Simon Shuster - Mạng lưới truyền hình tuyên truyền của Putin hoạt động như thế nào? (3)

  • Bởi Admin
    23/03/2015
    0 phản hồi

    Simon Shuster
    Khải Huyền dịch

    Hệ thống truyền hình tin tức toàn cầu RT (Russia Television hoặc Russia Today) được đánh giá là vũ khí chính của điện Cẩm Linh trong cuộc chiến tranh thông tin ăn thua đủ với phương Tây.

    (Kỳ 4): Nói dối leo lẻo là RT

    Tuy nhiên, hiện thực không phải lúc nào cũng là vấn đề diễn giải tủy tiện như RT đã làm trong cuộc xung đột ở Ukraine. Hoa Kỳ và đồng minh đã dùng cấm vận trừng phạt Putin sau khi ông ta sát nhập bán đảo Crimea vào Nga và việc ông ta ủng hộ những người ly khai ở phía đông Ukraine. Cùng lúc giá dầu tụt dốc, cấm vận càng xô đẩy kỹ nghệ dầu hỏa của Nga bên bờ vực thẳm. Tệ hại hơn cả là cho RT, giá trị đồng rúp là thứ tiền nhà nước chính thức cho ngân sách, sụt xuống chỉ còn một nửa giá trị, khiến cho cái hệ thống đài RT phải bỏ kế hoạch mở thêm băng tần ở Pháp và Đức trong năm nay.

    Cuộc xung đột ở Ukraine cũng đôi khi làm cho một số nhân viên của RT khó mà bám theo đường lối loan tin có định hướng của điện Cẩm Linh. Một thử thách đặc biệt cho đài đã đến hồi Tháng Ba 2014 khi Putin đưa quân vào chiếm Crimea. RT đã phát sóng đi lời khẳng định không đúng sự thật của Putin nói rằng không có chuyện chiếm đóng xảy ra và rằng những người tưởng là lính Nga có mặt khắp vùng Crimea chính là người Nga địa phương, bằng cách nào đó, đã kiếm được quân phục Nga mặc vào và tìm ra được cả những quân xa Nga để di chuyển.

    Những phát ngôn mang tính khẳng định đó trái ngược với thực tế xảy ra khó có thể làm cho một số ký giả của RT tin nổi. Ngày 03-3-2014, một trong những xướng ngôn viên điều khiển băng tần RT America ở Washington là bà Abby Martin, đã lên án hành động xâm lược Crimea bằng quân sự của Nga trong một buổi phát hình trực tiếp. Hai ngày sau, đồng nghiệp của bà là Liz Wahl tuyên bố từ nhiệm, nói với khán thính giả rằng bà hết còn làm việc cho đài được nữa vì những hành vị trắng trợn của Putin. Cùng lúc đó tại Crimea, một phóng viên của RT nói với tuần báo TIME rằng ông ta biết đoàn quân xâm lược từ đâu đến. Nhưng vì sợ mất việc trong thời buổi khó khăn như hiện này nên ông ta không dám nói đích danh đoàn quân đó là những lính Nga trong các bản tin của mình.

    “Khi có một sự thật chấp nhận được ở ngoài đó và bạn là người duy nhất nhìn thấy tận mắt, rồi loan tin khác đi thì có thể thật là khó nghĩ,” bà Laura Smith, một người Anh và là thông tín viên trưởng của đài tại Luân Đôn. Và bà cho biết thêm: “Một số đồng nghiệp không thể nào làm ngơ được sự thật đó.”

    (Kỳ 5): Liệu phương Tây có thành công phản tuyên truyền RT?

    Trước một chính sách truyền thông loan tin sặc mùi tuyên truyền, đi ngược lại nghề nghiệp ký giả như hệ thống truyền hình RT đang làm, phương Tây phải làm gì để giải độc cho khán thính giả quốc tế? Tại Washington, Luân Đôn, Bá Linh và tại các thủ đô khác, những nhà làm chính sách đang chạy đua với thời gian để tìm cho ra những câu trả lời trong khi chiến tranh tại Ukraine ngày càng dữ đợi và Nga tỏ ra không có dấu hiệu nào muốn châm dứt thái độ hung hăng hiếu chiến trong vùng.

    Trong một phản ứng trực tiếp cho nỗ lực tuyên truyền của Nga chống lại Ukraine, hồi Tháng Bảy, Quốc Hội Mỹ đã thông qua một đạo luật tài trợ cho đài Tiếng Nói Hoa Kỳ - Voice of America (VOA) – để phát đi chính sách đối ngoại của Mỹ trực tiếp đến người dân Nga và thế giới. Đài không còn nhiệm vụ cung cấp tin địa phương không bị kiểm duyệt tại những nơi khó tìm ra. Dân biểu Ed Royce, chủ tịch ủy ban Đối Ngoại Hạ viện, tuyên bố: “Chúng ta đang cố phản công đường lối tuyên truyền của Nga và của các đối thủ của chúng ta khắp thế giới để họ biết rằng sau lưng chúng ta có một bàn tay.” Ông khẩn thiết kêu gọi Tổng thống Barack Obama hãy ký ban hành đạo luật này.

    Gần hơn với tuyến đầu mặt trận tuyên truyền của của Nga là các nước Âu châu. Họ cũng đang tìm tòi một biện pháp phản tuyên truyền trực tiếp hơn. Đó là lập một băng tần nói tiếng Nga để đối chọi với các đài trong nước Nga của điện Cẩm Linh. Trong khối Liên Âu, Latvia là nước xung phong cho dự án này. Lý do dễ hiểu là tại Latvia, số kiều dân Nga sinh sống cũng khá đông, hơn một phần tư dân số. Người Latvia gốc Nga chỉ theo dõi tin tức từ các đài do Nga hậu thuẫn. Tại sao người Latvia gốc Nga lại là giấc mơ kinh hoàng nhất cho chính phủ Latvia? Nếu người Nga tại Latvia cũng nổi dậy như người Ukraine gốc Nga ở phía đông thì chắc chắn là họ bị tuyên truyền Nga xúi giục. Ông Viktors Makarovs, một cố vấn cho Bộ Ngoại Giao Latvia, nhận định: “Tình hình đang diễn ra theo chiều hướng những băng tần (thần Nga) này phần nào phản ảnh tình cảm và xúc động của người dân và khai thác triệt để. Chính sách tuyên truyền khai thác đó đã gây ảnh hưởng mạnh cho dân Latvia chúng tôi.”

    Nhưng trong khi các nhà làm chính sách người Latvia hình như cũng ý thức được rằng chống lại âm mưu xâm chiếm của điện Cẩm Linh là điều vô ích, thì các nhà phê bình đã lưu ý đài VOA cũng đừng làm gì khác kẻo tình hình đi quá xa khỏi tầm tay. Ông Makarovs nói: “Tạo một cơ sở truyền thông do Liên Âu tài trợ không phải là việc khó nhưng lại để làm cái loa cho Brussels thì chẳng khác gì đã làm một điều ngu xuẩn nhất trong tình hình hiện nay.”

    Chắc chắn là một băng tần như thế sẽ bị cái dàn đồng ca truyền hình trung thành với điện Cẩm Linh, gồm cả RT, sẽ át tiếng làm cho tắt lịm. Tệ hơn nữa, băng tần này cũng sẽ hạ cấp các tiêu chuẩn của ngành ký giả phát sóng của phương Tây, rồi dần dần, làm cho tình hình khó mà phân biệt giữa ký giả hợp pháp và độc lập và ký giả của RT do nhà nước tài trợ. Không ai hiểu tình hình như hiện nay bằng ông Nemetsov. Mùa hè năm ngoái, khoảng 8 tháng trước khi bị ám sát, ông đã xuất hiện trên một show hội thoại của Ukraine. Một trong những khách mời đã đề nghị chống lại những gì của RT tuyên truyền bằng đường lối phản tuyên truyền của phương Tây.

    Ông Nemetsov phản đối đề nghị trên. “Làm như thế sẽ không đi đến đâu cả, vì đó là con đường đi đến độc tài,” ông nhận định như thế và giải thích: “Quí vị không thể làm như Putin làm, gọi các ký giả đến điện Cẩm Linh rồi ra lệnh cho họ nói theo ý mình.” Cho đến lúc này, phương Tây hình như cố tuân giữ những giá trị truyền thống ký giả trung thực và tin vào quyết định phải trái của khán thính giả.

    (hết)

    Nguồn: Đăng trong tuần báo TIME số ra ngày 16-3-2015.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi