Nợ của Mĩ đang đe dọa các quốc gia nghèo

  • Bởi Billy
    15/03/2009
    0 phản hồi

    Mounting US Debt Burden Threatens Poorer Nations <br/>
    David Dapice - YaleGlobal số ngày 2/3/2009 <br/>
    Billy chuyển ngữ <br/>

    David Dapice là phó giáo sư kinh tế tại trường đại học Tuffs và là một trong những kinh tế gia tại chương trình Việt Nam của trường Kennedy Harvard. Ông cũng là một trong những người viết bản báo cáo gửi chính phủ Việt Nam tháng 2/2008. <br/> <br/>

    Bài viết sau phân tích những vấn đề của nợ nước Mĩ cũng như ảnh hưởng của nó tới các nước đang phát triển.

    Thậm hụt thương mại của Mĩ trong năm nay và các năm tới chắc chắn sẽ rất lớn. Thế giới đang được đặt câu hỏi ai sẽ bù lấp khoảng trống này.

    Tổng thống Obama dự đoán sẽ có 1.75 nghìn tỉ thâm hụt trong năm 2009 và khoảng 1 nghìn tỉ trong 2 năm 2010 và 2011 – và hầu hết các chuyên gia đều cho rằng các con số này vẫn còn là khá lạc quan. Trong khi thâm hụt ở mức 3% của GDP đã tạo ra rất nhiều lo ngại trước kia thì con số năm nay là 12%, cao nhất kể từ thế chiến II. Các dự đoán này chưa kể đến những khoản ngoài dự đoán như việc số tiền trợ giúp các ngân hàng có thể vượt qua ngưỡng cho phép. Trong thời gian ngắn, chắc chắn chính phủ Mĩ sẽ phải dựa vào các nước khác để mua lại số nợ và việc này không thể làm một cách hiển nhiên.

    Không có nghi ngờ nào về việc các khoản tiền cho thâm hụt là cần thiết để bù lại sự đi xuống của nhu cầu thị trường sau vụ sụp đổ của tài chính và thị trường nhà đất cũng như việc xuất khẩu đã yếu đi. Sự sụp đổ này dẫn tới mức tiêu thụ thấp, đầu tư đình trệ trong khi các ngân hàng đang cố gắng cân bằng thanh toán. Nếu không có trợ giúp, chính quyền các bang địa phương phải cắt giảm chi tiêu. Và nếu không có những khoảng bù thâm hụt lớn thì nước Mĩ có thể trở lại thời kì 1929-1933.

    Nhiều người Mĩ phải chịu cảnh thất nghiệp.

    Không có nghi ngờ nào về việc các khoản tiền cho thâm hụt là cần thiết để bù lại sự đi xuống của nhu cầu thị trường sau vụ sụp đổ của tài chính và thị trường nhà đất cũng như việc xuất khẩu đã yếu đi. Sự sụp đổ này dẫn tới mức tiêu thụ thấp, đầu tư đình trệ trong khi các ngân hàng đang cố gắng cân bằng thanh toán. Nếu không có trợ giúp, chính quyền các bang địa phương phải cắt giảm chi tiêu. Và nếu không có những khoảng bù thâm hụt lớn thì nước Mĩ có thể trở lại thời kì 1929-1933.

    Vậy làm sao mà nước Mĩ có thể bù lấp khoản thâm hụt này? Cục dự trữ liên bang có thể chỉ phải mua các món nợ bằng cách in thêm tiền. Nhưng điều này chắc chắn sẽ dẫn tới lạm pháp ngay cả khi đồng đô la không bị mất giá ngay lập tức. Các nước với thặng dư thương mại sẽ phải tiếp tục mua lại những khoản nợ đó nhưng điều này làm nảy sinh hai vấn đề. Thứ nhất là các nước có thặng dư thương mại có thể không còn thích thú với việc mua lại những khoản nợ lớn này nữa. Thứ hai, họ có thể gánh được khoản thâm hụt này của Mĩ nhưng sẽ làm các nước đang phát triển thiếu đi các nguồn tài chính cần thiết. Sẽ là rất khó cho các nước này cứu giúp được nền kinh tế đang khủng hoảng của Mĩ cũng như nền kinh tế đang đi xuống nhanh chóng của các quốc gia đang phát triển.

    Vậy làm sao mà nước Mĩ có thể bù lấp khoản thâm hụt này? Cục dự trữ liên bang có thể chỉ phải mua các món nợ bằng cách in thêm tiền. Nhưng điều này chắc chắn sẽ dẫn tới lạm pháp ngay cả khi đồng đô la không bị mất giá ngay lập tức. Các nước với thặng dư thương mại sẽ phải tiếp tục mua lại những khoản nợ đó nhưng điều này làm nảy sinh hai vấn đề. Thứ nhất là các nước có thặng dư thương mại có thể không còn thích thú với việc mua lại những khoản nợ lớn này nữa. Thứ hai, họ có thể gánh được khoản thâm hụt này của Mĩ nhưng sẽ làm các nước đang phát triển thiếu đi các nguồn tài chính cần thiết. Sẽ là rất khó cho các nước này cứu giúp được nền kinh tế đang khủng hoảng của Mĩ cũng như nền kinh tế đang đi xuống nhanh chóng của các quốc gia đang phát triển.

    Mặt khác, với việc giá vàng lên gần $1000 một ounce thì có một vài nhà đầu tư đang lo lắng. Số vàng có sẵn để mua là quá nhỏ so với khoản thâm hụt nhưng những người cho vay vẫn có thể sử dụng tiền mặt hoặc mua các tài sản khác. Nói chung, những nước cho vay và cả Mĩ vẫn có chung cùng một lợi ích trừ khi Mĩ phá giá đồng tiền. Trung Quốc và Châu Á không thể tách rời khỏi những vấn đề của Mĩ, ít nhất là trong thời điểm này.

    Rất nhiều quốc gia phát triển nhanh trong những năm gần đây bằng việc tiếp nhận các khoản vốn đầu tư. Năm 2007, khoản tiền này lên tới 929 tỉ đô la. Năm 2009, con số này dự đoán sẽ giảm mạnh xuống 165 tỉ.


    Việc toàn thế giới dồn sức giúp Mĩ có ảnh hưởng xấu tới những nước nghèo. Rất nhiều quốc gia phát triển nhanh trong những năm gần đây bằng việc tiếp nhận các khoản vốn đầu tư. Năm 2007, khoản tiền này lên tới 929 tỉ đô la. Năm 2009, con số này dự đoán sẽ giảm mạnh xuống 165 tỉ. Trong khi một vài nước đi theo mô hình của Mĩ, cho phép nợ quốc gia tăng lên và cứ để các bong bóng bất động sản được hình thành thì có một số nước vẫn giữ chính sách cũ. Nhưng tất cả các quốc gia này đã có một thời gian khó khăn. Họ không thể in đô la như Mĩ làm. Thêm vào đó, nhu cầu cho nhiều mặt hàng đã giảm mạnh và giá của chúng (như dầu thô hay thép) cũng đã thụt thê thảm. Các mặt hàng xuất khẩu cũng lâm vào tính trạng khó khăn tương tự. Tỉ lệ thất nghiệp, nghèo đói và bất ổn chính trị có thể sẽ đi cùng với việc suy thoái kéo dài.

    Tống thống Obama đang có hai vấn đề. Vấn đề thứ nhất là chuyển từ việc kích cầu sang việc giảm thâm hụt thương mại mà không cần biết khi nào mà nền kinh tế sẽ khôi phục. Chuyện thứ hai là trong thập niên tới, các vấn đề của chi phí an sinh xã hội, y tế sẽ làm tăng thâm hụt liên bang, bất chấp vị trí của nền kinh tế ở đâu trong vòng tuần hoàn của nó. Vấn đề thứ hai sẽ đòi hỏi cải cách về hệ thống y tế nhằm có được một giải pháp. Một vài cải cách đã được thử nghiệm trước đó nhưng vẫn chưa có thành công. Nhưng nếu các biện pháp không được thực hiện nhanh chóng thì viễn cảnh của gánh nặng nợ nước Mĩ cũng như toàn bộ nền kinh tế là rất ảm đạm.

    Triển vọng về việc Mĩ có thể giảm thâm hụt ngân sách về dài hạn hay ngắn hạn vẫn còn là điều không chắc chắn. Việc giảm thâm hụt tài chính dự đoán trong những năm tới dựa trên giả định nền kinh tế tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với những gì các nhà kinh tế học nghĩ. Tiên đoán này cũng cho rằng sẽ có nhiều nguồn thu từ thuế hơn nếu như tăng trưởng bị chậm lại. Thu nhập từ thuế giới hạn các-bon cũng là một con số phóng đại. Đánh giá một cách khách quan thì kế hoạch ngân sách của Obama có thể là tốt nhất nhưng không phải là điều có thể xảy ra nhất. Lấy ví dụ, khoản kích cầu hi vọng sẽ tạo được 3.5 triệu việc làm trong 2 năm tới. Nhưng có thể sẽ nhiều người thất nghiệp hơn từ tháng 11 đến tháng 5. Tương tự, nhiều người cho rằng chương trình giảm thiểu việc tịch thu nhà có lẽ là không đủ. Trong tương lai gần thì dường như nền kinh tế đang đi xuống nhanh hơn những chính sách đối phó với nó. Với tỉ lệ lãi xuất gần như bằng không, việc làm gì tiếp theo là rất khó xác định ngoài việc in thêm tiền.

    Triển vọng về việc Mĩ có thể giảm thâm hụt ngân sách về dài hạn hay ngắn hạn vẫn còn là điều không chắc chắn. Việc giảm thâm hụt tài chính dự đoán trong những năm tới dựa trên giả định nền kinh tế tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với những gì các nhà kinh tế học nghĩ. Tiên đoán này cũng cho rằng sẽ có nhiều nguồn thu từ thuế hơn nếu như tăng trưởng bị chậm lại. Thu nhập từ thuế giới hạn các-bon cũng là một con số phóng đại. Đánh giá một cách khách quan thì kế hoạch ngân sách của Obama có thể là tốt nhất nhưng không phải là điều có thể xảy ra nhất. Lấy ví dụ, khoản kích cầu hi vọng sẽ tạo được 3.5 triệu việc làm trong 2 năm tới. Nhưng có thể sẽ nhiều người thất nghiệp hơn từ tháng 11 đến tháng 5. Tương tự, nhiều người cho rằng chương trình giảm thiểu việc tịch thu nhà có lẽ là không đủ. Trong tương lai gần thì dường như nền kinh tế đang đi xuống nhanh hơn những chính sách đối phó với nó. Với tỉ lệ lãi xuất gần như bằng không, việc làm gì tiếp theo là rất khó xác định ngoài việc in thêm tiền.

    Mọi người ai cũng hi vọng nước Mĩ sẽ hồi phục nhanh chóng. Điều này sẽ giúp hồi phục kinh thị trường thế giới, giúp các dòng vốn trở lại với các thị trường đang nổi lên và đưa Mĩ cùng các nền kinh tế trên toàn cầu trở lại con đường bền vững. Nhưng có vẻ như điều này không phải là cái sẽ xảy ra.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi