Bình luận kinh tế cuối tuần: Qatar và Qatar Petroleum

  • Bởi martianmobile
    29/03/2009
    0 phản hồi

    martianmobile

    <em>
    Qatar/Doha có lẽ là thành phố mà tôi sống nhiều hơn ngoài Houston. Mặc dầu không quen với xã hội mà trong đó tôn giáo nắm phần quan trọng trong đời sống tại các quốc gia theo đạo Hồi, nhưng có lẽ đi đi về về riết đâm ra quen. Một số thói quen của Tây Phương đã bị gò bó tại đây nhưng nếu sống trong các hotel hay khu vực riêng của Tây Phương tại Qatar và ngay cả Arab Saudi thì những điều cấm đoán đã không có hoặc nới lỏng. Những kẻ vô tôn giáo "infidel" đã hoàn toàn không có hay biến mất trong xã hội này. Nhưng đằng sau những vila đẹp đẽ giữa sa mạc, người đàn ông Hồi giáo giầu có và đầy quyền hành có thể có nhiều vợ đã biến mất trong những ngày cuối tuần để sang những thành phố lộng lẫy như Bahrain hay Abu Dabi để hưởng thụ với đàn bà và uống rượu. Để bảo vệ các quốc gia nhỏ bé và giầu có này là những căn cứ quân sự airbase và trại lính Hoa Kỳ to lớn nằm sâu trong sa mạc và đương nhiên là không một ai được đến gần.
    </em>

    Đầu tư vào thời gian hiện nay là cả là một vấn đề. Nếu bỏ tiền vào cổ phần của các công ty trong Thị Trường Chứng Khoán thì Dow Jones lỗ -12% tính từ đầu năm đến giờ. Ngay cả đầu tư về trái phiếu, mặc dầu không lỗ nhưng trị giá của nó đã xuống -4% và đồng dollar đi xuống mạnh sau khi The FED bỏ ra một ngàn tỉ dollar trong tháng này để mua Treasury bond. Các người đầu tư nhỏ đã như vậy thế thì các quốc gia sẽ suy nghĩ về kinh tế của họ ra sao?

    Thứ năm và thứ sáu giá dầu xuống mạnh kéo theo vào đó là giá dầu khí xuống một con số kỷ lục. Hiện nay giá dầu khí xuống tới một con số thấp nhất cho với 7 năm qua. Sự xuống giá bất thình lình của dầu và dầu khí vẫn chưa thay đổi của chiều hướng (Trend) của giá dầu sau khi bị rơi xuống $35.00 một barrel hồi tháng 12 năm 2008. Nhưng đây là một lo ngại lớn của nhiều nước sản xuất dầu và Qatar là một nước rất quan trọng trong kỹ nghệ dầu khí trên thế giới.

    Trước khi kiếm được dầu, kinh tế của vùng Qatari sống được nhờ đánh cá và ngọc trai. Đến khi Nhật Bản trở thành "Văn Hóa của ngọc trai" trong thời kỳ 1920s đến 1930s thì kinh tế ngọc trai của Qatar từ từ yếu đi và gần như không còn ảnh hưởng trên thế giới ngày nay nữa. May mắn cho Qatar là dầu được khám phá trong những năm của thập niên 1940s đã làm hoàn toàn thay đổi kinh tế của nước này. Với chế độ vương quốc và quốc gia có dân số thật thấp khoảng 900,000 người trong đó người dân Qatar chỉ khoảng 25% và công dân của các quốc gia khác chiếm phần còn lại. Đông nhất là công dân của các nước Nam Á như Ấn Độ, Pakistanis, Iranians, và Philippines. Chỉ có người dân Qatari được hưởng lợi công dân thực thụ tại đây như sở hữu nhà cửa, ký giấy tờ hợp đồng, đảm bảo về mọi sự việc liên quan với pháp luật hàng ngày như về giao thông buôn bán mà công dân các nước khác đến Qatar đều không có.

    Nói đến Qatar mà không đề cập đến công ty Qatar Petroleum là một sự thiếu sót lớn bởi vì với dân số người Qatari rất thấp và được bảo trợ bởi chính phủ Qatar họ trở thành quốc gia giầu có lớn thứ hai trên thế giới so sánh về GDP phần lớn đều qua lợi tức của Qatar Petroleum. Nguồn lợi tức chính của nước Qatar là dầu khí. Trong khi xuất cảng về dầu là 15 tỉ barrels thì Qatar Petroleum có dự trữ khoảng 800 ngàn tỉ cubic feet (23,000 km3) (1 ngàn tỉ cubic foot thì vào khoảng 80 triệu barrels (13,000,000 m3) dầu khí). Số lượng dầu khí của Qatar gần như đứng đầu thế giới, nhiều người đã so sánh là Qatar chẳng khác nào như Saudi Arabia về dầu khí. Về cả hai số lượng dầu và dầu khí thì Qatar đứng hàng thứ ba trên thế giới.

    Công ty Qatar Petroleum là một công ty quốc doanh của chính phủ. Họ có trụ sở chính tại thủ đô Doha và chuyên hoạt động về khai phá, sản xuất, loc dầu và dầu khí, chuyên chở và dự trữ trên toàn quốc và giao dich với thế giới. Hiện nay chủ tịch công ty Qatar Petroleum là Abdullah Bin Hamad Al-Attiyah và cũng là Phó Thủ Tướng cộng thêm chức vụ Bộ Trưởng bộ Năng Lượng và Kỹ Nghệ. Do đó mọi quyết định nào về chiều hướng, kiểm soát, kế hoạch của công ty đều phải phù hợp với chính sách của chính phủ Qatar.

    Theo truyền thuyết xa xưa thì Quốc Vương Saudi cho người con rể bán đảo Qatar để cai trị. Khi Đế quốc Ottoman của Thổ Nhĩ Kỳ sụp đổ sau hàng trăm năm cai trị vùng biển Địa Trung Hải cho đến vịnh Ba Tư từ năm 1299 đến 1923 (sau Thế Chiến Thứ Nhất), thì Qatar rơi vào vùng ảnh hưởng của đế quốc Anh và khi mỏ dầu đầu tiên được khám phá trong đất liền thì Qatar nhượng bản quyền cho công ty Anh hồi đó là công ty the Anglo-Persian Oil Company (APOC). Sau đó công ty APOC này đẻ ra công ty con là Petroleum Development (Qatar) Ltd. (PDL) chuyên về vùng dầu hỏa tại nước này. Sau đó PDL đổi tên là Qatar Petroleum Company (QPC).

    Giếng dầu đầu tiên được khoan là tại Dukhan, từ thủ đô Doha lái xe về hướng tây bắc trên đường đi về biên giới qua Arab Saudi khoảng gần 2 tiếng lái xe qua sa mạc, năm 1939. Đệ Nhị Thế Chiến đã làm trì trệ về sản suất của giếng dầu tại Dukhan cho đến năm 1949 thì mới thực sự xuất cảng. Ngày nay thì giếng dầu này đã cạn đi và đang có dự tính là sẽ đóng lại vì không còn lợi ích về kinh tế nữa với giá dầu đi xuống hiện nay.

    Vì không đủ kỹ thuật khai thác tại ngoài khơi, Qatar Petroleum đã nhượng quyền khai thác cho 2 công ty Hoa Kỳ là Superior Oil Company và the Central Mining & Investment Co năm 1949. Tương tự như vậy năm 1952 công ty Shell Company-Qatar (SCQ) của Hòa Lan đã được nắm toàn quyền khai thác hầu hết các vùng ngoài khơi Qatar. Những thập niên kế tiếp là kết quả thành công của sự tìm kiếm dầu được thành lập trước đó với những cánh đồng dầu ngoài khơi như Idd Al-Shargi và Maydan Mahzam tìm được năm 1960, cánh đồng Bul Hanine lớn nhất từ trước được khám phá năm 1970. Công ty Qatar Petroleum được chính thức tổ chức và hoạt động sau khi chính quyền Qatar quyết định quốc hữu hóa các công ty dầu và dầu khí của ngoại quốc năm 1974. Với khởi sự là lấy 25% của 2 công ty khai thác dầu trên đất liền là QPC và công ty khai thác dầu ngoài khơi là SCQ. Từ từ chính phủ Qatar tăng phần trăm làm chủ và cho đến năm 1976 thì công ty nhà nước Qatar Petroleum nắm hết toàn quyền làm chủ cho đến nay và các công ty ngoại quốc chỉ là công ty có khế ước với công ty Qatar Petroleum.

    Tuy nhiên với dầu và dầu khí ngày càng khó tìm và tài nguyên thì lại nằm rất sâu trong lòng đất. Các kỹ thuật khai thác sơ khởi không còn có thể áp dụng cho tình cảnh hiện nay được nữa, Qatar Petroleum đã phải hợp tác chặt chẽ với các công ty Tây Phương và Hoa Kỳ để có thể khoan, khai thác được các mỏ dầu nằm rất sâu trong lòng đất. Mặc dầu chính phủ Qatar đã hỗ trợ cho công dân mình được du học để phát triển trí tuệ, nước Qatar nói chung và công ty Qatar Petroleum đã không có những chuyên viên người Qatar có đủ tài năng quản trị và hoạt động kỹ thuật. Cùng lúc kêu gọi hợp tác với các hãng dầu chuyên môn, Qatar đã phải nhập cảng lao động từ các nơi trên thế giới để giúp họ phát triển kinh tế nhất là các nước có nhiều tay nghề cao và những lao động rẻ tiền có một nguồn gốc chung về tôn giáo là đạo Hồi Giáo, để giúp đỡ công dân Qatar ngày càng trở nên lười biếng một khi quốc gia họ đã trở nên giầu có.


    Giá dầu và ga sau cuộc khủng hoảng - Ảnh cartoonstock

    Kinh tế thế giới trở nên ngày càng phức tạp hơn. Chính phủ Hoa Kỳ và Tây phương vừa tường trình về nhu cầu đòi hỏi về dầu tiếp tục đi xuống trong tuần rồi, tại Hoa Kỳ năng lượng dự trữ đã gia tăng một cách nghiêm trọng. Điều này nói lên là nhu cầu đòi hỏi về dầu sẽ tiếp tục đi xuống mặc dầu gía dầu đã xuống đáy cách đây 3 tháng không một ai tại Trung Đông mong muốn nhìn thấy nó đi xuống một lần nữa. Và đây là một điều Qatar Petroleum rất lo ngại, từ hôm giá dầu xuống đáy và được đi lên chỉ vì do đồng dollar đẩy giá dầu đắt lên. Và như ai cũng biết là đồng dollar hiện nay rất dao động bởi vì nó đã được chúng minh là chỉ trong hai ngày thứ Năm và thứ Sáu gía dầu khí đã mất đi gần 10%.

    Các chuyên viên trao đổi trên Thị Trường nguyên liệu tiên đoán là giá dầu khí thường phản ứng trung thực về nhu cầu năng lượng hơn là dầu. Giá dầu khí bị đi xuống mạnh mẽ như trong tuần này có thể sẽ phải làm cho giá dầu phải đi xuống trong tuần tới. Nhìn kỹ vào những bảng tường trình của Cambridge Energy Research Associates cho biết là giá dầu hiện nay đã nhìn thấy đòi hỏi về dầu tuột xuống. Có thể là nhu cầu về dầu chỉ còn là 14.5 triệu barrels sẽ cần trong một ngày từ nay (năm 2009) đến 2014 và nếu đúng như vậy thì dầu hiện nay sẽ thặng dư 7.6 triệu thùng barrels dầu mỗi ngày vì dư sản suất.

    Tổ chức OPEC mà Qatar là một thành viên quan trọng đã liên tiếp cắt số lượng để quân bình giá cả. Gần đây tổ chức này đã hứa hẹn là sẽ cắt thêm 4.2 triệu barrels một ngày. Kiểm chứng lại coi có sự ăn gian của các quốc gia trong OPEC, theo bản tường trình của các hãng chuyên chở siêu tầu dầu (supertankers) thì thực sự xuất cảng dầu từ các quốc gia hội viên đã đi xuống thật sự. Đây là chỉ số đi xuống thấp nhất từ tháng 6/2003 theo các nhà phân tích của Addison Armstrong.

    Trong viễn ảnh thế giới về kinh tế, hiện nay các nước đều mong đợi Hoa Kỳ vượt qua khỏi tình trạng tồi tệ kinh tế để các quốc gia này có thể hưởng được lợi gián tiếp từ nó. Một khi kinh tế thế giới chuyển mình đi lên, Qatar hy vọng họ sẽ có cơ hội tiếp tục bán dầu để quân bình cho ngân sách chi tiêu của mình. Với giá dầu khí đi xuống tuần qua, và cùng lúc giá xăng tại Hoa Kỳ tiếp tục đi lên 1.7% trong tuần rồi theo bản tường trình của hội AAA, Wright Express and Oil Price Information Service vì các nhà máy lọc dầu tiếp tục đóng cửa để bảo trì và thay đổi độ xăng cho mùa hè. Thì tâm lý của người dân của các quốc gia tiêu thụ dầu này lại tiếp tục cắt giảm nhu cầu về năng lượng. Qatar một lần nữa trên ngã ba đường phân vân về những kế hoạch lâu dài và ngắn hạn cho lộ trình phát triển kinh tế của họ. Họ đã bị thử thách trong quá khứ, Qatar hy vọng họ sẽ đi qua khỏi tình trạng ngặt nghèo hiện nay. Không một ai biết được, nhưng đường xá tại Doha hôm nay vẫn đông đúc, các công trường vẫn hoạt động nhưng một số lao động nước ngoài đã phải về nước vì công ăn việc làm đã ít đi. Những triệu chứng lo âu đã bắt đầu thấy trên mặt những người ngọai quốc sống tại đây để quản trị và điều hành nước Qatar. Ai cũng hy vọng may mắn sẽ đến với họ và tôi nghĩ chính quyền Qatar cũng hy vọng điều này...

    Have a good day from Doha.
    (إن شاء الله) "God willing"

    martianmobile

    Chủ đề: Kinh tế

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi