Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tìm hiểu về dự án Bauxite Tây Nguyên

  • Bởi tqvn2004
    02/04/2009
    1 phản hồi

    Xin giới thiệu tới độc giả Dân Luận một báo cáo phân tích tương đối tổng quát về các vấn đề khi triển khai các dự án bauxite tại Tây Nguyên. Báo cáo cho thấy, dự án khai thác bauxite có nguy cơ lỗ lớn, trong khi không tạo thêm công ăn việc làm, mà ngược lại, sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới văn hóa và môi trường Tây Nguyên.
    <br /><br />
    Một dự án thua thiệt đủ bề như vậy, tại sao Chính phủ vẫn quyết tâm thực hiện?

    ... Việc cả 2 nhà máy alumina đầu tiên của Việt Nam đều sử dụng công nghệ của một công ty Trung Quốc là điều đáng lo ngại bởi những lẽ sau:

    1. Trung Quốc không phải là quốc gia có công nghệ nguồn sản xuất alumina trên thế giới.

    2. Quy trình kỹ thuật mà nhà thầu CHALIECO đang sử dụng ở các tỉnh phía Nam Trung Quốc (nơi chúng tôi đã được đi tham quan) là quy trình công nghệ sử dụng để chế biến cho loại bauxite diaspor, khác hẳn với bauxite gipsit có nguồn gốc phong hóa ở Tây Nguyên.

    3. Công nghệ thải bùn đỏ "ướt" sẽ được áp dụng tại các nhà máy alumina ở Tây Nguyên hiện nay đã không còn được sử dụng nhiều trên Thế Giới, đặc biệt là các nước phát triển do nguy cơ lớn đối với vấn đề môi trường. Hiện nay, các quốc gia (đặc biệt là các nước vùng nhiệt đới có mưa nhiều như Tây Nguyên, Việt Nam) đang chuyển dần từ công nghệ bùn đỏ "ướt" sang công nghệ "khô" bới các lý do sau: (i) Nếu thải "khô", các thành phần cỡ hạt khác nhau của bùn đỏ sẽ đông cứng lại thành chất rắn, ít nguy hại nếu bị trôi lấp. Còn "ướt" thì dung dịch bùn đỏ sẽ phân ly thành nhiều pha với các cỡ hạt khác nhau, trong đó có pha cỡ hạt siêu nhỏ gồm các kim loại nặng độc hại sẽ ngấm xuống đất, còn các pha cỡ hạt lớn lại không thể liên kết lại với nhau khi gặp mưa rất nguy hiểm, dễ bị trôi lấp; (ii) với công nghệ ướt, các đập của hồ bùn đỏ (cao tới 25m, dài 282m, nằm trên độ cao 700-800m so với mặt nước biển) sẽ có nguy cơ bị vỡ nhiều hơn bởi giống như các đập hồ thủy điện, các đập này phải chịu áp lực do áp lực thủy tĩnh của bùn đỏ ướt tạo ra.

    4. Việc lựa chọn công nghệ cho cả 2 nhà máy alumina đầu tiên của Việt Nam đều do một nhà thầu của Trung Quốc có thể giúp chủ đầu tư giảm chi phí nhưng có thể đó lại không phải là giải pháp tối ưu và khôn ngoan nhất, đặc biệt khi chúng ta chưa có hiểu biết về công nghệ và khi mà các công nghệ của Trung Quốc chưa được đánh giá cao, dẫn đến mức độ rủi ro và phụ thuộc rất cao...

    ... Hiệu quả kinh tế đã được tính toán của hai nhà máy bước đầu đang được khởi công, nếu hạch toán đầy đủ sẽ có nguy cơ thua lỗ lớn về mặt tài chính... Với công suất hai nhà máy là 1,2 triệu tấn / năm, mỗi năm tập đoàn Than Khoáng Sản sẽ phải bù lỗ cho 2 nhà máy này từ 60-120 triệu USD...

    ... Quá trình khai thác bauxite sẽ chiếm dụng một diện tích đất rất lớn, nhưng hiệu quả về tạo công ăn việc làm lại không cao. Dự án Tân Rai chiếm diện tích đất tới 4200 héc ta, nhưng chỉ tạo công ăn việc làm cho 1668 lao động. Như vậy, bình quân các dự án bauxite cần 2,5 héc ta đất để tạo 1 việc làm cho người đã được đào tạo. Trong khi đó, 1 héc ta đất dùng để phát triển cây công nghiệp sẽ có thể đáp ứng việc làm cho 5 người mà không cần trải qua các chương trình đào tạo quá phức tạp. Ngoài ra, cần phải đặt vấn đề rằng ai sẽ là người được tạo công ăn việc làm tại các nhà máy, công trường của dự án alumina ở thời điểm hiện tại và trong tương lai?...

    ________________________________

    Tải báo cáo xuống tại địa chỉ sau:

    Chú ý: Hiện báo cáo vẫn ở dạng Bản Thảo, do đó trang Viet-Studies.org đã tạm thời gỡ nó xuống. Nếu bạn quan tâm tới bản thảo này thì có thể download bằng liên kết dưới đây:

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1 phản hồi

    Khai thác bô xít ở Tây Nguyên: không có hiệu quả kinh tế

    ... Các nhà khoa học dự báo rằng hai dự án khai thác bô xít ở Tân Rai và Nhân Cơ nhiều khả năng không có hiệu quả về mặt kinh tế. Sau khi cử đoàn chuyên gia đi khảo sát tất cả các mỏ bô xít ở Tây Nguyên, địa điểm các nhà máy alumin Tân Rai và Nhân Cơ, VUSTA đã kết luận rằng hai dự án trên khó khả thi. Theo tính toán của VUSTA, những nguyên nhân chính bao gồm công suất không đủ để có lãi, cước vận tải bằng ô tô ra cảng quá cao, giá thành sản xuất alumin quá cao so với giá thành trên thế giới…

    Ngoài ra để cung cấp nước cho dự án Tân Rai, tập đoàn Than – khoáng sản dự định xây hồ Cái Bảng. Nhưng hồ nước với lượng nước trữ là 108,7 triệu m3/năm, sẽ lại gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước chính của thuỷ điện Hàm Thuận – Đa Mi, và hồ Trị An.

    Việc tập đoàn Than – khoáng sản ký hợp đồng EPC (chìa khoá trao tay) với nhà thầu Chalieco (Trung Quốc) đã gặp sự phản ứng dữ dội từ các nhà khoa học thuộc VUSTA. Với tổng số tiền bỏ ra là gần 1 tỉ USD cho hai nhà máy, phía chủ đầu tư Việt Nam hoàn toàn phải đứng ngoài hàng rào, mặc cho nhà thầu Trung Quốc tự do trong việc chọn thiết bị.

    VUSTA cho rằng Việt Nam vẫn chưa đủ năng lực, nguồn lực và kinh nghiệm để thực hiện điều này. Hơn nữa, theo VUSTA, chỉ đến khi trở thành một nước công nghiệp, Việt Nam mới có nhu cầu thực sự lớn về nhôm.