Vài ý kiến về bài của Kornai

  • Bởi Bien-Tap
    13/05/2009
    7 phản hồi

    Lữ Phương và Vũ Quang Việt

    Mấy ý nghĩ nhỏ của một độc giả về một bài viết quan trọng của Kornai

    Nhân đọc bài của Kornai viết về Marx do Nguyễn Quang A dịch, là một người có quan tâm chút ít đến vấn đề này, tôi có mấy ý nghĩ sau đây, mạo muội gửi đến quý vị tham khảo:

    Trong kinh nghiệm của tôi, tôi cho rằng những nhà kinh tế, những người hoạt động chính trị, nhân danh cho những lợi ích thực tiễn để đọc Marx, rồi khen hay chê phần nhiều đều hời hợt, không nghiêm chỉnh, không thật đáng tin. Chủ đề mà Marx đề cập là kinh tế chính trị chứ không phải kinh tế thực hành và chỗ đứng mà ông dựa vào để phê phán thứ kinh tế chính trị ấy chính là cái quan điểm triết học - chính trị của ông về con người, về lịch sử.

    …cái thứ chủ nghĩa tư bản ấy không phải chỉ lộng hành bên Mỹ mà đang tác oai tái quái trên đất nước Việt Nam, tệ hại hơn nhiều lần ! Tất cả những xét đoán về Marx, với chúng ta ngày nay, thiết nghĩ chỉ có bấy nhiêu đó mới đáng gọi là quan trọng.


    Những người cộng sản kiểu Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông… khi theo Marx để chống lại những chính sách tư bản ăn cướp, thực dân, đế quốc đã xử sự với tư tưởng của ông theo kiểu chính trị thực dụng. Những tệ hại mà họ gây ra là sau khi đạt được mục đích rồi họ vẫn xài Marx theo cách đó : họ xem những suy lý triết học chính trị của Marx như là kinh thánh và dùng bạo lực áp dụng vào cái gọi là “xây dựng kinh tế”. Chẳng có gì là kinh tế trong chính sách tập thể hoá của Stalin. Chẳng có gì là kinh tế trong những lò luyện thép gia đình của Mao. Kể cả cái gọi là “cải cách ruộng đất” của Bắc Việt Nam v.v...

    Cũng xin nói thêm : cũng chẳng có gì là “mácxít” trong những thứ quỷ quái ấy cả!

    Những người theo kinh tế tư bản, dựa vào những nguyên lý kinh tế tự do, hay dẫn ra một số câu của Marx để so sánh, rồi cho rằng chính Marx phải chịu trách nhiệm về những gì mà những kẻ độc tài đã nhân danh Marx để gọi là “vận dụng” vào việc xây dựng nên cái mô hình mácxít về “chủ nghĩa xã hội”, những nhà kinh tế này cũng chỉ lý sự một cách “vô duyên” không kém gì những kẻ độc tài mà họ chống lại : họ cũng hoàn toàn không chú ý gì đến cái tính chất lôgích trong biện luận cùng với hàng loạt những điều kiện Marx đã hình dung cho cái viễn cảnh, cũng lôgích, mà ông suy ra trong quá trình phê phán kinh tế chính trị tư bản chủ nghĩa thời ông.

    Cũng xin nói thêm: những nhà kinh tế ấy chỉ chống một hình rơm của Marx !

    Đưa ra những kết luận về sự lỗi thời của học thuyết Marx cũng là vớ vẩn – triết học không phải là cái kiểu áo ta mặc, không có thứ triết học nào hợp thời hay lỗi thời cả – cách diễn đạt đó không khác gì cách ăn nói của những kẻ mộng du nhắm mắt nhắm mũi bảo vệ Marx như một chân lý ngàn năm. Điều đáng suy ngẫm về Marx sau hơn 150 chủ nghĩa Marx ra đời, với bao nhiêu đổi thay xảy ra trên mặt đất, không còn phải là tính khả thi hay không của nó nữa mà là sự tồn tại của những cơn đau có thật do một chế độ tư bản vô tâm, vô cảm, ngạo mạn, huênh hoang gây ra cho con người, vẫn còn kéo dài từ khi Marx nêu ra như một nghiệm sinh, cho đến nay có vẻ như vẫn vô phương chấm dứt.

    Cũng xin nói thêm điều này : cái thứ chủ nghĩa tư bản ấy không phải chỉ lộng hành bên Mỹ mà đang tác oai tái quái trên đất nước Việt Nam, tệ hại hơn nhiều lần !

    Tất cả những xét đoán về Marx, với chúng ta ngày nay, thiết nghĩ chỉ có bấy nhiêu đó mới đáng gọi là quan trọng. Tôi cho rằng Kornai đã suy nghĩ về Marx như một nhà kinh tế tầm thường : theo sự trình bày của ông thì ông theo Marx cũng chỉ vì chính trị thực dụng, nay ông bỏ Marx mà vẫn vớt vát mấy điều để xài cho được thì cũng chỉ vì lý do đó thôi – chẳng có gì khác cả.

    Lữ Phương
    Thành phố Hồ Chí Minh, 12.05.2009
    http://www.diendan.org/BanDocVaZD/vai-y-kien-ve-bai-cua-kornai/

    Vài lời với anh Lữ Phương

    Xin góp lại vài lời với anh Lữ Phương. Có những cái tôi đồng ý và có những cái không.

    Marx vừa là nhà triết học, nhà kinh tế chính trị học, và nhà vận động cách mạng.

    Marx với tư cách là nhà triết học thì các nhà tư tưởng và trường học sẽ không bao giờ bỏ qua được. Biện chứng pháp duy vật là đóng góp lớn của Marx và là một trong những phương pháp (không phải duy nhất) phân tích xã hội có giá trị lớn. Điều này tôi đồng ý với anh Lữ Phương.

    Cải cách ở Việt Nam hiện nay và trong tương lai về cơ bản cũng đòi hỏi việc giải quyết vấn đề quyền lực và lạm dụng quyền lực trong xã hội.


    Với tư cách là nhà kinh tế chính trị học thì việc phân tích kinh tế tư bản ở thời Marx sống và ảnh hưởng của chúng đến xã hội và chính trị là điều các học giả vẫn cần tiếp tục học tập, kể cả phương pháp lý luận, mà có cái đã được các nhà kinh tế hiện đại sử dụng và phát triển (tôi thí dụ như mô hình vào ra và cả một phần quan trọng trong hệ thống tài khoản quốc gia nhằm đo lường nền kinh tế đang là chuẩn mực quốc tế là dựa vào Marx). Tuy nhiên nhiều phương pháp dùng để phân tích kinh tế và nhiều kết luận đã lỗi thời không còn phù hợp. Có lẽ chúng ta cũng dễ đồng ý về nhiều điểm ở đây.

    Nhưng cái quan trọng có thể nói là đã ảnh hưởng lớn đến thế kỷ 20 là Marx với tư cách là nhà vận động cách mạng, mà tư tưởng của ông đã được các nhà chính trị như Lenin, Stalin, Mao tiếp nhận. Điểm này là điều không thể bỏ qua, và không thể cho rằng nó không nằm ngay trong tư tưởng của Marx. Đây chính là điều mà Kornai viết về nó. Tôi cho rằng bất cứ một nhà triết học nào bàn về con người, bàn về mâu thuẫn, bàn về biện chứng, rồi cổ võ cho một hình thức xã hội nhất định mà không bàn về quyền lực và lạm dụng quyền lực thì là điều thiếu sót lớn.

    Đúng như ông Kornai nói, Marx chính là người đưa ra các biện luận để sau này Lenin, Stalin, Mao sử dụng xây dựng một thể chế độc tài, không phải của giai cấp mà của một hoặc một thiểu số người. Ông Kornai viết : "các chế độ đó có toàn quyền để dẫn chiếu đến Marx, vì chúng đã thực hiện nhiệm vụ lịch sử vĩ đại do ông đề ra."

    Kornai nhắc lại tranh luận giữa Lenin và Kautsky. Kautsky quan tâm đến con người nhân bản "ái ngại rằng nhân danh quyền lợi của giai cấp vô sản người ta có thể bóp nghẹt ý chí của đa số, có thể lạm dụng quyền lực, thiểu số bị bỏ rơi không được bảo vệ." Còn Lenin hiểu rõ quyền lực là gì trong cuộc tranh đấu nắm và xây dựng chính quyền. Tất nhiên nếu ta có cảm tình với Lenin, ta có thể biện luận rằng phát biểu đó là tranh luận trong thời phong trào cộng sản đang tranh đấu nắm chính quyền và sau này ông ta có thể nghĩ khác, hoặc ít cảm tình hơn thì cho rằng ông ta ngờ nghệch tin rằng con người "cách mạng " có thể dùng quyền lực đúng đắn.

    Đúng như Kornai viết :

    Marx đã bỏ qua bản thân vấn đề, bỏ qua toàn bộ lĩnh vực vấn đề khó giải quyết về sự bảo vệ chế định của các quyền tự do và quyền con người. Sự khinh thường nhạo báng này [của Marx] đã ăn sâu vào Lenin và vào những môn đồ trung thành của ông.
    ......
    Ngày nay đã có thể thấy rằng sự khinh bỉ dân chủ trong các bài viết của Marx dường như đã chuẩn bị mặt bằng mà trên đó tòa nhà chuyên chế Leninist–Stalinist–Maoist được dựng lên, đã làm tê liệt sự kháng cự chống áp bức trong những tín đồ của tư tưởng Marxian.

    Vấn đề không chỉ là dân chủ vì số đông có thể bỏ phiếu đa số truất quyền của phụ nữ, truất quyền suy nghĩ độc lập như trong xã hội muslim quá khích hiện nay, và có khi có lúc trong xã hội cộng sản thời Stalin và Mao dân chúng cũng có thể sẵn sàng bỏ phiếu như thế. Vấn đề còn là quyền (tự do) của thiểu số, quyền (tự do) của cá nhân, hay nói chung là quyền con người. Tức là làm sao hạn chế quyền của những người nắm quyền lực của nhà nước. Ở chủ nghĩa xã hội thì đây là vùng trắng, vì không có thể chế cân bằng và kiểm soát quyền lực.

    Cải cách ở Việt Nam hiện nay và trong tương lai về cơ bản cũng đòi hỏi việc giải quyết vấn đề quyền lực và lạm dụng quyền lực trong xã hội. Và nói theo kiểu Marx thì đây là cuộc vận động biện chứng giữa các lực lượng trong xã hội. Tôi nói "theo kiểu" có nghĩa là tôi không dùng quan niệm đấu tranh giai cấp ở đây.

    Cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa tư bản hiện nay sẽ đưa đến một chủ nghĩa tư bản với các pháp quy cần thiết nhằm hạn chế quyền lực thao túng thị trường tài chính, và tất nhiên là ngày càng có yêu cầu bảo vệ quyền lợi chính đáng của mọi người, đồng thời hạn chế việc lạm dụng quyền lực chính trị, kinh tế trong xã hội tư bản hoặc toàn cầu chứ không thể dẫn đến một loại chủ nghĩa Marx kiểu mới được.

    Vũ Quang Việt
    New York, 12.05. 2009
    http://www.diendan.org/BanDocVaZD/vai-loi-voi-anh-lu-phuong/

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    7 phản hồi

    Khách viết:
    Khách viết:
    Bác Lữ Phương là người nghiên cứu triết học nên ít khi để ý kinh tế nhưng điều bác Lữ Phương nói là đúng, đó là phương pháp của Marx là để nghiên cứu những quy luật kinh tế mà tiêu biểu là quy luật giá trị và giá trị thặng dư. Đến bây giờ nó vẫn đúng và Marx cũng là người có công đưa phương pháp trừu tượng hóa của khoa học tự nhiên vào để nghiên cứu kinh tế dễ dàng hơn rất nhiều. Vậy nên cái Marx phê chính là việc nghiên cứu kinh tế học theo kiểu ứng dụng mà không dựa trên các quy luật kinh tế.

    Các bạn SV VN cứ tưởng tượng rằng Marx viết trừu tượng và khó có nghĩa là điều Marx viết phải đúng và hay lắm sao ? Thật là buồn cười. Cách bạn viết bài đậm chất tư duy lẩm cẩm cóp trước nhặt sau của ông Giáo sư Nguyễn Phú Trọng rồi. Hay đây là ông Nguyễn Phú Trọng thật ???

    Khách viết:
    Còn bác Vũ Quang Việt cháu có thể khẳng định một điều rằng 99% chưa bao giờ bác đọc nghiêm chỉnh tác phẩm Tư Bản luận của Marx cả, thế nên bác mới có những nhầm lẫn giống như tác giả. Cháu thừa nhận bác có thể là nhà thống kê số 1 Việt Nam nhưng có lẽ trình độ bác chưa đủ vượt qua dược 1 góc Marx đâu. Dù muốn hay không thì bác vẫn nên thừa nhân một điều việc Marx chỉ ra khủng hoảng kinh tế là bạn đường của chủ nghĩa tư bản nên dù sau hàng trăm năm phát triển thì khủng hoảng vẫn diễn ra đó thôi như một quy luật bất biến. Để kiểm chứng lời cháu nói đúng hay không cháu nghĩ bác nên dành ra ít nhất 1 ngày chỉ cần đọc đủ 10 trang trong bộ sách Tư bản thôi (đọc nhiều hơn không tốt vì chỉ tư duy trong 10 trang thôi đã mệt, cháu đã từng đọc rồi). Bác thử xem liệu bác có thể hiểu được bao nhiêu ý Marx viết trong đó, lý thuyết của Marx là rất khó, có thể đây là một cơ hội tốt để bác tự xem lại lý thuyết của chính mình và có khi học được thêm phương pháp thống kê mới từ Marx vì bản thân Marx cúng là một người thống kê rất giỏi. Cháu chỉ khuyên thế thôi, tin hay không là tùy bác nhưng có lẽ bác nên đọc thì mới biết được kiến thức của ta nhỏ bé thế nào như con ếch ngồi dưới đáy giếng đó bác à.

    Hà Nội ngày 1 tháng 6 năm 2010.
    Trích từ một người từng tự cho mình giỏi hơn mà phê phán Marx.

    Thế nào là đọc nghiêm chỉnh ? Đọc nghiêm chỉnh là phải tụng xưng Tư bản luận như thánh kinh phải không ? Tôi cũng đọc Tư bản luận của Marx nhưng tôi thấy tiền đề cả cuốn sách là sai lầm và công sức 17 năm viết sách của Marx chỉ ra đời 1 mớ ngụy biện rẻ tiền cho những kẻ không hiểu biết gì về kinh tế học. Hậu quả của lý thuyết kinh tế Marxist còn sờ sờ ra đấy.

    Còn chuyện khủng hoảng kinh tế hay business cycle thì Marx có phải là người phát hiện ra đâu. Công lớn của Marx là cóp nhắt 1 mớ lý thuyết kinh tế của người khác để ngụy biện cho học thuyết chính trị không tưởng của mình.

    Hình như lại tôi lại gặp một người đọc Tư Bản luận không hiểu gì, bạn tự nhận mình đọc Tư bản luận chăng, đọc theo kiểu nào. Bạn lấy gì bảo tiền đề kinh tế của Marx sai. Bạn thử chứng minh xem, hoặc giả sự ngu dốt của chính mình khiến mình không hiểu được cuốn sách Tư Bản luận của Marx mà cho rằng Marx viết sai. Bản thân tôi đã từng đọc các tác phẩm của A.Smith, của D.Ricacdo, John.M.Keynes. Tôi đã có sự so sanh và thấy rằng Tư Bản luận không hề sai, tôi viêt ra phương pháp chung để mọi người theo đó mà đọc. Bạn lại bảo tôi viết giống ông Nguyễn Phú Trọng. Nói thẳng thứ nhất tôi chưa bao giờ đọc bài của ông Nguyễn Phú Trọng, thứ hai tôi cũng chẳng biết ông có giỏi kinh tế không?. Nhưng tôi biết một điều Marx phân tích kinh tế không sai. Nếu bạn bảo lý thuyết chu kỳ kinh tế không phải của Marx thì là của ai, khủng hoảng kinh tế không phải của Marx thì là của ai. Đừng có nói là John Keynes nhé, nếu càng nói thì càng chứng tỏ bạn không biết gì. Lầy sự ngu dốt của mình để chứng minh thiên tài sai lầm, than ôi đáng thương cho con người Việt Nam ngu ngốc kia, nói thẳng một điều, nếu bạn không thay đổi, mãi mãi chỉ là con ếch ngồi đáy giếng thôi.

    Hà Nội ngày 3 tháng 6 năm 2010

    Khách viết:
    Bác Lữ Phương là người nghiên cứu triết học nên ít khi để ý kinh tế nhưng điều bác Lữ Phương nói là đúng, đó là phương pháp của Marx là để nghiên cứu những quy luật kinh tế mà tiêu biểu là quy luật giá trị và giá trị thặng dư. Đến bây giờ nó vẫn đúng và Marx cũng là người có công đưa phương pháp trừu tượng hóa của khoa học tự nhiên vào để nghiên cứu kinh tế dễ dàng hơn rất nhiều. Vậy nên cái Marx phê chính là việc nghiên cứu kinh tế học theo kiểu ứng dụng mà không dựa trên các quy luật kinh tế.

    Các bạn SV VN cứ tưởng tượng rằng Marx viết trừu tượng và khó có nghĩa là điều Marx viết phải đúng và hay lắm sao ? Thật là buồn cười. Cách bạn viết bài đậm chất tư duy lẩm cẩm cóp trước nhặt sau của ông Giáo sư Nguyễn Phú Trọng rồi. Hay đây là ông Nguyễn Phú Trọng thật ???

    Khách viết:
    Còn bác Vũ Quang Việt cháu có thể khẳng định một điều rằng 99% chưa bao giờ bác đọc nghiêm chỉnh tác phẩm Tư Bản luận của Marx cả, thế nên bác mới có những nhầm lẫn giống như tác giả. Cháu thừa nhận bác có thể là nhà thống kê số 1 Việt Nam nhưng có lẽ trình độ bác chưa đủ vượt qua dược 1 góc Marx đâu. Dù muốn hay không thì bác vẫn nên thừa nhân một điều việc Marx chỉ ra khủng hoảng kinh tế là bạn đường của chủ nghĩa tư bản nên dù sau hàng trăm năm phát triển thì khủng hoảng vẫn diễn ra đó thôi như một quy luật bất biến. Để kiểm chứng lời cháu nói đúng hay không cháu nghĩ bác nên dành ra ít nhất 1 ngày chỉ cần đọc đủ 10 trang trong bộ sách Tư bản thôi (đọc nhiều hơn không tốt vì chỉ tư duy trong 10 trang thôi đã mệt, cháu đã từng đọc rồi). Bác thử xem liệu bác có thể hiểu được bao nhiêu ý Marx viết trong đó, lý thuyết của Marx là rất khó, có thể đây là một cơ hội tốt để bác tự xem lại lý thuyết của chính mình và có khi học được thêm phương pháp thống kê mới từ Marx vì bản thân Marx cúng là một người thống kê rất giỏi. Cháu chỉ khuyên thế thôi, tin hay không là tùy bác nhưng có lẽ bác nên đọc thì mới biết được kiến thức của ta nhỏ bé thế nào như con ếch ngồi dưới đáy giếng đó bác à.

    Hà Nội ngày 1 tháng 6 năm 2010.
    Trích từ một người từng tự cho mình giỏi hơn mà phê phán Marx.

    Thế nào là đọc nghiêm chỉnh ? Đọc nghiêm chỉnh là phải tụng xưng Tư bản luận như thánh kinh phải không ? Tôi cũng đọc Tư bản luận của Marx nhưng tôi thấy tiền đề cả cuốn sách là sai lầm và công sức 17 năm viết sách của Marx chỉ ra đời 1 mớ ngụy biện rẻ tiền cho những kẻ không hiểu biết gì về kinh tế học. Hậu quả của lý thuyết kinh tế Marxist còn sờ sờ ra đấy.

    Còn chuyện khủng hoảng kinh tế hay business cycle thì Marx có phải là người phát hiện ra đâu. Công lớn của Marx là cóp nhắt 1 mớ lý thuyết kinh tế của người khác để ngụy biện cho học thuyết chính trị không tưởng của mình.

    Cháu có vài lời gửi cho cả 2 bác Lữ Phương và bác Vũ Quang Việt. Bản thân cháu đã từng đọc một số tác phẩm của Marx mà hiện nay đang đọc là tác phẩm Tư Bản luận. Cháu cùng từng đọc các sách khác như Của cải các dân tộc của A.Smith, Tổng quan lý thuyết việc làm, lãi suất và tiền tệ của John Maynard Keynes thì cháu thấy rằng trí tuệ của Marx hơn hẳn hai người kia. Bác Lữ Phương là người nghiên cứu triết học nên ít khi để ý kinh tế nhưng điều bác Lữ Phương nói là đúng, đó là phương pháp của Marx là để nghiên cứu những quy luật kinh tế mà tiêu biểu là quy luật giá trị và giá trị thặng dư. Đến bây giờ nó vẫn đúng và Marx cũng là người có công đưa phương pháp trừu tượng hóa của khoa học tự nhiên vào để nghiên cứu kinh tế dễ dàng hơn rất nhiều. Vậy nên cái Marx phê chính là việc nghiên cứu kinh tế học theo kiểu ứng dụng mà không dựa trên các quy luật kinh tế. Nhưng bác bảo Lenin, Stalin lợi dụng chủ nghĩa Marx thì cháu thấy chưa đúng lắm vì trong các tác phẩm của Lenin cháu không thấy ông ta có gì là phản đối hay sáng tạo hơn Marx cả mà chỉ vận dụng vào trong hoàn cảnh nước Nga thôi. Còn bác Vũ Quang Việt cháu có thể khẳng định một điều rằng 99% chưa bao giờ bác đọc nghiêm chỉnh tác phẩm Tư Bản luận của Marx cả, thế nên bác mới có những nhầm lẫn giống như tác giả. Cháu thừa nhận bác có thể là nhà thống kê số 1 Việt Nam nhưng có lẽ trình độ bác chưa đủ vượt qua dược 1 góc Marx đâu. Dù muốn hay không thì bác vẫn nên thừa nhân một điều việc Marx chỉ ra khủng hoảng kinh tế là bạn đường của chủ nghĩa tư bản nên dù sau hàng trăm năm phát triển thì khủng hoảng vẫn diễn ra đó thôi như một quy luật bất biến. Để kiểm chứng lời cháu nói đúng hay không cháu nghĩ bác nên dành ra ít nhất 1 ngày chỉ cần đọc đủ 10 trang trong bộ sách Tư bản thôi (đọc nhiều hơn không tốt vì chỉ tư duy trong 10 trang thôi đã mệt, cháu đã từng đọc rồi). Bác thử xem liệu bác có thể hiểu được bao nhiêu ý Marx viết trong đó, lý thuyết của Marx là rất khó, có thể đây là một cơ hội tốt để bác tự xem lại lý thuyết của chính mình và có khi học được thêm phương pháp thống kê mới từ Marx vì bản thân Marx cúng là một người thống kê rất giỏi. Cháu chỉ khuyên thế thôi, tin hay không là tùy bác nhưng có lẽ bác nên đọc thì mới biết được kiến thức của ta nhỏ bé thế nào như con ếch ngồi dưới đáy giếng đó bác à.

    Hà Nội ngày 1 tháng 6 năm 2010.
    Trích từ một người từng tự cho mình giỏi hơn mà phê phán Marx.

    Marx triết gia, Marx kinh tế gia, Marx nhà cách mạng, Marx thời trẻ, Marx lúc già v.v... là những con người khác nhau của cùng một ông Marx đích thực, và mấy vị Kornai, VQV, LP đang bàn về mấy ông Marx này, dựa trên các trước tác của chính Marx, chứ không phải nghe hơi nồi chõ ở đâu đâu. Chẳng ai dám bảo là mình hiểu Marx hoàn toàn, hơn nữa mỗi người có thể hiểu theo cách riêng của mình. Nhưng dù thế nào thì trước hết vẫn cứ phải đọc xem ông Marx đích thực đó viết gì cái đã, rồi muốn bàn gì thì bàn. Cũng như muốn luận về Khổng tử thì phải ngó qua Luận ngữ với lại ngũ Kinh chứ nhỉ!
    Bác Phu không chịu đọc Marx,thì tham gia vào đây thế nào được! Giả dụ ai đó chả biết cụ Khổng nói gì, nhưng lại cứ xưng xưng rằng Khổng giáo là thứ rác rưởi, vì thấy xã hội Việt Nam với lại Trung Quốc rất chi là lạc hậu, cổ hủ "do áp dụng Khổng giáo", liệu bác Phu sẽ nói gì?
    Về chuyện hình nộm thì thế này bác tqvn ạ. Hiện thực của các nước mang danh XHCN có thể khiến người ta hiểu sai học thuyết về CNXH của Marx. Ở đây ta có thể tạm coi như các nước mang danh XHCN đã tạo ra hình nộm đó, và nhồi vào đầu óc dân chúng, trong đó có bác Phu nhà ta. Nhưng học thuyết về CNXH mới chỉ là một bộ phận trong hệ thống học thuyết của Marx. Bác Phu phê phán tuốt: cả kinh tế chính trị, lẫn triết học marxist, lẫn CNXH. Những phê phán của bác Phu liên quan đến kinh tế học và triết học marxist thì rõ là do bác dựa trên những hiểu biết sai bét nhè của mình. Ví dụ, Marx nghiên cứu nền kinh tế TBCN, chứ hầu như không viết gì về kinh tế XHCN, nên không thể nói rằng các nước XHCN đã tạo ra hình nộm để bác Phu tấn công được. Cho nên người ta mới nói là bác Phu, cũng như vô số người khác, tự dựng lên người rơm để đả kích.

    Khách viết:
    Dù rất kính trọng tinh thần đấu tranh chống cường quyền của Bác Hà Sĩ Phu, nhưng vẫn phải nói rằng, bác Phu có hiểu biết gì về Marx đâu mà tham gia vào đây. Bản thân BBT "Diễn đàn" khi giới thiệu bài của bác ấy cũng phải nghi ngờ về chuyện bác có đọc Marx hay không...

    Lúc trước bác ấy cứ tưởng mình hiểu CN Mác ghê lắm, phân tích phê phán linh tinh cả. Đến lúc bị người ta chỉ ra rằng bác chả hiểu gì sất, toàn đánh vào hình nộm do tự bác tưởng tượng ra, thì bác tìm cách chống chế rằng có hai ông Mác này nọ, xem buồn cười chết đi được. Phải như Kornai ấy chứ, có đọc, nghiên cứu đàng hoàng.

    Mấy vị trên đây nói về Marx với tư cách nhà kinh tế học, triết gia, nhà cách mạng. Đó chỉ là một cách phân biệt mang tính ước lệ, vì thực ra 3 con người đó không thể tách rời - không có kinh tế học marxist nếu không có triết học marxist và ngược lại, không có triết học marxist nếu không có kinh tế học marxist; và không thể có nhà cách mạng K. Marx nếu không có hai cái trên. Nhưng đó là họ nói về những con người khác nhau của cùng một ông Marx thực sự. Còn bác Hà Sĩ Phu hoàn toàn không biết ông Marx đó, chỉ dựng nên một hình rơm rồi gọi là Mác. Cái hình rơm đó sao có thể nhập nhèm với những con người khác nhau của ông Marx thực kia được! Cái hình rơm đó đâu phải là Marx - người cải tạo thế giới! Bác Phu tấn công cái hình rơm, lại cứ tưởng mình tấn công Marx - người cải tạo thế giới, thật chán quá đi.
    Bác Hà Sĩ Phu đã không hiểu điều đó, lại còn tưởng rằng cái ý tưởng về hai ông Mác của mình hay ho lắm.

    Kép Tư Bền

    Xét cho cùng, ai là người hiểu Mác hả bác Kép? Bác Kép chăng (j/k :D)

    Ngay cả Mác, lúc viết thế này, lúc viết thế kia, Mác tuổi trẻ và Mác tuổi già cũng chẳng thống nhất được với nhau. Nói có 2 ông Mác là còn ít :D

    Về ông Mác hình rơm: Thực ra cụ Phu không tạo ra ông Mác hình rơm đó! Khi cụ Phu viết những lời phê phán ông Mác hình rơm thì ông ta đã hiện hữu trên nhiều quốc gia, trong đó có cả Việt Nam, được vài chục năm rồi. Bác trách cụ Phu vậy có hơi quá đáng chăng?

    tqvn2004

    Dù rất kính trọng tinh thần đấu tranh chống cường quyền của Bác Hà Sĩ Phu, nhưng vẫn phải nói rằng, bác Phu có hiểu biết gì về Marx đâu mà tham gia vào đây. Bản thân BBT "Diễn đàn" khi giới thiệu bài của bác ấy cũng phải nghi ngờ về chuyện bác có đọc Marx hay không...

    Lúc trước bác ấy cứ tưởng mình hiểu CN Mác ghê lắm, phân tích phê phán linh tinh cả. Đến lúc bị người ta chỉ ra rằng bác chả hiểu gì sất, toàn đánh vào hình nộm do tự bác tưởng tượng ra, thì bác tìm cách chống chế rằng có hai ông Mác này nọ, xem buồn cười chết đi được. Phải như Kornai ấy chứ, có đọc, nghiên cứu đàng hoàng.

    Mấy vị trên đây nói về Marx với tư cách nhà kinh tế học, triết gia, nhà cách mạng. Đó chỉ là một cách phân biệt mang tính ước lệ, vì thực ra 3 con người đó không thể tách rời - không có kinh tế học marxist nếu không có triết học marxist và ngược lại, không có triết học marxist nếu không có kinh tế học marxist; và không thể có nhà cách mạng K. Marx nếu không có hai cái trên. Nhưng đó là họ nói về những con người khác nhau của cùng một ông Marx thực sự. Còn bác Hà Sĩ Phu hoàn toàn không biết ông Marx đó, chỉ dựng nên một hình rơm rồi gọi là Mác. Cái hình rơm đó sao có thể nhập nhèm với những con người khác nhau của ông Marx thực kia được! Cái hình rơm đó đâu phải là Marx - người cải tạo thế giới! Bác Phu tấn công cái hình rơm, lại cứ tưởng mình tấn công Marx - người cải tạo thế giới, thật chán quá đi.
    Bác Hà Sĩ Phu đã không hiểu điều đó, lại còn tưởng rằng cái ý tưởng về hai ông Mác của mình hay ho lắm.

    Kép Tư Bền

    Có bức thư này do bác Hà Sĩ Phu gửi tranh luận cùng Lữ Phương, Vũ Quang Việt, xin chia sẻ cùng độc giả Dân Luận:

    Kính gủi các anh Nguyễn Quang A, Vũ Quang Việt, Lữ Phương cùng các quý Anh Chị (quan tâm đến chủ đề Karl Marx)

    Tôi nhận thấy điểm chung trong bài của Kornai và trong ý kiến của tất cả Anh Chị là Có 2 ông Marx:

    - Một ông Marx triết học và nghiên cứu Kinh tế học mà anh Lữ Phương gọi là “Marx đích thực”.

    - Một ông Marx mà anh Lữ Phương chỉ coi là hình nộm của Marx.

    Nhưng chính ông “hình nộm” này mới lôi cuốn Kornai cùng hàng triệu con người và gây ra mọi hiệu ứng xã hội (Những người theo trào lưu Marxisme hầu hết không hiểu kỹ hoặc không quan tâm đến ông “Marx đích thực”). Ông “Marx hình nộm” này thường được gọi là Mác-Lê, Mác hiện thực, Mác chính trị, Mác chủ nghĩa… Một ông Marx “giải thích thế giới”, một ông Marx “cải tạo thế giới” nên là anh em sinh đôi không thể tách rời. Nhưng chính ông “Marx hình nộm” mới có hoạt động thực tế nên mọi người bình thường (không phải triết gia) mới cần thảo luận với “ông ta”, trong khi các nhà triết học thì lại nói đến “Marx đích thực”. Tôi tin rằng nếu tách được 2 việc này ra thì ý kiến mọi người dễ gần gụi nhau hơn, chẳng ai dám phủ nhận sạch trơn ông Marx thứ nhất khả kính, còn ông Marx thứ hai thì xin ông lui về tủ kính, nhập vào với ông thứ nhất để chúng tôi tham khảo và kính trọng, nhưng “kính nhi viễn chi” thôi.

    Các Anh Chị quan tâm đến ý kiến này xin mời đọc bài ngắn dưới dưới đây trên talawas:

    Chuyện Hai Ông Mác

    http://www.talawas.org/talaDB/suche.php?res=10216&rb

    hoặc trên trang Diễn Đàn:

    http://www.diendan.org/thay-tren-mang/ha-si-phu-chuyen-hai-ong-mac/

    Hà Sĩ Phu