Hà Sĩ Phu: Từ vụ Bauxite nghĩ về vận nước

  • Bởi tqvn2004
    27/07/2009
    6 phản hồi

    Hà Sĩ Phu

    1. Chủ nghĩa Mác liên quan gì đến vụ bauxite và nguy cơ mất nước của Việt Nam?

    Thực tế cho thấy: Muốn bàn luận về vụ Bauxite không thể không đề cập rốt ráo đến quan hệ Việt-Trung. Rồi tiếp tục, không thể nào bàn luận quan hệ Việt Trung mà không cày xới những vấn đề gốc rễ nằm trong chủ nghĩa Mác-Lê là chủ nghĩa đã chi phối và quyết định động thái, số phận của hai nước Cộng sản này. Không thể đạt kết quả gì hữu ích nếu chỉ bàn chuyện khơi khơi trên ngọn.

    Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói “Yêu quý nhất Sự thật”, tôi muốn thêm: Cứ đi đến tận cùng Sự thật sẽ nhìn thấy lối ra! Vậy nên, cho phép tôi khỏi phải giữ “Lễ” kiểu “quân tử Tàu”, để được tiếp cận vấn đề từ gốc.

    Trước đây, một số đảng viên Cộng sản chân thật, khi đọc bài “Chia tay Ý thức hệ” (1995- hasiphu.com), đến câu “Đã theo chủ nghĩa Mác-Lê thì sự phản bội chỉ còn là vấn đề thời gian, chính Mác nếu còn sống cũng không thể trung thành với một lý thuyết như thế ” thì không chịu. Nhưng gần đây, do vụ Bauxite, gặp lại tôi, nhiều bác đã bảo: Chú nói đúng, nhưng chẳng lẽ một đảng cứu nước lại chuyển hoá thành một đảng bán nước ư, kỳ lạ thật?

    Sao lại có chuyện phản bội tưởng như ngược đời ấy? Cố ý hay vô tình?

    Nguyên nhân dễ thấy chính là do ảo tưởng về một thế giới “vô sản toàn thế giới liên hiệp lại”, lấy lý tưởng giai cấp để xóa nhòa ranh giới quốc gia thì chỉ làm mồi cho những nước cộng sản lớn, đặc biệt là khi nước lớn ấy đã lấy chủ nghĩa bành trướng Đại Hán làm động cơ truyền kiếp và đã có thừa trí khôn để biết ảo tưởng Mác-xít chính là công cụ tuyệt vời để chiếm đoạt thiên hạ.

    Nhưng ngoài lý do bị lừa do ảo tưởng, còn có hai lý do khác nữa.

    - Lý thuyết Mác-Lê phi lý thì tất yếu bị thời đại đào thải, nhưng còn cả một hệ thống quyền lực do nó đã trót tạo ra, với đặc quyền đặc lợi hơn cả vua chúa, thì hệ thống ấy phải tìm mọi cách để tự vệ, tránh cuộc đào thải. Đảng cộng sản nhỏ (cầm quyền) phải dựa vào đảng cộng sản lớn mới tồn tại được. Sự nương tựa quá lớn này ắt phải trả giá, mà đảng CS nhỏ có gì để trả giá ngoài quyền lợi của đất nước mình? Cho nên phải bán, lúc đầu tưởng chỉ bán một phần là được, nhưng nước lớn cáo già đâu có dễ dàng để cho con mồi có thể thoát ra? Giả sử không còn cộng sản Trung Quốc thì đương nhiên cộng sản Việt Nam đã hoàn toàn khác. Vụ Bauxite nếu không dính dáng đến Trung Quốc thì vấn đề chỉ “nhỏ như con thỏ”!

    - Ấy là xét về động cơ của giới cộng sản cầm quyền (điều này cũng dễ nhận ra, vì chẳng có kẻ cầm quyền nào lại tự nguyện rút lui), nhưng còn nhân dân? Xin thưa, điều tệ hại nhất của chủ nghĩa Mác-Lê chẳng những đã tạo ra một hệ thống quyền lực tuyệt đối mà, tệ hại hơn, nó tước hết “vũ khí” của nhân dân, nhất là vũ khí tinh thần và vũ khí tổ chức: bị trói trong vòng kim cô của ý thức hệ, của luật pháp XHCN, của ý thức tổ chức và tất cả xã hội dân sự bị biến thành xã hội thần dân của đảng cộng sản. Cứ đối chiếu với các nước văn minh sẽ thấy ngay nhân dân ở các nước cộng sản được “làm chủ” hay làm “đày tớ” như thế nào. Và như đứa trẻ đã chịu nằm gọn trong tay người bế ẵm thì dân sẽ được “nựng” bằng đủ lời ru ngon ngọt, và nếu không “ngoan”thì đã có roi. Khi nhân dân đã bị vô hiệu thì vận mệnh đất nước nằm gọn trong tay người cầm quyền. Việc mua bán đâu cần hỏi dân làm gì?

    Nguy cơ mất nước nằm trong 3 nguyên nhân ấy.

    2. “Nước đổ lá khoai” trong vụ bauxite.

    Những ai theo rõi diến biến về vụ Bauxite từ khi có trang web bauxitevietnam.info hẳn không khỏi ngạc nhiên, vì sao những tiếng nói phản biện của phía nhân dân, mà đại diện là giới trí thức tiên tiến của dân, những người có thông tin, có tâm và có tầm, đã lên tiếng đầy đủ đến thế, có lý có tình thuyết phục đến thế, mà đến nay vẫn như nước đổ lá khoai, mà giới có quyền vẫn ăn nói và xử sự như không hề có làn sóng phản biện?

    Minh hoạ cho hiện tượng một bên cứ thắng một bên cứ thua này không gì bằng ví dụ khôi hài mà nhà báo Ngô Nhân Dụng đã mô tả trong bài “Dân chủ cũng như luật đá banh” (Nguồn: x-cafevn.org). Cái sân bóng đá dân chủ XHCN đặc biệt này dốc như sườn đồi, đội nhà nước thì ở bên cao, cầu môn lại hẹp, cầu thủ được quyền đá ẩu, chơi cả bằng tay. Đội của dân thì ở phía thấp, cầu môn lại rộng…, nên để tự nhiên là bóng cứ tự động lăn vào lưới của dân, bên nhà nước cứ đá lờ vờ cũng thắng.

    3. Thương nhau thì lại bằng mười phụ nhau.

    Tại sao Mác lại thiết kế ra cái “sân bóng đá” quái gở như trên? Chính vì Mác muốn cho Vô sản thắng trăm phần trăm, Tư sản thua trăm phần trăm nên đã thiên vị.

    Điều oái oăm và bi lịch là: những hậu quả tai hại ấy lại khởi đầu từ những mục đích rất thiện và rất cao cả. Mác muốn trừ khử những bất công, muốn đổi đời cho tất cả những ai bị áp bức, nhưng Mác không hiểu những quy luật tất yếu của xã hội, nên đưa ra những phương án rất không cân bằng, rất thiên vị, nghiêng hẳn về giới cần lao bị trị. Mác chia phần gần như 100 phần trăm cho phía bị trị, giới thống trị bị coi là kẻ thù , chỉ được trú chân tạm thời rồi bị đẩy ra ngoài cuộc chơi, để cho giới bị trị tự chia thành hai đội (nội bộ tự quản) rồi chơi với nhau.

    Nhưng nhà thiết kế Các Mác tốt bụng đã lầm to. Do quy luật cạnh tranh sinh tồn nên sau khi bọn thống trị cũ bị tống cổ ra khỏi cuộc chơi thì cái đội “lãnh đạo” từ nội bộ tách ra sẽ chiếm ngay lấy phía sân trên cao, đẩy đa số còn lại về nửa sân phía thấp, và nó cứ duy trì cái sân nghiêng sẵn có và không bao giờ chịu đổi sân nữa. Đội bóng “lãnh đạo” mới này nguy hiểm hơn đội “thống trị” cũ, không thể bị phế truất vì nó vẫn nhân danh là “đội của dân”, hơn thế còn là “đày tớ” tức là có tính “nhân dân” hơn cả nhân dân (nếu dân đã là vô sản thì đội ngũ này còn “vô sản” chân chính hơn nữa kia), nên theo quy định của Mác thì đội này hoàn toàn có quyền làm chủ sân bóng, vừa đá bóng vừa thổi còi,và cứ thế, đội “lãnh đạo” thắng hết trận này đến trận kia trên cái sân nghiêng, không tốn một giọt mồ hôi.

    Nếu hiểu đúng quy luật thì Mác phải thấy cả hai cực cai trị và bị cai trị bao giờ cũng song song tồn tại, nên phải thiết kế một sân chơi bằng phẳng, có luật nghiêm minh, không thiên vị bên nào, và cứ sau một hiệp lại phải đổi sân , người lãnh đạo cũ lại trở về dân, dân lại cử người khác làm lãnh đạo. Cái độ nghiêng thiên vị xưa kia của Mác nhằm ép giới thống trị, nay bị đánh tráo và sự hẩm hiu lại ép vào phía nhân dân.

    Thiết kế sân chơi như gợi ý của Charles Montesquieu, J.J.Rousseau mới chính là sân chơi công bằng, khách quan, hợp quy luật tiến hoá.

    Thế là Mác muốn làm ơn mà nên oán. Học thuyết giải phóng kẻ bị trị lại biến thành lá bùa để kẻ mạnh tước đoạt của kẻ yếu, nước mạnh tước đoạt của nước yếu, cứ ngọt sớt, vì cuộc tước đoạt có vỏ bọc là những “chữ vàng” tuyệt đẹp như một cuộc hợp tác từ thiện hay một cuộc tự nguyện hiến dâng.

    Nói cách khác, học thuyết Chuyên chính Vô sản là bà đỡ cho cả nạn NỘI XÂM lẫn NGOẠI XÂM, hai kẻ sinh đôi này tất nhiên câu kết với nhau để cùng tước đoạt quyền làm chủ của dân đối với đất nước. Vong hồn Mác chắc chắn vẫn còn nợ giới cần lao một lời tạ lỗi vì sai lầm lý thuyết ấy.

    Hậu quả là ngày nay bất cứ người cộng sản nào cũng phải chọn một trong hai sự “PHẢN BỘI” không thể thoái thác: hoặc là phản lại (hoặc từ bỏ) học thuyết sai lầm để trung thành với nước với dân (cũng là trung thành với tấm lòng và mục tiêu chân chính của Mác), hoặc là cứ “trung thành” với học thuyết sai lầm thì lại phản dân tộc, phản tiến hoá. Người cộng sản tử tế chọn cách “phản” thứ nhất! Còn phần lớn người cộng sản có quyền bính trong tay thì chọn cách “phản” thứ hai, và gọi sự “phản” của họ là đức tuyệt đối trung thành. Thái độ im lặng thực chất là gián tiếp đồng loã với cách phản bội thứ hai.

    4. Đặc điểm một cuộc xâm lăng kiểu mới đối với nước ta.

    Nếu chủ nghĩa bành trướng Đại Hán muốn tái hiện một cuộc Bắc thuộc đối với Việt Nam thì sẽ gặp thuận lợi gì và khó khăn gì?

    Thời Pháp thuộc Việt Nam chỉ mất nước chứ không có khả năng đồng hóa Dân tộc ta. Trong lịch sử, Trung Hoa đã nhiều lần muốn đồng hoá Dân tộc Việt Nam, vì họ thừa biết một Dân tộc bị đồng hoá thì bị mất nước vĩnh viễn. Mặc dù có ưu thế của ảnh hưởng Khổng giáo, của nhiều tập tính Đông phương và có biên giới gần gũi để di dân nhưng những thứ đó vào Việt Nam đã bị Việt Nam đồng hoá theo cách riêng của một Dân tộc có phong cách riêng và biết tự tôn nên mưu đồ đồng hoá thất bại.

    Ngày nay, những nhân tố ấy vẫn còn, lại được thêm sự hỗ trợ cực kỳ hiệu quả của giáo lý Mác-Lê, của lá bùa xây dựng thiên đường XHCN và khuôn khổ tổ chức Xã hội chủ nghĩa. Lê Chiêu Thống ngày xưa không mảy may điều hành được xã hội, còn Lê Chiêu Thống ngày nay thì khả năng ấy có thừa.

    Trong lịch sử 4.000 năm đã có bao giờ bị thất thủ mất đất mất biển đơn giản như thế, đã có bao giờ bị ngoại bang cưỡi lên giữa lưng, tóm lấy yết hầu, chi phối nhân sự dễ dàng như thế? Đã có bao giờ người cầm đầu xã hội bạc nhược đến mức không dám gọi đến tên kẻ đã đánh giết dân mình chứ chưa nói đến có gan chống lại?

    Xã hội dân sự rất èo uột vì bị quản lý đến tận hang cùng ngõ hẻm, chỉ biết tuân theo. Đã thế lại bị ảnh hưởng tiêu cực của lối sống thực dụng, màu mè lai căng (thờ phụng một cầu thủ bóng đá, một M.Jackson, nhưng không coi Tổ quốc ra giá trị gì), của tâm lý cầu an chán nản sau chiến tranh quá dài, của thói dối trá và cách sống luồn lọt- xin cho, của lối sống vừa vô cảm vừa tàn bạo, của sự thiếu hụt và tan vỡ lý tưởng nên mất niềm tin, của sự bất lực trong giáo dục…khiến cho đạo đức suy đồi, lòng người ly tán. Một quốc gia như vậy là một quốc gia yếu, làm mồi ngon cho xâm lăng.

    Khả năng bị đồng hóa toàn diện nặng nề hơn bao giờ hết. Đã có sự nhập cư ồ ạt không thể kiểm soát của những người Tàu không rõ lý lịch. Thông tin cho biết nhiều kẻ nhập cư lậu thuộc loại chất lượng xấu nhưng vừa chiếm chỗ lao động, vừa lấy được 2-3 người vợ Việt Nam để sinh đẻ cho nhiều ! Chẳng những sẽ bị Hán hóa mà còn lưu manh hóa và mông muội hóa để thành những tộc dân mọi rợ. Dân tộc bị thoái hóa thì sẽ mất nước vĩnh viễn, trở thành quận huyện của người ta, uổng công tổ tiên nghìn đời xây đắp.

    Nhưng không phải kẻ xâm lược chỉ gặp thuận lợi. Khó khăn là lịch sử đã dạy cho dân Việt Nam hiểu người láng giềng khổng lồ quá rõ. Dùng mưu mô khó bịp được nhau. Còn dùng vũ lực ư, thì Chi Lăng, Bạch Đằng, Đống Đa …còn đó chứ đã mất đi đâu?

    5. Giải phóng dân mới cứu được nước.

    Chân lý muôn đời là chỉ có Dân mới cứu được nước. Nhưng thế của Dân hiện nay như thế của một đội bóng trong một cái sân nghiêng rất khó chịu như đã mô tả ở trên: đội “Nhân dân” ở cuối dốc, cầu môn lại rỗng ruễnh, trọng tài là người của bên kia lúc nào cũng sẵng sàng thổi phạt. Mà đội “lãnh đạo” trên đỉnh dốc nay lại thuê rất nhiều “cầu thủ ngoại xâm” cao to và hung dữ, chỉ rình “nuốt sống” đối phương! Đội “nhân dân” chỉ còn cách thúc thủ?

    Muốn nhân dân phục hồi sinh lực tất nhiên phải nâng cao DÂN TRÍ và xây dựng một XÃ HỘI DÂN SỰ cường tráng. Nhưng sẽ không thể làm được một việc gì hết nếu không đồng thời cải biến chính cái “sân chơi” kia (mà Mác đã thiết kế): phải giảm dần độ nghiêng đến mức nằm ngang, phải lập lại tổ trọng tài, phải trừng trị kẻ chơi xấu và không được cấm cản cầu thủ đội “nhân dân” một cách vô lý…vân vân…

    Nhân dân khác nào vị tướng tài bách chiến bách thắng nhưng còn đang bị giam lỏng, phải trả tự do ngay cho vị tướng này.

    Tóm lại là: Khi tiến hành nâng cao DÂN TRÍ và xây dựng Xã HỘI DÂN SỰ phải đồng thời xử lý những giáo lý và thiết chế Mác-xít mới mong giải phóng được sinh lực của Dân tộc, làm nhân tố quyết định để giữ nước. Lịch sử đã tạo ra vấn nạn gì thì lại tạo tiền đề để giải quyết vấn nạn ấy. Một ảo tưởng, trái quy luật đã theo lòng yêu nước xâm nhập vào trong một cuộc chống ngoại xâm, thì khi điều kiện lịch sử ấy qua đi, sẽ được chính lòng yêu nước tiễn đưa ra, cũng bằng một dịp chống xâm lược! Một nguy cơ biết đâu lại chẳng là một cơ hội?

    Xây dựng Xã hội Dân sự là sự nghiệp của toàn dân, những người tiên phong có thể là giới trí thức tiên tiến và giới trẻ tiến bộ, nhưng rất cần những điểm tựa tinh thần đang hiện diện. Các vị tướng Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Trọng Vĩnh, Đồng Sĩ Nguyên, Lê Văn Cương…, vốn là những nhân vật bảo vệ nền Độc lập, nhưng trước mối an nguy của vận nước trong vụ Bauxite đã cất tiếng phản biện đanh thép, không khoan nhượng, tự nhiên đã thành biểu tượng của Dân chủ. Cuộc đấu tranh vì sự sinh tồn của Dân tộc đã gắn hai yếu tố Độc lập và Dân chủ lại với nhau. Những vị tướng QUÂN SỰ nếu có thể trở thành những vị tướng DÂN SỰ trong một xã hội Dân sự thì thật đáng mừng.

    Trong Xã hội Dân sự thì hai giới NHÀ BÁO Dân chủLUẬT SƯ Dân chủ là hai trụ cột cực kỳ quan trọng, nên người muốn phá Xã hội Dân sự bao giờ cũng kiềm chế hai giới này.

    Quy chế về cái gọi là “Lề phải” chính là một ngụy biện nhằm mục đích kiềm chế ấy.

    -------------------------------------------

    PHỤ LỤC :

    Khi chuẩn bị viết bài này, một thân hữu từ Côn Đảo đem về cho tôi một hiện vật rất liên quan và có ý nghĩa. Đó là một trong số rất nhiều cột mốc của Trung Quốc sản xuất hàng loạt , cắm quanh Côn Đảo, nhằm khẳng định Côn Đảo là thuộc về Trung Quốc, thế đấy! Tôi gửi đến các độc giả ảnh chụp chi tiết cột mốc này. (HSP)

    Cọc mốc của Trung Quốc cắm trên lãnh hải Việt Nam (sát Côn Đảo)


    Cọc mốc cao 50 cm đúc bằng nhựa cứng chuyên dụng



    4 chữ THỔ ĐỊA GIỚI TIÊU (Cột mốc địa giới) khắc ở mặt trước và mặt sau của cọc



    Mặt trên của cọc mốc cũng khắc chìm 4 chữ THỔ ĐỊA GIỚI TIÊU

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Trước hết, xin được quay lại nói về cái post của bác Kép mở đầu cuộc tranh luận của chúng ta.

    Kép Tư Bền viết:
    Ví dụ, Marx là người biết hơn ai hết rằng các mặt đối lập trong cùng một sự vật, hiện tượng thì luôn tồn tại cùng nhau, dựa vào nhau, tương tác với nhau, quy định lẫn nhau, và tiêu vong cùng nhau, để tạo ra những cặp đối lập khác. Chẳng hạn, tư bản và vô sản luôn tồn tại cùng nhau, không có cái này thì cũng chẳng có cái kia. Giai cấp vô sản đấu tranh không nhằm giành sự thống trị về cho mình, mà nhằm mục tiêu cao nhất là thủ tiêu cả giai cấp tư sản lẫn vô sản với tư cách là các giai cấp. "Thủ tiêu" theo nghĩa triết học, tức là thủ tiêu các điều kiện để một nhóm người này có thể tồn tại với tư cách tư bản, còn nhóm người khác có thể tồn tại với tư cách vô sản, chứ không phải thủ tiêu theo nghĩa làm thịt nhau.

    Nếu tôi hiểu đúng bác Kép, thì cụ Mác quả thật có đề nghị Vô Sản làm cách mạng và "thịt" Tư Sản (tất nhiên, không đến mức chu di tam tộc, nhưng cũng là "thịt", dù chỉ vài tên làm gương):

    Kép Tư Bền viết:
    Nhưng Marx cũng không ngồi chờ cho xã hội tự phát triển, mà đã chỉ ra cách thức tác động vào quá trình đó để nó tiến nhanh hơn, bớt những cơn đau đẻ hơn. Đó là thúc đẩy phong trào công nhân, và một khi các điều kiện kinh tế-xã hội đã chín muồi thì làm cách mạng để tước đoạt TLSX từ tay giai cấp tư sản, chuyển nó thành sở hữu của toàn xã hội. Cách mạng thì nhiều khi phải đổ máu, Marx hiểu rõ điều đó và đã nói thẳng ra như thế trong lần trả lời phỏng vấn của một phóng viên Mỹ; nhưng không có nghĩa là phải tru di tam tộc giai cấp tư sản. Mức độ đổ máu tùy thuộc vào mức độ kháng cự của giai cấp tư sản. Chính cách mạng tư sản đã cho kinh nghiệm về chuyện đó, chứ không phải Marx rỗi việc ngồi tưởng tượng ra.

    Như vậy, chủ trương cách mạng vô sản và tịch thu tài sản và tư liệu sản xuất của giai cấp tư sản là của cụ Mác, chứ không phải ý tưởng của Lê Nin hay Stalin, đúng không ạ? Theo thiển ý của tôi, những ý tưởng điên rồ và giết chóc biết bao người sau này của Stalin hay Mao, bản thân chúng chỉ là cách để đạt mục tiêu cụ Mác đề ra. Nếu không làm như Stalin, cách mạng vô sản cũng không đứng vững được vì sự vùng dậy của giai cấp tư bản và các yếu tố xã hội khác.

    Nói cách khác, tuy cụ Mác rất nhân đạo, chỉ muốn xóa bỏ điều kiện tồn tại của tư bản chủ nghĩa; nhưng để thực hiện ước mơ của cụ, lại phải làm theo đường lối của Stalin hay Mao, phải áp dụng những biện pháp cưỡng chế, tuyên truyền và độc tài. Như vậy liệu cụ Mác có hoàn toàn vô can trước những phê phán của cụ Hà Sĩ Phu hay không?

    Bác TQ,

    Từ kinh nghiệm trao đổi với bác hồi xưa, tôi đã biết rằng với những vấn đề phức tạp như sự phát triển của xã hội, mà Marx đã phải viết hàng vạn trang sách để trình bày (mà vẫn chưa xong), thì một khi tôi viết vắn tắt trong vài dòng chắc chắn sẽ khiến bác không hiểu, và tiếp tục đặt câu hỏi. Lần này cũng vậy thôi. Xin trao đổi thêm với bác.

    1/ và 2/ Tôi chỉ ra cho bác lịch sử xã hội loài người giai đoạn tiền TBCN là để cho bác thấy: CNTB không phải là hình thái tồn tại duy nhất, và các điều kiện để nó tồn tại cũng thế. Trước kia đã từng tồn tại những điều kiện để tư bản và vô sản không tồn tại, thì sau này cũng hoàn toàn có thể như thế. Chứ tôi không nói rằng xã hội sẽ quay trở lại như trước kia - nói như thế là phản hoàn toàn với quan điểm biện chứng, cái quan điểm cho rằng xã hội sẽ phát triển theo hình xoáy trôn ốc, chứ không theo hình vòng tròn lặp đi lặp lại.
    Tiếp đó, ở dưới tôi đã chỉ ra sự khác biệt đó. Thời tiền TBCN thì tồn tại chế độ tư hữu một cách phổ biến (nông dân có công cụ sản xuất, chỉ cần thuê lại đất đai của địa chủ và chịu nộp địa tô là có thể tự sản xuất, ; thợ thủ công cũng có tư liệu sản xuất để tự sản xuất v.v... - bác thắc mắc về chuyện tư hữu TLSX một cách phổ biến thời phong kiến là thừa). Đến thời hậu TBCN thì TLSX không tập trung trong tay một số nhỏ, nhưng cũng không còn tư hữu một cách phổ biến như thời tiền TBCN. Mà là công hữu, thuộc về toàn xã hội. Đó là sự khác biệt, là một sự phát triển, bác hiểu chứ.
    CN Marx không kết án giai cấp tư sản về việc họ đã thủ tiêu tư hữu của 9/10 dân số, mà chỉ coi đó là một sự kiện lịch sử, và còn lý giải sự cần thiết, tiến bộ của quá trình tập trung TLSX đó đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội. Bác nói thế là bác vẫn cứ hiểu sai về CN Marx.
    Tiếp nữa, chế độ Stalin thì không nên liệt vào đây, vì nó không được coi là một hình thái kinh tế-xã hội mang tính lịch sử-tự nhiên, mà chỉ là kết quả của một chủ trương duy ý chí, trái quy luật. Vì trái quy luật nên nó mới bị sụp đổ nhanh chóng thế.
    Chế độ chiếm nô thì TLSX nằm trong tay giai cấp chủ nô, nhưng ở đây không có những con người không có TLSX nhưng lại tự do, có quyền định đoạt thân thể mình, có quyền tự do bán sức lao động của mình (đây cũng là một trong các điều kiện để hình thành phương thức SX TBCN), nên không có chế độ lao động làm thuê một cách phổ biến, vốn là đặc trưng của CNTB. Thời đó, ngoài giai cấp chủ nô và nô lệ là hai giai cấp chính, thì còn có tầng lớp thợ thủ công, những người sản xuất nhỏ, có TLSX của riêng mình.
    Chế độ phong kiến khác với CNTB ở chỗ giai cấp địa chủ chỉ nắm giữ đất đai, và người nông dân vẫn có thể thuê lại để tự sản xuất, chứ không phải bán sức lao động như thời CNTB. Ngoài nông dân còn có tầng lớp thợ thủ công, cũng có TLSX. Chính quá trình phát triển của phương thức sản xuất TBCN, với đại diện là giai cấp tư sản, đã biến phần lớn nông dân, thợ thủ công, thậm chí cả quý tộc, thành giai cấp không có TLSX và trở thành giai cấp làm thuê. Đó là ý nghĩa của câu "giai cấp tư sản đã thủ tiêu tư hữu của 9/10 dân số".

    3/ Bác lại tiếp tục hiểu sai về Marx khi cho rằng Marx vạch ra những cái xấu xa của CNTB, nhưng không chỉ ra cách giải quyết. Marx không bới móc tội lỗi của CNTB để lên án về mặt đạo đức, và cũng không tìm cách giải quyết các tội lỗi đó bằng mô hình này giải pháp nọ - bác nên ghi vào đầu điều đó -, mà là phân tích thực trạng của nó (thực trạng thì có nhiều điều xấu, tất nhiên!), với mục đích cuối cùng là tìm ra quy luật phát triển của nó. Có nghĩa là, dù có Marx hay không, thì xã hội vẫn cứ vận động theo những quy luật đó, xu hướng đó, nếu các quy luật mà Marx chỉ ra là đúng. Khi xã hội phát triển sang một giai đoạn mới thì các tội lỗi xấu xa cũng tự mất đi, vì không còn các điều kiện giúp chúng phát sinh và tồn tại.
    Nhưng Marx cũng không ngồi chờ cho xã hội tự phát triển, mà đã chỉ ra cách thức tác động vào quá trình đó để nó tiến nhanh hơn, bớt những cơn đau đẻ hơn. Đó là thúc đẩy phong trào công nhân, và một khi các điều kiện kinh tế-xã hội đã chín muồi thì làm cách mạng để tước đoạt TLSX từ tay giai cấp tư sản, chuyển nó thành sở hữu của toàn xã hội. Cách mạng thì nhiều khi phải đổ máu, Marx hiểu rõ điều đó và đã nói thẳng ra như thế trong lần trả lời phỏng vấn của một phóng viên Mỹ; nhưng không có nghĩa là phải tru di tam tộc giai cấp tư sản. Mức độ đổ máu tùy thuộc vào mức độ kháng cự của giai cấp tư sản. Chính cách mạng tư sản đã cho kinh nghiệm về chuyện đó, chứ không phải Marx rỗi việc ngồi tưởng tượng ra.

    Gọi là trao đổi tí chút thôi, nhưng tôi cũng không hy vọng bác TQ sẽ hiểu rõ hoàn toàn quan điểm của Marx đâu, chừng nào bác còn chưa chịu tự mình đi tìm hiểu xem Marx viết gì trong mấy vạn trang trước tác. Mỗi câu nói của Marx đều hàm chứa những nội dung thâm sâu, mà người bình thường mới thoạt nghe thì rất dễ có cảm giác ngứa ngáy muốn phản biện ngay lập tức. Những người nghiên cứu CN Marx đã quá quen với chuyện đó rồi. Chỉ vì bác hỏi tôi với tinh thần cầu thị, hỏi để biết thêm về những điều mình chưa biết rõ, nên tôi mới chịu khó trả lời. Còn như nhiều người khác, hỏi chỉ để vặn vẹo, tưởng như câu hỏi của mình hay ho, sắc sảo lắm, đám marxist dở hơi kia tịt là cái chắc, thì tôi không hơi đâu đáp lại.

    Chào bác Kép,

    Tôi thấy có nhiều điểm quá sai trong bài phản hồi của bác, khiến tôi càng thêm bối rối, vì không biết đó là cái sai của cụ Mác hay cái sai của bác.

    1/ "CNTB mới tồn tại được dăm trăm năm, còn hàng nghìn năm trước đã từng tồn tại những điều kiện trong đó không có cả tư bản lẫn vô sản."

    Xin thưa với bác Kép, sự hình thành CNTB là một quá trình "tiến hóa" của loài người, là sản phẩm của sự phát triển trí tuệ và tư duy (giống như cụ Hà Sĩ Phu đã nói ở đây: Dắt tay nhau, đi dưới những tấm biển chỉ đường của trí tuệ). Khi loài người đã tiến thêm một thang bậc mới, thì có những tư duy trong quá khứ sẽ trở nên lạc hậu và cổ hủ. Một người văn minh đã quen với thức ăn nấu chín chắc chắn sẽ không thể quay lại thời kỳ ăn chuột ăn bọ sống xít - trừ phi họ bị bắt buộc làm vậy. Chúng ta sẽ quay lại bàn cái chuyện "bắt buộc" này sau, nhưng ý tôi ở đây là: Những điều kiện trong quá khứ để chủ nghĩa tư bản không tồn tại chưa chắc đã lặp lại ở tương lai, bác ạ.

    2/ "Thời tiền TBCN, tuy cũng tồn tại tư hữu trên tư liệu sản xuất, nhưng lúc đó ai ai cũng có tư liệu sản xuất, dù ít hay nhiều. Mỗi người tự sản xuất, không làm thuê cho người khác, vì thế không trở thành vô sản - tức giai cấp lao động làm thuê. Cũng không có giai cấp thuê người khác làm cho mình, tức giai cấp tư sản."

    Đây là một cách nhìn lịch sử khá sai lệch. Có thực là trong các xã hội tiền tư bản, ai cũng nắm giữ tư liệu sản xuất không? Hiểu như thế thì trong xã hội chiếm hữu nô lệ, nô lệ có tư liệu sản xuất? Và trong xã hội phong kiến, các nông dân, tá điền v.v... ai cũng có ruộng đất để cày cấy nuôi sống bản thân mình?

    Có lẽ ý của bác là quyền tư hữu trong thời tiền Tư Bản chưa tập trung vào tay một nhóm nhỏ. Ngay cả lập luận này cũng cần phải được xem lại: Không nói đâu xa, thời phong kiến ở Việt Nam, tầng lớp vua quan và quý tộc chiếm bao nhiêu phần trăm dân số, mà sở hữu toàn bộ đất đai của cải của đất nước?

    Xem ra đoạn kết tội CNTB được bác Kép bôi đậm này "Chính giai cấp tư sản mới là kẻ đã xóa bỏ tư hữu của 9/10 dân cư trong xã hội, để tập trung TLSX vào tay 1/10 dân cư" không được đanh thép lắm. Các chế độ xã hội khác không vậy sao (ngay cả chế độ CS kiểu Stalin (@bác Kép) hiện nay ở VN cũng rứa :D)?

    3/ Tôi vẫn chưa thấy bác Kép chỉ ra con đường cụ Mác (Mác chân chính, chứ không phải các bác đàn em như Lênin, Stalin, Mao v.v...) chỉ ra để xóa bỏ tư hữu và bóc lột.

    Làm thế nào để đem lại các điều kiện "không tồn tại CNTB" mà không cần tới "cưỡng ép"? (nhưng hình như bác Kép cũng tán đồng vụ cưỡng ép kiểu Stalin thì phải: "Dĩ nhiên nếu giai cấp tư sản chống cự thì cần phải bắn một vài chú làm gương, giống như cách mạng tư sản đã làm với giới quý tộc vậy" - vậy có sai đường của Mác không?)

    Hay là cụ quên không để lại chỉ dẫn? Tôi nghĩ vạch ra bản chất xấu xa của tư bản thì rất dễ, vấn đề là làm sao giải quyết được cái xấu xa đó cho vẹn toàn. Nếu chỉ biết vạch ra mà không biết cách giải quyết, có lẽ cụ Mác cũng giống mấy bác đấu tranh dân chủ salon, chỉ biết chỉ ra cái xấu của Đảng CSVN mà cũng chẳng biết giải quyết thế nào thôi...

    tqvn2004 viết:
    Bác Kép làm tôi bối rối quá. Làm sao triệt tiêu được các điều kiện để nhóm người này có thể tồn tại với tư cách tư bản, còn nhóm người khác có thể tồn tại với tư cách vô sản, ngoài con đường thịt nhau? Rất mong bác Kép chỉ giúp con đường mà Mác đã vạch ra để tôi có dịp học hỏi...

    Bác TQ chỉ cần nhớ cho, CNTB mới tồn tại được dăm trăm năm, còn hàng nghìn năm trước đã từng tồn tại những điều kiện trong đó không có cả tư bản lẫn vô sản.

    Ví dụ, thời tiền TBCN, tuy cũng tồn tại tư hữu trên tư liệu sản xuất, nhưng lúc đó ai ai cũng có tư liệu sản xuất, dù ít hay nhiều. Mỗi người tự sản xuất, không làm thuê cho người khác, vì thế không trở thành vô sản - tức giai cấp lao động làm thuê. Cũng không có giai cấp thuê người khác làm cho mình, tức giai cấp tư sản.

    Vậy điều kiện để tồn tại tư bản và vô sản là gì? Đó là tình trạng tư liệu sản xuất tập trung trong tay MỘT NHÓM NHỎ dân cư, còn đại bộ phận còn lại thì tay trắng, và buộc phải bán sức lao động cho nhóm kia.

    Nếu như xóa bỏ tình trạng đó, thì tư bản và vô sản cùng biến mất. Không việc gì phải giết sạch toàn bộ giai cấp ông chủ, chỉ cần tước đoạt tư liệu sản xuất, biến nó thành của chung của toàn xã hội. Dĩ nhiên nếu giai cấp tư sản chống cự thì cần phải bắn một vài chú làm gương, giống như cách mạng tư sản đã làm với giới quý tộc vậy. Cách mạng tư sản không xóa bỏ tình trạng tư hữu ruộng đất, mà chỉ xóa bỏ tình trạng ruộng đất nằm trong tay một số ít người. Chỉ cần chém một vài em, tịch thu toàn bộ ruộng đất của đám đó, thế là giai cấp quý tộc địa chủ biến mất, cùng với nó là đám nông nô cũng biến theo, với tư cách là các giai cấp. Với tư cách là con người, họ vẫn sống nhăn.

    Trong Tuyên ngôn ĐCS có viết: người cộng sản không xóa bỏ tư hữu nói chung, mà là xóa bỏ tư hữu TBCN, tức là quyền tư hữu của một số ít người. Chính giai cấp tư sản mới là kẻ đã xóa bỏ tư hữu của 9/10 dân cư trong xã hội, để tập trung TLSX vào tay 1/10 dân cư. Ngược lại, CNCS chỉ xóa bỏ quyền tư hữu của 1/10 dân cư, và chuyển thành công hữu của toàn xã hội. Chứ không phải lấy của giai cấp này đem cho giai cấp khác như bác Phu nhà ta tưởng.

    Cách làm của Liên Xô mà bác Phu phê bình thì khác: TLSX tập trung vào tay Nhà nước; đại bộ phận dân chúng phải làm thuê cho Nhà nước. Đây là CNTB Nhà nước, chứ hoàn toàn không phải CNXH. Có điều, cái CNTB Nhà nước này hoạt động quá ẹ, vì vô số lý do mà ta đã biết.

    Việc xóa bỏ tư hữu không nhất thiết làm tê liệt nền kinh tế, vì nền kinh tế được điều hành bởi tầng lớp CEO, manager làm thuê ngày một đông đảo, chứ không phải bởi bản thân chủ sở hữu của các công ty, tức là các cổ đông.

    Bác TQ chỉ cần hình dung thế này: nếu trong các công ty không còn các cổ đông, chỉ còn người lao động (giám đốc, công nhân v.v...) thì công ty vẫn hoạt động bình thường. Thu nhập của công ty không bị chia cho cổ đông theo phần vốn góp, mà nhằm mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập cho người lao động theo đóng góp của từng người, thì đó chính là chế độ công hữu XHCN vậy.

    Đại khái thế thôi, chứ Kép tôi kiến thức bằng cái móng tay, tài cán gì mà đòi vạch ra con đường tiến lên CNCS được kia chứ! Tán láo mấy câu cho vui là chính thôi! Bác xem qua rồi bỏ đi nhá!

    Kép Tư Bền viết:
    Giai cấp vô sản đấu tranh không nhằm giành sự thống trị về cho mình, mà nhằm mục tiêu cao nhất là thủ tiêu cả giai cấp tư sản lẫn vô sản với tư cách là các giai cấp. "Thủ tiêu" theo nghĩa triết học, tức là thủ tiêu các điều kiện để một nhóm người này có thể tồn tại với tư cách tư bản, còn nhóm người khác có thể tồn tại với tư cách vô sản, chứ không phải thủ tiêu theo nghĩa làm thịt nhau.

    Bác Kép làm tôi bối rối quá. Làm sao triệt tiêu được các điều kiện để nhóm người này có thể tồn tại với tư cách tư bản, còn nhóm người khác có thể tồn tại với tư cách vô sản, ngoài con đường thịt nhau? Rất mong bác Kép chỉ giúp con đường mà Mác đã vạch ra để tôi có dịp học hỏi...

    Cái bác Hà Sĩ Phu này, đã nói mãi rồi, là nếu không hiểu biết gì về chủ nghĩa Marx thì đừng có tham gia phát biểu linh tinh. Bác muốn nói về bô xít thì bác cứ nói, việc gì bác phải lôi kéo ông Mác nào đó vào đây, để ra cái vẻ "đi đến tận cùng sự thật".
    Đã có người chỉ ra cho bác ấy sự khác biệt giữa chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa Mác Lê mà bác ấy cứ đinh ninh là chủ nghĩa Marx kia. Chủ nghĩa Mác Lê chính danh phải là chủ nghĩa Stalin, nhưng mạo danh Mác Lê. Nếu bác Phu chỉ công kích cái chủ nghĩa Mác Lê giả hiệu đó, thì cũng được đi. Nhưng ở đây lại thấy bác ấy nói về cái sân chơi do ông Mác thiết kế, do đó người ta buộc phải nghĩ rằng bác ấy vẫn cứ cho rằng có một ông Mác nào đó là chủ nhân của chủ nghĩa Mác, chứ không phải Stalin mạo danh Mác Lê. Vậy cái ông Mác ở đây là ông nào vậy? Những người có hiểu biết về chủ nghĩa Marx thì thấy ông Mác của bác Phu hết sức xa lạ, chả liên quan gì đến cái ông Marx mà họ biết tương đối rõ.
    Ví dụ, Marx là người biết hơn ai hết rằng các mặt đối lập trong cùng một sự vật, hiện tượng thì luôn tồn tại cùng nhau, dựa vào nhau, tương tác với nhau, quy định lẫn nhau, và tiêu vong cùng nhau, để tạo ra những cặp đối lập khác. Chẳng hạn, tư bản và vô sản luôn tồn tại cùng nhau, không có cái này thì cũng chẳng có cái kia. Giai cấp vô sản đấu tranh không nhằm giành sự thống trị về cho mình, mà nhằm mục tiêu cao nhất là thủ tiêu cả giai cấp tư sản lẫn vô sản với tư cách là các giai cấp. "Thủ tiêu" theo nghĩa triết học, tức là thủ tiêu các điều kiện để một nhóm người này có thể tồn tại với tư cách tư bản, còn nhóm người khác có thể tồn tại với tư cách vô sản, chứ không phải thủ tiêu theo nghĩa làm thịt nhau. Cho nên bác Phu nói huyên thuyên về chuyện "Tại sao Mác lại thiết kế ra cái “sân bóng đá” quái gở như trên? Chính vì Mác muốn cho Vô sản thắng trăm phần trăm, Tư sản thua trăm phần trăm nên đã thiên vị.", rồi thì "Nếu hiểu đúng quy luật thì Mác phải thấy cả hai cực cai trị và bị cai trị bao giờ cũng song song tồn tại", vân vân, thì đúng là buồn cười đến chết đi được (dĩ nhiên chỉ buồn cười đối với những ai có chút hiểu biết về CN Marx, còn những người không biết gì về Marx lẫn Mác Lê thì có khi lại trầm trồ thán phục sự uyên thâm, sâu sắc của bác Phu cũng nên.)

    Kép Tư Bền