Những câu hỏi thường gặp: Đấu tranh bất bạo động là gì?

  • Bởi tqvn2004
    21/02/2009
    0 phản hồi


    Nguồn: The Albert Einstein Institution - Frequently Asked Questions
    Tqvn2004 chuyển ngữ

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động là gì?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động (nhiều khi được biết tới như sức mạnh nhân dân, thách thức chính trị và cách mạng bất bạo động) là một phương pháp đấu tranh sử dụng hình thức phản đối tượng trưng, bất hợp tác và thách thức, nhưng không dùng bạo lực, để tạo ra sức mạnh trong các cuộc xung đột. Đấu tranh bất bạo động có thể bao gồm:

    1. Hành động không tuân thủ: Tức là người tham gia đấu tranh có thể từ chối thực hiện những việc mà họ vẫn thường làm, hoặc được trông đợi sẽ làm, hoặc bắt buộc phải làm theo yêu cầu của luật pháp.

    2. Hành động cố ý thực hiện: Tức là người tham gia đấu tranh có thể thực hiện những việc mà họ thường không làm, hoặc không được trông đợi sẽ làm, hoặc bị cấm thực hiện; hoặc

    3. Sự pha trộn của cả hai loại hành động trên

    Là một phương pháp, đấu tranh bất bạo động không thụ động. Nó không phải là không hành động. Nó là hành động nhưng không bạo lực.

    Hỏi: Các ứng dụng của đấu tranh bất bạo động là gì?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động có thể và đã được dùng để:

    + Hạ bệ những kẻ độc tài

    + Ngăn chặn các cuộc đảo chính

    + Phòng vệ chống lại sự xâm lược từ nước ngoài

    + Đẩy quân xâm lược nước ngoài khỏi bờ cõi

    + Cung cấp giải pháp thay thế cho bạo lực trong các cuộc xung đột sắc tộc nghiêm trọng

    + Thách thức các hệ thống xã hội và kinh tế không công bằng

    + Phát triển, bảo vệ và mở rộng việc thực hành dân chủ, nhân quyền, tự do cá nhân và tự do tôn giáo

    + Chống lại thảm họa diệt chủng.

    Để có thêm thông tin, hãy xem mục "Ứng dụng của Đấu tranh bất bạo động" trên trang web của chúng tôi.

    Hỏi: Các biện pháp của đấu tranh bất bạo động là gì?

    Trả lời: Có vô số các biện pháp cụ thể cho đấu tranh bất bạo động hay còn gọi là "những vũ khí bất bạo động". Gần 200 biện pháp đã được xác định cho tới ngày nay, và không nghi ngờ rằng nhiều biện pháp khác đang tồn tại và sẽ xuất hiện trong các cuộc xung đột tương lai. Phân loại các biện pháp này như sau:

    1. Thuyết phục và phản đối bất bạo động

    2. Bất hợp tác, và

    3. Can thiệp bất bạo động

    Để có thêm thông tin, hãy xem danh sách "198 biện pháp Đấu tranh bất bạo động" và cả cuốn "The Politics of Nonviolent Action, Vol. 2: The Methods of Nonviolent Action" (Boston: Porter Sargent Publishers, 1973).

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động hoạt động ra sao?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động hoạt động bằng cách thuyết phục cộng đồng rút bỏ sự hỗ trợ và tuân thủ của mình với đối thủ. Bằng cách lôi kéo những nhóm quan trọng rút lui sự ủng hộ, đấu tranh bất bạo động có thể loại bỏ nguồn cung cấp sức mạnh cho chế độ hay nhóm đối lập.

    Các nguồn cung cấp sức mạnh bao gồm:

    1. Quyền lực lãnh đạo: Lòng tin của dân chúng rằng một chế độ hoặc nhóm đối lập là hợp pháp, và họ có trách nhiệm đạo đức là phải tuân thủ nó.

    2. Nguồn nhân lực: Số lượng và mức độ quan trọng của những người và nhóm người đang tuân thủ, hợp tác và cung cấp trợ giúp cho chế độ hay nhóm đối lập.

    3. Trình độ và kiến thức: Đây là thứ mà chế độ hay nhóm đối lập cần để thực hiện những hoạt động cụ thể và chúng được cung cấp bởi những người và nhóm người trợ giúp cho chế độ đó.

    4. Các yếu tố khó xác định: Các yếu tố tâm lý và ý thức hệ có thể quyến rũ mọi người tuân thủ và hỗ trợ chế độ hoặc nhóm đối lập.

    5. Nguồn lực vật chất: Khả năng quản lý và sử dụng tài sản, tài nguyên thiên nhiên, tài chính, hệ thống kinh tế và phương tiện truyền thông và giao thông vận tải của chế độ hay nhóm đối lập.

    6. Sự thưởng phạt: Được áp dụng hoặc đe dọa áp dụng đối với những người chống đối và bất hợp tác để đảm bảo sự tuân thủ và hợp tác cần thiết để chế độ hay nhóm đối lập tồn tại và tiến hành các chính sách của mình.

    Tất cả những nguồn cung cấp sức mạnh này, tuy nhiên, phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Tính chính đáng của chế độ hay nhóm đối lập, sự phục tùng và tuân lệnh của dân chúng và sự hợp tác của những cá nhân và tổ chức trong xã hội. Khi tính chính đáng, sự phục tùng, và hợp tác giảm sút, chế độ hay nhóm đối lập sẽ bị suy yếu hoặc bị lật đổ.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có thể tạo ra thay đổi bằng con đường nào?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động tạo ra thay đổi bằng một hoặc vài con đường sau:

    1. Thay đổi (conversion): Sự thay đổi thái độ của chế độ hay nhóm đối lập dẫn tới việc họ tự nguyện nhượng bộ

    2. Thỏa hiệp (accommodation): Chế độ hay nhóm đối lập buộc phải đàm phán và thỏa hiệp

    3. Ép buộc bất bạo động (non-violent coercion): Chế độ hay nhóm đối lập bị suy yếu tới mức họ buộc phải đầu hàng

    4. Tan rã (disintegration): Chế độ hay nhóm đối lập bị suy yếu tới mức tan rã.

    Hỏi: Vai trò của chiến lược đối với đấu tranh bất bạo động?

    Trả lời: Trong lịch sử, đấu tranh bất bạo động thường là mang tính bột phát – đôi khi là các sự kiện tự phát – với rất ít hoặc không có kế hoạch hành động định trước. Tuy nhiên, việc hoạch định chiến lược có thể được dùng trong các cuộc đấu tranh bất bạo động để tăng hiệu quả của nó, cũng giống như trong các xung đột quân sự hay các hoạt động khác. Hoạch định chiến lược bao gồm: chọn các mục tiêu rõ ràng; đưa ra chiến lược tổng thể (master plan) và các chiến lược "con" cho từng mục tiêu riêng biệt nằm trong chiến lược tổng thể; đưa ra chiến thuật ngắn hạn; và lựa chọn biện pháp cụ thể để đạt được mục tiêu chiến lược và chiến thuật đã đề ra.

    Hỏi: Có sự khác biệt nào giữa "đấu tranh bất bạo động" và "bất bạo động"?

    Trả lời: "Đấu tranh bất bạo động" là phương thức tham gia các xung đột và được xác định bởi hình thức đấu tranh được sử dụng. Nó không cần đến lòng tin tôn giáo, đạo đức hay dân tộc nào.

    "Bất bạo động" thường được dùng để ám chỉ nhiều hiện tượng khác nhau, nhưng nhìn chung đều ám chỉ việc không sử dụng bạo lực và dùng lòng tin tôn giáo, đạo đức hay dân tộc để ngăn cản bạo lực.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có phải là thụ động và quy phục không?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không liên quan gì tới thụ động, quy phục hay hèn nhát. Cũng giống như đấu tranh bạo động, những quan điểm này phải được loại bỏ và khắc phục.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động chỉ dựa vào sự thuyết phục bằng mồm mép và tâm lý?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không đồng nghĩa với sự thuyết phục bằng mồm mép và tâm lý, mặc dù nó có thể dùng tới áp lực tâm lý để đạt được sự thay đổi thái độ. Đấu tranh bất bạo động, thay vì chỉ dùng lời, là phương pháp đấu tranh sử dụng các sức mạnh xã hội - kinh tế - chính trị, và phối hợp các lực lượng trong xung đột.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có phải dựa vào sự thay đổi hay thức tỉnh lương tâm của chế độ hay nhóm đối lập?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không trông đợi vào việc chế độ hay nhóm đối lập tự nguyện chuyển đổi. Nó có thể tạo ra những áp lực kinh tế - xã hội mạnh mẽ, và có thể phá hủy sức mạnh của chế độ và nhóm đối lập, buộc họ phải chấp nhận rút lui,.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có phải dựa vào giả thiết rằng bản chất con người là "tốt"?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không dựa vào giả thiết rằng bản chất con người là "tốt". Bản chất con người là "tốt" và "xấu" đều được nhìn nhận, bao gồm cả những tính cách cực đoan như tàn ác và mất nhân tính.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có cần dùng tới lòng tin tôn giáo để đạt hiệu quả không? Phải chăng đấu tranh bất bạo động chỉ dành cho những người theo chủ nghĩa hòa bình?

    Trả lời: Những người thực hiện đấu tranh bất bạo động không nhất thiết phải là người theo chủ nghĩa hòa bình hay những ông thánh, và họ cũng không cần phải có lòng tin cụ thể nào vào tôn giáo, đạo đức hay dân tộc. Đấu tranh bất bạo động được thực hiện thành công chủ yếu bởi những người "bình thường" ở trên toàn thế giới, bao gồm cả những người coi sử dụng bạo lực là chuyện chấp nhận được về mặt đạo đức.

    Để biết thêm về các cuộc đấu tranh bất bạo động trên toàn thế giới, hãy xem phần "Các ví dụ về đấu tranh bất bạo động" trên trang web của chúng tôi, cũng như phần thư viện các cuộc đấu tranh bất bạo động.

    Hỏi: Có phải đấu tranh bất bạo động là hiện tượng của phương Đông hoặc phương Tây?

    Đấu tranh bất bạo động có lẽ mang tính cách phương Tây nhiều hơn phương Đông. Thật vậy, phương Tây có nhiều cuộc đấu tranh bất bạo động xảy ra hơn, nếu chúng ta kể tới việc sử dụng rộng rãi phương pháp đình công và tẩy chay trong các phong trào lao động và sự phản kháng bất hợp tác tại các quốc gia bị lệ thuộc.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có hoạt động hiệu quả khi chống lại nhóm đối lập dùng bạo lực?

    Trả lời: Trong đấu tranh bất bạo động, không có giả thiết nào nói rằng đối thủ sẽ không dùng bạo lực chấn áp các nhà hoạt động bất bạo lực. Phương pháp này được thiết kế để chống lại bạo lực khi cần thiết, và trong lịch sử đã được dùng để chống lại những thể chế cực kỳ hung bạo và tàn ác.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có thể dùng cho cả mục đích "tốt" lẫn "xấu"?

    Trả lời: Không có gì ngăn cản con người sử dụng đấu tranh bất bạo động cho mục đích "xấu" hay "tốt", mặc dù hậu quả xã hội của việc sử dụng nó cho mục đích "xấu" sẽ khác xa so với việc sử dụng bạo lực để đạt được mục đích "xấu".

    Hỏi: Liệu đấu tranh bất bạo động có thể áp dụng và thành công trong chế độ độc tài? Hay nó chỉ có tác dụng trong hệ thống dân chủ?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không chỉ giới hạn trong các cuộc xung đột nội tại của hệ thống dân chủ. Nó đã được sử dụng rộng rãi để chống lại các thể chế độc tài, sự chiếm đóng của nước ngoài và thậm chí chống lại các chế độ toàn trị.

    Để biết thêm chi tiết về việc áp dụng đấu tranh bất bạo động trong các trường hợp khác nhau, xem thêm phần "Ứng dụng của Đấu tranh bất bạo động" trên trang web của chúng tôi.

    Hỏi: Liệu đấu tranh bất bạo động có mất thời gian hơn để dành chiến thắng, so với đấu tranh sử dụng bạo lực?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không phải lúc nào cũng lâu hơn so với đấu tranh sử dụng bạo lực. Trong nhiều trường hợp, đấu tranh bất bạo động đạt được mục tiêu trong thời gian rất ngắn – chỉ khoảng vài ngày. Các phương pháp đấu tranh khác có thể cần nhiều thời gian hơn. Thời gian cần thiết để đạt được chiến thắng phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Chủ yếu là sức mạnh, chiến lược và sự bền bỉ của nhóm đấu tranh bất bạo động.

    Hỏi: Đấu tranh bất bạo động có cần những nhà lãnh đạo có khả năng thu hút nhân tâm (như Mohandas Gandhi hay Martin Luther Kinh) để đạt được hiệu quả không?

    Trả lời: Đấu tranh bất bạo động không cần có những nhà lãnh đạo có khả năng thu hút nhân tâm để đạt được hiệu quả. Rất nhiều ví dụ về đấu tranh bất bạo động cho thấy nó có hiệu quả cho dù không có sự lãnh đạo mạnh và tập trung (như tại Serbia năm 2000 chống lại Slobodan Milosevic). Sự phụ thuộc vào một nhà lãnh đạo duy nhất có khả năng thu hút nhân tâm thậm chí còn là yếu tố cản trở sự thành công; trong khi đó nếu phong trào có nhiều người có khả năng kêu gọi bất hợp tác và thách thức có thể tạo ra sức mạnh đáng tin cậy hơn.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi