Vũ Khoan - Huy động trí tuệ và đồng thuận toàn dân

  • Bởi Admin
    19/07/2013
    4 phản hồi
    Chủ đề: Kinh tế

    Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan đề cập đến “8 căn bệnh của nền kinh tế Việt Nam”...

    Ông Vũ Khoan - nguyên Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ.

    “Thách thức lớn nhất của kinh tế Việt Nam hiện nay là chúng ta còn đang rất khó khăn, lúng túng trong khi thế giới lại đang thay đổi. Tụt hậu đang diễn ra trên nước chúng ta. Làm gì để kinh tế phát triển nhanh và bền vững đang là mối quan tâm của nhiều người”, chia sẻ của ông Vũ Khoan, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ.

    Xin ông điểm qua vài nét khái quát về kinh tế Việt Nam?

    Theo cảm nhận của tôi thì hiện nay nền kinh tế nước ta cùng một lúc đối mặt với ba loại vấn đề. Về ngắn hạn - nói là ngắn hạn nhưng cũng đã trên dưới 6 năm rồi - là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, lấy lại đà tăng trưởng. Về trung hạn là làm sao để 7 năm nữa, tức là tới 2020 nước ta về cơ bản trở thành nước công nghiệp. Và về dài hạn là tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình phát triển.

    Ba vấn đề đó đều phức tạp và lồng ghép nhau, tác động qua lại lẫn nhau, cái này là tiền đề cho cái kia. Về lý thuyết thì như vậy nhưng làm thế nào để cùng một lúc giải quyết cả ba vấn đề là chuyện không dễ chút nào, nhất là trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới còn ẩn chứa biết bao điều bất trắc.

    Bởi vậy muốn hay không thì có lẽ vẫn cần phải ưu tiên xử lý tình hình trước mắt vì kinh tế không ổn định thì làm sao đẩy mạnh được công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa? Làm sao chuyển sang mô hình phát triển hiệu quả và bền vững? Các phương cách xử lý các vấn đề ngắn hạn cần gắn với các yêu cầu trung và dài hạn chứ không cản trở hoặc đi ngược lại.

    Ví dụ việc xử lý nợ xấu không chỉ nhắm “đánh thông cục máu đông” mà phải góp phần tái cấu trúc ngành tài chính-ngân hàng để nó an toàn hơn, hiệu quả hơn, hiện đại hơn, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình tái cấu trúc toàn bộ nền kinh tế thông qua hệ thống tín dụng lành mạnh.

    Hoặc là, viêc xử lý tình trạng khó khăn trong tiêu thụ lúa gạo và một số nông sản khác... phải được đặt trong khuôn khổ tái cấu trúc cơ cấu sản xuất và tổ chức nền sản xuất nông nghiệp.

    Kinh tế Việt Nam chỉ có thể đứng lên từ nội lực. Ông có bình luận gì về nhận định này? Liệu kinh tế của ta có thể phát triển nhanh và bền vững?

    Một cháu bé tập đi thì nội lực của nó vẫn là chính. Một con người làm nên sự nghiệp hay không thì nỗ lực bản thân vẫn là quyết định, trừ trường hợp “chạy”. Một nên kinh tế chỉ có thể vươn lên nếu biết phát huy đầy đủ nội lực của mình.

    Khi nói đến “nội lực” nên hiểu cả lực vật chất lẫn lực tinh thần hay nói một cách khác là cả nội lực “cứng” lẫn nội lực “mềm”. Đó là trí tuệ biết chọn lựa và điều khiển cách đi phù hợp với tiềm năng và điều kiện của mình và xu thế của thế giới, tạo dựng và động viên được sự đồng tâm hiệp lực của cả dân tộc, biết huy động được cả nguồn lực bên ngoài phục vụ hiệu quả cho sự phát triển của mình.

    Nói như vậy để thấy nội lực là chính nhưng ngoại lực rất quan trọng, nhất là nước ta đã hội nhập với thế giới đang được toàn cầu hóa ở trình độ cao. Vấn đề là sử dụng ngoại lực ấy để mình mạnh lên chứ không để mất mình.

    Kinh nghiệm các cuộc chiến tranh giữ nước và công cuộc đổi mới cho thấy điều đó. Hoàn cảnh ngày nay cũng không khác.

    Nếu làm tốt những điều nói trên thì nước ta hoàn toàn có thể phát triển nhanh và bền vững.

    Xung quanh câu chuyện kích cầu hay kích cung để kinh tế phát triển. Theo ông nên như thế nào?

    Hiện nay chúng ta đang đứng trước một nghịch lý: không thắt chặt tiền tệ - thông qua cả ba kênh chủ yếu là phát hành, tín dụng và đầu tư, kể cả qua ngân sách - thì không kiềm chế được lạm phát hai con số đã hoành hành từ năm 2007, trừ năm 2009 và 2012.

    Tác dụng phụ của đơn thuốc này là cả đầu vào - là vốn cho sản xuất - lẫn đầu ra - là tiêu dùng của toàn xã hội - đều thu hẹp, sản xuất đi xuống. Nhưng nếu nới lỏng tiền tệ, cả ngân sách và đầu tư, quá mức thì nguy cơ tái lạm phát lại gia tăng.

    Vậy làm thế nào? Xem ra trong giới quản lý và khoa học đang có hai luồng ý kiến: gia tăng các biện pháp hỗ trợ sản xuất, thực tế là kích cung, hay kích thích tổng cầu.

    Theo thiển ý của tôi, cung-cầu có mối quan hệ qua lại lẫn nhau. Hỗ trợ sản xuất tức là tạo ra việc làm và gia tăng thu nhập, từ đó kích cầu. Ngược lại kích thích tiêu dùng sẽ thúc đẩy sản xuất.

    Vấn đề là liều lượng hợp lý để không bùng phát lạm phát cao - còn lạm phát ở mức nào thì trước mắt chúng ta đành chấp nhận do yếu kém nội tại của nền kinh tế và sự biến động của thị trường trong và ngoài nước - và kích thích đúng kênh, đúng đối tượng, chủ yếu vào “kinh tế thực” chứ không vào “kinh tế ảo”. Nhất quyết không tạo nên bong bóng một lần nữa.

    Ông từng nhắc tới 8 căn bệnh của nền kinh tế Việt Nam, cụ thể đó là những căn bệnh gì và theo ông cần làm gì để gỡ những bệnh đó?

    Sở dĩ ta cần tái cấu trúc và chuyển đổi mô hình phát triển là vì nền kinh tế nước ta có một số khuyết tật. Đó phải chăng là:

    - Phát triển dựa chủ yếu vào đồng vốn và lao động, năng suất lao động tổng hợp thấp. Nói một cách khác là phát triển theo chiều rộng.

    - Nền kinh tế không hiệu quả thể hiện ở hiệu quả sử dụng đồng vốn kém, tiêu hao nhiều.

    - Kinh tế phát triển chưa bền vững. Tuy đạt được tiến bộ đáng kể về xóa đói giảm nghèo nhưng sự phân hóa giữa các tầng lớp dân cư và vùng miền có xu hướng doãng ra. Còn tồn tại nhiều vấn đề xã hội, kể cả chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa; môi trường bị hủy hoại.

    - Cơ cấu kinh tế, nhất là đi sâu vào từng ngành, tiểu ngành, sản phẩm còn rất lạc hậu. Khả năng cạnh tranh quốc gia, doanh nghiệp cũng như hàng hóa và dịch vụ còn kém.

    - Kinh tế chưa thực sự đứng vững trên đôi chân của mình, còn tùy thuộc quá nhiều vào bên ngoài cả về vốn lẫn công nghệ, thị trường.

    - Thể chế còn quá nhiều bất cập.

    - Chất lượng nguồn nhân lực cả trong quản lý lẫn sản xuất còn thấp kém.

    - Hạ tầng sản xuất (bao gồm cà điện nước) và xã hội đều chưa đồng bộ, chất lượng thấp.

    Thiết nghĩ quá trình tái cấu trúc và chuyển đỏi mô hình phát triển phải nhắm chỉnh sửa tất cả những khuyết tật này mới có thể có được một nền kinh tế có hiệu quả và bền vững, có khả năng cạnh tranh cao.

    Có hai luồng ý kiến trái chiều. Một cho rằng tình hình kinh tế hiện đang rất nguy hiểm, không thể bình tĩnh. Ý kiến khác cho rằng cứ từ từ mà đi. Câu chuyện này còn đang gây tranh cãi. Ý kiến ông thế nào?

    Tôi nghĩ kinh tế nước ta hiện nay chưa đến mức khủng hoảng hay suy thoái, vì dù sao đi nữa tăng trưởng vẫn còn “dương”.

    Nhưng rõ ràng trong những năm qua nó đã phải đối mặt với nhiều sự bất ổn và suy giảm ở mức đáng lo ngại. Sự tụt hậu xa hơn (chứ không chỉ là “nguy cơ”) so với nhiều nước trong khu vực là nhãn tiền. Đó là chưa kể những khuyết tật vốn có tạm liệt kê ở trên.

    Chúng ta đã có cả một bộ máy đồ sộ dẫn dắt, điều hành nền kinh tế. Vấn đề chỉ là làm sao huy động được trí tuệ và sự đồng thuận của toàn xã hội, làm sao dân yên và vào cuộc - chứ không chỉ “hệ thống chính trị vào cuộc” - vì như Bác Hồ và thực tế cách mạng nước ta cho thấy rõ, “khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

    THIỆN AN

    (Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    4 phản hồi

    >>> Phải hết sức thận trọng, không khéo thì vô tình sẽ phản bội lại lý tưởng cách mạng cao đẹp, làm tổn hại đến thành quả cách mạng quí giá của nhân dân ta mà các bậc cha anh ta đã phải hy sinh biết bao xương máu mới giành lấy được, gìn giữ và truyền lại cho chúng ta hôm nay.

    Hoàn toàn nhất trí.

    Để tớ liệt kê vài thành quả cách mạng quí giá nhá:

    -- đánh cho Mỹ cút: Mỹ cút xong, ta lại mời Mỹ vào đầu tư, xây dựng nhà máy để nhân dân ta gia công làm mướn, có khi thông qua môi giới Đài Loan, Hàn quốc. Con cháu cán bộ ta móc nối làm ăn với Mỹ như cái Nguyễn Thanh Phượng làm giám đốc cho hãng đầu tư Mỹ, Henry Nguyễn sắp lập ra McDung Việt nam phục vụ nhu cầu ăn nhanh của nhân dân ta.

    -- thành tích xây dựng kinh tế: ta đã tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội không nổi, bèn tiến lên xây dựng kinh tế thị trường với định hướng xã hội chủ nghĩa với các quả đấm thép Vinasink, Vinalines, EVN, hàng ngàn tỉ nợ xấu khó đòi, chưa đòi được ...

    -- thành tích bảo vệ đất nước: ngư dân ta đang liên tục được Trung quốc đánh, cướp bóc, tớ thì khẳng định biển Đông không có gì lạ; Đảng và Nhà nước ta biến mất, cả nước tìm hoài không ra. Nhưng ta quyết tâm bảo vệ bạn Trung quốc với 16 chữ vàng 4 chữ tốt, công an bỏ tù những tay ra mặt chống Trung quốc. Hải quân sẽ có tầu lặn hiện đại để biến mất tốt hơn, hoặc để tuần tra cùng với Trung quốc.

    Toàn những thành tích khủng, vĩ đại cả.

    Quyết viết:
    Admin viết:
    Tám căn bệnh bác Khoan nêu thì đều quy về một bệnh chính, đó là "thể chế bất cập". Không phải chỉ "bất cập", mà là đi ngược lại với các hiểu biết và kinh nghiệm của con người về kinh tế và chính trị, từ việc lấy doanh nghiệp quốc doanh làm đòn bẩy của nền kinh tế cho tới thả lỏng đất đai, ngân hàng và các nhóm lợi ích làm loạn nền kinh tế. Từ tham nhũng lãng phí cho đến độc đoán chuyên quyền, làm mất niềm tin của người dân, khiến cho những người có năng lực không được trọng dụng.

    Muốn huy động được sức dân thì trước hết phải trở thành một nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân. Muốn vậy thì phải thay đổi thể chế, để Việt Nam thực sự thành một nước dân chủ.

    Bác Admin nói chuyện dễ như chơi ấy.
    Thay đổi thề chế ?! Thay là thay thế nào, chỗ nào, cái gì ?

    Phải hết sức thận trọng, không khéo thì vô tình sẽ phản bội lại lý tưởng cách mạng cao đẹp, làm tổn hại đến thành quả cách mạng quí giá của nhân dân ta mà các bậc cha anh ta đã phải hy sinh biết bao xương máu mới giành lấy được, gìn giữ và truyền lại cho chúng ta hôm nay.

    Phải hết sức thận trọng, chớ vì miếng cơm manh áo tầm thường trước mắt mà nhẹ dạ, khinh suất, cổ vũ cho những quan điểm tư sản lệch lạc sai trái, làm xói mòn tư tưởng, lập trường giai cấp, gây tổn hại cho thành quả cách mạng, có tội với tổ quốc, với nhân dân.

    Admin viết:
    Tám căn bệnh bác Khoan nêu thì đều quy về một bệnh chính, đó là "thể chế bất cập". Không phải chỉ "bất cập", mà là đi ngược lại với các hiểu biết và kinh nghiệm của con người về kinh tế và chính trị, từ việc lấy doanh nghiệp quốc doanh làm đòn bẩy của nền kinh tế cho tới thả lỏng đất đai, ngân hàng và các nhóm lợi ích làm loạn nền kinh tế. Từ tham nhũng lãng phí cho đến độc đoán chuyên quyền, làm mất niềm tin của người dân, khiến cho những người có năng lực không được trọng dụng.

    Muốn huy động được sức dân thì trước hết phải trở thành một nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân. Muốn vậy thì phải thay đổi thể chế, để Việt Nam thực sự thành một nước dân chủ.

    Bác Admin nói chuyện dễ như chơi ấy.
    Thay đổi thề chế ?! Thay là thay thế nào, chỗ nào, cái gì ?

    Phải hết sức thận trọng, không khéo thì vô tình sẽ phản bội lại lý tưởng cách mạng cao đẹp, làm tổn hại đến thành quả cách mạng quí giá của nhân dân ta mà các bậc cha anh ta đã phải hy sinh biết bao xương máu mới giành lấy được, gìn giữ và truyền lại cho chúng ta hôm nay.

    Phải hết sức thận trọng, chớ vì miếng cơm manh áo tầm thường trước mắt mà nhẹ dạ, khinh suất, cổ vũ cho những quan điểm tư sản lệch lạc sai trái, làm xói mòn tư tưởng, lập trường giai cấp, gây tổn hại cho thành quả cách mạng, có tội với tổ quốc, với nhân dân.

    Nói như bác này thì các chính sách kinh tế vĩ mô của ta từ trước đến nay như vậy là chủ yếu là sai hết sao? Doanh nghiệp quốc doanh làm chủ đạo cho nền kinh tế, chính sách đất đai, ngân hàng, ... sai hết cả sao? Định hướng xã hội chủ nghĩa cũng sai nữa sao?

    Bao nhiêu xương máu, mồ hôi đổ ra trong hàng chục năm để xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, chuyên chế vô sản Đảng chủ này, hoá ra sai hết cả sao?

    Admin viết:
    Tám căn bệnh bác Khoan nêu thì đều quy về một bệnh chính, đó là "thể chế bất cập". Không phải chỉ "bất cập", mà là đi ngược lại với các hiểu biết và kinh nghiệm của con người về kinh tế và chính trị, từ việc lấy doanh nghiệp quốc doanh làm đòn bẩy của nền kinh tế cho tới thả lỏng đất đai, ngân hàng và các nhóm lợi ích làm loạn nền kinh tế. Từ tham nhũng lãng phí cho đến độc đoán chuyên quyền, làm mất niềm tin của người dân, khiến cho những người có năng lực không được trọng dụng.

    Muốn huy động được sức dân thì trước hết phải trở thành một nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân. Muốn vậy thì phải thay đổi thể chế, để Việt Nam thực sự thành một nước dân chủ.

    Tám căn bệnh bác Khoan nêu thì đều quy về một bệnh chính, đó là "thể chế bất cập". Không phải chỉ "bất cập", mà là đi ngược lại với các hiểu biết và kinh nghiệm của con người về kinh tế và chính trị, từ việc lấy doanh nghiệp quốc doanh làm đòn bẩy của nền kinh tế cho tới thả lỏng đất đai, ngân hàng và các nhóm lợi ích làm loạn nền kinh tế. Từ tham nhũng lãng phí cho đến độc đoán chuyên quyền, làm mất niềm tin của người dân, khiến cho những người có năng lực không được trọng dụng.

    Muốn huy động được sức dân thì trước hết phải trở thành một nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân. Muốn vậy thì phải thay đổi thể chế, để Việt Nam thực sự thành một nước dân chủ.