Phạm Hồng Sơn - Nên để việc đó cho chiếc cân!

  • Bởi tqvn2004
    24/08/2009
    2 phản hồi

    Phạm Hồng Sơn

    Cách đây chưa đến 20 năm những người đi chợ thường khổ sở về chuyện cân đo hàng hóa khi mua bán. Hàng hóa khan hiếm làm tăng thói « buôn gian bán lận », « cửa quyền », « hống hách » của người bán hàng. Những gian thương thường sử dụng những chiếc cân sai lệch (không đúng tiêu chuẩn đo lường và dĩ nhiên phải có lợi cho người bán) hoặc dùng những thủ thuật làm lệch cân khi cân hàng hóa để kiếm lợi bất chính. Gian thương có những cách cân như thế cũng thường là những người giỏi nài gọi, chèo kéo khách và luôn kèm thói dọa nạt, cưỡng ép những khách đã chót sa chân. Gian thương không bao giờ để cho khách kiểm tra cân hay tự cân lấy. Nhiều khách hàng biết là bị lừa nhưng trước sự bặm trợn, ầm ĩ, phiền phức giữa chợ, cũng đành chậc lưỡi mua « cho xong chuyện » với ý nghĩ sẽ « cạch đến già ». Nhưng cũng có những khách hàng không chấp nhận bị lừa và quyết « chống trả ». Gặp phải những người « đáo để » như thế, những gian thương thường cũng biết « tìm đường rút lui », để giành công sức cho những « con gà » khác dễ « xơi » hơn. Nhưng cũng có trường hợp dẫn đến xô xát và nghe nói có cả án mạng chỉ vì chuyện không « thuận mua, vừa bán ». Tuy nhiên, trong bối cảnh « gạo châu củi quế » như thế, vẫn có những người (tất nhiên không thể nhiều) buôn bán lương thiện, quyết lấy chữ tín làm lãi. Những người thiện thương luôn dùng những chiếc cân đúng tiêu chuẩn (quốc gia hoặc quốc tế), sẵn lòng chiều khách trong việc cân đo hàng hóa và luôn vui vẻ để khách tùy ý quyết định. Những cửa hàng như thế thường lặng lẽ nhưng tấp nập, lời mời chào (nếu có) luôn nhã nhặn, ôn tồn và tuyệt không có lời chèo kéo hay to tiếng.

    Người cầm cân lại chỉ chăm chú bảo vệ lợi ích riêng của mình, thì liệu cán cân có thể công bằng hay không?

    Việc cân đo hàng hóa (những vật có thể sờ mó được) còn tế nhị và nan giải đến thế thì việc cân đo công lý - phán xét đúng-sai, thật-giả, chắc chắn càng không đơn giản hơn. Chưa chắc chiếc cân công lý đã được đảm bảo đúng tiêu chuẩn. Chưa chắc những người cầm cán cân công lý đã là người tôn trọng sự thật. Nhất là trong hiện trạng công lý đã khan hiếm đến độ có cả dịch vụ « chạy án » thì việc tìm được công lý sẽ phải khó khăn gấp bội. Những nài gọi, chèo kéo, tán tụng, bặm trợn cho thứ « công lý » rởm luôn huyên náo, ồn ào trong xã hội cũng là điều chẳng lạ. Nhưng Công lý đâu cần nhiều đến ngôn từ. Biểu tượng nhân cách hóa của Công lý (theo triết lý phương Tây) là một nữ thần bị bịt mắt, nét mặt bình thản, miệng khép, với một bàn tay giơ lên chiếc cân có hai đĩa ngang bằng và bàn tay kia nắm đốc kiếm. Trong các định chế tư pháp ở Việt Nam như tòa án, bộ tư pháp hay hội luật gia cũng thấy thấp thoáng hình chiếc cân hai đĩa ngang bằng. Nhưng tịnh không thấy bất kỳ dấu hiệu hay biểu tượng nào cho âm thanh phán xét, sự hả hê hay hằn học của Công lý. Khi chiếc cân là chuẩn và người cầm cân là công tâm (bịt mắt) và nghiêm cẩn (tay nắm đốc kiếm) thì chỉ cần giơ chiếc cân cho « bách gia trăm họ » « mục sở thị » là đủ biết bên nào nặng bên nào nhẹ, bên nào đúng bên nào sai, đâu là sự thật đâu là giả dối. Còn khi cân đã không chuẩn và người cầm cân chỉ là đệ tử của phường danh lợi thì mọi lời tán dương kẻ cầm cân hay bài bác nạn nhân, có dụng công đến mấy, cũng chỉ làm cho sự gian trá thêm phần lố bịch. Huống hồ khi chưa ai được quyền phán quyết mà các màn phụ họa tán dương và bài bác đã ầm ĩ thì thật khôi hài.

    Một nhà nước biết tôn trọng pháp luật không bao giờ hằn học khi bất lực với nghi can và càng không bao giờ tỏ vẻ hả hê khi có được lời thú tội. Nếu không chứng minh được nghi can có tội có nghĩa là đã có một công dân chắc chắn biết tuân thủ pháp luật. Còn nếu chứng minh được nghi can có tội có nghĩa là hệ thống pháp luật đã bị coi thường. Vậy tại sao phải hằn học khi pháp luật được tuân thủ và hả hê khi pháp luật bị coi thường? Và ngay lời thú tội của nghi can (nếu là sự thật) cũng không có giá trị quyết định cho việc kết tội[1]. Một nhà nước biết yêu quí công lý chỉ nên chú tâm để đảm bảo có một cán cân công lý hợp chuẩn quốc tế (hệ thống pháp luật minh bạch, phù hợp với các công ước, thông lệ có tính phổ quát toàn cầu) và đảm bảo có những người cầm cán cân công lý thật công tâm (không bị ảnh hưởng, chi phối bởi quan điểm chính trị, phe nhóm lợi ích, tôn giáo hay sắc tộc) và nghiêm cẩn (nguyện bảo vệ hiến pháp và pháp luật đến cùng). Một nhà nước quang minh, chính đáng không cần những màn phô diễn, chèo kéo ầm ĩ chỉ để chứng tỏ công lý thuộc về mình. Và cả khi muốn cứu lại sự chính đáng đã mất cũng không nên làm như thế. Nên để việc đó cho chiếc cân công lý. Nhưng xin nhớ Công lý không bao giờ liên quan tới đổi chác hay mua bán.

    Phạm Hồng Sơn

    23/08/2009

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Luật pháp CHXHCN Việt nam ra đời cũng đã lâu,vây sao lại không nhất quán ngay từ khi ra luật ,mà năm nào họp quốc hội cũng sửa đổi ,bổ sung thêm điều luật vào. Ở chế độ này người cầm cân nảy mực trong hành pháp pháp luật bị sức ép từ nhiều phía,họ bị chỉ đạo theo cấp trên chứ không theo luật nào hết.Có vụ chưa xử đã biết án phải tuyên như thế .Một số vụ án lớn điển hình tham nhũng,thất thoát nhiều tỷ D của nhà nước ta thấy phe nọ,phe kia chạy án từ thấp lên cao ,rồi còn có cửa chạy hẳn vào quốc hội mong sửa đổi ,giảm án tử hình để thoát chết nữa.Hết biết!!!Hiện nay còn mấy vị đang chờ thi hành án tử hình nhưng có lẽ được mấy ông( đã về hưu)đỡ đầu rồi ,sẽ thoát chết thôi. CÂM ĐIÊC

    Cán cân công lý trong chế độ độc tài, độc đảng chỉ là một mớ hổ lốn, cả vú lấp miệng em. Ở VN hiện nay, những cán bộ cao cấp bị truy tố thường là những người "cứng đầu", muốn sống theo lẽ phải, muốn sống vì công lý. Ví dụ nóng hổi như tướng Quắc trong vụ PMU18, mới nhất là tướng Thanh CA ở Đà Nẵng, liên đới luôn tới các nhà báo của tờ Tuổi Trẻ trong vụ Đức Chi ở Khánh Hòa.
    Ngược lại, những tay tham nhũng siêu hạng lẽ ra phải xử bắn như Nguyễn Việt Tiến, Bùi Tiến Dũng, Đức Chi ... thì lại được "ngâm dấm" hồ sơ, đến khi chua loét, thiên hạ muốn quên luôn.
    Chúng ta hãy nhớ lại, đùng một phát, Việt Tiến được phục hồi đảng tịch, được tuyên vô tội trong vụ PMU18, Đức Chi thì ... cơ quan điều tra tìm không ra dấu vết 700 ngàn USD "bôi trơn". Sau đó, thằng thứ trưởng Tiến vô nhân thất đức này "phản pháo" từ hậu trường đen thui như mõm chó mực, Đức Chi cũng thế. Và màn kịch bịp bợm thô bỉ diễn ra: một loạt cán bộ trung thực nhiệt thành bị dính đòn, nhà báo mất chức, treo bút, ở tù trong 2 vụ trên.
    Nói tóm lại, các nhà dân chủ phải "đọc thuộc lòng" lời thú tội trước khi lên truyền hình, chính là nỗi ô nhục của nền pháp chế hiện hành. Những "đạo diễn" đểu cáng cười hả hê, không hề biết rằng hàng triệu người dân cũng bịt mũi cười và nói mỉa " Biết ngay mà. Xưa rồi! Chẳng dọa được ai đâu"!
    Chẳng có cân kéo, công bằng gì ở đây. Cái gì cũng vậy, khi đã mất tin thì vạn lần bất tín, kể cả dân đen khờ dại vốn nông cạn tin vào luật pháp cũng không còn tin vào pháp luật nữa. Pháp luật bây giờ là phải có tiền nhiều để chạy án, nếu không thì phải quen biết ( hoặc thông gia càng tốt, với mấy "cây cổ thụ" ở triều đình).
    Riêng chuyện đòi dân chủ rồi bị bắt, có 1000 nhà dân chủ kéo nhau lên truyền hình để "thú tội theo kịch bản" thì xã hội dân chủ cũng sẽ đến, như một cơn bão cấp 12 sắp vào bờ, không ai cản nổi ở VN.
    ( Cụ Khốt)