Nó buộc tôi phải thẩm định lại những việc mình làm hằng ngày để xem tôi có thực sự đang làm hết sức mình cho nhân dân Mỹ hay không.”(2)

    Phát biểu của ông Obama làm tôi nhớ tới lời một người Mỹ khác, giáo sư Randy Pausch, người đã thực hiện “Bài giảng cuối cùng” trước khi chết vì bệnh ung thư tụy hồi năm ngoái.

    “Huấn luyện viên Graham rất khắt khe với tôi. Tôi còn nhớ về một bài tập. “Em làm sai hoàn toàn rồi, Pausch. Quay trở lại! Làm lại!” Và tôi cố làm động tác mà ông muốn. Nhưng vẫn không đủ. “Em còn nợ, Pausch! Sau giờ tập, em sẽ phải bị phạt làm chống tay.”

    Khi cuối cùng được giải tán, một trợ lý huấn luyện viên bước tới tôi. “Huấn luyện viên Graham hành em khá dữ có đúng không?” ông nói.

    Tôi gần như không còn nổi sức để thốt lên tiếng “vâng.”

    “Đó là một điều tốt,” ông trợ lý nói. “Khi em làm sai mà không còn ai nói với em một điều nào nữa, thì có nghĩa là họ đã bỏ em.”

    Bài học này đã lưu lại trong tôi qua suốt cuộc đời. Khi bạn thấy bạn làm điều gì đó xấu xa mà không ai thèm nói với bạn nữa, thì đó chắc chắn là chỗ không tốt cho bạn. Có thể bạn không muốn nghe, nhưng những lời phê bình thường cho bạn biết mọi người vẫn còn yêu mến bạn, quan tâm tới bạn, và muốn giúp bạn tiến bộ.”(3)

    Chỉ trích luôn luôn không dễ chịu đối với đối tượng bị chỉ trích. Nhưng chính nhờ bị (hoặc được) chỉ trích, người ta mới thấy được khiếm khuyết của mình, qua đó mới có thể điều chỉnh cho mình tốt hơn.

    Đối với nhà cầm quyền, bị dân chỉ trích cũng là một đặc ân. Sẽ thật đáng sợ khi nhà cầm quyền phải đối mặt với một biển nhân dân im lặng. Khi đó, hoặc là dân quá sợ hãi, hoặc tin tưởng một cách mù quáng, hoặc không muốn hợp tác nữa bởi thấy rằng căn bệnh của nhà cầm quyền đã trở nên không thể chữa trị được. Vì bất cứ lý do nào thì sự thiếu vắng những lời chỉ trích từ nhân dân là điều cực kỳ nguy hiểm cho nhà cầm quyền.

    Chính vì lẽ đó, triều Tây Sơn ngày trước từng ra “Chiếu cầu lời nói thẳng”. Trong chiếu, nhà vua nêu rõ: “Hỡi những kẻ bầy tôi và dân chúng, các ngươi hãy dâng thư dán kín, nói hết, đừng giấu giếm. Trong kinh thì nộp cho triều đình, ở ngoài thì nộp cho các quan trấn để chuyển đệ. Trẫm sẵn lòng nghe theo lời nói phải để thi hành ra chính sự, mong đổi được tệ cục, làm được việc hay”. (4)

    Khi chưa có các phương tiện truyền thông đại chúng, chưa có internet, thì “thư kín” là cách khả dĩ nhất để người đứng đầu đất nước biết được tâm tư của dân. “Chiếu cầu nói thẳng” của triều Tây Sơn nằm trong tinh thần người lãnh đạo muốn nghe tiếng nói thật của người dân, bất kể là lời đường mật hay lời cay nghiệt.

    Dân gian ta đã đúc kết qua câu: “Thuốc đắng dã tật”.

    Đắng thì chẳng ai thích cả. Nhưng có đắng mới dã được tật, mới hết bệnh, mới khỏe lên. Như chính bản thân Tổng thống Obama bộc bạch, nhiều lúc ông cũng muốn ngăn cấm thông tin để tránh nghe những lời chỉ trích. Nhưng luật pháp Mỹ, cao hơn là văn hóa Mỹ, không cho ông làm như thế. Và chính nhờ phải thường xuyên “uống thuốc đắng”, như lời ông thừa nhận “tôi có rất nhiều người chỉ trích ở Mỹ”, nên ông mới càng vững vàng hơn trong vị trí nguyên thủ của quốc gia hùng mạnh nhất hành tinh.

    Không sợ phải nghe nói thẳng, dù lời nói thẳng có “chối tai” đến mấy, đó là nguyên tắc của các nhà lãnh đạo tự cổ chí kim, từ đông sang tây. Đó cũng là kim chỉ nam cho ứng xử của mỗi một cá nhân, nếu thực sự muốn hoàn thiện mình.

    Hồi đầu năm, nhà báo Hữu Thọ từng kể câu chuyện này: “Cách đây ít lâu, tôi vào Tây Nguyên, đến thăm đồng chí Kso Si, một trí thức Tây Nguyên cùng một khóa Trung ương với tôi, đồng chí ấy nói các anh không nghe được tiếng nói thật của dân đâu. Hỏi vì sao, ông ấy bảo khi khen thì họ nói tiếng Kinh còn khi chê thì họ nói tiếng dân tộc. Mà mình thì có biết tiếng của dân tộc họ đâu, cho nên chỉ được nghe lời khen bùi tai.”(5)

    Nghe lời bộc bạch của nhà báo Hữu Thọ, có ai thắc mắc rằng, do đâu mà mỗi khi muốn “nói thật”, người dân phải nói bằng “thổ ngữ”?

    Tôi cũng chợt liên tưởng tới đoạn kết của chuyến hành trình mà ông Obama thực hiện trên đất Trung Quốc. Sau khi ông nói chuyện một cách cởi mở với giới trẻ Trung Quốc về tự do thông tin, tự do ngôn luận, báo chí ở quốc gia đông dân nhất hành tinh đã phản bác lại ý kiến của ông bằng một sự im lặng tràn ngập, những lời nói “khó nghe” của ông đã bị lược đi. Hay nói cách khác, niềm tin mà ông Obama bộc bạch, rằng “thông tin càng được lưu chuyển tự do thì xã hội càng vững mạnh”, đã bị phủ định. Có lẽ, niềm tin đó không phù hợp với xứ sở mà ông Obama tới thăm.

    Một sinh viên Trung Quốc đã trích Khổng Tử để hỏi ông Obama về vai trò của nước Mỹ trong thế giới hiện tại. Câu hỏi của sinh viên Trung Quốc làm tôi nhớ tới lời Khổng Tử: “Kẻ khen ta mà khen sai là kẻ thù của ta, kẻ chê ta mà chê đúng là thầy ta”.

    Trung Quốc đang cố gắng truyền bá đạo Khổng ra khắp hành tinh, ít nhất là bằng chương trình xây dựng các học viện Khổng khắp nơi.

    Nhưng, một đúc kết quý giá của Khổng thì chẳng mấy ai nhớ…

    (Nguồn VNN)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Các bác trí thức có thiện trí, lại hay lý thuyết, thường đưa ra những lời hay lẽ phải đẻ góp ý hay gọi là khuyên giải những người cầm quyền. thế nhưng các bác lại quên một điều, đó là "đàn gẩy tai trâu".

    CS mà biét nghe lời hay lẽ phải, biết làm theo ý dân để dân giầu nước mạnh thì đã không phải là CS. Chí có thời gian là cái tát thích đáng cho quan chức CS thôi.

    Trí thức thì dùng lời, còn bọn CS thì dùng còng số 8 và dùi cui điện. Điều này thì chắc bác Nguyễn Tường Thụy và bác Thạnh ở Đà Nẵng quá hiểu bộ mặt thật của bọn lưu manh côn đồ khoác áo nhân viên nhà nước CS. "Thuốc đáng dã tật", nhưng cũng nên nhớ bệnh nào thuốc ấy. CS đã có thói quen khi làm thì bịt tai mà làm.

    Sống đã lâu trong chế độ đọc tài độc đảng của CS thì ai mà chẳng hiểu rõ truyền thống là người làm sai không có tội, nhưng người phát hiện ra cái sai mà nói ra thì đi tù. Nhớ lại vụ án PMU 18, có hai nhà báo đi tù vì phát hiện ra những sai trái của quan chức PMU 18.
    Nay nhiều người đố lại bằng cách khi CS nói thì bịt tai, đéo thèm nghe.

    Tác giả viết: "cũng là để hưởng ứng phong trào học tập tư tưởng Hồ Chí Minh". Xin hỏi "học tập tưởng Hồ Chí Minh" là học caí gì?
    Trước kia sách báo của ta hay nói "Chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Mao Trạch Đông, tác phong Hồ chí Minh". Nay lại có "tư tưởng HCM". Có ý kiến cho rằng tư tưởng và chủ nghĩa gần có ý nghĩa giống nhau. Cả hệ thống tư tưởng thì là chủ nghiã. Tôi cứ ma mù với cả một lô khái niệm, chẳng hiểu cái gì cả. Mong bác nào chỉ giáo cho tôi tường tận từng khái niệm một. Tư tưởng khác chủ nghiã ở chỗ nào? Cám ơn.
    Hiến pháp còn nói "ta theo chủ nghĩa Mác Lê nin và tư tưởng HCM", rồi giải thích "tư tưởng HCM là độc lập dân tộc gắn liền với CNXH". Thế CNXH khác gì chủ nghiã Mác Lê nin?

    Có chỉ trích cái xã hội này thì chỉ trích cả năm không hết. Cái gì làm cũng chẳng ra cái đéo gì mà chỉ thích khen thôi. Đã từ lâu, tôi đéo nghe các quan chức nói. Tôi chỉ "nghe" bằng mắt thôi. Tôi nhớ có nhà báo đã dạy: "Đến một gia đình muốn biết ông bố bà mẹ giỏi thì nhìn lũ con, đến một nhà trường muốn biết thầy cô giỏi thì nhìn học trò, đến một đơn vị quân đội muốn biết tướng giỏi thì nhình linh, đến một đất nước, muốn biết các nhà lãnh đạo giỏi thì nhìn dân." Các bác thử nhìn dân mình xem, có thấy các nhà lãnh đạo giỏi hay không? Đủ các loại tội phạm trong tất cả lĩnh vực, người cầm cân pháp luật cũng phạm tội. Có người bảo rất giỏi, đó là giỏi đánh lưà và giói nói phét nói lác.

    Nhân đọc được tin này,
    http://trelangblogspotcom.blogspot.com/2014/01/o-hung-khong-xung-ang-la-pho-tong-thu.html

    Tên tác giả viết:
    Trên trang Facebook của Đỗ Hùng - Phó tổng thư ký Báo Thanh niên Online có đăng một trạng thái như sau:
    Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm Hoàng Sa là phi pháp. OK.

    Nhưng Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa dùng vũ lực để thống nhất đất nước, liệu họ có đủ tư cách kế thừa chủ quyền hợp pháp tại Hoàng Sa?

    Kiếm lại bài cũ của ông Đỗ Hùng, gặp bài này.
    Đây không chỉ là lời nhắn với thể chế hiện tại, mà cũng là điều những người hoạt động, cổ vũ dân chủ nên tự nhắc nhở mình - không nên sợ chỉ trích.