Phạm Văn Điệp - Sự nhàm chán trong các cuộc họp của Quốc hội Việt nam

  • Bởi Khách
    22/11/2009
    1 phản hồi

    Phạm văn Điệp<br />
    Độc giả tự do

    Quyền lập pháp để các nhà chức trách phải tuân thủ bị lu mờ và họ biến các Đại biểu quốc hội thành các điều tra viên, hay thành các luật sư, mà Quyền phán xét cuối cùng lại thuộc... Đảng Cộng sản - những người dấu mặt sau hội trường.

    Trong vài năm gần đây, Quốc hội Việt Nam qua các kỳ họp có xu hướng chú trọng tới việc chất vấn các thành viên chính phủ về những việc đã xảy ra. Ban đầu, người dân không rõ các vị Đại biểu quốc hội họ làm gì ở Quốc hội thì họ còn chú ý, đôi khi họ thấy các vấn đề của xã hội được đưa ra và họ mừng rỡ theo dõi xem kết quả ra sao. Nhưng nhiều người bây giờ đã thất vọng. Họ hiểu rõ ra là mọi việc chẳng có gì tiến triển cả.

    Vậy công việc chất vấn ở Quốc hội là gì mà nó đã trở nên nhanh nhàm quá vậy?

    Thông thường lâu nay có 2 loại đề tài “chất vấn” chủ yếu. Đó là chất vấn công việc "đã xảy ra" hoặc chất vấn liên quan đến công việc "của tương lai". Đáng lý ra, Quốc hội Việt nam nên chú tâm trong vai trò và chức năng lập pháp của mình, tổ chức các cuộc họp để trình bày, thảo luận, chất vấn, phản biện để xây dựng các văn bản luật, các quyết định và chương trình lớn của Quốc gia phù hợp với tình hình thực tiễn của đất nước Việt nam. Chất vấn chỉ là 1 phần trong nhiều họat động khác của Quốc hội. Chất vấn để sáng tỏ vấn đề nhằm xây dựng văn bản luật, các quyết định lớn của Quốc gia, chứ không phải chất vấn chủ yếu để tìm trách nhiệm như lâu nay.

    Theo Hiến pháp Việt nam thì tại các kỳ họp của quốc hội, Đại biểu quốc hội có quyền chất vấn và người bị chất vấn phải trả lời ngay hoặc muộn hơn nếu cần phải điều tra thêm. Nhiều người rất hồ hởi khi những vấn đề mình đang quan tâm, đã đang hoặc sẽ xảy ra được chất vấn ở Quốc hội và họ cảm thấy như chính mình đang được chất vấn những nhà chức trách. Sau khi chất vấn, họ chờ đợi và hy vọng những giải trình hợp lý, nhưng họ đâu có biết, cơ chế chính trị hiện tại đã không thể làm họ thỏa mãn. Kiểu sinh hoạt nửa vời như đã hạ thấp vai trò của cơ quan lập pháp và vai trò giám sát của cơ quan này. Quyền lập pháp để các nhà chức trách phải tuân thủ bị lu mờ và họ biến các Đại biểu quốc hội thành các điều tra viên, hay thành các luật sư, mà Quyền phán xét cuối cùng lại thuộc... Đảng Cộng sản - những người dấu mặt sau hội trường.

