Nhạc sĩ Tô Hải: Hãy cho chúng tôi được nói

  • Bởi Khách
    07/09/2009
    3 phản hồi

    Phóng viên Mặc Lâm

    Thưa quý vị, một đoạn ngắn nhạc phẩm "Nụ cười sơn cước" mà quý vị vừa nghe là nhạc phẩm đã đưa nhạc sĩ Tô Hải đến với quảng đại quần chúng Miền Bắc trong thập niên 50.


    Công an ngăn chặn một sinh viên Việt Nam tiến về phía Tòa đại sứ Trung Quốc ở Hà Nội hôm 9-12-2007, để phản đối việc TQ xâm phạm chủ quyền lãnh hải VN (Ảnh AP)

    Nhạc sĩ Tô Hải đã dành cho chúng tôi một cuộc nói chuyện lý thú chung quanh việc sáng tác cũng như các hoạt động khác trong suốt cuộc đời ông. Ngoài ca khúc, giao hưởng, nhạc thính phòng, ông còn viết nhạc cho hàng chục vở kịch, bộ phim. Nhạc sĩ Tô Hải còn là dịch giả của hơn chục đầu sách, trong đó có các tác phẩm của những nhà văn lớn như Victor Hugo, Peter Adam...

    Blogger lớn tuổi nhất VN

    Người nhạc sĩ đa tài này năm nay đã 83 tuổi nhưng vẫn còn ngày ngày ngồi trước máy tính để viết trên trang blog của mình. Có lẽ Nhạc sĩ Tô Hải là một blogger lớn tuổi nhất Việt Nam và những trang viết của ông vẫn còn đậm chất trữ tình, hài hước xen lẫn những lý luận sắc bén trước nhiều vấn đề xã hội. Trước tiên ông cho biết:

    NS Tô Hải: Tôi thuộc loại thanh niên trước Cách Mạng Tháng Tám (1945), tôi đã tham gia làm "tự vệ chiến đấu" chuẩn bị để "cướp chính quyền". Rồi đến ngày 2 tháng 9 tôi chuyển từ tự vệ chiến đấu sang Vệ Quốc Đoàn để chống Pháp, để giải phóng đất nước khỏi ách thực dân, chống bất công xã hội. Lúc bấy giờ thanh niên có học không ai là không muốn làm cái chuyện đó cả.

    Mặc Lâm: Bài "Tiếng hát người chiến sĩ biên thùy" sáng tác vào năm 1958 lúc đó Miền Bắc và Trung Quốc đang trong giai đoạn nồng ấm, nhưng ông đã cảnh báo hãy coi chừng biên thùy phía Bắc. Ông có thể cho biết lý do nào đã thúc đẩy ông sáng tác nhạc phẩm này không?

    NS Tô Hải: Tình hình lúc bấy giờ tôi cũng không có ý thức chính trị gì lắm đâu, nhưng mà tôi luôn nghĩ rằng biên thùy là phía Bắc, chứ nước Việt Nam chia đôi thì tôi không nghĩ đó là biên thùy. Ý thức của tôi là giữ biên thùy như ông cha chúng ta thường giữ.

    Trong các tác phẩm của Lưu Hữu Phước, Đỗ Nhuận ngày xưa viết về Ải Chi Lăng, viết về Hội Nghị Diên Hồng, bàn về bảo vệ đất nước, đánh hay thắng thì toàn ở phía Bắc. Cái ý thức của tôi là như thế, nhưng tôi không hề có chữ nào là chống Trung Quốc. Mà nếu bây giờ tôi viết thì sẽ viết khác. Thế nhưng các bài đó lúc bấy giờ phổ biến bình thường. Chỉ có điều là đến thời kỳ Trung Quốc đánh ta năm 1979 thì các bài đấy được phát liên tục. Thế nhưng sau khi hòa hoãn với "16 chữ vàng" và "bốn tốt" thì các bài đấy xếp xó.

    Đàn áp vì chống Trung Quốc

    Mặc Lâm: Xin quay lại với Nhạc sĩ Tô Hải. Thưa ông, các trang blog trên mạng đã đồng loạt đưa tin về việc ông cùng với các sinh viên Việt Nam biểu tình chống Trung Quốc trong thời gian vừa qua. Xin ông cho biết vài chi tiết về sự việc này.

    NS Tô Hải: Tôi thì nói thật là đã lâu rồi tôi chán, thậm chí có lúc tôi rút về ở một cái làng nhỏ ở Nha Trang. Cho nên vào đây tôi ở trên một cái lầu tầng 11, tôi bảo là mình đi tu tiên. Tôi chả dính líu gì đến xã hội, tôi chả sinh hoạt gì, thậm chí đến hội nhạc thành phố mời tôi thì tôi cũng chả dự. Thế nhưng đến lúc thấy chuyện anh em sinh viên biểu tình đúng quá. Tình hình như thế này, vào thời buổi này thì làm sao giấu nổi mà các nhà lãnh đạo thì cứ giấu! Cái chuyện Trung Quốc ăn dần đất nước của mình cả trong đất liền lẫn ở ngoài biển, thế mà anh em sinh viên chúng nó là con cháu tôi, chúng nó đi biểu tình thì bị các anh đàn áp. Thì tôi ra đây để cho chúng mày đàn áp.

    Nói thật là tôi cũng chỉ muốn ra để hà hơi tiếp sức cho anh em vì nói chung bây giờ anh em sinh viên - thanh niên ở đây không được như thanh niên - sinh viên các nước đâu. Họ bị o ép, họ bị dọa đuổi khỏi học đường. Vì những chuyện đấy mà mình muốn ra để tranh thủ nói được với anh em một vài điều.

    Tôi chỉ xin mong dân chủ. Hãy cho chúng tôi được nói. Đừng bịt mồm chúng tôi nữa. Đừng truy tố chúng tôi vì những tội gọi hẳn là cái tội "nháy nháy", là tội yêu nước nữa. Để cho chúng tôi được sống trong một xã hội tự do như là mọi xã hội tự do khác, kể cả xã hội tự do thấp kém nhất là xã hội tự do Campuchia hiện nay mà các ông cũng không cho.

    » Nhạc sĩ Tô Hải

    Tôi thấy các nhà lãnh đạo hiện nay phải nói thẳng là "quá hèn". Trước sự xâm lược của Trung Quốc mà tất cả những bạn bè tôi, những anh em mà tôi gọi là "cựu chán binh" chứ không phải "cựu chiến binh" mà không ai ra ủng hộ các cháu, các em. Chúng nó chỉ căng cái khẩu hiệu "Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam" thế mà lại đi đàn áp chúng nó, bắt chúng nó. Và hôm đó tôi nói rất nhiều chuyện. Anh em chúng nó có tội tình gì, không hề có một câu nào chống chủ nghĩa xã hội, đả đảo cộng sản, hay là đả đảo ông Triết, ông Dũng gì cả. Chúng nó chỉ có mỗi khẩu hiệu "Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam", "Đả đảo Trung Quốc xâm lược Việt nam", thế mà anh lại đàn áp. Họ không dám bắt bớ ai nhưng mà sau này họ tìm rất nhiều cách để họ trù dập, thậm chí họ bắt bằng cách vu cho những tội khác. Tôi thấy mình bây giờ đã 83 tuổi, người ốm yếu như thế này mà mình còn sợ bị bắt cùng với anh em hay sao, cho nên tôi cứ ra, chứ tôi cũng chẳng có cái gan to đến nổi đi đầu ra để làm ông Yeltsin.

    Tôi thì tôi hy vọng, tôi mong rằng làm sao tất cả mọi người hãy thúc đẩy các nhà cầm quyền hôm nay có nhiều hành động và ứng xử có tiến bộ. Tôi chỉ xin mong dân chủ. Hãy cho chúng tôi được nói. Đừng bịt mồm chúng tôi nữa. Đừng truy tố chúng tôi vì những tội gọi hẳn là cái tội "nháy nháy", là tội yêu nước nữa. Để cho chúng tôi được sống trong một xã hội tự do như là mọi xã hội tự do khác, kể cả xã hội tự do thấp kém nhất là xã hội tự do Campuchia hiện nay mà các ông cũng không cho.

    Mặc Lâm: Xin cám ơn Nhạc sĩ Tô Hải về cuộc nói chuyện ông dành cho chúng tôi trong ngày hôm nay.

    Copyright © 1998-2009 Radio Free Asia. All rights reserved.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    3 phản hồi

    Bác Hải già rồi mà vẫn "nói khoẻ" và vì "tuổi già sức yếu" nên mới "xin-cho", thế tại sao tuổi trẻ lại không nói và giành quyền nói? Chúng ta có nhiều cách để nói và giành quyền nói, miễn sao khỏi phải tủi hỗ và thúc đẩy cho cái tự do dân chủ ở VN là được rồi!

    Bác Tô Hải kính mến.
    Chúng cháu chưa bao giờ quan niệm bác là người hèn như bác tự nhận trong cuốn hồi ký. Mọi người hết sức khâm phục bác. Dù tuổi cao sức yếu, bác vẫn lên tiếng như thế là còn hữu dụng cho đời. Tuy ngôn ngữ nói và viết không mạnh bằng bom mìn, nhưng nó thấm sâu, nhớ lâu và nhức nhối đấy, bác ạ.
    Biết bao oan hồn lang thang đang được giải tỏa phần nào, trút được một phần những đọa đày nơi cõi A Tỳ đen kịt. Không biết ngày Rằm - mùa Vu lan năm nay, bác Hải có tới chùa ăn chay cùng các phật tử hay không? Riêng cháu, cháu rủ cả gia đình và bạn bè đi cùng, liên tục cả tuần. Cháu đi cả miền Nam, hầu hết các chùa ở miền Nam ta đều tổ chức cho bá tánh ăn chay suốt tháng Ngâu.
    Vào chùa, chúng cháu gặp cả những người Thiên chúa giáo, Hòa Hảo, Cao Đài... tất cả đều quây quần bên nhau, hòa đồng vừa ăn cơm chay vừa trò chuyện như anh em lâu ngày gặp nhau. Cháu chợt hiểu ra, dân ta thật hòa hiếu với nhau, hoàn toàn không phân biệt tôn giáo. Nhưng, như lời nhiều người nói, dân ta bây giờ chỉ còn niềm tin duy nhất là thánh thần. Dân ta chỉ tin vào nhà chùa, nhà thờ, thánh thất, tu viện, tịnh xá... chứ không còn biết tin ai nữa.
    Vì đâu nên nỗi, bác Tô Hải ơi? Có phải chỉ khi vào nơi tôn nghiêm do thần linh cai quản thì người dân Việt Nam ta mới thấy thanh thản cõi lòng. Còn nhà nước thì chỉ là nơi, mở mắt ra dân ta chỉ thấy thất vọng. Đến cái "giấy đỏ, giấy hồng, giấy xanh, giấy tím" về nhà đất của dân cũng phải họp hành nhậu nhẹt triền miên, và ... bàn bạc mấy năm chưa xong, chưa có mẫu mới, thì thử hỏi làm ăn cái gì? Thật ra, theo bọn cháu nghĩ, quan chức nhà nước ta chỉ giỏi nghĩ kế bóc lột dân, nghĩ mẹo bịt mồm dân. Và mọi thứ bây giờ khi dân cần lo, đều thông qua bọn "cò" ( cánh tay đắc lực của các quan để ăn chia) là xong hết. Quá chán nản. Vô phương cứu chữa rồi bác ạ.
    Xin gửi tới bác Tô Hải mấy dòng suy ngẫm. Kính chúc bác lạc quan và tiếp tục ... những lời buồn có cánh với nhân gian. Những lời buồn của bác khiến bọn cháu vừa cười vừa khóc, nhưng không hề bi quan. Vậy, mong bác phản hồi cho vài dòng ( thông qua người khác cũng được, vì nghe đồn mạng nhà bác đang bị quỷ ám). Chúng cháu chờ mong. Kính bác.
    (Một người vô thần ở Hà Nội, đã thả hồn theo thánh thần 2 năm nay)