Nhóm Dịch Thuật Dân Luận

  • Bởi Admin
    32.732 lượt đọc
    15/01/2013
    388 phản hồi



    Nhóm Dịch Thuật Dân Luận được thành lập với mục đích khuyến khích việc dịch các bài vở / tin tức từ tiếng Anh sang tiếng Việt và ngược lại. Thế giới ngày nay đang trở nên "bằng phẳng" hơn, những gì xảy ra cách Việt Nam cả nửa quả địa cầu cũng có thể gây ra những tác động khó tưởng tượng nổi tới cuộc sống của chúng ta. Bằng cách nắm bắt những gì đang diễn ra trên thế giới, cũng như cung cấp cho thế giới thông tin cần thiết về những gì đang xảy ra ở Việt Nam, chúng ta sẽ gặt hái được lợi ích to lớn của một thế giới phẳng.

    Bên cạnh công việc dịch thuật, Nhóm Dịch Thuật sẽ trợ giúp độc giả Dân Luận trong việc học tiếng Anh, qua trả lời các thắc mắc và nâng cao vốn từ vựng. Chúng tôi mong rằng sẽ ngày càng nhiều người Việt Nam có thể sử dụng được ngôn ngữ thông dụng này của thế giới, áp dụng nó để thành công trong cuộc sống cá nhân cũng như để xây dựng một đất nước Việt Nam tươi đẹp hơn.

    Nhóm sẽ do bác Tâm Như làm trưởng nhóm cùng các thành viên tình nguyện trong danh sách dưới đây. Độc giả Dân Luận có nhã hứng tham gia nhóm dịch thuật này, xin đăng ký với Admin hoặc bác Tâm Như qua email BanBienTap@danluan.org. Không có giới hạn nào về thành viên tham gia, ngoại trừ bạn phải thật sự muốn tham gia với tinh thần học hỏi, chia sẻ, và làm việc nghiêm túc.

    Một số điều cần chú ý:

    - Trước khi dịch bài, xin thông báo cho cả nhóm ở thread dưới đây để tránh dịch trùng đề tài.

    - Thành viên tham gia Nhóm Dịch Thuật nên đăng ký làm thành viên Dân Luận, như vậy sẽ không phải đợi phản hồi được duyệt.

    - Với các dự án dịch thuật cần sự phối hợp của nhiều thành viên làm việc nhóm, trưởng nhóm sẽ là người quyết định điều phối công việc.

    Các thành viên của nhóm dịch thuật:

    - Tâm Như (trưởng nhóm)
    - Diên Vỹ
    - Innova
    - Hồ Gươm
    - Tqvn2004 (nick Admin)
    - TM1111
    - N.Q. Khải
    - Thien Thanh
    - Thomas (chz4me)
    - Khải Huyền
    - Phong Trần

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    388 phản hồi

    Em đọc lại lần thứ hai, tự tìm ra mấy lỗi gõ bàn phím



    Hilfebrief, Hilferuf.

    An
    alle Vietnamesen,
    alle Aktivistinnen und Aktivisten für Gerechtigkeit, Wahrheit, Frieden,
    alle Katholiken, alle Führungskräfte in der katholischen Kirche in Vietnam
    und alle, die in dem System der vietnamesischen Regierung das gute Gewissen haben.

    Ich bin Trần Thị Mạp, 85 Jahre alt.

    Mutter von Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Quý, Đoàn Văn Sịnh, Phan Thị Báu, Nguyễn Thị Thương und Grossmutter von Đoàn Văn Vệ. Meine Kinder und Enkelkind sind Opfer eines rechtswidrigen Angriffs der Regierung, die die Beraubung unser Land in Cống Rộc, Gemeide Vinh Quang, Berirk Tiên Lãng, Stadt Hải Phòng durchführte.

    Sehr geehrte Damen und Herren,
    Ich bin eine Mutter, 85 Jahre alt. Ich schreibe diesen Brief mit sehr starken seelischen Schmerzen, um mit Ihnen den folgenden Sachverhalt zu äußern und um Hilfe für meine Kinder zu bitten.

    Nach Empfehlung der Regierung hatten meine Kinder all ihre Energie, Ressourcen und auch das Leben aufgeopfert, um das Sumpfgebiet in der Küstennähe ins landwirtschaftliche Nutz-Areal zu sanieren. Nach Jahrzehnten entsteht jetzt die Shrimps-Farm in dem Wattenmeer. Es hatte das Blut und das Leben meiner Kinder und Enkel aufgenommen.

    Als der gebildete Aquakultur-Bereich sehr nah zu ernten war, entstanden plötzlich viele willkürliche rechtswidrige, unsittliche Aktionen von Regierungsbehörden Tien Lang, um den Erfolg meiner Kinder - das fruchtbare, gute, ertragreiche Land - zu rauben und die Ernte zu plündern.

    Der Höhepunkt war am frühen Morgen des Tages 5/1/2012. Eine große Truppe von Polizisten, Soldaten und Beamten strömte unserem Land zu, belagerten uns, sperrten uns ein, schossen, plünderten unser Vermögen, inklusive Immobilien, Wohnungen, die außerhalb der Landesgrenzen der Zwangsmaßnahme liegen.

    Die unerwartete Gegebenheit mit geplündertem Hab und Gut und gefährdetem Leben, die von der Regierungstruppe verursacht wurde, zwang meine Kinder und mein Enkel auf Selbstverteidigung um das Eigentum und Leben zu schützen.

    All dies wurde von Mediensystem weithin berichtet und bekannt.

    Der Premierminister sagte:
    “ Dieser Angriff von Tien Lang, Hai Phong ist rechtswidrig und sittenwidrig! „

    Dennoch die Volksstaatsanwaltschaft von Hai Phong Stadt mit Anklage Nr. 10/CT-P1A 2013.04.01 beschuldigt meine Kinder einen Mord begangen, und sich gegen die Truppe von der Regierung eingesetzt zu haben".
    Die erste Instanz wird von 2. bis 5. April 2013 und von 8. bis 10. April 2013 in Amtsgericht Hai Phong Stadt stattfinden.

    Viele Bürgerinnen und Bürger, meine Familie und ich, wir entrüsten uns über diesen beunruhigenden, bedenklichen Prozess.
    Meine Kinder sind gute Bürger, ehrliche Personen, die nie gegen Gesetze verstoßen hatten.

    Am 5. Januar 2012 war mein Sohn, Doan Van Vuon, während des Vorfalls gar nicht anwesend.

    Andere Kinder und das Enkelkind waren im Wattenmeer wurden von der Truppe verhaftet und verprügelt. Andere Bürgerinnen und Bürger, die auch im Wattenmeer waren, bekamen mit.

    Dieser Zwangsmaßnahme ist rechtswidrig. Die Truppe von der Regierung hat kein Recht unser Land zu erobern. Die Truppe von Stadt Hai Phong begann den Hausfriedensbruch.

    Meine Kinder verteidigten sich, nicht gegen die Truppe.

    Das eingeleitete Gerichtsverfahren gegen meine Kinder ist völlig in der Diskrepanz zu Verfassung und Gesetzen. Dieser Prozess hat weder ethische Werte noch sittliche Normen.

    Dies ist eine Verschwörung, um die Verbrechen, die Rechtverletzung, die die Behörde Tien Lang, Haiphong verursacht hatte, legalisieren zu machen.

    Also frage ich alle, die gutes Gewissen haben, ob es menschenwürdig ist?
    Ob all diese die vietnamesische Regierung seine Bürgerinnen und Bürger anbieten könnte und damit sich legitimieren möchte?

    Also möchte ich alle Menschen mit gutem Gewissen und Verantwortung bitten, meinen Kindern zu helfen. Retten Sie bitte meinen Kindern das Leben von diesen üblen, dunklen Machenschaften.

    Ich wiederhole, dass meine Kinder niemanden umbrachten, niemals gegen die Truppe von der Regierung gerierten.

    Sekundieren Sie bitte meinen Kindern.
    Erretten Sie bitte die unschuldigen Opfer aus der Not.
    Sprechen Sie bitte aus
    Handeln Sie bitte.

    Hải Phòng, den 26/3/2013.

    Bản chuyển ngữ sang tiếng Đức, lá thư kêu cứu cuả Mẹ anh Đoàn Văn Vươn.

    Hilfebrief, Hilferuf.

    An
    alle Vietnamesen,
    alle Aktivistinnen und Aktivisten für Gerechtigkeit, Wahrheit, Frieden,
    alle Katholiken, alle Führungskräfte in der katholischen Kirche in Vietnam
    und alle, die in dem System der vietnamesischen Regierung das gute Gewissen haben.

    Ich bin Trần Thị Mạp, 85 Jahre alt.

    Mutter von Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Quý, Đoàn Văn Sịnh, Phan Thị Báu, Nguyễn Thị Thương und Grossmutter von Đoàn Văn Vệ. Meine Kinder und Enkelkind sind Opfer eines rechtswidrigen Angriffs der Regierung, die die Beraubung unser Land in Cống Rộc, Gemeide Vinh Quang, Berirk Tiên Lãng, Stadt Hải Phòng durchführte.

    Sehr geehrte Damen und Herren,
    Ich bin eine Mutter, 85 Jahre alt. Ich schreibe diesen Brief mit sehr starken seelischen Schmerzen um mit Ihnen den folgenden Sachverhalt zu äußern und um Hilfe für meine Kinder zu bitten.
    Nach Empfehlung der Regierung hatten meine Kinder all ihre Energie, Ressourcen und auch das Leben aufgeopfert, um das Sumpfgebiet in der Küstennähe ins landwirtschaftliche Nutz- Areal zu sanieren. Nach Jahrzehnten entsteht jetzt die Shrimps-Farm in dem Wattenmeer. Es hatte das Blut und das Leben meiner Kinder und Enkel aufgenommen.
    Als der gebildete Aquakultur-Bereich sehr nah zu ernten war, entstanden plötzlich viele willkürliche rechtswidrige unsittliche Aktionen von Regierungsbehörden Tien Lang, um den Erfolg meiner Kinder - das fruchtbare, gute, ertragreiche Land - zu rauben und die Ernte zu plündern.
    Der Höhepunkt war am frühen Morgen des Tages 5/1/2012. Eine große Truppe von Polizisten, Soldaten und Beamten strömten unserem Land zu, belagerten uns, sperrten uns ein, schossen, plünderten unser Vermögen, inklusive Immobilien, Wohnungen, die außerhalb der Landesgrenzen der Zwangsmaßnahme liegen.

    Die unerwartete Gegebenheit mit geplündertem Hab und Gut und gefährdetem Leben, die von der Regierungstruppe verursacht wurde, zwang meine Kinder und mein Enkel auf Selbstverteidigung um das Eigentum und Leben zu schützen.

    All, dies wurde von Mediensystem weithin berichtet und bekannt. Der Premierminister sagte:
    “ Dieser Angriff von Tien Lang, Hai Phong ist rechtswidrig und sittenwidrig! „
    Dennoch die Volksstaatsanwaltschaft von Hai Phong Stadt mit Anklage Nr. 10/CT-P1A 2013.04.01 beschuldigt meine Kinder einen Mord begangen, und sich gegen die Truppe von der Regierung eingesetzt zu haben". Die erste Instanz wird am 2-5/4/2013 und am 8-10/4/2013 in Amtsgericht Hai Phong Stadt stattfinden.

    Viele Bürgerinnen und Bürger, meine Familie und ich, wir entrüsten uns über diesen beunruhigenden, bedenklichen Prozess.
    Meine Kinder sind gute Bürger, ehrliche Personen, die nie gegen Gesetze verstoßen haben.

    Am 5/1/2012 war mein Sohn, Doan Van Vuon, während des Vorfalls gar nicht anwesend.
    Die andere Kinder und das Enkelkind waren im Wattenmeer wurden von der Truppe verhaftet und verprügelt. Die andere Bürgerinnen und Bürger, die auch im Wattenmeer waren, bekam mit.
    Dieser Zwangsmaßnahme ist rechtwidrig. Die Truppe von der Regierung hat kein Recht unser Land zu erobern. Die Truppe von Stadt Hai Phong begann den Hausfriedensbruch.
    Meine Kinder verteidigten sich, nicht gegen die Truppe.
    Das eingeleitete Gerichtsverfahren gegen meine Kinder ist völlig in der Diskrepanz zu Verfassung und Gesetzen. Dieser Prozess hat weder ethische Werte noch sittliche Normen.
    Dies ist eine Verschwörung, um die Verbrechen, die Rechtverletzung, die die Behörde Tien Lang, Haiphong verursacht hatte, legalisieren zu machen.
    Also frage ich alle, die gutes Gewissen haben, ist es menschenwürdig? Ob all diese die vietnamesische Regierung seine Bürgerinnen und Bürger anbieten könnte und damit sich legitimieren möchte?

    Also möchte ich alle Menschen mit gutem Gewissen, Verantwortung bitten, meinen Kindern zu helfen. Retten Sie bitte meinen Kindern das Leben von dieser üblen, dunklen Machenschaften.
    Ich wiederhole, dass meine Kinder niemanden umbrachten, niemals gegen die Truppe von der Regierung gerieren.

    Sekundieren Sie bitte meinen Kindern.
    Erretten Sie bitte die unschuldige Opfer aus der Not.
    Sprechen Sie bitte aus
    Handeln Sie bitte.

    Hải Phòng, den 26/3/2013.

    @ anh Sáu, rảnh xem lại, rùi sửa lỗi cho em. Em lưu bài này mấy hôm rùi, dzưng quá bận và hỏng muốn chuyển ngữ lúc nhiều cảm xúc. Bi giờ rất bình tĩnh nên thử xem siu. Em có đọc lại một lần.

    Frohe Ostern.



    Nguyên bản:

    THƯ KÊU CỨU
    Kính gửi:
    - Toàn thề mọi công dân Việt nam
    - Những người yêu công lý – sự thật- hòa bình.
    - Toàn thể giáo dân, các tín hữu và các chức sắc trong Giáo hội Công giáo Việt Nam
    - Những người có lương tâm trong hệ thống công quyền
    Tôi là: Trần Thị Mạp – 85 tuổi.

    Bà Trần Thị Mạp, 85 tuổi, mẹ của Đoàn Văn Vươn
    Là mẹ của Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Quý, Đoàn Văn Sịnh, Phan Thị Báu, Nguyễn Thị Thương và cháu Đoàn Văn Vệ, là những nạn nhân của vụ án cưỡng chiếm đất đai tại cống Rộc, xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, Thành phố Hải Phòng.
    Thưa tất cả các quý vị,
    Là người mẹ đã 85 tuổi, tôi đau đớn viết thư này kêu gọi tất cả mọi người một việc như sau:
    Sau mấy chục năm các con tôi đã hi sinh tất cả sức lực, nguồn lực và tính mạng để quai đê lấn biển theo chủ trương của Nhà nước, tạo ra khu đầm nuôi tôm tại bãi bồi ngoài đê biển. Ở đó đã thấm máu và tính mạng của các con và cháu tôi.
    Khi đã hình thành được khu vực nuôi trồng thủy sản, sắp đến ngày thu hoạch thì đột nhiên nhiều hành động khuất tất do nhà cầm quyền Tiên Lãng, Hải Phòng thực hiện trái pháp luật và đạo lý nhằm chiếm đoạt thành quả của các con, cháu tôi. Đỉnh điểm là sáng ngày 5/1/2012, một đoàn bao gồm cán bộ, công an, bộ đội đã ập đến bao vây, bắt bớ, nổ súng và cướp phá tài sản của con cái chúng tôi. Kể cả những tài sản, nhà cửa ngoài vùng cưỡng chế.
    Trước tình huống bất ngờ bị cướp phá tài sản và uy hiếp tính mạng, các con, cháu tôi buộc phải tự vệ để bảo vệ tài sản và tính mạng của mình. Sự việc đã được hệ thống truyền thông loan báo rộng rãi. Chính Thủ tướng Chính phủ đã kết luận: “Đây là việc làm trái cả Pháp lý và Đạo lý”.
    Mặc dầu vậy, Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hải Phòng bằng Cáo trạng số 10/CT-P1A ngày 4/1/2013 vẫn truy tố các con tôi về tội “Giết người” và “Chống người thi hành công vụ”. Phiên tòa sơ thẩm sẽ diễn ra từ ngày 2-5/4/2013 và ngày 8-10/4/2013 tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hải Phòng.
    Trước sự việc này, tôi, gia đình và đông đảo nhân dân địa phương hết sức bất bình, phẫn nộ và xin khẳng định rằng:
    - Các con tôi từ nhỏ đã được giáo dục ăn ở hiền lành, đạo đức. Không hề có bất cứ hành động và việc làm nào vi phạm Pháp luật cũng như đạo đức làm người.
    - Trong sự việc ngày 5/1/2012, con tôi là Đoàn Văn Vươn không hề có mặt tại khu vực xảy ra sự việc. Ngay cả các con, cháu tôi đang ở trên đê cùng với bà con cũng đã bị bắt và đánh đập dã man sau đó.
    - Các con, cháu tôi không hề chống người thi hành công vụ vì việc cưỡng chế trái pháp luật này không thể được gọi là “Thi hành Công vụ”.
    - Việc đưa các con, cháu tôi ra Tòa xét xử về tội “Giết người” và “Chống người thi hành công vụ” là việc làm vô đạo đức, vô lương tâm và hoàn toàn đi ngược lại Hiến pháp và Pháp luật hiện hành. Việc này nhằm thực hiện âm mưu hợp pháp hóa các tội ác mà những người trong hệ thống công quyền Tiên Lãng, Hải Phòng đã gây ra.
    Vì vậy, tôi cầu xin tất cả mọi người bằng lương tâm, trách nhiệm của mình hãy bằng mọi cách cứu lấy các con, cháu tôi vượt qua âm mưu đẩy người lương thiện vào chỗ chết.
    Một lần nữa tôi khẳng định Các con, cháu tôi không hề giết người, không chống người thi hành công vụ.
    - Xin hãy cứu lấy các con, cháu tôi.
    - Xin hãy cứu lấy những nạn nhân vô tội.
    - Tôi cầu xin tất cả mọi người hãy lên tiếng và hành động.
    Hải Phòng, ngày 26/3/2013
    Trần Thị Mạp

    Khách Cà-phê viết:
    Nào, bác Sáu dịch câu trên ra tiếng Anh thì mới hiểu được. Ngữ cảnh của câu trên là: xe tăng ấy đã hoàn tất quá trình thí nghiệm và đang đem ra sử dụng đại trà rồi hay sao?

    ...

    Hiểu thế là đúng ngữ cảnh rồi đấy khi nói: the U.S. army has successfully tested the battle tank M1 abrams, không có gì kèm theo có nghĩa chuẩn bị đem ra sử dụng đại trà (serie). Còn nếu về 1 tiêu chí nào đó như hỏa lực hay mobility...thì phải nói kèm theo là test về cái gì.

    Nhưng như đã viết, nói kiểm thử hay chạy thử nghe thế nào ấy. Chạy thử thực ra là thiếu không bao quát, có thể hiểu nhầm là chỉ test mobility.

    Lỗ Trí Thâm viết:
    ...

    Các bác ở ngoại quốc hiểu sự khác nhau giữa Safety và Security là như thế nào?

    Safety= an toàn, trong công nghiệp xe cộ, máy móc...dùng từ này.

    Security= an ninh, ví dụ trong IT, trong các vấn đề XH...

    Test dịch là kiểm thử, kiểm định nhiều khi nghe vẫn thế nào. Ngoài ra tiếng Đức còn có Eprobung (trial), Feldtest, Felderprobung (field test, field trial)...

    Chẳng hạn nói US Army kiểm thử thành công xe tăng M1 Abrams khó nghe!?

    Nói US Army thử nghiệm thành công xe tăng M1 Abrams vẫn lọt tai hơn.

    đưa thêm cái link, trong có định nghĩa khá đơn giản nhưng chính xác:

    http://de.wikipedia.org/wiki/Sicherheit

    1 bên là bảo vệ "môi trường xung quanh"/Umgebung trước vật thể/Objekt, 1 bên là bảo vệ Objekt trước Umgebung.

    1 cỗ máy an toàn/safety/độ tin cậy lớn là không để /tránh gây ra tai nạn cho người sử dụng.

    1 máy tính cá nhân an toàn/security là ví dụ hacker không đột nhập vào được.

    Mời các chuyên gia bình luận tiếp.

    VN2006A viết:
    Chẳng hạn nói US Army kiểm thử thành công xe tăng M1 Abrams khó nghe!?

    Nói US Army thử nghiệm thành công xe tăng M1 Abrams vẫn lọt tai hơn.

    Nào, bác Sáu dịch câu trên ra tiếng Anh thì mới hiểu được. Ngữ cảnh của câu trên là: xe tăng ấy đã hoàn tất quá trình thí nghiệm và đang đem ra sử dụng đại trà rồi hay sao?

    -Nếu chưa (vẫn đang trong quá trình thí nghiệm) thì dùng "thử nghiệm" (# experiment) là đúng.

    - Chữ "kiểm thử" có vẻ hiếm ai dùng.

    - Cũng có thể xe tăng ấy đang trong quá trình thí nghiệm (experiment), chưa hoàn chỉnh sản phẩm; và ... nó đang cho chạy thử, vận hành thử để kiểm tra (test) một vài tiêu chuẩn/tiêu chí xem có đạt hay không (pass/fail)

    TV viết:
    Trích dẫn:
    Hai từ test và experiment trong tiếng Anh có phân biệt rõ.

    Thật ra trong kỹ thuật còn có vài công đoạn nữa là prototyping, validating và verifying. Vậy nên dịch như thế nào?

    Verification-Kiểm Chứng
    Validating-Thẩm Định
    Prototyping-Phiên bản thử nghiệm.

    Còn chữ TEST tôi dịch từ gốc là như thế, nhưng trong các bản dịch tùy từng lĩnh vực mà biến đổi,Ví dụ , trong giáo dục là làm bài thử , thi thử .Trong kĩ thuật là chạy thử và cho TEST một công trình hay qui trình lớn thì dịch là Kiểm Thử.

    Các bác ở ngoại quốc hiểu sự khác nhau giữa Safety và Security là như thế nào?

    hanh dao viết:
    Phiên Ngung viết:
    Theo tôi biết, ông Đào Văn Bình là tác giả hồi ký Thép Đen. Ông từng là điêp viên miền Nam gởi ra Bắc đầu thập niên 60, bị bắt và ở tù trong lòng miền Bắc tròn trẻm 20 năm mới được tha và vượt biên rồi định cư tại Mỹ.

    Bác Phiên Ngung, Hồi ký Thép Đen là của Đặng Chí Bình, em nghĩ không liên quan với ông Đào Văn Bình ở đây.
    Em đồng ý ngôn ngữ thay đổi theo vùng miền, theo thời gian. Tuy nhiên, ngoài thói quen, cũng nên dùng cẩn trọng, nhất là văn viết (điều mà sau này, ngày càng yếu). Sai 1 ly, đi 1 dặm (nói sai, có thể hiểu được, viết sai, sẽ làm sai nghĩa, sai ý).
    Không phải nhiều người sài thì đương nhiên đúng.

    Cám ơn bạn hanh dao sửa sai. Xin lỗi hai vị Đào Văn Bình và Đặng Chí Bình vì sự nhầm lẫn này.

    VN2006A viết:
    Ngôn ngữ, như đã viết ở dưới, thay đổi theo thời gian. Luôn luôn có những từ, thuật ngữ mới được sáng chế ra.

    Ngôn ngữ là quy ước để trao đổi, nên 1 từ hay 1 thuật ngữ nào đó được XH chấp nhận và hiểu nó theo nghĩa như thế, như thế..., tức là quy ước nó như thế, thì nó có nghĩa như thế!!!

    Ví dụ "vấn nạn", ngày xưa là các cụ đi sứ sang Tầu, bị bọn nó vấn hỏi đủ mọi chuyện. Các cụ gọi đó là "vấn nạn", tức là cái nạn bị vấn hỏi!!! Nhưng ngày nay "vấn nạn" lại có nghĩa là các tệ nạn đang nổi lên thành 1 vấn đề của XH.

    Tiếng Việt hiện đại khác với tiếng Việt cổ!!!

    Ngoài ra còn là thói quen do môi trường, ví dụ người Bắc thấy phở ngon, trong khi dân Nam lại cho hủ tiếu là ngon.

    Các bác VNCH không thể bấu víu mãi vào 1 cái hào quang nào đó của quá khứ!?

    Chẳng hạn tôi khó chịu khi gặp khá nhiều từ Hán Việt của VNCH, ví dụ phi cơ trực thăng, trong khi thế hệ tôi gọi là máy bay lên thẳng. Hàng không mẫu hạm, tôi gọi là tầu sân bay, VNCH gọi là phi pháo, BV gọi là không quân cường kích...

    Nói như thế không có nghĩa là nói ngôn ngữ tiếng Việt của VNCH dở. Nhưng các bác VNCH khen hay, thì phải chỉ rõ ra hay như thế nào, tại sao như thế lại là hay???

    Thì những người sinh ra, lớn lên ở Bắc Việt mới biết đường mà theo. Chứ nói chung chung thì biết thế nào mà theo được?

    Ngay ở dưới tôi đã nói qua rồi, hỏi lại 1 lần nữa:

    Modul thử nghiệm có khác với bộ phận thí nghiệm không??? (như ông ĐVB muốn sửa)

    Thử nghiệm khác với thí nghiệm chỗ nào???



    Nếu mình gọi tiếng Việt thời VNCH và tiếng Việt miền Bắc trong cùng giai đoạn và tiếng Việt hải ngoại (VNCH nối dài) và tiếng Việt trong nước bây giờ để nêu lên những khác biệt về cách dùng từ ngữ trong tranh luận thuần về ngôn ngữ chứ không có hậu ý chính trị, tôi nghĩ mình có thể học hỏi được nhiều diều hay.

    Hồi mới tiếp xúc với "Phe thắng cuộc", nghe họ dùng những chữ như "tiêu cực, tích cực" hoài làm mình có ấn tượng xấu với những chữ đó như những chữ khác mà họ lạm dụng một cách máy móc. Nhưng từ khi qua đây, thấy người Úc dùng hai chữ positive và negative khá thường thì mới thấy được lợi ích "tích cực" của hai chữ "tích cực và tiêu cực". Vậy ai dám chê chữ "phe thắng cuộc" dùng thì cũng phải coi chừng bị hớ.

    Tuy nhiên, phải nhìn nhận một vài chữ họ dùng sai vì vô tình cũng có mà cố ý cũng có.

    Để hiểu tại sao thời VNCH, chữ Hán Việt được dùng khá rộng rãi chúng ta nên lưu ý đến thành ngữ "nôm na là cha mách qué".

    Trong suốt cả ngàn năm người Việt phải dùng chữ Hán làm văn tự chính thức trong triều đình và các cơ sở hành chánh các cấp cũng như hệ thống giáo dục và trong lãnh vực văn chương, chữ Hán trở thành mẫu mực của văn hóa và văn minh để đối lại với tiếng mẹ đẻ, là ngôn ngữ của đại đa số vốn là nông dân quê mùa, vì thế, tiếng Nôm bị cho là quê mùa không đủ tầm văn minh và văn hóa cho giới có học và cầm quyền. Lâu dần, chữ Hán không còn là chữ vay mượn mà trở thành văn tự chính thức của Việt nam. Mình là hậu sinh, phải thấu hiều điều này như thể Phật giáo, xuất phát từ Ấn độ, được các nhà sư mang qua Việt nam bằng hai ngã Nam và Bắc, trở thànhq quốc giáo thì mình mới thông cảm tại sao Hán tự là văn tự chính thức và không có mặc cảm đó là chữ viết của Hán tộc, hay người Tàu nói chung.

    Thời VNCN, vì thế, vận dụng tối đa nguồn từ lâm Hán Việt vô tận trong sinh hoạt chính trị, văn hóa và giáo dục cho cả nước.

    Từ Hán Việt, tuy vậy, cũng phải theo các mẹo hay quy định hẵn hòi. Những mẹo hay quy định này đã có cả hàng trăm năm, và được dùng để ghép các chữ Hán Việt.

    Giáo sư Nguyễn Ngọc Phách, trong cuốn Bút chiến Miệt dưới, có đề cập đến cách ghép chữ Hán Việt theo quy định của tiền nhân.

    Đại khái, nếu lấy hai thí dụ, chữ "Thủy quân lục chiến" và "Lính thủy đánh bộ" thì có thể thấy phép ghép chữ Hán Việt như thế nào và nếu ghép sai thì chữ mới nghe lạ tai hoặc gây phản cảm.

    Danh từ "Thủy quân lục chiến" có bốn chữ "thủy, quân, lục, chiến" đều là chữ Hán Việt trong khi danh từ "Lính thủy đánh bộ" chỉ có hai chữ Hán Việt là "thủy" và "bộ" còn hai chữ kia "lính" và "đánh" là tiếng Việt.

    Đây là lý do tại sao "Thủy quân lục chiến" đúng và thuận nhĩ còn "Lính thủy đánh bộ" sai phép ghép chữ nên nghe lạ tai và lố bịch.

    Tương tự như vậy, tôi đoán, chữ "thí nghiệm" là ghép hai chữ Hán Việt "thí" và "nghiệm" còn chữ "thử nghiệm" là ghép một chữ "thử" là tiếng thuần Việt và "nghiệm" là chữ Hán Việt.

    Trở lại mấy danh từ anh VN nêu như "tàu sân bay", "máy bay lên thẳng"... tôi nghĩ, tự nó không có vấn đề gì. Người ta dùng những chữ đó thay vì "phi cơ trực thăng" hay "hàng không mẫu hạm" vì mục đích chính trị chứ chẳng phải vì họ yêu quí tiếng Việt thuần Nôm nên người ta, vì thế, cũng vì lý do chính trị, người ta ghét lây những chữ đó.

    Trích dẫn:
    Hai từ test và experiment trong tiếng Anh có phân biệt rõ.

    Thật ra trong kỹ thuật còn có vài công đoạn nữa là prototyping, validating và verifying. Vậy nên dịch như thế nào?

    http://www.youtube.com/watch?v=xbVQlAe0oeE

    duong qua viết:
    Gửi bác Tâm Như và các bác trong tổ dịch thuật,

    Lá thư của bà mẹ 85 tuổi nhà ông Vươn rất thương cảm và có thể lay động lòng người, đánh thức lương tri cộng đồng nếu như được dịch ra tiếng nước ngoài. Mong các bác dịch bài này. Tôi có thể đảm nhiệm bài này trong trường hợp hiện tại các bác đều đang bận vào bài khác. Cảm ơn các bác.

    5:22pm Thứ Ba ngày 26 tháng 3 năm 2013

    Thưa bác duong qua,

    Cảm kích tâm tình cao thượng của bác, trước lòng mẹ thương con của cụ bà Trần Thị Mạp.

    Kính mời bác đảm nhiệm dịch thuật lá thư: "Vụ Đoàn Văn Vươn: Mẹ già 85 tuổi kêu cứu."

    https://danluan.org/tin-tuc/20130326/vu-doan-van-vuon-me-gia-85-tuoi-keu-cuu

    Chúng tôi chờ đón bài chuyển ngữ của bác.

    Thân kính,

    Thay mặt Nhóm Dịch Thuật Dân Luận

    Tâm Như

    Gửi bác Tâm Như và các bác trong tổ dịch thuật,

    Lá thư của bà mẹ 85 tuổi nhà ông Vươn rất thương cảm và có thể lay động lòng người, đánh thức lương tri cộng đồng nếu như được dịch ra tiếng nước ngoài. Mong các bác dịch bài này. Tôi có thể đảm nhiệm bài này trong trường hợp hiện tại các bác đều đang bận vào bài khác. Cảm ơn các bác.

    TM1111 viết:

    Khổ cái là trong tiếng Việt đang sử dụng hiện nay, hình như người ta vẫn dùng thí nghiệm thử nghiệm cho cả TEST và EXPERIMENT, và không thấy dùng chuẩn nghiệm hay chứng nghiệm.

    Thí dụ dưới đây cho thấy từ thử nghiệm được dùng cho TEST. Cho quân đội mặc thử áo rét kiểu mới thì đúng là để xem nó đáp ứng được tiêu chuẩn áo rét và tiêu chuẩn quân phục không (TEST), chứ không phải để "thử cái coi xem ra sao" (EXPERIMENT).

    Quân đội Nhân dân Việt Nam thử nghiệm quân phục mới
    http://vtc.vn/2-321945/xa-hoi/quan-doi-nhan-dan-viet-nam-thu-nghiem-quan-phuc-moi.htm

    hay trong thí dụ dưới đây, thử nghiệm cũng được dùng với nghĩa TEST:

    Nga chuẩn bị thử nghiệm hệ thống AIP chạy bằng hydrogen
    http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/115/115/115/213411/Default.aspx

    Còn trong bài báo dưới đây, từ thử nghiệm được dùng với nghĩa EXPERIMENT, khi nhà làm phim đưa hai nhà báo "tay ngang" vào viết kịch bản, thay vì dùng những người đã được huấn luyện bài bản.

    “Tình yêu không hẹn trước”, một thử nghiệm mạnh dạn
    http://www.nhandan.com.vn/vanhoa/nghe-doc-xem/item/97602-.html

    Tôi thử Google chuẩn nghiệm chứng nghiệm thì không thấy được dùng.



    chuẩn nghiệm chứng nghiệm nghe có vẻ "cổ" quá, "Hán-Việt" quá, thực tế hiếm thấy dùng. Tôi vẫn thấy "kiểm tra" hay "xét nghiệm" vẫn hợp hơn.

    Có thể mỗi người xa quê hương vào những thời điểm khác nhau nên có những cách hiểu hơi khác nhau. Tôi cho rằng những thí dụ bác đưa ra, họ dùng đúng.

    - Cho quân đội mặc thử áo rét kiểu mới thì đúng là để "thử cái coi xem ra sao", ý nói để thăm dò dư luận có phản ứng như thế nào, không phải là TEST. Các bước TEST (đáp ứng được tiêu chuẩn áo rét và tiêu chuẩn quân phục không) đã thực hiện với một mẫu nhỏ (sample) rồi. Như tôi đã nói trong ý trước, trong "thử nghiệm" có thể có các "test".

    Thí dụ "quân đội mặc thử áo rét kiểu mới" cũng hiểu theo nghĩa: loại quần áo này chưa được chính thức dùng (dù đã được test từng phần như chất liệu vải, độ bền, độ giữ nhiệt, độ bền màu,...)

    - Nga chuẩn bị thử nghiệm hệ thống AIP chạy bằng hydrogen. Trong bài báo có câu: "trong tương lai, AIP mới sẽ được trang bị cho các tàu ngầm ..." , có nghĩa là hiện tại nó chưa được công nhận chính thức, chỉ mới ở giai đoạn thí nghiệm để "thử cái coi xem ra sao". Chữ "test" dùng theo nghĩa đã có một tiêu chuẩn chính thức được công bố và người ta test/kiểm tra lại something (hệ thống AIP chạy bằng hydrogen) có đạt chuẩn hay không.

    - Còn thí dụ thứ ba có thể hiểu theo bối cảnh: lâu nay mấy tay chuyên nghiệp (nhà làm phim có nghề) làm ăn chả khấm khá gì, phim làm ra dở ẹt. Nay người ta (hãng phim) muốn dùng những tay ngang (dĩ nhiên, những tay ngang này cũng thuộc loại khá, nhưng chưa có bằng cấp) làm phim thể loại này thử xem những cái họ sáng tạo, chưa bị gò ép bởi sách vở, giáo điều ... có tạo nên những thước phim hay, hấp dẫn công chúng hay không. Đó gọi là sự thử nghiệm (có thể thành công hay không).

    Tương tự, trong công ty có mấy tay bằng cấp ngập đầu (BA, MBA,...) lên làm giám đốc mà công ty vẫn ì à ì ạch. Nay công ty thử dùng một tay chưa có bằng cấp gì nhưng có óc sáng tạo, khả năng quản lý (thực tiễn),... đưa lên làm giám đốc một thời gian để "thử cái coi xem ra sao". Đúng là hơi phiêu lưu, nhưng có thể có thành công vượt bực. Phiêu lưu là một nét đặc trưng trong nghệ thuật kinh doanh. Nhiều gương thành công trong lĩnh vực này trên thế giới đã chứng minh điều này.

    Theo tôi hiểu, như post đầu tiên của tôi, TEST là kiểm tra, EXPERIMENT là thí nghiệm, thử nghiệm (có thể hiểu thử nghiệm là thí nghiệm, là thực nghiệm hoặc thử nghiệm là bước cuối của một thí nghiệm - tức sắp đi đến một kết luận cuối cùng).

    TM1111 viết:
    Khổ cái là trong tiếng Việt đang sử dụng hiện nay, hình như người ta vẫn dùng thí nghiệm và thử nghiệm cho cả TEST và EXPERIMENT, và không thấy dùng chuẩn nghiệm hay chứng nghiệm.

    Đúng thế. Có lẽ bác Lỗ Trí Thâm cố giữ chữ "nghiệm" trong từ "chứng nghiệm" và "chuẩn nghiệm" chỉ để làm rõ sự khác nhau ra thôi, còn việc sử dụng nó trong thực tế thì có lẽ có một số từ khác có cùng ý nghĩa đó, ví dụ như: KIỂM TRA, KIỂM ĐỊNH, KIỂM NGHIỆM, ĐÁNH GIÁ, và rất nhiều từ khác tùy thuộc vào văn cảnh cụ thể.

    Ví dụ 1: Isn't genetically engineered food thoroughly safety tested? (trong bài báo này)
    Trong trường hợp này chúng ta có thể dịch TEST là:đánh giá, hoặc kiểm tra, hoặc thậm chí là nghiên cứu cũng có thể chấp nhận được.

    Ví dụ 2: Find out what's involved in doping control, standards and certification, who can be tested and when and what happens if an athlete refuses to be tested.(trong bài báo này)
    Trong trường hợp này ta có thể dịch TEST là xét nghiệm, kiểm tra...

    Vậy theo bác thì ta có thể sử dụng website như nomfoundation.org để tra cứu không?

    Những tài liệu để tra cứu cho những trường hợp này là gì?

    Cám ơn bác trước.

    ~neofob

    Nôm Lookup Tool:
    http://nomfoundation.org/nom-tools/Nom-Lookup-Tool/Nom-Lookup-Tool

    Lỗ Trí Thâm viết:
    Bác TM111 định nghĩa rất chính xác TEST và EXPERIMENT, nhưng dịch sang tiếng Việt đều giống nhau là sai.Trong tiếng Việt được dịch rất chuẩn bằng hai cụm từ khác nhau.Nhưng đáng tiếc ngôn ngữ tiếng Việt mà người Việt cũng nắm không rõ.

    EXPERIMENT dịch là Thí Nghiệm , hay Thử Nghiệm , từ chữ “ 試 thí “ tức là dò thử, xem hơn kém thế nào và từ chữ ” 驗 nghiệm” tức là vỡ lẽ ra , thấy ra cái gì đó.

    TEST dịch là Chuẩn Nghiệm hay Chứng Nghiệm.Nó từ chữ “准 chuẩn “, tức là khung mẫu đúng sẵn có, chữ nghiệm giống như ở trên và nó từ chữ “證 chứng “ tức là chứng cớ, tức là cái gì trước đó đã nghe hoặc thấy, hoặc đã định trước.

    TM1111 viết:

    Khổ cái là trong tiếng Việt đang sử dụng hiện nay, hình như người ta vẫn dùng thí nghiệm thử nghiệm cho cả TEST và EXPERIMENT, và không thấy dùng chuẩn nghiệm hay chứng nghiệm.

    Thí dụ dưới đây cho thấy từ thử nghiệm được dùng cho TEST. Cho quân đội mặc thử áo rét kiểu mới thì đúng là để xem nó đáp ứng được tiêu chuẩn áo rét và tiêu chuẩn quân phục không (TEST), chứ không phải để "thử cái coi xem ra sao" (EXPERIMENT).

    Quân đội Nhân dân Việt Nam thử nghiệm quân phục mới
    http://vtc.vn/2-321945/xa-hoi/quan-doi-nhan-dan-viet-nam-thu-nghiem-quan-phuc-moi.htm

    hay trong thí dụ dưới đây, thử nghiệm cũng được dùng với nghĩa TEST:

    Nga chuẩn bị thử nghiệm hệ thống AIP chạy bằng hydrogen
    http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/115/115/115/213411/Default.aspx

    Còn trong bài báo dưới đây, từ thử nghiệm được dùng với nghĩa EXPERIMENT, khi nhà làm phim đưa hai nhà báo "tay ngang" vào viết kịch bản, thay vì dùng những người đã được huấn luyện bài bản.

    “Tình yêu không hẹn trước”, một thử nghiệm mạnh dạn
    http://www.nhandan.com.vn/vanhoa/nghe-doc-xem/item/97602-.html

    Tôi thử Google chuẩn nghiệm chứng nghiệm thì không thấy được dùng.

    chuẩn nghiệm chứng nghiệm nghe có vẻ "cổ" quá, "Hán-Việt" quá, thực tế hiếm thấy dùng. Tôi vẫn thấy "kiểm tra" hay "xét nghiệm" vẫn hợp hơn.

    Có thể mỗi người xa quê hương vào những thời điểm khác nhau nên có những cách hiểu hơi khác nhau. Tôi cho rằng những thí dụ bác đưa ra, họ dùng đúng.

    - Cho quân đội mặc thử áo rét kiểu mới thì đúng là để "thử cái coi xem ra sao", ý nói để thăm dò dư luận có phản ứng như thế nào, không phải là TEST. Các bước TEST (đáp ứng được tiêu chuẩn áo rét và tiêu chuẩn quân phục không) đã thực hiện với một mẫu nhỏ (sample) rồi. Như tôi đã nói trong ý trước, trong "thử nghiệm" có thể có các "test".

    Thí dụ "quân đội mặc thử áo rét kiểu mới" cũng hiểu theo nghĩa: loại quần áo này chưa được chính thức dùng (dù đã được test từng phần như chất liệu vải, độ bền, độ giữ nhiệt, độ bền màu,...)

    - Nga chuẩn bị thử nghiệm hệ thống AIP chạy bằng hydrogen. Trong bài báo có câu: "trong tương lai, AIP mới sẽ được trang bị cho các tàu ngầm ..." , có nghĩa là hiện tại nó chưa được công nhận chính thức, chỉ mới ở giai đoạn thí nghiệm để "thử cái coi xem ra sao". Chữ "test" dùng theo nghĩa đã có một tiêu chuẩn chính thức được công bố và người ta test/kiểm tra lại something (hệ thống AIP chạy bằng hydrogen) có đạt chuẩn hay không.

    - Còn thí dụ thứ ba có thể hiểu theo bối cảnh: lâu nay mấy tay chuyên nghiệp (nhà làm phim có nghề) làm ăn chả khấm khá gì, phim làm ra dở ẹt. Nay người ta (hãng phim) muốn dùng những tay ngang (dĩ nhiên, những tay ngang này cũng thuộc loại khá, nhưng chưa có bằng cấp) làm phim thể loại này thử xem những cái họ sáng tạo, chưa bị gò ép bởi sách vở, giáo điều ... có tạo nên những thước phim hay, hấp dẫn công chúng hay không. Đó gọi là sự thử nghiệm (có thể thành công hay không).

    Tương tự, trong công ty có mấy tay bằng cấp ngập đầu (BA, MBA,...) lên làm giám đốc mà công ty vẫn ì à ì ạch. Nay công ty thử dùng một tay chưa có bằng cấp gì nhưng có óc sáng tạo, khả năng quản lý (thực tiễn),... đưa lên làm giám đốc một thời gian để "thử cái coi xem ra sao". Đúng là hơi phiêu lưu, nhưng có thể có thành công vượt bực. Phiêu lưu là một nét đặc trưng trong nghệ thuật kinh doanh. Nhiều gương thành công trong lĩnh vực này trên thế giới đã chứng minh điều này.

    duong qua viết:
    Chế độ độc tài là chế độ sợ bị làm TEST nhưng tiến hành EXPERIMENT một cách hoang tàng. Rất sợ phải bị đối chiếu với những chuẩn mực chung của nhân loại, rất sợ bị làm TEST công khai.

    Nhưng chế độ độc tài lại là chế độ tiến hành EXPERIMENT một cách hoang phí nhất trên cuộc đời của những người dân vô tội. Chủ nghĩa cộng sản về bản chất chính là một đại thí nghiệm trên cả dân tộc, được tạo nên bởi những vô số những thí nghiệm như cải cách ruộng đất, cách mạng văn hóa, đánh tư sản, đổi tiền, cải cách giáo dục.

    Các cuộc cách thử nghiệm đẫm máu và nước mắt này không người dân nào muốn, nhưng nhà cầm quyền luôn khẳng định đó là ý nguyện, nguyện vọng cháy bỏng của toàn dân.

    Bác có lý.

    Vì TEST là kiểm nghiệm. Kiểm soát và nghiệm lại (kết luận) có đúng với tiêu chuẩn ( qua luật pháp và khoa học ) đã đề ra hay không.
    Tạp chí Stiftungwarentest ở Đức là một cơ quan dân sự chuyên test tất cả mọi thứ trên thị trường Food và Non Food dựa trên pháp luật như độ thuốc xịt trên nông phẩm hay độ bền ( Garantie ) hay mức an toàn.....Hay tạp chí Finanztest về tài chính, ngân hàng... Đưa ra một kết luận tốt hay xấu, có hay không đáp ứng tiêu chuẩn.

    EXPERIMENT là khám phá, gọi là thí nghiệm trong Labor, hay thử nghiệm trong xã hội như đảng cộng sản Việt Nam đang loay hoay thử nghiệm con đường tiến tới XHCN. Trong khi bao nhiêu nước khác đã thử nghiệm xong rồi và từ bỏ nó.

    Nguyễn Jung

    Tôi rất thích giải thích của bác Lỗ Trí Thâm và cách dịch TEST và EXPERIMENT của bác ấy sang tiếng Việt. Tử hôm qua đến nay khi những "người ngoại đạo" như chúng ta bàn qua tán lại, tôi đã nghĩ là cần có một người thông hiểu chữ Hán góp ý thì mới có cơ sở.

    Khổ cái là trong tiếng Việt đang sử dụng hiện nay, hình như người ta vẫn dùng thí nghiệm thử nghiệm cho cả TEST và EXPERIMENT, và không thấy dùng chuẩn nghiệm hay chứng nghiệm.

    Thí dụ dưới đây cho thấy từ thử nghiệm được dùng cho TEST. Cho quân đội mặc thử áo rét kiểu mới thì đúng là để xem nó đáp ứng được tiêu chuẩn áo rét và tiêu chuẩn quân phục không (TEST), chứ không phải để "thử cái coi xem ra sao" (EXPERIMENT).

    Quân đội Nhân dân Việt Nam thử nghiệm quân phục mới
    http://vtc.vn/2-321945/xa-hoi/quan-doi-nhan-dan-viet-nam-thu-nghiem-quan-phuc-moi.htm

    hay trong thí dụ dưới đây, thử nghiệm cũng được dùng với nghĩa TEST:

    Nga chuẩn bị thử nghiệm hệ thống AIP chạy bằng hydrogen
    http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/115/115/115/213411/Default.aspx

    Còn trong bài báo dưới đây, từ thử nghiệm được dùng với nghĩa EXPERIMENT, khi nhà làm phim đưa hai nhà báo "tay ngang" vào viết kịch bản, thay vì dùng những người đã được huấn luyện bài bản.

    “Tình yêu không hẹn trước”, một thử nghiệm mạnh dạn
    http://www.nhandan.com.vn/vanhoa/nghe-doc-xem/item/97602-.html

    Tôi thử Google chuẩn nghiệm chứng nghiệm thì không thấy được dùng.

    Chế độ độc tài là chế độ sợ bị làm TEST nhưng tiến hành EXPERIMENT một cách hoang tàng. Rất sợ phải bị đối chiếu với những chuẩn mực chung của nhân loại, rất sợ bị làm TEST công khai.

    Nhưng chế độ độc tài lại là chế độ tiến hành EXPERIMENT một cách hoang phí nhất trên cuộc đời của những người dân vô tội. Chủ nghĩa cộng sản về bản chất chính là một đại thí nghiệm trên cả dân tộc, được tạo nên bởi những vô số những thí nghiệm như cải cách ruộng đất, cách mạng văn hóa, đánh tư sản, đổi tiền, cải cách giáo dục.

    Các cuộc cách thử nghiệm đẫm máu và nước mắt này không người dân nào muốn, nhưng nhà cầm quyền luôn khẳng định đó là ý nguyện, nguyện vọng cháy bỏng của toàn dân.

    duong qua viết:

    Thật không may cho dân tộc ta là chúng ta luôn bị đem ra làm đối tượng thử nghiệm cho những học thuyết cộng sản,...

    Bác hiểu sai rồi, học thuyết CS (thuộc lĩnh vực "thượng từng kiến trúc") chỉ có thể thử nghiệm trên người, chính xác hơn là xã hội loài người, không thể thử nghiệm trên chuột bạch,...
    :-)

    Đùa với bác tí xíu cho vui. Tuy nhiên, bác vào đây "tranh thủ" hô khẩu hiệu là trật chìa rùi.

    Bác không thể thử nghiệm việc dùng topic "dịch thuật" để chửi học thuyết CS được. Cái EXPIREMENT này sai tận gốc, hay nói theo ngôn ngữ forum là "lộn chuồng". Nói tới EXPIREMENT là nói tới ... khoa học bác ạ. Lộn tùng phèo thì thuộc lĩnh vực ... phi khoa học.
    :-)

    Lỗ Trí Thâm viết:
    Bác TM111 định nghĩa rất chính xác TEST và EXPERIMENT, nhưng dịch sang tiếng Việt đều giống nhau là sai.Trong tiếng Việt được dịch rất chuẩn bằng hai cụm từ khác nhau.Nhưng đáng tiếc ngôn ngữ tiếng Việt mà người Việt cũng nắm không rõ.

    EXPERIMENT dịch là Thí Nghiệm , hay Thử Nghiệm , từ chữ “ 試 thí “ tức là dò thử, xem hơn kém thế nào và từ chữ ” 驗 nghiệm” tức là vỡ lẽ ra , thấy ra cái gì đó.

    TEST dịch là Chuẩn Nghiệm hay Chứng Nghiệm.Nó từ chữ “准 chuẩn “, tức là khung mẫu đúng sẵn có, chữ nghiệm giống như ở trên và nó từ chữ “證 chứng “ tức là chứng cớ, tức là cái gì trước đó đã nghe hoặc thấy, hoặc đã định trước.

    Hay đấy. Tôi cũng đã thấy rõ ràng hơn nhiều qua phần giải thích của bác Lỗ Trí Thâm, nhất là về sự khác biệt giữa EXPERIMENT và TEST. TEST là so sánh với chuẩn, còn thí nghiệm/thư nghiệm là có thể thành công và có thể thất bại. Vì thế không thể tiến hành EXPERIMENT trên động vật và người một cách bừa bãi theo kiểu cứ làm bừa đi, hỏng thì mai làm lại, bởi mỗi lần hỏng với thí nghiệm trên chuột là một vài lô chuột ra đi, với thí nghiệm trên người hỏng là một vài mạng người ra đi, với thí nghiệm trên một dân tộc là vài THẾ HỆ người ra đi.

    Thật không may cho dân tộc ta là chúng ta luôn bị đem ra làm đối tượng thử nghiệm cho những học thuyết cộng sản, những chủ trương cải cách ruộng đất, cải cách giáo dục quái đản, những chính sách luật lệ quái đản, bởi những người làm đó coi con người, coi cuộc sống con người như cỏ rác, như chuột bạch. Bao đau thương mất mát xảy ra sau mỗi lần chế độ này nghĩ ra một thí nghiệm mới.

    Dân tộc mình có cần vô số những EXPERIMENT về thử nghiệm chế độ xã hội chủ nghĩa, về thử nghiệm bịt đường thông đường, về thử nghiệm cải cách giáo dục - tái cải cách giáo dục - tái tái cải cách giảo dục, về thử nghiệm chứng minh thư có tên bố mẹ?

    HAY LÀ chúng ta cần TEST xem dân tộc ta so với thế giới là nằm ở khu vực nào: trên đỉnh cao chói lọi, hay chơ vơ lạc lõng tận cùng dưới đáy cùng với những người dân Bắc Triều Tiên bất hạnh.

    Bác TM111 định nghĩa rất chính xác TEST và EXPERIMENT, nhưng dịch sang tiếng Việt đều giống nhau là sai.Trong tiếng Việt được dịch rất chuẩn bằng hai cụm từ khác nhau.Nhưng đáng tiếc ngôn ngữ tiếng Việt mà người Việt cũng nắm không rõ.

    EXPERIMENT dịch là Thí Nghiệm , hay Thử Nghiệm , từ chữ “ 試 thí “ tức là dò thử, xem hơn kém thế nào và từ chữ ” 驗 nghiệm” tức là vỡ lẽ ra , thấy ra cái gì đó.

    TEST dịch là Chuẩn Nghiệm hay Chứng Nghiệm.Nó từ chữ “准 chuẩn “, tức là khung mẫu đúng sẵn có, chữ nghiệm giống như ở trên và nó từ chữ “證 chứng “ tức là chứng cớ, tức là cái gì trước đó đã nghe hoặc thấy, hoặc đã định trước.

    Xin lỗi, câu đầu tiên trong ý kiến của tôi (mã số 82577) thiếu chữ "trong" ở cuối câu đầu tiên : ... đang dùng trong nước.

    Tôi vừa hỏi chuyện chú Google bằng hai nhóm chữ: "tự điển: thí nghiệm" và "tự điển: thử nghiệm" . Tôi nhặt được 6 câu sau đây:

    GOOGLE viết:
    1- Thi nghiệm: Gây ra một hiện tượng để quan sát nhằm tìm hiểu, nghiên cứu hay kiểm tra.

    2- Sau thời gian dài nghiên cứu và thử nghiệm, chiếc từ điển được mong đợi nhất cũng đã hoàn thiện.

    3- Bản thân ông đã “thử nghiệm” bài thuốc chữa bệnh sỏi thận do mình bào chế ...

    4- Jonas Salk công bố thử nghiệm thành công vắc-xin bại liệt trên một số người lớn và trẻ em.

    5- Tuy đang ở giai đoạn thử nghiệm nhưng ViLi Dict đã cho thấy ...

    6- Theo thử nghiệm của chúng tôi, từ điển Anh – Việt này có thể cài đặt và sử dụng được với Sony Ericsson T610.

    Theo các bác, trong các câu 2,3,4,5,6 , các chữ "thử nghiệm" nên hiểu theo nghĩa experiment hay test?

    VN2006A viết:

    Trong khi thử nghiệm là chờ đợi xem có đáp ứng tiêu chí, thông số đặt ra không (quy định hẳn hoi là cái gì). Ví dụ test xem cái ti vi Samsung (1 hệ thống kỹ thuật) này các parameter có đúng như trong số liệu của Samsung đưa ra không?

    Chúng ta đang bàn về thuật ngữ "test" và "experiment" dịch ra tiếng Việt sao cho "hợp" với tiếng Việt đang dùng nước.

    Theo phần mà tôi quơ từ bác Sáu, bác dùng chữ "thử nghiệm" thì bác đã không chỉ có ý định "xem có đáp ứng tiêu chí" hay không mà còn muốn biết nó có (hay không) "đáp ứng tiêu chí" như thế nào (HOW?).

    Trong khi đó, với "test" thì đơn giản bác chỉ muốn biết đạt tiêu chuẩn/tiêu chí (đã đề ra trước) hay không? (Yes - No question).

    Không biết bây giờ thì sao chứ trước đây khi tôi còn ở VN, "test" không được hiểu là "thử nghiệm".

    Khách Cà-phê viết:
    TM1111 viết:

    Theo cảm tính, tôi cho test là thử nghiệm và experiment là thí nghiệm.

    Theo tôi, ngược lại có lẽ đúng hơn. "thử cái coi" thì đi liền với thử nghiệm (experiment). Còn "test" là thí nghiệm, có vẻ khiên cưỡng nhưng có thể hiểu được trong một vài trường hợp cụ thể (nhất là trong giới khoa học, giới chuyên môn). Thông thường, làm "test" là làm "kiểm tra" (trong y khoa thì là làm "xét nghiệm").

    Tôi viết ở mã số 82546 là thí nghiệm có chờ đợi kết quả, nhưng không cụ thể (được), như bác TM1111 nói là thử cái coi, hay bác Ngự cũng nói tương tự. Vì ở đây không ai (có thể) quy định là phải ra cái gì, chỉ có hướng đi và suy luận thôi.

    Trong khi thử nghiệm là chờ đợi xem có đáp ứng tiêu chí, thông số đặt ra không (quy định hẳn hoi là cái gì). Ví dụ test xem cái ti vi Samsung (1 hệ thống kỹ thuật) này các parameter có đúng như trong số liệu của Samsung đưa ra không?

    PS.: chợt nhớ ra ở đây có người có thể giúp mình định nghĩa chuẩn về thí- và thử nghiệm: Mai Lê, Mai Lê chuyên về hóa thực phẩm, chắc có thể nói rõ khi nào là Test, khi nào là experiment.

    Đối với dân kỹ thuật như mình thì có lẽ mọi việc rõ ràng: 1 chi tiết hay 1 bộ phận máy đã làm ra chỉ có test, chứ không phải experiment. Trong khi làm ra nó thì có thể phải làm 1 loạt experiment về vật liệu, hóa chất...v...v...

    Rãnh rỗi ngồi tán chuyện cho vui về hai chữ "xưởng đẻ".

    Lâu nay tui nghĩ không hề có chuyện "Xưởng đẻ Từ Dũ", cứ tưởng các bác bác hải ngoại bịa ra để chọc quê mấy chú bộ đội từ thuở trên rừng mới về tiếp quản thành phố. Nay thấy có hai ba người xác nhận là có, tui tạm tin là có.

    Nhưng, bỏ đi các bác. Có lẽ họ biết là họ sai nên họ đã sửa lại cách đây gần 40 năm rồi. Mình cứ bám vô đó mà chê họ làm chi, hóa ra mình quả lạc hậu và bảo thủ. Và, theo tôi, cái hại hơn cả là ... phản tác dụng : giới trẻ đọc những ý kiến của các bác về "xưởng đẻ" có thể sẽ "chê" các bác hơn là "chê" họ.

    (Lúc chuyện "Xưởng đẻ Từ Dũ" ra đời, tui không có ở thành phố nên không biết. Tôi cũng chưa từng thấy một chứng cớ nào rõ ràng, chẳng hạn như một tấm ảnh hoặc một văn bản có hai chữ "xưởng đẻ" nằm chình ình ra trước bàn dân thiên hạ)

    TM1111 viết:
    Hai từ test và experiment trong tiếng Anh có phân biệt rõ.

    Test là thử xem một vật, một dụng cụ có vận hành đúng theo tiêu chí đặt ra cho nó không.

    Experiment là "thử cái coi", xem nó như thế nào,...

    Bác viết thế này, theo tôi, là đúng rồi. Cách dùng chữ "test" của đa số người Việt trong nước thì "tiêu chí" này phải được các cấp có thẩm quyền công nhận và công bố : chính phủ, Ủy ban, Bộ chuyên trách, Hiệp Hội nghề nghiệp,...

    TM1111 viết:

    Theo cảm tính, tôi cho test là thử nghiệm và experiment là thí nghiệm.

    Theo tôi, ngược lại có lẽ đúng hơn. "thử cái coi" thì đi liền với thử nghiệm (experiment). Còn "test" là thí nghiệm, có vẻ khiên cưỡng nhưng có thể hiểu được trong một vài trường hợp cụ thể (nhất là trong giới khoa học, giới chuyên môn). Thông thường, làm "test" là làm "kiểm tra" (trong y khoa thì là làm "xét nghiệm").

    Tôi "tay ngang" xin xía dzô chiện của mấy bác "hàn lâm" tí xíu. Xin chớ giận, coi như là thư giãn...

    Theo tôi, nôm na, chữ "test" phải đi liền với chữ "chuẩn" hay "tiêu chuẩn" (standard), nên dịch là "kiểm tra"

    Ví dụ 1: bài "test" ở trường (bài kiểm tra, examination) để xem học sinh xứng đáng được mấy điểm, xếp thứ hạng mấy, loại nào (A,B,C, D, F,...) theo một thang điểm đã định sẵn (standard).

    Ví dụ 2: HIV test (# xét nghiệm/ kiểm tra) cho kết quả dương tính hay âm tính theo một "chuẩn" (standard) rõ ràng. Nói cách khác, phải căn cứ vào các "chuẩn" cho sẵn, cho trước để kết luận test dương tính hay test âm tính.

    Trong "test" hiếm khi có những thử nghiệm, thí nghiệm (experiment). Một số bài test như Toefl, PCAT, MCAT,... có khoảng chục câu không được cho điểm mà những câu này chỉ dành cho mục đích thăm dò, thử nghiệm.

    Còn chữ " experiment" là thử nghiệm, thí nghiệm dựa theo một giả thuyết (hypothesis) nào đó (chưa rõ đúng hay sai, chưa có "chuẩn" hay standard). Trong "experiment" thường bao gồm một số "test".

    Tên tác giả viết:
    An experiment is a orderly procedure carried out with the goal of verifying, falsifying, or establishing the validity of a hypothesis.

    (wikipedia.org)

    Nôm na là thế, chưa tra cứu kỹ lưỡng lại vì mạng đang chập chờn. Xin góp ý cùng các bác.

    Nguyễn Ngọc Già viết:
    @ bác VN2006A

    Tôi không đồng ý với cách của bác giải thích. Nói như bác thì tiếng ANH có phân biệt 2 chữ "thí nghiệm" và "thử nghiệm" không? khi nào thì "test" khi nào thì "experiment"?

    Xin phép cho tôi nói leo. Trong tiếng Anh, thí nghiệm (experiment) và thử nghiệm (testing) có nghĩa hoàn toàn khác nhau. Thí nghiệm làm thử caí gì đó (My first experiment with the lemon cake recipe by Martha Steward was a great success). Thử nghiệm là làm cái gì đó với mục đích để xem nó có đúng với giả thuyết và lý thuyết (hypothesis testing), hay tiêu chuẩn (thí dụ:: drug testing).

    Tôi xin đưa ra một thí dụ cụ thể bằng tiếng Anh để thấy hai từ Thí nghiệm (experiment) khác với thử nghiệm (testing): I conduct an experimental study (or an experiment) to test social control theory.

    Hai từ test và experiment trong tiếng Anh có phân biệt rõ.

    Test là thử xem một vật, một dụng cụ có vận hành đúng theo tiêu chí đặt ra cho nó không. Đối tượng của test phải có những tiêu chí đặt ra từ trước, nay test lại xem có đúng với sự trông mong của mình hay không. TD: We test every component we make. (Chúng tôi thử tất cả bộ phận làm ra ở đây).

    Experiment là "thử cái coi", xem nó như thế nào, hay để xác định hay phủ định những nghi vấn trong đầu, chứ không có tiêu chí được đặt ra và cầu vọng sẵn.

    Theo cảm tính, tôi cho test là thử nghiệm và experiment là thí nghiệm.

    Thế nhưng test và experiment dịch sang tiếng Việt thì có thể là thí nghiệm, có thể là thử nghiệm (Google translate), nên tôi cũng không biết phân biệt thí nghiệm và thử nghiệm trong tiếng Việt thế nào.

    Pages