Cô du kích trong bài thơ "Quê hương" qua đời

  • Bởi Khách
    29/12/2013
    6 phản hồi

    Bà Phạm Thị Chiều, vợ nhà thơ Giang Nam, vừa qua đời tại Nha Trang, hưởng thọ 83 tuổi.

    Bà chính là “cô du kích” trong bài thơ Quê hương nổi tiếng của Giang Nam, từng lay động nhiều thế hệ những người yêu thơ suốt 53 năm qua.


    Nhà thơ Giang Nam và bà Phạm Thị Chiều - Ảnh: Trần Đăng

    “Cô du kích” trong bài thơ với tiếng cười “khúc khích” và đôi mắt “đen tròn” đã bị “giặc giết em rồi quăng mất xác”, còn bà Chiều thì vẫn gắn bó với nhà thơ Giang Nam đến tận hôm nay.

    Sở dĩ có sự “vô lý” trên là do nhầm lẫn từ một nguồn tin của cơ sở trong thành báo ra. Nhà thơ Giang Nam nhớ lại: “Tôi và nhà tôi có cảm tình với nhau từ khi còn ở chiến khu Đá Bàn (Khánh Hòa) trong kháng chiến chống Pháp. Mãi đến năm 1955 chúng tôi mới cưới nhau. Cuộc chiến tranh chống Mỹ mỗi lúc một khốc liệt, để tránh sự bố ráp của kẻ thù, tổ chức phân công cả hai chúng tôi vào hoạt động tại Biên Hòa. Chẳng bao lâu sau, vợ và con gái tôi bị địch bắt giam tại nhà tù Phú Lợi. Giữa năm 1960, tôi nghe tổ chức thông báo rằng vợ con tôi bị địch sát hại trong nhà tù này. Quá đau đớn, trong một buổi tối ở rừng, tôi đã viết xong bài thơ Quê hương. Sau này tôi mới biết, thông tin trên là do nhầm lẫn”.

    Sự nhầm lẫn ấy để thi đàn Việt Nam có thêm một thi phẩm làm lay động lòng người suốt 50 năm qua về lòng thủy chung của những đôi lứa yêu nhau thời chiến, đã phải chịu nhiều đau thương mất mát để giành lại nền độc lập tự do cho dân tộc.

    Trần Đăng

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    6 phản hồi

    Tôi biết bài thơ này đã lâu, nhưng nó chưa một lần cho tôi cảm xúc tốt đẹp mỗi khi đọc đến (dù rất nhỏ...). Thay vào đó, nó chỉ cho tôi cảm xúc khó chịu.
    Bài thơ này được đưa vào giảng dạy trong chương trình lớp 12 (sau 75). Vậy, nếu ai đã từng học qua mái trường XHCN thì đều biết bài thơ này cùng với bài "Từ ấy" của TH.
    Đây là bài thơ tuyên truyền mà ĐCSVN dùng để gieo vào đầu óc những em học sinh còn non nớt với hình ảnh súng đạn và lòng căm thù (qua hình ảnh cô du kích nhỏ).
    Hình ảnh cô gái dịu dàng và ngây thơ trong những câu:
    Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
    Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)

    Hơặc:
    Lại gặp em
    Thẹn thùng nép sau cánh cửa
    Vẫn khúc khích cười khi tôi hỏi nhỏ

    Được tác giả TN dí vào tay khẩu súng để đi làm du kích, và chắc chắn cô bé sẽ tìm cách giết người khi có dịp (dù đó là giặc Pháp hay giặc Mỹ).
    Tóm lại, đây là một bài thơ dùng để tuyên truyền của ĐCSVN một cách có hệ thống....không đáng được ca ngợi.

    Cái câu "giặc bắn em rồi...Chỉ vì em là du kích.." thì hơi ngớ ngẫn hỉ? Em làm du kích là gì, nếu không phải tìm cách bắn tỉa mấy thằng giặc Tây/Mỹ. Nếu em không bắn nó, thì tự nhiên nó rảnh tìm cách bắn em chắc.

    Phải chi viết rằng "giặc bắn em rồi...Chỉ vì em là cô giáo/ma-sơ/ni cô/nữ sinh..." thì tạo ra sự bất nhẫn -> căm thù bọn giặc.

    Chứ giặc bắn em vì em muốn bắn nó thì cũng là chuyện thường tình hỉ?

    Nhân đọc bài "Cô du kích trong bài thơ "Quê hương" qua đời", trong đó có câu: "...để thi đàn Việt Nam có thêm một thi phẩm làm lay động lòng người suốt 50 năm qua về lòng thủy chung của những đôi lứa yêu nhau thời chiến,...", Tôi mạn phép Diễn đàn đăng hai bài trong số rất nhiều bài thơ thời chiến đã "làm lay động lòng người suốt [hơn] 50 năm qua":

    NHỚ CON SÔNG QUÊ HƯƠNG
    Tác giả: Tế Hanh

    Quê hương tôi có con sông xanh biếc
    Nước gương trong soi tóc những hàng tre
    Tâm hồn tôi là những buổi trưa hè
    Toả nắng xuống giòng sông lấp loáng

    Chẳng biết nước có giữ ngày giữ tháng
    giữ bao nhiêu kỷ niệm của dòng trôi
    Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi
    Tôi giữ mãi mối tình mới mẽ

    Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ
    Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
    Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
    Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy

    Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy
    Bầy chim non bơi lội trên sông
    Tôi giơ tay ôm nước vào lòng
    Sông mở nước ôm tôi vào dạ

    Chúng tôi lớn lên mỗi người một ngả
    Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông
    Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
    Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến

    Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển
    Vẫn trở về lưu luyến bên sông
    ......................................

    Đến hôm nay sống trong lòng miền Bắc
    Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc
    Hai tiếng thiêng liêng hai tiếng "miền Nam"
    Tôi ngớ không nguôi ánh nắng màu vàng
    Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc
    Tôi nhớ cả những người không quên biết
    Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây
    Bổng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy
    Hình ảnh con sông quê mát rượi
    Lai láng chảy lòng tôi như suối tưới
    Quê hương ơi lòng tôi cũng như sông
    Tình Bắc Nam chung chảy một dòng
    Không ghềnh thác nào ngăn cản được
    Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước
    Tôi sẽ về sông nước của quê hương
    Tôi sẽ về sông nước của tình thương

    NÚI ĐÔI
    Tác giả: Vũ Cao

    Bảy năm về trước em mười bảy
    Anh mới đôi mươi trẻ nhất làng
    Xuân Dục, Đoài Đông hai cánh lúa
    Bữa thì anh tới bữa em sang.

    Lối ta đi giữa hai sườn núi
    Đôi ngọn nên làng gọi núi Đôi
    Em vẫn đùa anh sao khéo thế
    Núi chồng, núi vợ đứng song đôi.

    Bỗng cuối mùa chiêm quân giặc tới
    Ngõ chùa cháy đỏ những thân cau
    Mới ngỏ lời thôi đành lỗi hẹn
    Ai ngờ từ đó bặt tin nhau.

    Anh vào bộ đội lên Đông Bắc
    Chiến đấu quên mình năm lại năm
    Mỗi bận dân công về lại hỏi
    Ai người Xuân Dục Núi Đôi chăng.

    Anh nghĩ quê ta giặc chiếm rồi
    Trăm nghìn căm uất bao giờ nguôi
    Mỗi tin súng nổ vành đai địch
    Sương trắng người đi lại nhớ người.

    Đồng đội có nhau thường nhắc nhở
    Trung du làng nước vẫn chờ trông
    Núi Đôi bốt dựng kề ba xóm
    Em vẫn đi về những bến sông.

    Nao nức bao nhiêu ngày trở lại
    Lệnh trên ngừng bắn anh về xuôi
    Hành quân qua tắt đường sang huyện
    Anh ghé thăm nhà thăm Núi Đôi.

    Mới đến đầu thôn tin sét đánh
    Giặc giết em rồi, dưới gốc thông
    Giữa đêm bộ đội vây đồn Thứa
    Em sống trung thành chết thuỷ chung.

    Anh ngước nhìn lên hai ngọn núi
    Hàng thông, bờ cỏ, con đường quen
    Nắng lụi bỗng dưng mờ bóng khói
    Núi vẫn Đôi mà anh mất em.

    Dân chợ Phù Linh ai cũng bảo
    Em còn trẻ lắm, nhất làng trong
    Mấy năm cô ấy làm du kích
    Không hiểu vì sao chẳng lấy chồng.

    Từ núi qua thôn đường nghẽn lối
    Xuân Dục, Đoài Đông cỏ ngút đầy
    Sân biến thành ao nhà đổ chái
    Ngổn ngang bờ bụi cánh dơi bay.

    Cha mẹ dìu nhau về nhận đất
    Tóc bạc thương từ mỗi gốc cau
    Nứa tranh nửa mái lều che tạm
    Sương trắng khuây dần chuyện xót đau.

    Anh nghe có tiếng người qua chợ
    Ta gắng mùa sau lúa sẽ nhiều
    Ruộng thấm mồ hôi từng nhát cuốc
    Làng ta rồi đẹp biết bao nhiêu.

    Nhưng núi còn kia anh vẫn nhớ
    Oán thù còn đó anh còn đây
    Ở đâu cô gái làng Xuân Dục
    Đã chết vì dân giữa đất này?

    Ai viết tên em thành liệt sĩ
    Bên những hàng bia trắng giữa đồng
    Nhớ nhau anh gọi em, đồng chí
    Một tấm lòng trong vạn tấm lòng.

    Anh đi bộ đội sao trên mũ
    Mãi mãi là sao sáng dẫn đường
    Em sẽ là hoa trên đỉnh núi
    Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm.

    Đây là bài thơ gây xúc động một thời.
    Rất tiếc là EM TÔI vẫn sống mà tác giả không chịu cải chính vì Giặc đã không bắn giết em!
    Không Fair, nhỉ!

    "Giặc bắn em rồi, quăng mất xác
    Chỉ vì em là du kích, em ơi!"

    Quê Hương

    Tác giả: Giang Nam

    Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường
    Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ
    "Ai bảo chăn trâu là khổ''
    Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao
    Những ngày trốn học
    Đuổi bướm cầu ao
    Mẹ bắt được...
    Chưa đánh roi nào đã khóc!
    Có cô bé nhà bên
    Nhìn tôi cười khúc khích...
    Cách mạng bùng lên
    Rồi kháng chiến trường kỳ
    Quê tôi đầy bóng giặc
    Từ biệt mẹ, tôi đi
    Cô bé nhà bên (có ai ngờ!)
    Cũng vào du kích
    Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
    Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi!)
    Giữa cuộc hành quân không nói được một lời
    Đơn vị đi qua, tôi ngoái đầu nhìn lại
    Mưa đầy trời nhưng lòng tôi ấm mãi...
    Hòa bình tôi trở về đây
    Với mái trường xưa, bãi mía, luống cày
    Lại gặp em
    Thẹn thùng nép sau cánh cửa
    Vẫn khúc khích cười khi tôi hỏi nhỏ
    Chuyện chồng con (khó nói lắm anh ơi!)
    Tôi nắm bàn tay nhỏ nhắn ngậm ngùi
    Em để yên trong tay tôi nóng bỏng...
    Hôm nay nhận được tin em
    Không tin được dù đó là sự thật
    Giặc bắn em rồi, quăng mất xác
    Chỉ vì em là du kích, em ơi!
    Đau xé lòng anh, chết nửa con người!
    Xưa yêu quê hương vì có chim, có bướm
    Có những ngày trốn học bị đòn, roi
    Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất
    Có một phần xương thịt của em tôi.