Simon Shuster - Mạng lưới truyền hình tuyên truyền của Putin hoạt động như thế nào? (2)

  • Bởi Admin
    19/03/2015
    0 phản hồi

    Simon Shuster
    Khải Huyền dịch

    (Bài 2): Miệng lưỡi lươn lẹo của tổng biên tập RT

    Hệ thống truyền hình tin tức toàn cầu RT (Russia Television hoặc Russia Today) được đánh giá là vũ khí chính của điện Cẩm Linh trong cuộc chiến tranh thông tin ăn thua đủ với phương Tây.

    Bà Margarita Simoyan, tổng biên tập của hệ thống đài truyền hình RT, đưa hai bàn tay ôm lấy đầu và cổ họng càu nhàu về câu hỏi mà bà đã nghe quá nhiều lần trước đây: Liệu điện Cẩm Linh có ảnh hưởng đến cách tường thuật tin tức của bà hay không? Bà thú thực hệ thống của bà trình bày thế giới quan theo những nguyên tắc nhất định “đã được chính phủ và các đại biểu nhà nước Nga đặt ra.” Nhưng bà tuyên bố rằng xin đừng nhìn vào khía cạnh đài RT ít khách quan ra sao so với bất cứ một đài phát sóng nào của Tây phương. Ngồi trong văn phòng ở Mạc Tư Khoa nhìn ra ngoài con sông bờ bên kia là điện Cẩm Linh, bà nói: “Không có ai trình bày thực tế khách quan. Truyền thông Tây phương là những nguồn tin dựa trên hiện thực không khách quan.”

    Bà Simoyan đã trải qua nghề nghiệp trong bối cảnh đứng giữa ngã tư đường ký giả và tuyên truyền. Vào năm 2002, bà kiếm được chân phóng viên tại đài truyền hình nhà nước ở Mạc Tư Khoa, được bổ về đội phóng viên đông đảo có nhiệm vụ tường thuật ghi chép những phát biểu của Putin trước công chúng. Trong vòng ít năm, bà đã chứng tỏ xuất sắc trong công việc nói đúng theo định hướng nên được giao cho công việc cao cấp ở tuổi 25 tại đài truyền hình Russia Today mới được thành lập. Bốn năm sau, đài này được đổi tên thành RT như ngày nay.

    Vào năm 2012, khi Putin loan báo kế hoạch trở lại tranh cử tổng thống sau 4 năm làm thủ tướng, bà Simoyan chính thức can dự vào chính trị, gia nhập ban vận động tranh cử của Putin ở Mạc Tư Khoa và giúp ông ta thắng cử vẻ vang trong khi bà vẫn còn giữ chức vụ tại RT. Năm tiếp theo, khi được hỏi làm sao bà tránh được tình trạng xung đột lợi ích giữa vai trò vận động tranh cử và vai trò ký giả của mình, bà trả lời người phỏng vấn rằng bà không biết tại sao tránh được nhưng nói thêm rằng “tôi đã lo liệu được.”

    Đến cuối năm 2013, bà được tưởng thưởng chức vụ tổng biên tập của Rossiya Segodnya, một tập đoàn truyền thông mới được điện Cẩm Linh lập ra. Tập đoàn này đặt trụ sở trong một khu nhiều tòa nhà màu xám nằm trên đại lộ Zubosky Blvd ở Mạc Tư Khoa. Tập đoàn qui tụ một số cơ sở rộng lớn của nhà nước trong ngành thông tin bao gồm các hãng tin thông tấn xã, các đài phát thanh và và mới đây là vào tháng 11 năm rồi, một cơ quan đa truyền thông quốc tế được gọi là Sputnik, phổ biến tin bằng 12 thứ tiếng, trong đó có tiếng Tàu, Hindi và Turkish. Trong những nhãn hiệu loan tin đó, RT được coi là mạnh nhất trong việc loan tin theo định hướng của điện Cẩm Linh ra ngoài cho toàn cầu nghe và thấy.

    Năm nay 34 tuổi, bà Simoyan dựng tóc gáy khi nghe ý kiến cho rằng đế quốc truyền thông của bà không biên tập độc lập các tin tức. Ví dụ, rất có thể có ai đó ở điện Cẩm Linh gọi cho bà yêu cầu không được phát đi một tin đặc biệt nào đó chăng? Bà hỏi lại: “Làm sao quí vị lại có thể tưởng tượng ra một chuyện như thế?” và bà có vẻ mặt như danh dự tự ái nghề nghiệp bị tổn thương.

    Tuy nhiên, trên bàn làm việc của bà có đặt một điện thoại màu vàng kiểu cũ, đường giây điện thoại chạy dưới đất, không có vòng quay hay bấm số. Điện thoại này thuộc loại người ta thường thấy tại các văn phòng của các quan chức cao cấp Nga. Bà thú nhận là cái điện thoại này là đường giây liên lạc an ninh cho bà trực tiếp với điện Cẩm Linh. Thế thì cái điện thoại đó để làm gì nếu không phải là cửa hàng nói chuyện? Bà trả lời: “Điện thoại này có là để nói những chuyện bí mật.”

    (Kỳ 3): RT có 85 triệu khán thinh giả tại Mỹ?

    Trung tâm điểm thế giới quan của đài RT là kết tội Tây phương đứng đằng sau âm mưu các vụ bạo động chính trị của thế giới. Phải chăng đó là vụ khủng bố 911? “Chắc chắn là một khủng bố nội tại” Đó là tựa đề RT đặt cho loạt show tài liệu về chủ đề này hồi năm 2009. Phải chăng là vụ đặt bom vụ chạy việt dã Boston Marathon năm 2013? “Chuẩn bị cho các cuộc chiến tranh và thiết quân luật tại Mỹ” Xướng ngôn viên người Anh Daniel Bushell làm cho đài RT tuyên bố như vậy cho show kẻ đi tìm sự thực - The Truthseeker - hiện hết còn được phát hình.

    Cùng với những vụ tường thuật về những vật lạ bay trên không gian gọi là UFO được đài RT chiếu thường xuyên, loại tài liệu này lôi cuốn khán thính giả nhiều nhất trên online. Những video của RT nói tiếng Anh phát trên YouTube đã có tới 1.4 tỷ người vào coi, nhờ phần lớn những nội dung mà RT nhắm vào cảnh quay bạo lực người thực việc thực và những thiên tai thiên nhiên. Loại tài liệu này thường lan rộng nhanh chóng như nấm mọc sau cơn mưa, thu hút thêm nhiều khán thính giả thích những chuyện chính trị chính em.

    Tại nhiều quốc gia Tây phương, mỗi báo đài truyền thông đều có một số khán thính giả trung thành ở cải hai phe tả hữu. Họ không tin vào chính phủ của họ và tỏ ra thận trọng khi nhìn vào các biến cố thế giới đang thịnh hành. Ví dụ, RT có nhiều khán thính giả phe hữu ở Đức, đặc biệt trong số những người trong phong trào chống di dân được gọi là Pegida xuất hiện hồi năm ngoái tại thành phố Dresden phía đông nước Đức. Trong cuộc tuần hành của Pegida chống cái mà phong trào gọi là “Hồi giáo hóa thế giới Tây phương,” cờ Nga bay phất phới cùng với cờ Đức.

    “Chúng tôi thích người Nga ở đây,” người lãnh đạo phong trào là ông Lutz Bachmann tuyên bố như vậy với tuần báo TIME sau cuộc tụ họp lớn nhất của Pegida chưa từng thấy hồi tháng Giêng năm nay. Ông nói tiếp: “Vì một Âu Châu ổn định, chúng tôi cần thân hữu với Nga. Nếu chúng ta đi vào chiến tranh với Nga ở Âu Châu, quí vị ở Mỹ sẽ cười vào mặt Âu châu vì quí vị ở xa. Nhưng chúng tôi sẽ có những thành phố bị tiêu hủy.” Đây là một lời phát biểu có thể xuất phát từ những show hội thoại của RT mà ông Bachmann và nhiều người theo ông ta ưa thích các băng tần dòng chính tại Đức.

    RT khoe có 85 triệu khán thính giả người Mỹ mở xem đài RT America, một băng tần mà RT mở vào năm 2010. Nhân viên hầu hết là ký giả người Mỹ. Trụ sở của RT America đặt tại thủ đô Washington, chỉ cách Tòa Bạch Ốc không tới nửa dặm. RT cho hay, kể từ năm 2011, RT America là đài ngoại quốc về tin tức rất nổi tiếng tại bảy trong số những thành phố lớn nhất nước Mỹ. RT đưa ra bằng chứng là cuộc khảo sát mà đài đã thuê cơ sở Nielson thực hiện. Cơ sở này nổi tiếng toàn cầu về đếm chính xác số lượng người mở đài vào coi TV. Nếu đúng như vậy, RT có số khán giả cao nhất, hơn cả BBC và Al-Jazeera America của chính phủ Qatar tài trợ. Đài Ả rập này không bị mang tiếng có thành kiến chống Mỹ. Tuy nhiên, một số tổ chức bảo thủ đã kêu gọi cả đài RT và al-Jazeera phải đăng bộ với Bộ Tư Pháp như là đại lý nước ngoài, hiến pháp Mỹ bảo vệ cho họ quyền tự do ngôn luận như bất cứ phương tiện truyền thông nào khác.

    Tại Vương Quốc Anh, theo cơ sở Broadcasters’ Audience Research Board cho biết, RT đang cố thành công, trong đó dự kiến có trên 2 triệu khán giả thường xuyên cho mỗi tam cá nguyệt. Hồi Tháng 10 năm ngoái, RT mở một băng tần ở Vương Quốc Anh, trụ sở đặt tại Luân Đôn, thủ đô Anh, loan tin địa phương và trực tiếp các chương trình phát hình từ Mạc Tư Khoa.

    RT cất công đi tìm và đã kiếm được nhiều khán thính giả trên cả dự kiến. Tại Châu Mỹ La Tinh, Argentina là quốc gia đầu tiên nối kết băng tần nói tiếng Tây Ban Nha của RT hoàn toàn miễn phí. Khán thính giả chỉ cần mua một máy TV là có thể mở băng tần chi nhánh của RT tại Argentina. Trong cuộc họp báo qua hệ thống video với Putin đánh dấu ngày khai trương đài RT này, bà tổng thống Cristina Fernandez de Kirchner đã tóm tắt hợp đồng như thế này: “Chúng ta đang hoàn thành một hệ thông liên lạc không cần trung gian để phát đi những giá trị riêng của chúng ta.”

    Nhiều nhà nước đa cố đạt thành công như RT. Ví dụ, cả Trung Cộng lẫn Iran đã cố mở đài nói tiếng Anh cho riêng họ, chương trình tin tức 24 giờ mỗi ngày, nhưng họ không đạt được số khán thính giả nhiều như RT ở ngoại quốc. Putin cũng dùng RT như là một phương tiện để tăng cường liên minh toàn cầu. Cùng với những hợp đồng bán dầu hỏa và vũ khí Nga cho những quốc gia như Syria và Venezuela, Putin bây giờ có thể mời các bạn bè tham dự vào chiến trường truyền thông chống Tây phương.

    Đây là một vụ buôn bán tương đối dễ và hấp dẫn cho nhiều nước vốn chạy theo cái nhìn của Mỹ rất phổ biến trong các vấn đề của thế giới. Bà Simoyan gọi đó là một cuộc khảo cứu luân phiên nhau nói trong một kỷ nguyên suy thoái của Hoa Kỳ. Rà tìm một lượt bức tường màn ảnh truyền hình tràn ngập văn phòng của bà, đang có đài CNN và BBC phát hình cùng với những buổi phát sóng của đài RT khắp thế giới, bà nói thẳng thừng: “Người ta không còn tin quí vị nữa. Mà họ tin chúng tôi. Họ tin rằng hình ảnh của chúng tôi về thế giới gần với hiện thực hơn.”

    (còn tiếp)

    Nguồn: Đăng trong tuần báo TIME số ra ngày 16-3-2015.

    Chủ đề: Thế giới

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi