Lời tựa: Lịch sử là do nhân dân viết nên

  • Bởi tqvn2004
    03/12/2009
    0 phản hồi

    Cựu Sở trưởng Sở Xuất bản tin tức Quốc gia Đỗ Đạo Chính

    Năm 1989 tại Bắc Kinh đã phát sinh sự kiện Lục Tứ (tháng 6 ngày 4) làm chấn động Trung Quốc và các nước khác trên thế giới, sự kiện này bị xác định tính chất là ‘bạo loạn phản cách mạng’. Sau đó Triệu Tử Dương vì nó mà bị triệt tiêu tất cả các chức vụ trong và ngoài Đảng. Tội danh là ‘Ủng hộ động loạn nhằm chia rẽ Đảng’.

    Ngày 17 tháng 5 năm 1989, Triệu Tử Dương đã tổ chức hội nghị gia đình khẩn cấp. Triệu Tử Dương nói với người nhà: ‘Phương án xoa dịu tình hình của tôi chưa được chấp nhận, tình hình có khả năng sẽ rất gay go. Nếu như mâu thuẫn trở nên dữ dội, về mặt lịch sử sẽ là bất hợp tình hợp lí. Tôi đã ngồi ở trên cái ghế này, thì không được phép tán thành làm như thế này. Nhưng, làm thế này tôi cũng có khả năng sẽ bị bắt giam, nhất định sẽ làm liên lụy đến mọi người. Mọi người phải có chuẩn bị tư tưởng về việc này’. Người bạn đời già của Triệu Tử Dương là Lương Bá Kì cùng con cái không một chút do dự, nhất trí bày tỏ sự ủng hộ đối với quyết định lịch sử của Triệu Tử Dương lại thời khắc quan trọng có tính chất sinh tử vinh nhục này.

    Sau Lục Tứ, Trung Cộng Trung Ương (TCTƯ) vài lần phái người tìm Triệu Tử Dương đàm thoại. Lần thứ 1, những đồng sự cũ của Triệu Tử Dương là Vương Nhậm Trọng và vài trung ương yếu nhân khác phụng mệnh ra mặt. Vương Nhậm Trọng nói, chỉ cần anh có thể đưa ra sự kiểm điểm sâu sắc, khả dĩ giữ được chức Ủy viên Bộ Chính trị. Triệu Tử Dương đã cự tuyệt. Lần thứ 2, mấy trung ương yếu nhân nói, chỉ cần anh tỏ rõ thái độ cá nhân, tự làm kiểm điểm, khả dĩ giữ được chức ủy viên trung ương. Triệu Tử Dương lại cự tuyệt.

    Lúc đó, bầu không khí chính trị ở Bắc Kinh khẩn trương phi thường, mối liên hệ giữa tôi và Triệu Tử Dương đã gián đoạn hơn 2 năm. Năm 1992 chúng tôi đã khôi phục lại việc giao thiệp. Tôi kiến nghị ông ấy viết một tác phẩm, với tư cách là một người có liên quan đến sự kiện Lục Tứ, viết ra toàn bộ quá trình của sự kiện, nguyên nhân và hậu quả, tổng kết kinh nghiệm giáo huấn thử xem. Triệu Tử Dương tỏ ý không muốn viết. Tôi dùng lời lẽ thuyết phục nặng nề hơn, tôi nói: ‘Đồng chí Tử Dương, đây không phải vấn đề cá nhân của đồng chí, đồng chí có trách nhiệm viết. Đồng chí ở tại vị trí này, đối với sự kiện Lục Tứ cũng như nguyên nhân và hậu quả của nó, trị Đảng, trị quốc đều có những tâm đắc của riêng mình, có những suy nghĩ của riêng mình, viết ra, lưu lại cho hậu nhân, là trách nhiệm lịch sử mà đồng chí nên cố sức hoàn thành’. Lúc đó Tiêu Hồng Đạt cũng có mặt, chúng tôi cùng khuyên ông ấy viết. Triệu Tử Dương [rốt cuộc] đồng ý, cho chúng tôi tự lập 1 đề cương, chúng tôi hỏi, để ông ấy trả lời.

    Triệu Tử Dương có sức nhớ phi phàm, nhưng ông ấy vẫn sợ kí ức không đủ chuẩn xác, từng đến Phòng thường vụ của TCTƯ xin một vài tư liệu có liên quan đã được đăng tải công khai, Phòng thường vụ không cho. Ông ấy bị tổn thương rất nhiều, nói đó chỉ là báo chí dịch thôi; ông ấy nói thêm là gần đây cũng phác thảo qua một đề cương. Việc khẩu thuật chính là đã bắt đầu như thế này.

    Ban đầu, ngoài Triệu Tử Dương, tham gia công tác này có 4 người: cựu phó thư kí Ủy ban kỉ luật TƯ Tiêu Hồng Đạt, cựu tổng biên tập Quang Minh nhật báo Diêu Tích Hoa, cựu trưởng bí thư Quốc vụ viện Đỗ Tinh Viên, lại thêm ở trên cựu Sở trưởng Sở Xuất bản tin tức Quốc gia Đỗ Đạo Chính, cũng chính là tôi. Chúng tôi đều là những thuộc hạ cũ của Triệu Tử Dương. Khi bắt đầu [chúng tôi] muốn làm ghi chép. Tôi tuổi tương đối ít hơn một chút, thân thể tốt hơn một chút, lại từng làm kí giả, có thói quen ghi chép, nên dự định để tôi phụ trách ghi chép. Sau đó tôi đi Quảng Châu, đem sự việc này nói cho cựu thư kí tỉnh ủy Quảng Đông Lâm Nhược biết. Lâm Nhược rất ủng hộ việc này, nói ông ấy có một cái máy ghi âm cực tốt, cùng với băng từ đưa cho tôi. Chúng tôi liền chọn áp dụng phương pháp được tái chỉnh lí là ghi âm lời nói.

    Sau khi hoàn thành việc khẩu thuật, tôi và Tiêu Hồng Đạt tại giữa mùa hè đóng hết cửa và cửa sổ, ẩn ở trong phòng [nghe] từng băng từng băng một. Cảm giác chung là: Khẩu thuật rất mạch lạc, logic chặt chẽ, ngôn ngữ chuẩn xác, chỉ cần chuyển thành văn tự là có thể thành sách ngay rồi.

    Khoảng 20 năm qua, những ghi chép về những cuộc phỏng vấn và đàm thoại của Triệu Tử Dương, xoay quanh Triệu Tử Dương bàn về ‘Lục Tứ’, bàn về cải cách mở cửa, bàn về tiền đồ thành bại của Trung Cộng, đã được xuất bản hàng chục loại ở nước ngoài. Nhưng, giờ đây bản này y theo ghi âm lời nói của Triệu Tử Dương từ đầu chí cuối mà làm thành sách, bất kể là về mặt tính hoàn chỉnh, tính sâu sắc, đặc biệt là các mặt tính chuẩn xác và tính uy tín được bản thân tôi xác nhận, không nghi ngờ gì đều là [những thứ mà] các thư tịch khác liên quan [đến những vấn đề này] không thể so sánh được.

    Trong cuốn sách này, Triệu Tử Dương đã nói chi tiết về tiến trình của sự kiện ‘Lục Tứ’. Với tư cách là Tổng thư kí TCTƯ lúc đó, ông ấy là một trong những người có liên quan quan trọng nhất, cũng là bị cáo bị phế truất triệt để nhất. Tự thuật của ông ấy, đối với việc nắm bắt một cách toàn diện và khách quan chân tướng sự kiện, sửa chữa các loại thông tin sai, bất công và xuyên tạc, khẳng định là quan trọng phi thường.

    Tiến thêm một bước, Triệu Tử Dương đã bàn luận về cái nhìn của ông ấy đối với nguồn gốc và hậu quả của sự kiện Lục Tứ.

    Sâu thêm một tầng nữa, ông ấy đã thảo luận nghiên cứu những bài học kinh nghiệm của Đảng Cộng sản TQ ở các mặt trị Đảng và trị quốc, những thành tựu và sai lầm của Mao Trạch Đông, những thành tựu và sai lầm của Đặng Tiểu Bình.

    Cuối cùng, ông ấy vẫn nỗ lực từ giác độ lịch sử thế giới, đã thảo luận nghiên cứu sự hưng khởi và suy bại của phong trào Quốc tế CSCN.

    Triệu Tử Dương là 1 thực hành gia can đảm và cầu thực. Ông ấy từ thư kí huyện ủy, đến thư kí địa ủy, đến thư kí tỉnh ủy, đến phó Thủ tướng, lại đến Thủ tướng và Tổng thư kí, một mạch mà đi lên. Sau Lục Tứ, có thời gian rảnh rỗi rồi, ông ấy bắt đầu kết hợp những việc đã trải qua và kinh nghiệm phong phú của bản thân, suy nghĩ nhiều lần về các loại vấn đề lớn, mạnh dạn tự do suy xét không giới hạn. Tôi cũng từ vài chục lần đàm thoại cùng khi ông ấy bị quản thúc tại gia, sau đó qua nhiều lần xem xét lại những cuộc đàm thoại của ông ấy, dần dần cảm thấy ông già được người đời kính trọng này trong tư tưởng lúc cuối đời đúng là có nhiều ý nghĩ sáng lấp lánh như những tia lửa mà đáng để mọi người rút ra nghiên cứu. Tôi thậm chí cho rằng trong tư tưởng chính trị những năm cuối đời của ông ấy đã phát sinh bước nhảy vọt về chất đầu tiên! Do đó, trong ấn tượng của tôi, ông ấy không chỉ là 1 vĩ nhân dám gánh vác trách nhiệm lịch sử tại những thời điểm mấu chốt liên quan đến sự đúng sai về nguyên tắc, mà những kiến giải của ông ấy, tư tưởng của ông ấy, có sự sâu sắc và trình độ của một nhà tư tưởng lớn – [không thì] ít nhất là của một bậc thầy tư tưởng.

    Toàn bộ những cuộc đàm thoại của Triệu Tử Dương, đã làm rõ ra nhiều thay đổi quan trọng về chủ trương cơ bản. Ông ấy từng vài lần chân thành nói với tôi: ‘Ông Đỗ, ông biết tôi trước đây cũng rất khuynh tả. Giờ tôi đã rút kinh nghiệm xương máu, thay đổi phương pháp’. Hiện tại, khi mở cuốn sách này, từ đầu đến cuối, trong tai tôi đang liên tục vang lên 8 chữ này: ‘Rút kinh nghiệm xương máu, thay đổi phương pháp’ (thống định tư thống, cải huyền canh trương).

    Từ trước tới nay ở TQ và nước ngoài không hề có một ai hoàn hảo. Triệu Tử Dương không phải ngoại lệ. Những tư tưởng và ý kiến của ông ấy trong cuốn sách này không nhất thiết là đều khớp nhau, thậm chí còn có khả năng sai, tôi cũng không phải là tán thành mọi quan điểm. Tuy nhiên phía sau những tư tưởng và ý kiến của ông ấy đều có sự chống đỡ của những kinh nghiệm đầy máu và nước mắt, có nhiều kết quả đáng suy ngẫm. Cuốn sách này chính là in thẳng ra không thêm bớt. Đánh giá thế nào là việc của độc giả, là việc của lịch sử.

    Từ đầu những năm 50 thế kỉ trước, tôi đã làm việc dưới sự lãnh đạo của Triệu Tử Dương. Lúc đó Triệu Tử Dương là thư kí thứ 2 của Trung Cộng tại tỉnh Quảng Đông, Đào Chú là thư kí thứ nhất. Tôi là xã trưởng phân xã của Tân Hoa xã tại Quảng Đông. Triệu Tử Dương nói ông ấy quá khứ rất tả khuynh, đúng là sự thật. Trong những phong trào có tính chất cực tả như chống phái hữu, công xã hóa, đại nhảy vọt, chống hữu khuynh, giáo dục xã hội chủ nghĩa ở nông thôn,... ông ấy không hề tiêu cực chút nào. Trong phong trào phản hữu khuynh 1959, lúc tôi bị đánh nhầm như 1 ‘phần tử hữu khuynh cơ hội chủ nghĩa’, ông ấy cũng không thể một cách công bằng đứng ra nói một câu bảo vệ cho lời của tôi.

    Nhưng, nói một cách tương đối, những suy nghĩ độc lập của Triệu Tử Dương lúc đó là nhiều hơn của Đào Chú. Trong việc xử lí vấn đề ‘Đào Cảng’ (trốn sang Hong Kong), Đào Chú chủ trương áp chế, Triệu Tử Dương thì yêu cầu mở đường. Trong xử lí không ít vấn đề, ông ấy so với Đào Chú cầu thực và ôn hòa hơn. Trong 10 năm Cách mạng văn hóa, sự giác ngộ về nhân phẩm của ông ấy đã có sự thăng hoa lớn. Cuối năm 1966, tại Việt Tú Sơn thành phố Quảng Châu 10 vạn người meeting để phê phán và đấu tố Triệu Tử Dương. Ông bạn già của tôi ngồi hàng đầu tiên ở hiện trường. Phái chống đối ép ông ấy phải tự hô khẩu hiệu ‘Đả đảo phần tử tam phản Triệu Tử Dương’, ông ấy cự tuyệt. Phái chống đối lùi một bước muốn ông ấy hô ‘Đả đảo bè lũ tư bản Triệu Tử Dương’, ông ấy vẫn cự tuyệt, cuối cùng ông ấy chỉ hô một câu ‘Đả đảo Triệu Tử Dương’. Tức là nói rằng tôi, Triệu Tử Dương, với tư cách 1 cá nhân, có thể đả đảo. Nhưng [tôi] tuyệt đối không công nhận rằng mình là những cái gì mà ‘phần tử tam phản’ hay ‘bè lũ tư bản’. 27, 28 thư kí thứ nhất tỉnh ủy bị phê phán đấu tố trong Cách mạng văn hóa, giống Triệu Tử Dương gắn liền với tội danh 1 ‘bè lũ tư bản’ theo kiểu này cũng không thừa nhận, [thật] khủng hiếm thấy, chí có 1 mà không 2. Một thời là giai thoại được truyền bá trong nước.

    Với tư cách là 1 lãnh đạo địa phương, Triệu Tử Dương thực ưu tú, nhưng tôi cho rằng không có gì đặc biệt phi thường. Những điểm phi thường của ông ấy, là ở chỗ ông ấy cùng Hồ Diệu Bang làm tay trái và tay phải của Đặng Tiểu Bình, đối với sự nghiệp cải cách mở cửa mở ra một thời đại mới cho TQ đã có những cống hiến xuất sắc, lại càng ở chỗ cách xử sự của ông ấy từ đầu đến cuối sự kiện Lục Tứ đã xuất hiện nhân cách lớn. Tại thời khắc lịch sử trọng đại Lục Tứ này, Triệu Tử Dương đối với dân tộc Trung Hoa có trách nhiệm, đối với lịch sử có trách nhiệm, đối với trăm họ có trách nhiệm, hoàn toàn coi thường sinh tử vinh nhục của bản thân, vừa đứng về phía chân lí, vừa đứng về phía nhân dân, tuyệt không thỏa hiệp, tuyệt không quỳ gối, tuyệt không nhường đường. Ông ấy đã kế thừa và truyền lại tinh thần cao thượng, vì nhân dân, vì một chữ ‘nghĩa’ có thể nhảy vào nước sôi lửa bỏng của dân tộc Trung Hoa uy vũ bất khuất. Ông ấy là tấm gương của người dân. Do đó, người dân mới có thể tưởng nhớ ông ấy sâu sắc thế này, [và] đối với những sai lầm nào đó trong cuộc đời này của ông ấy cũng đều hiểu và bỏ qua. Chúng ta sẵn sàng học tập theo ông ấy, làm một người như ông ấy.

    Nguyên nhân cơ bản của việc Triệu Tử Dương hạ đài, là bởi cải cách thể chế chính trị ở TQ không theo kịp. Cải cách của chúng ta luôn đi lên bằng đôi chân khập khiễng. Chúng ta phải học tập Triệu Tử Dương và Hồ Diệu Bang, kế thừa những di chí của các ông ấy, thúc đẩy cải cách thể chế chính trị.

    Khi Triệu Tử Dương qua đời năm 2005, TCTƯ dùng hình thức thông báo của Tân Hoa xã viết qua vài câu đánh giá đối với ông ấy, nói ông ấy vào cuối xuân đầu hạ năm 1989, phạm ‘sai lầm nghiêm trọng’, đã không còn đề cập đến những lời nói ông ấy ‘ủng hộ động loạn chia rẽ Đảng’ nữa. Sự thay đổi trong cách dùng từ này, từ quan điểm của TCTƯ mà nói, là một loại nhượng bộ. Từ quan điểm lịch sử TQ đương đại mà nói, điều này tự nhiên là một điều tiến bộ. Nhưng khi so sánh với sự thật, thực tế mà nói, sự đánh giá này, kết luận là kém. Với lại thời gian [từ đó] đến nay, cũng 4 năm rồi, tro xương của Triệu Tử Dương vẫn chưa được an trí thích hợp. Đối với việc tùy tiện giam lỏng Triệu Tử Dương nhiều năm sau khi [ông ấy bị] cách chức, vẫn chưa có một câu nói sửa sai. 3 chữ Triệu Tử Dương tới ngày nay trên các phương tiện truyền thông đại lục thực tế vẫn bị liệt vào những điều cấm phải nghiêm túc thi hành. Những việc này về mặt lịch sử mà nói, đương nhiên là đều không hề có cơ sở. Chẳng qua chỉ như Lưu Thiếu Kì khi bị đả đảo trong Cách mạng văn hóa đã hô lên 1 câu rằng: ‘May mà lịch sử là do nhân dân viết nên’.

    22 tháng 3 năm 2009

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi