Bình luận kinh tế cuối tuần: Thăng trầm của dầu hỏa

  • Bởi martianmobile
    06/04/2009
    0 phản hồi

    Trong những tháng gần đây, khi mọi người ai cũng lo sợ cho cuộc khủng hoảng kinh tế. Dầu đã mất đi yếu tố quan trọng của nó và không còn là sự kiện hàng đầu trong đời sống kinh tế như trước. Ngay cả The FED cũng còn lợi dụng nó để tìm cách gia tăng chi tiêu ngân sách. Nhưng nếu thế giới giải quyết được bài học kinh tế, chúng ta sẽ phải lo sợ ảnh hưởng của dầu một cách mạnh mẽ vào đời sống thực tế hơn bao giờ hết. Nó sẽ là nguyên nhân của một cuộc khủng hoảng mới: Khủng hoảng nhiên liệu!

    Không một ai có thể tưởng tượng được là chỉ trong vòng 6 tháng từ tháng 7/2008 đến tháng 12/2008 giá dầu từ điểm cao nhất là $147.90 một barrel có thể rơi xuống thấp nhất là $35.13. Và cũng cùng thời gian này chúng ta chứng kiến một thời kỳ khủng hoảng kinh tế tài chánh khốc liệt nhất trong lịch sử về kinh tế.

    Đứng bên trên những gì xẩy gần đây để có thể so sánh về sự liên hệ giữa giá cả của nguyên liệu về năng lượng và kỹ nghệ tài chánh thì rõ ràng giá dầu nhẩy vọt đã biến mất một khi kinh tế thế giới đi vào thời kỳ suy thoái, và nhu cầu về dầu không còn nữa hay ít đi. Lúc trước khi giá dầu còn cao, các quốc gia trong tổ chức OPEC đã không biết bảo nhau để tự kiềm chế cho giá dầu được quân bình với mức phải chăng thì khi giá dầu tuột xuống như hiện nay, OPEC cũng chỉ vì có lòng tham đã tiếp tục theo con đường kinh tế cổ điển là cắt giảm số lượng cung cấp dầu trên thị trường thế giới để hy vọng giá dầu sẽ lên cao để bù đắp cho những chi tiêu xa xỉ. Điều này sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến họ trong tương lai khi toàn thế giới sẽ chuyển hướng dùng năng lượng xanh để thay thế dầu.

    Nhìn kỹ lại thì giá dầu, tương tự với giá cả của các nguyên liệu khác, đều có xu hướng lên xuống theo những thời điểm của chu kỳ kinh tế. Khi kinh tế đi xuống, con người lập tức đáp ứng với nhu cầu hằng ngày và thông thường cắt giảm nhu cầu xăng dầu là việc đầu tiên trong ngân sách của chính phủ và cá nhân. Về phía bên các công ty khai thác và cung cấp dầu thì trong thời kỳ nhu cầu đòi hỏi, họ sẽ gia tăng sản xuất số lượng và giá dầu sẽ phải lên cao. Sau một thời gian, với định luật tự nhiên về kinh tế, bên người tiêu thụ và bên người sản xuất sẽ phải ổn định không những về giá cả mà còn về số lượng sản xuất. Bất kỳ một sự thiếu quân bằng nào cũng có thể sẽ xẩy ra tình trạng xấu cho thị trường. Hai điển hình dẫn chứng là trong thập niên 80s giá dầu tuột xuống thê thảm có lúc còn có dưới $9.00 một barrel khi dân chúng Âu Châu và Hoa Kỳ đã sợ hãi và không dám hoang phí tiêu dùng dầu sau khi nước họ bị các quốc gia Arab và Iran cấm vận dầu hỏa trong thập niên 70s trước đó. Và biến cố ngược lại xẩy ra gần đây khi nhu cầu thế giới đòi hỏi dầu lên quá cao hơn khả năng cung cấp. Kết quả là giá dầu đã lên cao nhất trong lịch sử. Do đó, chúng ta sẽ không nên ngạc nhiên khi nhìn thấy giá dầu nhẩy từ cực cao xuống cực thấp trong một thời gian ngắn, phần lớn do tâm lý lo sợ hay tham lam của con người.

    Không phải sản phẩm dầu ở đâu cũng tương tự giống nhau. Chúng ta phải biết là phẩm lượng dầu khai thác được tại Trung Đông sẽ khác với dầu lấy được tại Nga, Phi Châu, Venezuela, Malaysia, Hoa Kỳ, hay North-Sea. Do đó giá thành sẽ khác nhau. Có những nơi chỉ tốn $10 là có thể lấy được một barrel dầu ra khỏi lòng đất nhưng có nhiều nơi khác sẽ phải tốn $50, $70 hay đôi khi ngay cả hơn $100 cho một barrel.

    Thật khó lòng cho các nước sản xuất dầu biết được giá nào là giá hợp lý để bán so với giá dầu quốc tế. Trong quá khứ các quốc gia và tổ chức buôn bán và cung cấp dầu đã phải gặp nhau thường xuyên để giải quyết cho việc ấn định giá dầu. Hai giá dầu được dùng một các phổ thông hiện nay là giá dầu thô NYMEX WTI và ICE Brent. Do đó nếu muốn biết giá cả chính xác của nó, các người đầu tư phải biết rõ là mình dùng loại dầu nào để mua bán.


    Cả thế giới luôn theo sát giá dầu. - Ảnh abcnews

    Những yếu tố phụ thuộc nhưng ảnh hưởng rất lớn cho giá dầu thô là những tin đồn và hành động đầu cơ của những người mua bán trên thị trương chứng khoán và các quốc gia bán dầu thô. Rõ ràng được thấy rõ là trong những năm trước đây là gía dầu đã đi lên một cách không thể hiểu được điển hình là năm 2007 giá dầu đang ở mức trung bình khoảng $51.00 một barrel lên $147.00 một barrel năm 2008. Nhìn vào dữ kiện này, nhiều người trong chúng ta tự hỏi và so sánh là không lẽ dân số toàn thể giới gia tăng một cách đột ngột gấp 3 lần hay nhu cầu của con người đòi hỏi hơn 300% để có thể giải thích tại sao nó có thể lên một cách mau chóng như vậy. Tương tự như vậy nhưng ngược lại là dân số thế giới biến mất đi 5 lần hay nhu cầu con người mất đi 500% mà trong chỉ có khoảng 6 tháng giá dầu có thể xuống từ $147.00 một barrel đến $35.00. Không cần phải giải thích, chúng ta cũng biết là tin đồn và đầu cơ đã ảnh hưởng ít nhiều vào giá dầu.

    Lòng tham của con người đương nhiên là không bao giờ từ bỏ bất kỳ một cơ hội để làm giầu. Nhưng phần lớn những động cơ cố ý hay bất cẩn của chính phủ đã làm cho mức độ này gia tăng một cách đáng kể. Nhiều kinh tế gia đã "quả quyết" là chính phủ Hoa Kỳ trong thời gian sửa chữa đạo luật để tránh kẽ hở Enron "Enron loophole" đã cho phép buôn bán "energy futures" không bị kiểm soát bởi Commodity Futures Trading Commission. Bởi vậy sau khi đạo luật này được ban ra thì chúng ta thấy mức độ mua bán "energy futures" của các hedge fund và pension funds về nguyên liệu đã gia tăng một cách quan ngại. Từ $13 tỉ dollars trong năm 2003 (thời kỳ trước khi có đạo luật này ban hành) đã tăng tới $250 tỉ dollars trong năm 2008.

    Lịch sử của nó chưa hề bao giờ được đối xử tự do, nó luôn bị ảnh hưởng của các cường quốc trong đó các quốc gia nhỏ bé đều phải lệ thuộc vào các nước lớn để có thể giữ được tài nguyên quý báu này.

    Mặc dù qua nhiều cuộc điều trần tại Quốc Hội Hoa Kỳ, về vấn đề quan ngại cho sự kiên là có thể có những sự việc lũng đoạn đầu tư, cơ quan đặc trách nhóm Interagency Task Force của Quốc Hội đã có những bản tường trình sơ khởi sau nhiều cuộc điều tra. Theo họ là đã không có hay rất ít ảnh hưởng lớn của các vụ tích trữ đầu cơ hay tin đồn làm giá cả dầu đi lên trong những năm gần đây. Nguyên nhân chính tạo ra sự kiện này là chỉ vì kinh tế thế giới đã tăng trưởng rất mạnh trong thời gian đó (trước khi tình trạng kinh tế suy thoái hiện nay) như Trung Quốc, Ấn Độ hay ngay cả những nước bắt đầu phát triển như Việt Nam đã đòi hỏi dầu thô rất nhiều. Trong khi đó các nước sản xuất dầu đã không kịp đáp ứng một cách thích hợp vì nhiều nguyên nhân trong đó kể cả thiếu bảo trì, vận hành; không đủ tăng cường kỹ thuật mới thích ứng trong thời kỳ giá dầu còn rẻ từ việc tìm kiếm túi dầu cho đến giàn khoan dầu, kiểm soát, vận chuyển, lọc dầu và phân phối tới tay người tiêu thụ.

    Dầu cũng là một vũ khí mà nếu biết sử dụng khéo léo cũng là một mang lại lợi ích cho chính họ. Nhiều người trong chúng ta không để ý là The FED đã theo giõi giá dầu một cách rất chặt chẽ. The FED đã lợi dụng giá dầu giảm xuống cực rẻ như hiện nay để có thể in thêm tiền để thúc đẩy nền kinh tế chậm chạp của Hoa Kỳ và thể giới mà không sợ lạm phát. Đương nhiên là họ cũng quan sát chặt chẽ và có phản ứng một khi tình trạng lạm phát không kiểm soát nổi.

    Tuy nhiên, một khuyết điểm lớn của Hoa Kỳ và nhiều quốc gia lớn trên thế giới là họ không có một chính sách về năng lượng chặt chẽ. Nếu Hoa Kỳ có được một chính sách về năng lượng thì chúng ta sẽ tránh được một cuộc khủng hoảng nhiên liệu khi thế giới đi vào chu kỳ đòi hỏi về nhiều về nhiên liệu mà nhiều người đang lo sợ nó sẽ xẩy ra không xa lắm trong tương lai. Nhìn vào giá dầu có thể tiên đoán được cho một phần nào tình trạng kinh tế thế giới hiện nay mà không cần phải biết kết quả của cuộc hội đàm thượng đỉnh của 20 quốc gia giầu có nhất thế giới G20 tại London trong tuần. Sau khi đi xuống thấp nhất hồi tháng 12 năm 2008, giá dầu hiện nay đã qua khỏi điểm chống đỡ $48.50 (resistance level) và đang lấy điểm này trở thành điểm chống đỡ (support level). Có nghĩa là nếu mọi việc xẩy ra như tiên đoán thì kinh tế thế giới đã nhìn thấy đáy. Cơ hội phục hồi có lẽ còn rất dài và rất xa nhưng hy vọng là kinh tế thế giới trong sáu tháng đến một năm nữa sẽ không phải đi xuống hơn so với hiện nay. Có nhiều yếu tố hy vọng kinh tế đã xuống đáy là trong tuần các người đầu tư trên thế giới đã bắt đầu bán các khoảng đầu tư an toàn như trái phiếu chính phủ, là món đầu tư ưa thích nhất năm ngoái, chấp nhận rủi ro hơn để mua cổ phần của Thị trường Chứng Khoán và nguyên liệu như dầu, đồng. Theo họ, một khi kinh tế phục hồi thì nhu cầu về nguyên liệu sẽ cao hơn, cộng thêm yếu tố phụ khác là đồng dollar xuống giá đã làm thúc đẩy giá dầu đi lên.

    Nhìn vào những ảnh hưởng lên xuống của của giá dầu, chúng ta thấy có sự liên hệ chặt chẽ của nó với tình trạng kinh tế và chính trị toàn thế giới. Từ những tổ chức mang nặng nhiều về kinh tế sau đó chuyển biến thành một tổ chức chính trị kinh tế như OPEC hay những quốc gia sản suất dầu phi tổ chức như Nga, Trung Quốc, Hoa Kỳ cũng dần chuyển biến dùng dầu thành một tài nguyên mong muốn chiếm đoạt qua chính trị hay quân sự. Nhìn vào lịch sử của dầu, không một ai có thể nói rằng buôn bán dầu chẳng khác nào buôn bán trong một thị trường tự do. Lịch sử của nó chưa hề bao giờ được đối xử tự do, nó luôn bị ảnh hưởng của các cường quốc trong đó các quốc gia nhỏ bé đều phải lệ thuộc vào các nước lớn để có thể giữ được tài nguyên quý báu này.

    martianmobile

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi