Trung Quốc cao tay hơn ASEAN

  • Bởi tqvn2004
    02/11/2009
    0 phản hồi

    Greg Torode<br />
    Tqvn2004 chuyển ngữ

    Tin liên quan:
    • Asean, Trung Quốc và Biển Đông

    Khi căng thẳng tại vùng biền Đông dâng cao, Bắc Kinh tỏ ra đã dành được một chiến thắng ngoại giao lặng lẽ, bằng cách đảm bảo là nhóm các nước ASEAN không có khả năng tham gia vào giải quyết các tranh chấp lãnh thổ trong tương lai gần.

    Các nhà ngoại giao Bắc Kinh, công khai cũng như lặng lẽ, đã và đang thúc đẩy quan điểm rằng tranh chấp cần phải được giải quyết một cách song phương giữa Trung Quốc và từng quốc gia có liên quan, thay vì giữa Trung Quốc và hiệp hội ASEAN gồm 10 quốc gia - một bước đi mà những nhà phân tích tin rằng sẽ đem lại lợi thế cho Bắc Kinh, xét theo tiềm lực kinh tế và quân sự đang trỗi dậy của quốc gia này.

    Trang chấp trên biển Đông được bỏ ra ngoài chương trình nghị sự của hội nghị các lãnh đạo cao cấp ASEAN hàng năm vào tuần trước tại Thái Lan, và gần như không xuất hiện tại các phiên họp không chính thức, các nhà ngoại giao cho biết. "Bắc Kinh đã không muốn vấn đề này được thảo luận, và nó đã không được thảo luận", một phái viên có liên quan cho biết. "Trong cuộc họp tuần trước, bạn không thể tưởng tượng được là tất cả chúng tôi đều lo ngại trong lòng về khả năng xung đột trong tương lai gần. Đó là cách làm thường lệ của ASEAN, dúi đầu xuống cát. Bắc Kinh đã đặt ASEAN vào đúng chỗ mà nó muốn".

    Tiến sĩ Jusuf Wanandi, một học giả Indonesia, đã nói trừ khi các quốc gia ASEAN bỗng dưng tìm ra động lực để đối mặt với Trung Quốc về vấn đề này, họ sẽ đánh mất triển vọng đóng một vai trò có ý nghĩa trong việc giảm bớt căng thẳng tương lai.

    "Tôi đã nói từ lâu rằng nếu ASEAN không gắn kết với nhau, nó sẽ bị chia rẽ. Và biển Đông đang cho chúng ta thấy điều này đang xảy ra", Wanandi, một chuyên gia cao cấp tại Trung Tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế tại Indonesia, nói. "Đó là cơ hội đã bị bỏ lỡ của ASEAN. Nó cần phải tỏ ra đoàn kết hơn khi giao thiệp với Trung Quốc".

    Năm 2002, ASEAN và Trung Quốc ký tuyên bố trên Biển Đông đã được hoan nghênh một cách rộng rãi như là bước quan trọng đầu tiên để hạ bớt căng thẳng và tạo ra khung pháp lý cho các cuộc thương lượng tưong lai. Không chỉ kêu gọi giữ bình tĩnh và bảo vệ quyền tự do đi lại trong các tuyến đường vận chuyển đường thủy quan trọng, bản tuyên bố mong muốn tiến hành các cuộc nói chuyện trong tương lai để kiến tạo một bộ luật ứng xử có ràng buộc về pháp lý.

    Người ta ngày càng nghi ngờ rằng các cuộc nói chuyện đó sẽ chẳng bao giờ thành hiện thực, mặc dù Trung Quốc đã thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế và chính trị với ASEAN trên các mặt trận khác. Trong khi các quan chức Bắc Kinh đã khá cẩn thận cất tiếng ủng họ bản tuyên bố và khăng khăng rằng họ sẵn sàng đối thoại, họ cũng đã làm rõ những giới hạn của ASEAN. "Chẳng hiệu quả nếu thảo luận về các tranh chấp lãnh thổ nhạy cảm dựa trên cái suờn là sự hợp tác giữa Trung Quốc và ASEAN,", tiến sĩ Xue Hangqui, đại sứ Trung Quốc tại ASEAN, đã nói trước cuộc gặp gỡ tuần trước để giải thích tại sao các tranh chấp trên biển không nên được đưa vào chương trình nghị sự. "Các cuộc gặp gỡ ASEAN nên là cái sườn để chúng ta hợp tác, chứ không phải là chỗ để tranh cãi".

    Các tranh chấp liên quan đến Trung Quốc và các quốc gia nằm trên biển Đông, không phải là toàn bộ ASEAN, bà ta bổ sung.

    Các tuyến vận chuyển hàng hải quốc tế trên biển Đông đi qua quần đảo Trường Sa, là nơi mà Việt Nam và cả Trung Quốc tuyên bố chủ quyền toàn bộ, trong khi đó Philippines, Malaysia và Brunei tuyên bố chủ quyền một phần. Những tuyên bố chủ quyền của Đài Loan lặp lại những tuyên bố của Trung Quốc.

    Trung Quốc và Việt Nam cũng tuyên bố chủ quyền đối với Hoàng Sa ở phía Bắc, quần đảo này hiện tại bị chiếm giữ bởi Trung Quốc.

    Các quan chức quân sự khu vực cảnh cáo rằng các hoạt động hải quân của Trung Quốc, Việt Nam và Hoa Kỳ đang làm căng thẳng thêm vấn đề trên biển, phản ánh qua việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự, và mong muốn của Việt Nam là duy trì trên 20 căn cứ đảo mà nó đang nắm giữ. Hoa Kỳ đặc biệt hứng thú với việc giám sát chặt chẽ căn cứ hải quân mới của Trung Quốc trên đảo Hải Nam.

    Đưa ra tuyên bố chủ quyền với gần như toàn bộ biển Đông, Trung Quốc đã cảnh cáo các công ty khai thác dầu lớn trên thế giới, không cho họ thực hiện các dự án thăm dò ký với Việt Nam và Philippines tại khu vực này. Washington đã công khai phản đối những đe dọa dành cho các công ty Hoa Kỳ tại những hợp đồng mà Hoa Kỳ coi là hợp pháp.

    Các nhà học giả, chiến lược quân sự và blogger của Trung Quốc, cũng đã nhấn mạnh vào tầm quan trọng của tiềm năng quân sự và dầu mỏ trên biển Đông, và lên tiếng lo ngại về sự hiện diện của Việt Nam.

    Tiến sĩ Ian Storey, một thành viên tại Học viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore, nói rằng rõ ràng Trung Quốc đang củng cố vị thế của mình khi mà Việt Nam sắp nắm vị trí chủ tịch Đông Nam Á vào năm tới.

    "Tất cả mọi người đều có vẻ lên tiếng một cách hoa mỹ ủng hộ bản tuyên bố nhưng trên thực tế, tôi e rằng, triển vọng các cuộc thảo luận tương lai là không có", ông nói. "Sự hai mặt này luôn tồn tại, khi mà Trung Quốc miệng nói về các giải pháp hòa bình theo tiêu chuẩn luật pháp quốc tế, nhưng hành động thì luôn tìm cách ngăn cản quốc tế hóa hoặc khu vực hóa vấn đề này? Chúng ta bây giờ có thể thấy rõ điều đó.

    "Giải quyết vấn đề bằng cách 1 chọi 1 với Trung Quốc đặt Trung Quốc vào vị thế mạnh hơn nhiều. Hoa Kỳ đã từng thích làm như thế - một phương án ngoại giao cơ bản của các cường quốc - và bây giờ chúng ta có thể thấy Trung Quốc làm điều tương tự."

    Giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Úc, nói Hà Nội sẽ là kẻ thua thiệt lớn, nếu ASEAN tỏ ra thờ ơ trước vấn đề này. "Tôi không nghĩ rằng một bộ luật ứng xử sẽ được đưa ra. Quan điểm của tôi là Trung Quốc đang ngày càng tỏ ra tự tin và sẵn sàng dành ưu thế và chặn đứng bất kỳ nỗ lực quốc tế hóa nào cuộc tranh chấp trên biển Đông. Tôi nghĩ căng thẳng sẽ còn tồn tại một thời gian nữa".

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi