Năm rủi ro chính trị cần theo dõi ở Việt Nam

  • Bởi tqvn2004
    08/10/2009
    1 phản hồi

    Tqvn2004 chuyển ngữ

    Singapore - Việt Nam đã chống chọi được với cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tương đối tốt, nhưng quốc gia này vẫn được coi là một điểm đến đầu tư rủi ro và tương đối thiếu minh bạch.

    Dưới đây là tổng kết những rủi ro chính ở Việt Nam cần phải theo dõi:

    1. Tham Nhũng:

    Tham nhũng là một đặc tính ở Việt Nam tại tất cả các cấp chính quyền, và là rào cản chính đối với đầu tư nước ngoài. Các cơ quan chức năng đã tuyên bốn những kế hoạch mạnh bạo để diệt tham nhũng, và khuyến khích báo chí đóng vai trò giám sát, nhưng những nỗ lực này đã bốc hơi sau khi một số nhà báo đã bị bắt giữ vì viết về những vụ tham nhũng lớn. Sự tiến triển trong công cuộc chống tham nhũng ở Việt Nam sẽ là chìa khóa mang tính quyết định tới sự hấp dẫn đầu tư.

    Những vấn đề chính cần quan sát:

    -- Xếp hạng của Việt Nam trong các báo cáo và xếp hạng về cảm nhận tham nhũng. Một sự cải thiện hay tụt hậu sẽ ảnh hưởng tới các nhà đầu tư.

    2. Tính hiệu quả của chính quyền:

    Tham nhũng, thiếu trách nhiệm chính trị và thiếu minh bạch, và tệ quan liêu nặng nề đã ảnh hưởng lên tính hiệu quả của chính quyền trong việc hình thành và thực thi chính sách. Cải cách kinh tế và tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu quả bị đe dọa bởi những lợi ích vững chắc và các yếu tố bảo thủ trong chính phủ, chú trọng hơn vào an ninh.

    Những vấn đề chính cần quan sát:

    -- Trong khi gói kích thích kinh tế của chính quyền đã đẩy nền kinh tế lên, vẫn còn có những câu hỏi như làm thế nào để bù đắp thâm hụt ngân sách, làm thế nào để duy trì áp lực lạm phát, làm thế nào để tránh cho đầu tư tư nhân không bị lép vế. Hà Nội đã phát động kế hoạch cắt giảm các thủ tục hành chính trong chính quyền, và liệu việc làm này kết cục thế nào sẽ là điều cần quan sát.

    -- Các nhà đầu tư tường xuyên liệt kê cơ sở hạ tầng tồi tệ như một trong những rào cản lớn nhất ở Việt Nam, và khả năng điều phối sự phát triển hiệu quả và nhanh chóng trong lĩnh vực này của chính phủ sẽ là điều được nhiều người quan tâm.

    3. Chính sách tỉ giá hối đoái:

    Chính sách tỉ giá hối đoái cố định của Việt Nam thường xuyên gây áp lực lên nền kinh tế. Nhiều người đã trông đợi các cơ quan chức năng nới rộng hành lang thương mại cho đồng Việt Nam, hoặc từ từ phá giá nó một lần nữa trong mấy tháng tới, và điều này đã dẫn tới sự tích trữ đồng USD. Tại thời điểm hiện tại, rủi ro phá giá mạnh bất thình lình là tương đối nhỏ.

    Những vấn đề chính cần quan sát:

    -- Thị trường đang được giám sát chặt chẽ để tìm bất cứ dấu hiệu nào cho thấy khả năng và thời điểm thay đổi tỉ giá.

    4. Bất ổn định xã hội

    Việt Nam đang chứng kiến số lượng các cuộc đình công, phản kháng và tranh chấp đất đai ngày càng tăng, và chúng thường ảnh hưởng tới công việc kinh doanh của người nước ngoài. Những bất ổn này nổ ra ở khu vực nông thôn do Nhà nước sung công đất đai, và do những quan chức tham nhũng ở địa phương. Nhưng vẫn không có dấu hiệu chứng tỏ rằng khả năng bất ổn rộng lớn hơn sẽ nổ ra, hoặc thể chế hiện tại sẽ bị thách thức từ bên dưới trong thời gian tới.

    Những vấn đề chính cần quan sát:

    -- Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy một phong trào phản kháng rộng rãi hơn ở mức độ toàn quốc xuất hiện từ những tranh chấp địa phương. Tới nay, điều này ít có khả năng xảy ra.

    -- Vai trò của nhà thờ Công Giáo. Người Công Giáo đã tham gia nhiều vụ phản đối đất của nhà thờ bị nhà nước sử dụng sau năm 1954. Nhà thờ Công Giáo, trong khi lảng tránh việc dính lứu tới chính trị một cách chính thức, có từ 6-7 triệu tín đồ ở Việt Nam và được tổ chức khá chặt chẽ.

    -- Tranh chấp lãnh thổ tại biển Đông. Vấn đề này rất được sự quan tâm ở Việt Nam, nơi mà sự nghi ngờ dành cho Trung Quốc là rất cao. Bất kỳ động thái nào của Trung Quốc nhằm đòi chủy quyền đối với các quần đảo đang tranh chấp trên biển Đông, hoặc sự yếu kém trông thấy của Việt Nam trong vấn đề này, có thể dẫn tới những cuộc biểu tình được nhiều người ủng hộ.

    5. Môi trường:

    Việt Nam có nhiều tiềm năng để trở thành nguồn tín dụng các-bon thương mại theo Nghị định thư Kyoto, nhưng vì vấn đề thiếu chuyên môn, thiếu minh bạch và nguồn tài chính đã cản trở tiến trình này. Những vấn đề môi trường cũng có thể trở thành nguồn gốc của bất ổn xã hội ngày càng tăng, giống như Trung Quốc. Với bờ biển dài, Việt Nam được coi là một trong những quốc gia sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất khi mực nước biển dâng lên, đặc biệt là vựa lúa đồng bằng sông Mê Kông.

    Những vấn đề chính cần quan sát:

    -- Khối lượng công việc chính phủ thực hiện để hạn chế ảnh hưởng môi trường tới từ phát triển kinh tế ở Việt Nam.

    -- Những dấu hiệu bất kỳ cho thấy các sự kiện thời tiết khắc nghiệt ảnh hưởng tới Việt Nam ngày càng nhiều, bởi sự thay đổi khí hậu.

    (Tập hợp bởi Andrew Marshall và John Ruwitch; hiệu đính bởi Bill Tarrant)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Theo Reuters, tình trạng tham nhũng tại Việt Nam hiện diện ở mọi cấp chính quyền và trở thành rào cản chủ yếu đối với giới đầu tư nước ngoài. Chính quyền Việt Nam đã từng loan báo những kế hoạch bài trừ tham nhũng mạnh mẽ, đồng thời khuyến khích giớI truyền thông báo chí tham gia giám sát.

    Trong loạt bài nhận định về các rủi ro mà giới đầu tư nước ngoài cần phải chú ý khi đầu tư vào châu Á, hãng tin Reuters hôm nay đã nêu bật trường hợp của hơn 15 quốc gia, từ các nền kinh tế lớn ở Đông Á, Nam Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, cho đến các nền kinh tế Đông Nam Á có trọng lượng như Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia... Tình hình Việt Nam lẽ dĩ nhiên cũng được đề cập tới.

    Đối với từng quốc gia, hãng tin Anh đã ghi nhận 5 nhân tố chủ yếu gọi là ''rủi ro chính trị'' mà những ai muốn kinh doanh tại các quốc gia châu Á nói trên cần phải lưu ý. Trong trường hợp Việt Nam, có năm ''rủi ro'' được nêu bật : đó là tham nhũng, chính sách hối đoái, hiệu quả công việc làm của chính phủ, bất ổn định xã hội và vấn đề môi trường. Tham nhũng được xếp đứng đầu các nguy cơ đối vớI sự phát triển của Việt Nam.

    Theo Reuters, tình trạng tham nhũng tại Việt Nam hiện diện ở mọi cấp chính quyền và trở thành rào cản chủ yếu đối với giới đầu tư nước ngoài. Chính quyền Việt Nam đã từng loan báo những kế hoạch bài trừ tham nhũng mạnh mẽ, đồng thời khuyến khích giớI truyền thông báo chí tham gia giám sát.

    Nỗ lực chống tham nhũng nbắt đầu hụt hơi

    Thế nhưng, các nỗ lực nói trên đã bắt đầu hụt hơi sau khi nhiều nhà báo điều tra về một số vu tai tiếng tham những lớn đã bị bắt giam. Tiến triễn trong hồ sơ chống tham nhũng sẽ trở thành một nhân tố mang tính chất quyết định cho việc thu hút đầu tư ngoại quốc, do đó, thứ hạng của Việt Nam trong các công trình điều tra về tham nhũng sẽ rất quan trọng. Tình hình cải thiện hay suy thoái mạnh mẽ sẽ tác động đến giới đầu tư.

    Có một yếu tố khác cũng được Reuters nêu bật là loại ''rủi ro'' gọi là bất ổn xã hội'', liên quan đến số lượng các cuộc đình công ngày càng gia tăng, cùng với những phong trào phản đối và tranh chấp đất đai. Những vụ này nhiều khi đã gây trở ngại cho công việc làm ăn của các doanh nghiệp ngoại quốc. Tranh chấp cũng xẩy ra cả ở vùng nông thôn do việc nhà nước trưng thu đất đai hay tình trạng tham nhũng của các giới chức điạ phương. Tuy nhiên, đối với Reuters, tại Việt Nam tình trạng bất ổn định xã hội trên quy mô rộng khó có thể xẩy ra.

    Trong thời gian sắp tới, vấn đề cần theo dõi nằm trên hai bình diện. Trước hết cần chú ý xem các tranh chấp ở đia phương có khả năng lan rộng trên toàn quốc hay không. Trên bình diện này, cần chú ý đến vai trò của gáo hội Công giáo Việt Nam, có khoảng 6 - 7 triệu tín đồ và được tổ chức chặt chẽ. Trong thời gian qua, người Công giáo nhiều lúc đã tham gia vào những cuộc phản đối để đòi lại đất đai bị nhà nước tịch thu từ năm 1954 đến nay.

    Mặt khác, theo Reuters, cũng phải chú ý đến vấn đề tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc tại vùng Biển Đông. Ủây là một hồ sơ cực ký nhậy cảm ở Việt Nam, nơi mà thái độ nghi kỵ Trung Quốc rất cao. Mọi hành động của Bắc Kinh nhằm khẳng định chủ quyền của họ trên các hòn đảo đang tranh chap chủ quyền với Hà NộI, hoặc là mọi biểu hiện của chính quyền Việt Nam bị coi là yếu đuối trước Trung Quốc trên vần đề này đều có thể tạo cơ sơ cho những cuộc biểu tình phản đối.

    Ngoài hai yếu tố kể trên, Reuters còn nêu lên rủi ro liên quan đến chính sách ngoại hối của Việt Nam, do việc chính quyền cố gắng cầm cự không phá giá đồng bạc Việt Nam cho dù đồng tiền này liên tục bị giảm giá trong thời gian qua.

    Hiệu quả công việc làm của chính phủ ?

    Một rủi ro khác là hiệu quả công việc làm của chính phủ. Theo Reuters, tham nhũng là một yếu tố làm giảm hiệu năng hoạt động của chính quyền Việt Nam, bên cạnh các vấn đề như thiếu giải trình, thiếu minh bạch, và guống máy hành chánh quan lieu cồng kềnh. Hiện nay, tiến trình cải tổ kinh tế Việt Nam cũng như chính sách cải tạo các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu năng, có nguy cơ bị các nhóm bảo thủ và đặc quyền đặc lợi phá hoại nhất là khi chính quyền đặt trọng tâm nhiều hơn đến khiá cạnh an ninh. Mặt khác, theo một số nhá phân tích chính trị, trong thời gian từ nay đến Đại hội Đảng Cộng sản vào đầu năm 2011, các cuộc đấu đá nộI bộ có thể làm cho tiến trình cải tổ bị tê liệt phần nào.

    Sau cùng, vấn đề môi trường cũng được nêu bất thành một mối rủi ro cấn quan tâm vì công cuộc phát triển không chú ý đến môi trường trong thời gian qua, có thể gây nên bất ổn xã hội như tại Trung Quốc. Hơn nữa, Việt Nam còn bị xếp vào diện các nước sẽ bị thiệt hại nặng nề nhất nếu mực nước biển dâng lên. Vựa thóc của Việt Nam là đồng bằng sông Cửu Long là khu vực bị đe doạ nặng nhất.

    Nhận định chung khi đề cấp đến năm loại rủi ro như kể trên, Reuters xác định xin trích : Việt Nam hiện đã ứng phó tương đối tốt với cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Thế nhưng, đất nước này vẫn còn bị xem là một điểm đấu tư nhiều rủi ro và tương đối thiếu thông thoáng.''

    Nguồn: Đài RFI