    Nếu chịu khó đặt câu hỏi: Chất vấn về công việc đã xảy ra để làm gì? Có lẽ mọi người chỉ thấy có một kết quả là Chất vấn để hiểu rõ thêm sự việc để tán đồng hoặc đòi hỏi trách nhiệm với nhà chức trách, các Bộ thi hành. Đối chiếu với quyền hạn và nhiệm vụ của Quốc hội thì không có liên hệ trực tiếp với tổ chức chất vấn để tán đồng hoặc đòi hỏi trách nhiệm với nhà chức trách, các Bộ thi hành. Quốc hội là cơ quan lập pháp với các quyền giám sát. Khi các cơ quan chức năng trình báo cáo về công việc đã xảy ra thì Quốc hội phải nghiên cứu báo cáo đó có chỗ nào mâu thuẫn với thực tiễn các văn bản pháp luật đã ban hành, những vướng mắc và những hành lang pháp lý nào cần thiết cho sự giải quyết các mâu thuẫn, vướng mắc đang tồn tại ghi trong các báo cáo. Việc chất vấn với mục đích tìm ra sự đúng - sai, tìm ra trách nhiệm của ai đó trong sự việc không thuộc chức năng của cơ quan lập pháp, mà là chức năng của bên cơ quan Tư pháp. Quốc hội với chức năng theo Hiến pháp quy định: xét báo cáo hoạt động của Chủ tịch nước, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao để quyết định ban bố các văn bản luật phù hợp. Có nghĩa là nghe báo cáo để xây dựng luật, còn vấn đề khen thưởng, kỷ luật, quy trách nhiệm… thì phải để cho bên Tư pháp thực hiện dựa trên các văn bản Luật do Quốc hội ban hành.

    Chính do không có chức năng đó nên tình trạng Quốc hội tổ chức các kỳ họp để chất vấn các công việc đã xảy ra đã không đem lại hiệu quả .Đó chỉ là tình trạng viết bài văn mà không có phần kết luận, vì thực tiễn cũng không ai dám kết luận khi không có chức năng kèm. Giá như thay vào đó là mở các phiên tòa do Tòa án tiến hành xem xét và cho nhân dân theo dõi thì đó mới là phù hợp và là 1 trong các nguyện vọng của dân chúng.

    Thật là ngao ngán cho mấy ông Đại biểu quốc hội hăng hái chất vấn nhất lại là những người tỏ ra không thỏa mãn nhất, mà họ không nhìn thấy được vai trò của họ trong 1 cơ chế chính trị như thế này. Các Đại biểu quốc hội có quyền tham gia soạn thảo ra các văn bản luật pháp và Quốc hội chuẩn y để các quan chức làm đúng chức năng, chứ không phải lắc đầu khi thấy các quan chức giải thích công việc của họ, hoặc khi giám sát 1 việc đã xảy ra, xét thấy luật pháp còn có lỗ hổng hoặc khe lách mà tạo ra kết quả tai hại thì Quốc hội họp bàn để bịt lỗ hổng, ngăn khe lách để chấm dứt tai hại, chứ không phải diễn đi - diễn lại tuồng cảnh chui lách cho mọi người xem đi, xem lại như lâu nay.

    Chẳng hạn vụ tham nhũng CPI, chạy chức, chạy quyền, các sai phạm trong quản lý, điều hành nhà nước… khi xét thấy với các văn bản luật cũ còn nhiều điều chưa chặt chẽ, cụ thể để nhiều chỗ cho ai muốn diễn như thế nào cũng được thì Quốc hội phải soạn lại cụ thể hơn và hợp lý hơn để cơ quan chức năng triển khai. Đồng thời hướng tới xây dựng cơ quan Tư pháp tòa án độc lập để xét xử dựa theo các văn bản mà Quốc hội đã ban hành. Đến lúc đó thì chắc những người như ông Lê văn Cuông, Dương Trung Quốc, Nguyễn hữu Phước, Nguyễn minh Thuyết, Nguyễn Lân Dũng… khỏi cần phải trực tiếp tra vấn như 1 điều tra viên, rồi bất lực, ngao ngán như hiện nay.

    Chính nhiều Đại biểu quốc hội hăng hái không thỏa mãn thì người dân chán là đúng rồi.

    21.11.2009
    Phạm văn Điệp

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Quốc hội chỉ là bình phong che đậy cho thể chế độc tài. Khi các hội đoàn quần chúng không được tự do thành lập, tự do hoạt động thì đại biểu quốc hội chỉ là phỗng đá, bù nhìn mà thôi.
    Đã vài năm nay, không thèm xem tường thuật trực tiếp họp quốc hội nữa vì biết đó chỉ là diễn kịch, làm đẹp cho đảng và các quan, với dân chẳng có tác dụng gì.