Học là gì và để làm gì?

  • Bởi Billy
    12/08/2009
    2 phản hồi

    Nguyễn Quang Thân,

    “Hàng năm, mỗi khi trên trời có những đám mây bàng bạc là tôi lại bâng khuâng nhớ buổi tựu trường”, câu văn của Thanh Tịnh (tôi ghi theo trí nhớ, có thể không đúng nguyên văn). Hôm nay, mỗi khi trên trời có những “đám mây bàng bạc”, người Việt mình từ già đến trẻ, không bâng khuâng nhớ buổi tựu trường mà đăm đắm âu lo.

    Người có học lo âu vì cảm thấy nền giáo dục chưa vượt qua cửa ngõ cải cách, dù đã làm đi làm lại nhiều lần, tiêu tốn hàng tỷ đô la, mà vẫn như đang loay hoay tìm đường trong khi các thế hệ lần lượt qua đi nhanh như vó câu qua cửa sổ, như nước chảy qua cầu. Rất nhiều học sinh, sinh viên ra trường có chất lượng của một thứ bán thành phẩm cần được đào tạo lại, gọt giũa lại.

    Người nghèo hay kẻ ít học mải lo cơm áo thì không quan tâm đến chất lượng giáo dục mà lo chạy chợ hay cày sâu cuốc bẫm nuôi con ăn học với hàng đống lo toan cơm áo gạo tiền, đóng góp các khoản.

    Người giàu thì lo đôn đáo chạy tiền (kể cả tham nhũng), mong con chóng lớn cho trôi cái cấp cơ sở trong nước để tống chúng ra nước ngoài du học, dù biết chắc rằng chúng sẽ ở lại phục vụ nước người ta nếu thành tài, công lao mình nuôi dưỡng bao năm đút thêm được một thìa cơm đã mừng húm, cuối cùng chưa làm được gì cho Tổ Quốc đã bị người ta nẫng tay trên sử dụng.

    Người già lo con cháu “nhất đại bất như nhất đại” (mỗi đời một tệ), tiếc cho trẻ con bị thiệt thòi không được hưởng một nền giáo dục như mình. Thật khó nhắm mắt xuôi tay khi thấy con không hơn cha, làm sao gọi là nhà có phúc!

    Lớp trẻ thì lo một năm học cực khổ quá đi cày với những chiếc cặp sách nặng như cùm, với những giờ học thêm (đã bị cấm nhưng được biến tướng như kỳ nhông vẫn tồn tại khắp nơi), lo vượt qua các bài tập khó quá cỡ (ví dụ: cháu tôi, một học sinh lớp sáu phải làm bài “em hãy điểm qua những vụ bạo hành trẻ em trong năm 2008”), đến ông nó là nhà báo cũng bó tay! Lo làm sao qua những kỳ thi gian nan như đánh giặc, ông bà bố mẹ mất ăn mất ngủ hàng tháng trời thấp thỏm lo âu!

    Người ta bàn cãi đã quá nhiều về giáo dục, đã quá nhiều tự hào về truyền thống hiếu học của dân ta, truyền thống học giỏi của học sinh ta. Tôi giật mình và muốn thắc mắc: học là gì nhỉ? Thực ra, học, dù học giỏi nhất thiên hạ đi nữa, chỉ là mới biết được những gì người ta đã nghĩ ra, đã biết mà thôi. Sáng tạo ra được gì, nghĩ ra điều gì, làm ra cái gì cho nhân loại mới là quan trọng chứ! Hỏi nước ta có truyền thống hiếu học nhưng đơn giản như cái xe đạp, cái máy khâu cũng không do người mình nghĩ ra! Bao nhiêu học sinh đạt giải quốc tế toán lý đi đâu cả rồi? Phải chăng không ít các em gọi là học giỏi ấy đang làm thuê cho mấy hãng nước ngoài mà giám đốc là những thằng bạn cũ học dốt hơn họ?

    Học để biết, biết để sáng tạo chứ không phải để qua các kỳ thi. Sáng tạo không phải để kiếm cơm mà để phục vụ đất nước và nhân loại một cách thiết thực. Nếu ai cũng nghĩ như vậy thì có lẽ giáo dục đã có một bộ mặt mới.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Học để làm gì? Học để làm người!
    Làm người? Cụ thể là gì?

    1. Học để biết: ta từ đâu tới? Ta sẽ về đâu?

    2. Học để biết: xã hội quanh ta đã làm gì cho ta, và ta phải làm gì cho xã hội?

    3. Học để biết: con người đã thoát khỏi cảnh ăn lông ở lỗ bằng cách nào? Làm cách nào để không phải quay lại thời kỳ đó?

    4. …. (không biết)

    Trong 3 điều trên – trước đây – quan trọng như nhau, không thể xem nhẹ điều nào. Nếu ai không học cả 3, sẽ trở thành con người lệch lạc, chưa hoàn chỉnh.

    - Thời đó qua lâu rồi. Bây giờ chẳng ai muốn học điều 1 nữa. Hiếu thảo ư? Con người sinh ra từ việc giao phối, việc gì phải mang ơn? Công lao của tiền nhân? Không có họ, tôi cũng là con người, có thể là Tàu, hay Mông cổ, có gì khác nhau?
    (Những chuyện con đánh mẹ, con giết cha, cháu giết bà, những bài thi môn Sử cười ra nước mắt, là những minh chứng.)

    - Thời đó qua lâu rồi. Bây giờ chẳng ai muốn học điều 2 nữa. Học để làm gì, khi có nhiều bậc đáng kính, nói 1 đằng làm 1 nẻo? Học làm gì, xã hội đã được định hướng sẵn rồi, cứ thế mà theo thôi!

    - Học sinh, sinh viên bây giờ thích điều 3 hơn cả. Họ giỏi giang, thành đạt, nhưng vô cảm, dửng dưng. Chẳng trách họ được. Họ chĩ là những con ốc vít trong cỗ máy có tên là xã hội. Cỗ máy đó đang lao về đâu, họ làm sao cưỡng lại?

    BBX

    Từ nhỏ tới lớn, từ trẻ tới già ai cũng mong được học hành đến nơi đến chốn.Đến lúc trưởng thành mới nghĩ học được kiến thức rồi thì vận dụng ra sao có ích cho bản thân không?Nghiên cứu,làm đề án tốt nghiệp thì không có gì mới,hàng vạn đồ án tốt nghiệp nằm im trong kho lưu trữ vì chả vận dụng được .Sinh viên toàn xào xáo luận án, chả chịu tìm tòi suy nghĩ ,vậy học để làm gì ngoài muốn có tấm bằng để sau này xin việc.Mà hiện nay lại còn phân cấp loại trường đại học nữa,thi không đủ điểm vào trường loại 1 thì loại 2,3,4 giang tay mời chào cho đủ sở hụi.Ôi việc học hành của các cháu cả 1 vấn đề đáng bàn nhiều. CÂM ĐIÊC