Phần I - Sự kiện Lục Tứ (tháng 6 ngày 4) năm 1989 (phần 4)

  • Bởi tqvn2004
    03/12/2009
    0 phản hồi

    4. Quyết định giới nghiêm và trấn áp bằng vũ lực

    Tôi bàn tiếp ngay về vấn đề giới nghiêm và trấn áp Lục Tứ. Sv vào lúc hoàn toàn thất vọng sau khi đối thoại với chính phủ, quyết định thừa lúc Gorbachev đến thăm (49), phát động biểu tình thị uy và tuyệt thực qui mô lớn. Họ cho rằng đây là thời cơ tuyệt hảo để gây áp lực lên chính phủ, để nghênh tiếp khách cấp quốc gia tới thăm, chính phủ ko thể ko nhượng bộ. Nhưng các sv đã lầm, họ ko biết rằng họ đi càng xa, thì càng cho những người như Lí Bằng nhiều lí do để chủ trương dùng bạo lực trấn áp.

    Sau khi tôi nắm được các tin tức, tiện cơ hội ngày 13/5 cùng công nhân đối thoại đã phát biểu đàm thoại. Đại í thế này: Sv đại học nếu như cứ có đòi hỏi gì ko đạt được sự thỏa mãn, liền đi quấy rối hội đàm quốc tế, làm tổn hại cuộc gặp cấp cao Trung Sô, thế là ko có đạo lí, ko thể có được sự đồng tình và ủng hộ của quảng đại nhân dân. Hi vọng họ chú í đến đại cục, ngàn vạn ko được làm những việc khiến người thân đau đớn, còn kẻ thù thì sung sướng. Lời hô hào do tôi nhân cơ hội này phát ra, trong ngày hôm đó các báo lớn đều đăng. Nhưng sv đối với lời hô hào của chúng tôi cơ bản ko chú í, vẫn trong chiều 13/5 đã tổ chức cho hơn 200 sv của hơn 20 trường, trong sự bảo vệ của hơn 1000 người, tiến nhập quảng trường Thiên An Môn (TAM) để tĩnh tọa, tuyệt thực. Từ ngày hôm đó, các sv chiếm cứ quảng trường TAM, suốt đến khi phát sinh sự đổ máu ngày 4 tháng 6.

    Sự tuyệt thực của sv đã nhận được sự đồng tình ủng hộ rộng rãi của xã hội, các cơ quan, đoàn thể, thị dân đều bị lôi kéo vào hàng ngũ ủng hộ, hàng trăm hàng ngàn, mỗi ngày một đông, số người tham gia tuyệt thực cũng ko ngừng gia tăng, lúc nhiều nhất có 2, 3 ngàn người. Sv bị tình thế kiểu này làm cho mê mẩn, càng ko muốn rời đi hoàn toàn. Lúc đó sv có tính tự phát rất lớn. Dù ở hiện trường đã thành lập bộ chỉ huy, nhưng ko có 1 thủ lĩnh nào có thể đưa ra những quyết định tỉnh táo lạnh lùng, dù có đưa ra thì cũng ko có quyền uy gì. Bộ chỉ huy ở hiện trường liên tục thay đổi lãnh đạo, tiếng nói của ai to, tính cổ động mạnh, thì làm theo người ấy. Chúng tôi đã làm việc với các lãnh tụ sv, huy động lãnh đạo các trường, các giáo sư lớn tuổi đến làm việc, đều ko có tác dụng gì.

    Do có sự cản trở của những người như Lí Bằng, phương châm dẫn dắt, đối thoại, xoay chuyển tình thế đã ko thực hiện được. Sv tuyệt thực bước vào ngày thứ tư, đã có những cơn ngất, lúc đó tôi thập phần lo lắng, nếu như cứ tiếp diễn thế này, phát sinh sự kiện sv tử vong, sẽ ko biết phải giải thích với nhân dân cả nước ra sao.

    Đêm ngày 16/5, sau khi hội kiến Gorbachev, tôi triệu khai hội nghị thường ủy, thảo luận về việc công khai đưa ra bài phát biểu với danh nghĩa 5 vị thường ủy thuyết phục sv đình chỉ tuyệt thực. Trong bản thảo bài phát biểu có câu này ‘nhiệt tình yêu nước kiểu này của sv thực đáng khen ngợi, Đảng, TƯ, và Quốc vụ viện tán thành’, đã gặp phải sự phản đối của Lí Bằng. Ông ta nói, ‘Nói đáng khen là ngon mẹ rồi, sao còn phải tán thành cái đ éo gì?’ Dương Thượng Côn nói: Sv chống hủ bại, có thể nói tán thành. Tôi lúc đó đối với cách nghĩ này của Lí Bằng thấy rất phản cảm, thế nên tôi liền nói, bởi vì nói nhiệt tình ái quốc của họ là đáng khen ngợi, sao lại đ éo thể tán thành? Nếu câu này mà cũng đ éo nói, thì có khác đ éo gì ko nói! Lúc ấy đưa ra bài phát biểu công khai này vẫn còn í nghĩa sao? Vấn đề hiện tại là làm sao sử dụng phát biểu để có thể xoa dịu tình cảm của sv, đừng có lúc nào cũng tranh cãi về từ ngữ. Đa số thường ủy đều chủ trương giữ lại câu nói đó, cuối cùng [nó được] miễn cưỡng cho qua.

    Kì thực lúc đó tôi nghĩ giờ đưa ra bài phát biểu này cũng ko thể chấm dứt việc sv tuyệt thực, bởi vì sv tuyệt thực, đòi hỏi mạnh mẽ nhất là thay đổi việc xác định tính chất của xã luận 26/4 đối với phong trào sv. Tôi cảm giác vấn đề này đã đến thời điểm ko biện pháp nào có thể vượt qua. Chỗ thắt nút này ko được gỡ, sẽ ko có biện pháp nào khiến sv ngừng tuyệt thực, và triển khai đối thoại. Nếu như tình hình sv tuyệt thực tiếp tục kéo dài, sẽ có thể phát sinh những hậu quả cực kì nghiêm trọng thậm chí ko thể dự đoán. Thế nên tôi lần đầu tiên trong hội nghị của thường ủy BCT chính thức đề xuất vấn đề tu sửa việc xác định tính chất của xã luận 26/4. Lí Bằng ngay lập tức thể hiện sự phản đối, ông ta nói việc xác định tính chất của xã luận 26/4 là chiếu theo lời lẽ ban đầu của Đặng mà viết, ko thể thay đổi. Tôi phản bác ông ta nói, xã luận 26/4 là chiếu theo giọng điệu của bản tóm tắt cuộc họp thường ủy ngày 24/4 mà viết ra, Đặng chỉ là đã ủng hộ í kiến của thường ủy. Thượng Côn nói đề xuất sửa đổi xã luận 26/4 sẽ làm tổn hại đến [hình ảnh của] Tiểu Bình. Tôi nói có thể nghĩ biện pháp làm ông ấy ko bị tổn hại, việc này nên do tập thể các thường ủy đảm nhiệm. Tôi còn nói, lúc tôi đi Triều Tiên từng gửi điện báo đồng í với quyết sách của Đặng, thế nên tôi đối với xã luận 26/4 phải phụ trách, lúc cần, cũng có thể nói là do tôi phê chuẩn. Lí Bằng đột nhiên nói, anh thế này đ éo phải là thái độ của chính trị gia. Kết quả là việc sửa đổi xã luận 26/4 ko được bàn tiếp.

    Tôi ko còn biện pháp nào khác, chỉ có gặp Đặng để nêu ra í kiến của tôi đối với việc sửa đổi xã luận. Ngày 17, tôi gọi điện thoại yêu cầu gặp Đặng. Ko lâu sau đó, văn phòng của Đặng báo cho tôi buổi chiều đến nhà Đặng tham gia 1 cuộc họp, các thường ủy và Thượng Côn đều đến (lúc đó Vạn Lí đã rời nước, ông ấy lần nào cũng dự thính hội nghị thường ủy). Tôi ban đầu là muốn cầu kiến riêng Đặng để nói chuyện, Đặng [lại] quyết định [tôi phải] đến nhà ông ấy tham gia hội nghị thường ủy, tôi liền cảm thấy sự tình có chút bất hảo. Trong hội nghị tôi trước tiên nói lên í kiến của mình. Đại í là: Hiện tại phong trào sv đang phát triển, tình thế đang trở nên tồi tệ hơn, thập phần nghiêm trọng. Sv, giáo viên, phóng viên, nhà nghiên cứu, cán bộ ở các cơ quan đều có ko ít người ra đường phố, hôm nay ước chừng có 30 40 vạn người, công nhân nông dân có ko ít người đồng tình, sở dĩ như thế này, ngoại trừ các vấn đề nóng như hủ bại, mức độ rõ ràng, chủ yếu là các giới trong xã hội buộc tội Đảng và Chính phủ sao lại vô cảm với việc sv tuyệt thực, thấy chết mà ko cứu. Và cùng sv đối thoại chủ yếu bị vướng ở việc xác định tính chất của xã luận 26/4. Xã luận 26/4 đã khiến rất nhiều người hiểu lầm, lúc nào cũng phản đối, [nên] chắc chắn nó có chỗ nói ko rõ ràng hoặc ko chính xác. Hiện giờ cách duy nhất có hiệu quả lập tức, chính là sửa đổi nới lỏng việc xác định tính chất của xã luận. Đây là điểm mấu chốt, có thể nhận được sự đồng tình của xã hội. Chúng ta cho sv thoát khỏi bị chụp mũ, thế là tương đối chủ động rồi. Nếu như tuyệt thực tiếp tục kéo dài, có người bị chết, chắc chắn sẽ như lửa thêm dầu. Nếu như áp dụng việc đứng đối lập với quần chúng, rất có khả năng sẽ có nguy hiểm thực sự [mà chúng ta] mất kiểm soát toàn cục.

    Trong quá trình tôi trình bày í kiến của mình, biểu hiện của Đặng rất ko kiên nhẫn, rất ko đồng í.

    Sau khi tôi nói xong, Lí Bằng, Diêu Y Lâm lập tức đứng dậy phê phán tôi, đem toàn bộ trách nhiệm của việc phong trào sv leo thang qui kết cho bài phát biểu Ngũ Tứ của tôi tại ngân hàng khai phát Á châu. Đây là lần đầu tiên tôi nghe họ chỉ trích bài phát biểu của tôi tại ngân hàng khai phát Á châu. Trước đó trên thực chất phản đối, nhưng ko hề công khai nói ra thế này, mức độ kịch liệt của họ hoàn toàn vượt quá suy đoán của tôi. Từ những công kích ko hề đắn đo của 2 người đối với tôi, có thể trước đó giữa họ và Đặng đã có thỏa thuận ngầm. Hồ Khải Lập lúc đó phát ngôn chủ trương sửa đổi xã luận. Kiều Thạch ko có thái độ rõ ràng. Thượng Côn ko tán thành sửa đổi xã luận, hơn nữa trong vấn đề này bắt đầu có í định ko tốt. Ông ấy nói Liêu Hán Sinh (50) chủ trương giới nghiêm, liệu có thể cân nhắc việc giới nghiêm ko? Ban đầu Thượng Côn luôn phản đối giới nghiêm, lúc này ông ấy thuật lại chủ trương của Liêu Hán Sinh, trên thực tế ông ấy đã thay đổi chủ í của mình.

    Cuối cùng Đặng đưa ra quyết định cuối cùng nói: Sự phát triển của tình thế càng chứng minh thêm tính chính xác của xã luận 26/4. Phong trào sv sở dĩ liên tục ko thể dẹp yên, [là do] vấn đề xuất hiện trong nội bộ Đảng, phát sinh từ bài phát biểu Ngũ Tứ của Triệu tại ngân hàng khai phát Á châu. Hiện tại ko thể lại lùi bước nữa, nếu ko sẽ ko thể cứu vãn. Quyết định điều quân đội tiến vào thủ đô, thực hiện giới nghiêm. Ngoài ra chỉ định cho Lí Bằng, Dương Thượng Côn, Kiều Thạch tạo thành tiểu tổ 3 người, phụ trách thực thi. Sau khi Đặng nói xong, tôi liền nói: Có 1 quyết sách đương nhiên tốt hơn ko có quyết sách nào, nhưng tôi rất lo nó sẽ mang lại những hậu quả nghiêm trọng. Tôi với tư cách Tổng thư kí, tổ chức thực hiện quyết sách này rất khó có hiệu quả. Đặng nói, nếu như quyết sách này là sai, sẽ do mọi người cùng chịu trách nhiệm. Lí Bằng trong hội nghị còn đề xuất, các hội nghị thường ủy thường có người đem nội dung tiết lộ ra ngoài, nội bộ có những người xấu, Bảo Đồng chính là một người. Tôi liền phản bác ông ta: Anh phải có trách nhiệm khi nói những lời kiểu này, anh căn cứ vào đâu? Ông ta nói: Tôi có căn cứ, sau này sẽ cho anh biết. Hội nghị kết thúc, tôi liền đi ra ngay. Đặng liệu có còn lưu họ lại để bàn vấn đề gì ko, tôi cũng ko thể biết được.

    Lúc đó tâm tình của tôi rất ko bình tĩnh, tôi đang nghĩ: Bất kể thế nào cũng ko thể làm bản thân thành 1 tổng thư kí huy động quân đội trấn áp sv.

    Sau khi về nhà, tôi tức giận nói với Bảo Đồng thay tôi phác thảo một phong thư để gửi cho thường ủy từ chức Tổng thư kí. Trong cuộc họp hội í ngắn của thường ủy [về việc] như thế nào thực hiện giới nghiêm được triệu tập đêm hôm đó, lúc bàn đến việc muốn tôi chủ trì đại hội cán bộ tuyên bố giới nghiêm (51), tôi đã ko chấp nhận. Tôi nói, có vẻ như sứ mệnh lịch sử của tôi đã hoàn thành. Thượng Côn chỉ trích lời lẽ của tôi, nói, hiện tại ko thể đề cập đến những việc kiểu này, cơ cấu nhân sự ko thể thay đổi, chính là nói, cái chức tổng thư kí này của tôi ko thể thay đổi. Lúc bức thư từ chức của tôi được đưa đến Phòng thư kí trong Tổng cơ quan của TƯTC và vẫn chưa được công bố, Thượng Côn đã biết rồi, [ông ấy] liền gọi điện thoại liên tục khuyên tôi thu hồi quyết định đã đưa ra. Thượng Côn nói, tin tức này ngay khi truyền ra sẽ làm cho tình thế càng thêm gay gắt, ko thể thêm dầu vào lửa. Tôi tiếp thụ khuyến cáo của ông ấy, ngày 18 báo cho Tổng cơ quan của TƯTC biết, bức thư từ chức của tôi ko được công bố, sau này để thư kí [của tôi] (52) thu hồi bức thư từ chức về.

    Ở đây tôi muốn nói ngay, trong cuộc họp quyết định giới nghiêm và trấn áp sv mà Đặng triệu tập lần này, báo cáo của các cơ hãng thông tấn nước ngoài nói hội nghị thường ủy [có kết quả] là 3 phiếu đối với 2 phiếu, kì thực cơ bản ko hề có cái gì mà 3 phiếu 2 phiếu. Tham gia hội nghị chỉ có mấy người như thế, với tư cách thường ủy mà nói, những thường ủy hôm đó đến là 2 so với 2, 1 người trung lập. Tôi và Hồ Khải Lập chủ trương sửa đổi xã luận, Diêu Y Lâm và Lí Bằng kiên quyết phản đối, Kiều Thạch trung lập, ko có thái độ rõ ràng. Cơ bản ko có chuyện 3 so với 2. Đương nhiên, nếu thêm vào Đặng, Dương, họ ko phải là thường ủy, nếu dựa theo số người đến dự hội nghị mà tính, họ đương nhiên tính là đa số. Thật sự mà nói, ko hề có chuyện thường ủy bỏ phiếu chính thức.

    Trong vài ngày đó, một vài nhân vật của công chúng và lão đồng chí trong đảng lần lượt gọi điện thoại, viết thư cho TƯ Đảng và tôi, yêu cầu đối xử chính xác với phong trào sv, thừa nhận hành động yêu nước của sv, sửa đổi thái độ sai lầm đối với sv, trong đó có vài người lúc nào cũng nhận được sự coi trọng của Đặng, ví dụ những người như lão đồng chí Lí Nhất Manh (53). Thế nên ngày 18/5 tôi cũng theo đó tuyển chọn một chồng thư chuyển đến cho Đặng, ngoài ra còn viết cho ông ấy một bức thư, một lần nữa trình bày í kiến của tôi, hi vọng ông ấy suy nghĩ lại. Dù tôi biết rõ là hi vọng ko lớn, nhưng vẫn muốn nỗ lực lần cuối cùng. Bức thư nguyên bản như sau:

    Đồng chí Tiểu Bình:

    [Tôi] vừa chuyển [cho đồng chí] những lời thỉnh cầu của vài lão đồng chí có ảnh hưởng, hi vọng [đồng chí] xem qua một lần.

    Hiện tại tình thế thập phần nghiêm trọng, sự tình khẩn cấp nhất là làm cho sv ngừng tuyệt thực (đây là hành động [của sv] được quần chúng ủng hộ nhiều nhất), tránh có người bị chết. Để sv đáp ứng ngừng tuyệt thực yêu cầu quan trọng nhất chính là ko chụp mũ, thay đổi sự định tính của xã luận 26/4, thừa nhận hành động của họ là phong trào yêu nước.

    Tôi đã cân nhắc nhiều lần, cảm thấy chúng ta phải hết sức hạ quyết tâm đưa ra nhượng bộ này, chỉ cần những lãnh đạo chủ chốt như chúng ta đích thân đi vào trong quần chúng tuyên bố thừa nhận 1 điểm này, tình cảm của quần chúng sẽ dịu đi rất nhiều ngay, [khi đó] các vấn đề khác mới dễ giải quyết. Dù chúng ta cần áp dụng biện pháp kiên quyết duy trì trật tự, cũng phải trước tiên đi 1 bước này sau đó mới hành động dễ dàng được. Nếu ko, trong hoàn cảnh đối lập nghiêm trọng với rất đông quần chúng mà áp dụng hành động cứng rắn, khả năng sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đe dọa đến vận mệnh của Đảng và quốc gia.

    Trong đầu tôi đang có những tâm tình vạn phần lo lắng, một lần nữa xin đồng chí cân nhắc về kiến nghị này.

    Triệu Tử Dương
    Ngày 18 tháng 5

    Đây là bức thư đầu tiên mà tôi viết cho Đặng sau hội nghị thường ủy quyết định giới nghiêm tại nhà ông ấy ngày 17/5. Như mong đợi, sau khi thư gửi đi ko hề có hồi âm gì.

    Đêm 17/5, Tổng cơ quan TƯTC sắp xếp cho các lãnh đạo TƯ đến bệnh viện thăm hỏi sv tuyệt thực. Ban đầu Lí bằng nói ông ta ko đi, [nhưng] khi xe đến bệnh viện đang khởi động thì ông ta lại chạy vội đến, nguyên là ông ta nghe nói tôi sẽ đến bệnh viện mới thay đổi chủ í. Rạng sáng ngày 19/5 đến quảng trường TAM thăm hỏi sv tuyệt thực cũng là thế này. Ông ta phản đối tôi đi, hơn nữa còn muốn Tổng cơ quan TCTƯ ngăn ko cho tôi đi. Tôi nghĩ đông sv tuyệt thực thế này đã gần 7 ngày mà các lãnh đạo TƯ thậm chí ko hề đến gặp, bất kể như thế nào cũng ko thể giải thích. Tôi nói nhất định muốn đi, người khác ko đi, tôi một mình cũng sẽ đi. Ông ta thấy thái độ của tôi kiên quyết, ko có cách nào cản trở, mới thay đổi chủ í. Nhưng ông ta lúc đó cực kì lo sợ, đến quảng trường chưa được mấy tí mà đã chuồn mẹ mất.

    Lúc đó tôi ngoài biểu thị sự thông cảm đối với sv, còn ứng khẩu phát biểu một chút (54), sau đó được đăng trên các báo lớn ở thủ đô. Bài phát biểu của tôi lúc đó, ko ngoài khuyên họ đình chỉ tuyệt thực, họ tuổi vẫn còn trẻ, phải quí trọng sinh mạng. Bởi vì tôi biết rõ, hành động của họ dù được sự đồng tình rộng rãi của trong và ngoài nước, nhưng đối với một nhóm những lãnh đạo lớn tuổi có thái độ ủng hộ cứng rắn thì ko hề có tác dụng. Dù có tiếp tục tuyệt thực, thậm chí có vài người chết, thì bọn họ cũng sẽ đ éo care.

    Từ sau cuộc họp ngày 17/5 ở nhà Đặng, hành động của những người như Lí Bằng có rất nhiều điều ko bình thường. Bất luận là đến bệnh viện thăm hỏi hay đến quảng trường gặp gỡ sv, ông ta liên tục cản trở tôi đi. Tôi đến nơi và xuống xe, ông ta ngay lập tức phản thường vượt lên đi ở trước mặt tôi. Ông ta còn cử người báo cho các phóng viên nhiếp ảnh biết trước (sau đó có người nói cho tôi biết), lệnh cho họ ko được chụp các cảnh của tôi, nói để tránh làm việc thay đổi nhân sự sau này trở nên bị động. Từ tối 17/5 đến ngày 19, những tình hình liên quan đến việc giới nghiêm cũng ko hề cho tôi biết. Ngày 19 Lí Bằng cùng sv đối thoại, tôi xem TV mới biết được. Chiều 19/5, [Lí Bằng] đột nhiên gửi đến [cho tôi] thông báo của đại hội tuyên bố giới nghiêm được triệu tập sáng hôm đó cùng với bản thảo bài phát biểu của ông ta, muốn tôi chủ trì hội nghị và phát biểu, nhưng về các vấn đề như hội nghị triệu tập như thế nào, ở đâu, những người nào tham gia, hơn nữa có những nội dung gì, trước đó cái gì cũng ko nói cho tôi. Bản thảo bài phát biểu của ông ta còn viết, ‘sau ngày 4 tháng 5 phong trào sv đã leo thang nghiêm trọng’. Sau đó có khả năng họ cảm thấy cách nói này chỉ bài phát biểu ngày 4 tháng 5 của tôi quá rõ rệt, nên lúc công bố trên báo chí sửa thành ‘sau khoảng đầu tháng 5 phong trào sv đã leo thang’. Đây chính là công khải chỉ trích rằng phong trào sv là do bài phát biểu Ngũ Tứ của tôi tạo thành. Lí Bằng còn truyền đạt cho các thành viên trong Quốc vụ viện rằng tôi đã phạm sai lầm. Trước đại hội tuyên bố giới nghiêm tối hôm đó, [họ] còn triệu tập một hội nghị nhỏ, tất cả những điều này khiến tôi cảm thấy trên thực tế tôi đã bị gạt ra khỏi việc quyết sách. Nhưng rốt cuộc thì [họ] đã quyết định làm thế lúc nào, đến giờ tôi vẫn ko biết. Ngày 17 tại nhà Đặng thảo luận quyết định giới nghiêm, tuy chỉ định là do Lí Bằng, Dương TC, Kiều Thạch 3 người phụ trách chỉ huy, nhưng Đặng còn nói 1 câu, nói Triệu vẫn là tổng thư kí. Nhưng [trong] những tình huống sau hội nghị vài ngày, trên thực tế đã hoàn toàn gạt tôi sang 1 bên. Lí Bằng lúc đó đã mò ra căn nguyên này, nên lúc đi đến bệnh viện, đã báo cho các phóng viên ảnh ko được chụp tôi, nói việc thay đổi nhân sự sau này sẽ bị động. Việc này rất là ko bình thường.

    Ngày 19 tôi xin BCT nghỉ 3 ngày, kiến nghị rằng hội nghị thường ủy do Lí Bằng chủ trì, còn cự tuyệt tham dự đại hội động viên tuyên bố lệnh giới nghiêm chiều hôm đó. Lúc đó, số lượng quần chúng ủng hộ tuyệt thực ở TAM đã giảm đi rất nhiều, tuyệt thực cũng đã chuyển thành tĩnh tọa kháng nghị. Rất nhiều sv của các trường ĐH ở BK đã về trường, đại bộ phận số người vẫn còn ở TAM là sv từ các nơi khác tạm thời đến.

    Tuyên bố giới nghiêm ngày 19, vừa là 1 liều thuốc kích thích, vừa làm bùng lên sức mạnh của quần chúng. Số người tĩnh tọa đã gia tăng, người của các giới kết bè kết đội ùn ùn tiến ra phố, đặc biệt là việc thực thi giới nghiêm điều quân đội tiến vào BK, đã gây tổn thương rất lớn đến tình cảm của thị dân BK. Quân đội phụng mệnh tiến vào thủ đô trên các đường phố ở mọi nơi đều bị thị dân cản trở. Có những phụ nữ cao tuổi và nhi đồng lập thành các tổ nhóm nằm trên đường phố, khiến quân đội bị chặn ở ngoại ô BK, ko cách nào tiến vào nội thành. Tình trạng bế tắc này kéo dài đến hơn 10 ngày. Ngày 21/5, Kiều Thạch đến nhà tôi bàn về những tình huống này. Ông ấy nói, ko ít người đã phần nào cảm thấy cưỡi hổ khó xuống. Nếu như ko phải là do Đặng liên tục đốc thúc, thậm chí còn quyết định điều thêm quân đội về thủ đô, trường đại bi kịch này có lẽ có thể tránh được. Quân đội ko tiến được, lệnh giới ko có tác dụng, hàng trăm vạn sv, thị dân, công nhân, cán bộ các cơ quan ùn ùn trên các đường phố. Nếu cứ tiếp tục thế này, thủ đô chắc chắn sẽ lâm vào nguy cơ bị tê liệt.

    Lúc đó tôi nghĩ, chỉ có triệu tập sớm hội nghị thường ủy Đại hội đồng ĐBNDTQ, thông qua cơ quan quyền lực này của Đại hội đồng ĐBNDTQ, bằng các hình thức dân chủ và pháp chế để xoay chuyển cục diện kiểu này. Ngày 21/5, tôi tìm Diêm Minh Phục nói về í kiến này của tôi, nhờ ông ấy chuyển đến Thượng Côn, xem liệu có thể làm ko. Trước đó, Bành Xung (55) đã tìm tôi nói chuyện, ông ấy nói [vì] Vạn Lí đang ở nước ngoài, [nên] ông ấy đã triệu tập hội nghị các phó ủy viên trưởng của Đại hội đồng ĐBNDTQ, ông ấy cũng đã đến núi Ngọc Tuyền (56) tìm Bành Chân, Bành Chân cũng tán thành làm thế này. Họ đã viết báo cáo gửi TƯ, yêu cầu Vạn Lí về nước sớm.

    Chiều ngày 21, Hồ Khải Lập đến nhà tôi, nói báo cáo của thường ủy Đại hội đồng ĐBNDTQ yêu cầu Vạn Lí về nước sớm hiện tại ko có người phê duyệt, đang gác lại ở đó. Tôi liền nhờ Hồ Khải Lập nói cho Bành Xung biết, qua Đảng bộ của Đại hội đồng trực tiếp gửi điện báo cho Vạn Lí, giục ông ấy về nước sớm. Hồ Khải Lập hỏi liệu có thể nói rằng anh đã đồng í việc này, tôi nói có thể. Sau đó tôi còn gọi điện thoại cho Ngô Học Khiêm (57) bảo ông ấy tìm cách gửi điện báo đi. Sau đó có báo cáo rằng Lí BẰng cũng gửi điện báo cho Vạn Lí, ko cho ông ấy về nước sớm, khả năng là đã hỏi í kiến Đặng, thế nên Vạn Lí ko thể về nước ngay.

    Đêm ngày 3 tháng 6, tôi đang cùng người nhà hóng mát ngoài sân, đã nghe thấy trên phố có những tiếng súng nổ dữ dội. 1 trường bi kịch chấn động thế giới cuối cùng đã ko thể tránh được việc phát sinh.

    3 năm sau bi kịch Lục Tứ, tôi đã viết ra những tài liệu này, trường bi kịch này trôi qua cũng đã lâu. Những phần tử tích cực trong trận phong ba này, trừ số ít người chạy ra nước ngoài, đại bộ phận bị truy lùng, bị xét xử, bị thẩm vấn liên tục. Tình hình [lúc đó] giờ cần phải được làm cho rất rõ ràng rồi, đáng ra 3 vấn đề sau đã có thể trả lời:

    Thứ 1, lúc đó nói phong trào sv là 1 trường đấu tranh ‘phản Đảng phản XHCN’ có lãnh đạo, có kế hoạch, có dự mưu. Hiện giờ có thể hỏi ngay, cuối cùng là những ai lãnh đạo? Kế hoạch như thế nào, dự mưu như thế nào? Có vài tài liệu có thể chứng minh cho điểm này ko? Còn nói trong Đảng có bàn tay đen, lịt, những thằng đ éo nào là bàn tay đen?

    Thứ 2, nói mục đích của trường động loạn là muốn xô ngã nền cộng hòa, đạp đổ ĐCS, ở phương diện này cũng có tài liệu gì ko? Tôi lúc đó đã nói rồi, đa số người chỉ là muốn chúng ta sửa đổi những sai lầm, chứ ko phải là muốn về cơ bản lật đổ chế độ của chúng ta. Bao nhiêu năm đã qua, trong thẩm vấn đã có được những tài liệu gì? Cuối cùng thì tôi nói đúng hay họ nói đúng? Nhiều phần tử vận động dân chủ đã chạy ra nước ngoài đều nói, họ trước Lục Tứ, vẫn hi vọng Đảng sẽ thay đổi, hướng đến những điều tốt đẹp. Sau Lục Tứ, Đảng khiến họ hoàn toàn tuyệt vọng, khiến họ ở phía đối lập với Đảng. Trong thời gian phong trào sv, sv đã đưa ra rất nhiều khẩu hiệu, yêu cầu, nhưng ko hề đề cập đến vấn đề vật giá, trong khi lúc đó vấn đề vật giá là điểm nóng lớn trong xã hội, rất dễ dàng gây ra cộng hưởng. [Nếu] các sv muốn đối lập với ĐCS, vấn đề nhạy cảm này sao họ lại ko lợi dụng? Đề cập đến những vấn đề kiểu này ko phải là càng dễ huy động quần chúng sao? Sv ko đề cập đến vấn đề vật giá, có thể thấy họ biết vấn đề vật giá liên quan đến cải cách, nếu như trực tiếp nêu ra vấn đề vật giá để huy động quần chúng, trên thực tế sẽ là phản đối, phủ định cải cách. Có thể thấy ko phải là trường hợp kiểu này.

    Thứ 3, định tính cho Lục Tứ là bạo loạn phản cách mạng, có thể chứng minh được ko? Sv lúc nào cũng giữ trật tự, ko ít tài liệu chứng minh, khi Giải phóng quân bị bao vây tấn công, ở nhiều chỗ sv làm ngược lại, bảo vệ Giải phóng quân. Rất nhiều thị dân cản trở Giải phóng quân tiến vào nội thành, cuối cùng là để làm gì? Là muốn xô đổ nền cộng hòa sao? Đương nhiên, hành động của nhiều người như thế, sẽ luôn có số rất ít người lẫn vào trong đám đông tấn công Giải phóng quân, nhưng đó là 1 loại tình huống hỗn loạn. Thành phố BK có ko ít lưu manh, tội phạm thừa lúc sự tình hỗn loạn, việc đó hoàn toàn có khả năng. Sao lại có thể đem hành vi đó nói là hành vi của quảng đại dân thành thị và sinh viên? Vấn đề này đến hiện tại lẽ ra phải được làm rõ rồi.

    _____________________

    Ghi chú:

    49. Thời gian cụ thể là 15 đến 18 tháng 5 năm 1989.

    50. Liêu Hán Sinh (1911 – 2006): người Tang Thực Hồ Nam. Tướng lĩnh Giải phóng quân; 1983 – 1993 giữ chức phó ủy viên trưởng hội đồng thường ủy của đại hội đồng ĐBNDTQ.

    51. Chỉ ‘đại hội cán bộ Đảng Chính phủ Quân đội’ triệu tập tối ngày 19/5/1989. Trong đại hội Lí Bằng đã phát biểu.

    52. Chỉ bí thư của Triệu là Lí Thụ Kiều. Lí Thụ Kiều (1944 - ): người Nội Hoàng Hà Nam. 1986 – 1989 làm bí thư cho Triệu Tử Dương.

    53. Lí Nhất Manh (1903 – 1990): người Bành Châu Tứ Xuyên. 1974 – 1982 giữ chức phó bộ trưởng bộ Liên lạc đối ngoại TƯ. 1978 – 1982 giữ chức phó thư kí ủy ban kiểm tra kỉ luật TƯTC. Có lúc giữ chức thường ủy hội đồng cố vấn của TƯTC.

    54. Xem phụ lục 3 ‘Phát biểu tùy ứng ngày 19 tháng 5 tại quảng trường TAM’.

    55. Bành Xung (1915 - ): người Chương Châu Phúc Kiến. Từng làm thư kí ban thư kí TƯTC. Có lúc làm phó ủy viên trưởng đại hội đồng ĐBNDTQ.

    56. Núi Ngọc Tuyền ở phía Tây Di Hòa Viên Bắc Kinh, có tên đặt theo dòng ‘Ngọc Tuyền’ ở chân núi phía nam, suối Ngọc Tuyền từng là [nơi lấy] nước uống chuyên dụng cho các hoàng đế và hoàng thất đời Thanh. Núi Ngọc Tuyền kể từ thời Mao Trạch Đông bị cách li trở thành địa điểm của quần thể kiến trúc gồm các biệt thự của các lãnh đạo TƯTC.

    57. Ngô Học Khiêm (1921 – 2008): người Gia Định Thượng Hải. 1982 – 1988 làm bộ trưởng Ngoại giao. Có lúc giữ chức ủy viên BCTTƯTC, phó thủ tướng Quốc vụ viện. 1993 làm phó chủ tịch Ủy ban toàn quốc hội nghị hiệp thương chính trị nhân dân TQ.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi