Có phải phát biểu bị lợi dụng?

  • Bởi Hồ Gươm
    24/03/2013
    11 phản hồi

    Truyền hình nhà nước đêm 22 tháng 2 đã phát hình buổi vận động góp ý dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 trong đó có phần phỏng vấn nguyên Bộ trưởng Tư Pháp Nguyễn Đình Lộc.

    Ông Lộc đã phát biểu rằng ông không tham gia soạn thảo bản kiến nghị 7 điểm mặc dù làm trưởng đoàn giao bản kiến nghị này cho Ủy Ban Pháp Luật Quốc hội vào ngày 4 tháng Hai vừa qua. Sự phủ nhận này gây một cơn lốc giận dữ trong cộng đồng mạng tại Việt Nam.

    Trong Chương trình Thời sự VTV1 vào tối thứ Sáu 22/3/2013 người dân ngạc nhiên khi ông cựu Bộ trưởng Tư Pháp Nguyễn Đình Lộc xuất hiện trả lời về việc người dân góp ý sửa đổi Hiến Pháp. Ông Lộc trong những ngày gần đây rất nổi tiếng vì từng làm trưởng đoàn gồm 15 nhân sĩ trí thức đến số 37 đường Hùng Vương để trao kiến nghị 7 điểm và bản Dự thảo sửa đối Hiến pháp năm 2013 cho Ủy Ban Pháp luật của Quốc Hội.

    Khi được phóng viên truyền hình hỏi vai trò của mình trong bản kiến nghị, ông Nguyễn Đình Lộc đã trả lời như sau:

    “Phần tôi thật ra đóng vai trò thì nói về trưởng đoàn nghe có vẻ to lắm nhưng chỉ đến đấy mới được lên trưởng đoàn, đến lúc trao thì mới được lên trưởng đoàn thành ra giao cho cái gọi là trưởng đoàn còn trước đấy tôi không tham gia tôi không soạn thảo. Vì tôi là nguyên là bộ trưởng Bộ Tư pháp nên các đồng chí ấy, các bạn có vẻ tín nhiệm tôi cao thôi chứ còn thật ra tôi không tham gia vào xây dựng văn bản ấy, cho nên bây giờ có người cứ bảo tôi thế này tôi thế kia nhưng nếu tôi làm thì tôi nhận thôi nhưng tôi không làm cái đó. Chính anh em họ làm mà hôm ấy mình chỉ là người đến đấy họ trao làm trưởng đoàn để mà trao cái quyết định thế thôi.

    Tức nhiên trước khi trao thì phải đọc chứ. Tôi cũng có nghiên cứu và bản thân tôi lúc bấy giờ cũng muốn sửa một số chỗ nhưng các đồng chí bảo: Không, cái này công bố trên mạng rồi bây giờ mình sửa thì không nên. Thật ra đến lúc đó mới trao cho tôi sau, trước đấy không trao đổi kỹ tôi nói rằng là cũng có lúc người khác trao nhưng hôm cuối cùng gặp nhau thì bảo cứ để ông Lộc ông ấy trao. Như tôi đã nói việc viết những văn bản ấy tôi không tham gia, tất nhiên tôi có tham gia ý kiến nhưng tôi không phải là người viết đâu. Còn cái dự thảo gọi là Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 2013 thì tôi hoàn toàn không tham gia cũng không phải là người thành lập ký vào chỗ bảy điểm còn Dự thảo Hiến Pháp sửa đổi năm 2013 thì tôi không hề viết cái đó.”

    Khi chương trình được phát sóng cư dân mạng đã thông tin cho nhau về cuộc phỏng vấn này và không ít người cho rằng ông Lộc đã phản bội lại những đồng chí của ông, ít nhất là mười bốn người cùng đi với ông để trao bản kiến nghị 7 điểm và Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 2013.

    Hạ uy tín


    Nhóm đại diện nhân sĩ trí thức khởi xướng kiến nghị 72 và dự thảo sửa đổi Hiến pháp 2013.

    Để làm rõ hơn về bài phỏng vấn này chúng tôi đã liên lạc được với ông Nguyễn Đình Lộc và ông thẳng thắn cho biết là chương trình này không có sự biên tập nào đối với những phát biểu của ông. Để chứng minh, ông nói thêm về việc ông có tham gia soạn thảo kiến nghị 7 điểm hay không:

    “À không, thì cái đó nó cũng rõ thôi. Thật ra thì cái bản ấy tôi không tham gia viết, nhưng hôm ấy hôm cuối cùng gặp nhau thì một số đồng chí bảo tôi, đề nghị ông Lộc bởi ổng chuyên về pháp luật cho nên để ổng làm trưởng đoàn để mà đi trao thôi chứ việc mà viết thì tôi không viết đâu. Thật ra cũng có những chỗ tôi định đề nghị là có thể sửa được không nhưng anh em bảo cái ấy đã đưa lên mạng rồi không nên sửa nữa. Đấy là ý kiến chung chứ không riêng một người nào đâu, nói chung ấy là ý kiến chung.”

    Khi chúng tôi mang câu chuyện có nguồn tin cho rằng ông đã có ý định rút tên ra khỏi bản kiến nghị và nhân tiện hỏi ông có ân hận gì khi tham gia vào bản kiến nghị hay không, ông cho biết:

    “Cái việc hôm ấy đã làm xong rồi thì rút hay không rút làm gì nữa? Chỉ làm bằng ấy thôi chứ có làm thêm điều gì đâu? Chuyện gì mà ân hận nhỉ? Quốc hội kêu gọi nhân dân đóng góp ý kiến thì chúng tôi góp ý kiến thôi có gì đâu mà ân hận? Tiếp thu hay không thì đó là việc của ban soạn thảo, đem trình Quốc hội thì Quốc hội quyết chứ. Khi tham gia thì mọi người đều có quyền tham gia nhưng mà ý kiến tham gia thì không phải mọi thứ đều bắt buộc phải nghe. Phải nói đó là ý kiến chung chứ không phải một người, hôm ấy có mười mấy người cơ mà, rồi sau này tham gia thêm.”

    Để sáng tỏ hơn những gì nguyên Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc nói trước công chúng, chúng tôi phỏng vấn Giáo sư Tương Lai, người có mặt từ đầu trong danh sách 72 người và cũng có mặt tại buổi trao kiến nghị 7 điểm cùng Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 2013 cho Ủy Ban Pháp luật Quốc hội vào ngày 4 tháng Hai. Giáo sư Tương Lai cho biết:

    “Ở trên mạng đã có một vài phê phán cho rằng ông Nguyễn Đình Lộc trở cờ này nọ tôi cho nhận định như thế là rất vội vã và không đúng. Có mấy điều mà tôi nghĩ là ông Lộc ông ấy nói đúng. Bởi vì chính tôi cũng được vinh dự tham gia vào đoàn đại biểu mang kiến nghị đến 37 Hùng Vương. Khi chuẩn bị đến bấy giờ mọi người bảo anh Lộc làm trưởng đoàn thì anh Lộc rất vui vẻ và cùng đi, vì vậy anh ấy nói ra là cũng bình thường vì chúng tôi nghĩ rằng đã tham gia vào việc đưa kiến nghị thì ai làm trưởng đoàn cũng thế thôi. Nhưng vì anh Lộc nguyên là Bộ trưởng Bộ Tư Pháp thì anh ấy làm trưởng đoàn nó có cái hay của nó. Cho nên chúng tôi nghĩ chẳng có vấn đề gì mà phải rắc rối, cho nên anh Lộc anh nói như vậy là đúng.”

    Riêng về điều mà ông Nguyễn Đình Lộc khẳng định là không hề tham gia soạn thảo bản Dự thảo Hiến Pháp 2013 Giáo sư Tương Lai nhận xét:

    Theo tôi người ta có thể khai thác những ý nói không thật rõ ràng của anh Lộc để người ta làm mất uy tín của anh ấy.

    » GS Tương Lai

    “Điều thứ hai anh ấy nói cũng đúng. Anh ấy nói không tham gia soạn thảo bản Hiến pháp 2013, tôi nghĩ điều đó có thể cũng đúng. Theo chỗ tôi biết việc soạn thảo đó xem như là một tư liệu tham khảo kèm theo bản kiến nghị 7 điều mà chúng tôi đã ký tên vào thì bản Hiến pháp năm 2013 là do một số chuyên gia về luật soạn thảo nhưng trong đó hình như không có anh Lộc, vì vậy điều anh nói là cũng đúng.”

    Còn việc thứ ba thì sao? Ông Nguyễn Đình Lộc đã làm cư dân mạng bức xúc khi nói rằng khi ông đưa ý kiến thì mọi người nói rằng kiến nghị 7 điểm đã được đưa lên mạng nên không thể sửa, Giáo sư Tương Lai một lần nữa xác nhận:

    “Anh ấy nói khi soạn thảo bản kiến nghị 7 điểm thì anh ấy có tham gia và có ý kiến và về cuối thì cũng có một vài ý kiến cần phải sửa nhưng quả thật lúc bấy giờ đã đưa lên mạng rồi không sửa kịp nữa. Điều đó cũng là đúng.

    Như cá nhân tôi được các anh ấy cho tham gia góp ý kiến về bản kiến nghị thì đến phút cuối tôi cũng đề nghị là nên chỉnh sửa thế nào để khi người ta xem người ta dễ hiểu hơn. Tôi cũng nói quyết liệt lắm. Cuối cùng ý kiến của tôi cũng có thể được chấp nhận một phần nào và chúng tôi cùng sửa. Còn anh Lộc có thể anh cũng là người không gay gắt thấy xong thì anh cũng cười thế thôi.”

    Mặc dù những phát biểu của ông Nguyễn Đình Lộc, nguyên Bộ trưởng Tư pháp đều được giáo sư Tương Lai xác nhận là đúng nhưng những băn khoăn của Giáo sư là những câu nói không mạch lạc và thiếu thuyết phục của ông Lộc có thể làm hại chính bản thân của ông, Giáo sư Tương Lai nói:

    “Theo tôi người ta có thể khai thác những ý nói không thật rõ ràng của anh Lộc để người ta làm mất uy tín của anh ấy, đây là điều mà bản thân anh Lộc phải rút kinh nghiệm thôi. Mỗi người phải tự chịu trách nhiệm về chính mình. Cái cách anh ấy nói không rành rọt dứt khoát khiến người ta có thể khai thác và người ta nói ông này bị ép buộc, hoặc thế này thế kia điều đó sẽ rất hại uy tín cho một người từng là Bộ trưởng và nhất là một trí thức chân chính.

    Từ phát biểu không rành rọt của ông nguyên Bộ trưởng Nguyễn Đình Lộc, của nhà luật gia, nhà trí thức Nguyễn Đình Lộc người ta có thể bẻ quẹo đi thì điều đó rất có hại cho uy tín của cá nhân anh Lộc. Mỗi người phải tự chịu trách nhiệm cho bản thân mình còn áp lực hay không áp lực thì tôi không được biết để bản thân anh Lộc sẽ nói mà thôi.”

    Vu khống, trù dập


    Kêu gọi nhân dân góp ý dự thảo sửa đổi Hiến pháp trên Đài truyền hình VTV. Screen capture.

    Khi được hỏi liệu những phát biểu này có làm mất đi phần nào uy tín của kiến nghị 7 điểm hay không, Giáo sư Tương Lai cho biết:

    “Bản thân của vấn đề này chẳng mảy may ảnh hưởng gì đến ý nghĩa sâu xa và trực tiếp của kiến nghị 7 điểm mà chúng tôi đã ký vào và đến tận nơi ban soạn thảo trao kiến nghị đó. Việc làm này là quang minh chính đại theo yêu cầu chung của Quốc hội đưa ra cho toàn dân.

    Cuộc thảo luận công khai gần đây do ông Uông Chu Lưu phó chủ tịch Quốc hội chủ trì những anh em từng tham gia soạn thảo kiến nghị 7 điểm nói trên đã được mời và mọi người đã trình bày ý kiến này một cách rất thẳng thắn. Ý kiến của Giáo sư Hoàng Tụy, của Giáo sư Chu Hảo, ý kiến của TS Nguyễn Quang A … Anh Chu Hảo cho tôi biết từ hôm kia là chỉ tập trung vào bàn lời nói đầu của Hiến pháp mà thôi. Anh Chu Hảo đã thay mặt cho nhóm soạn thảo kiến nghị 7 điểm trình bày toàn văn đoạn chúng tôi kiến nghị phải sửa lời nói đầu như thế nào. Rõ ràng đây là một việc làm quang minh chính đại theo yêu cầu của những người chủ trương nhân dân góp ý kiến vào Hiến Pháp, thì chúng tôi làm!”

    Và càng cần sự lương thiện trân trọng từ mọi người nhất là những người nắm quyền phát ngôn, những cái miệng có gang có thép trên các phương tiện thông tin đại chúng.

    » GS Tương Lai

    Những tấn công dồn dập bằng mọi cách, mọi phương tiện sẵn có đối với kiến nghị 72 của truyền thông đại chúng, đặc biệt là hệ thống VTV1 của nhà nước đã làm người dân thật sự thất vọng. Vừa kêu gọi góp ý dự thảo sửa đổi Hiến pháp lại vừa trù dập, vu khống, bôi bẩn những người góp ý vì không phù hợp với ý muốn của Đảng. VTV1 gọi là tranh luận nhưng những người được mời lên chỉ nói chung một thứ ngôn ngữ và do đó không khí tranh luận được xem như không có. Giáo sư Tương Lai nhận xét việc này thông qua sự việc VTV1 phỏng vấn ông Nguyễn Đình Lộc:

    “Dùng xảo thuật ngôn từ để ăn gian trong thảo luận, tệ hơn nữa là quy kết hăm dọa để vu vạ, hãm hại người khác là hành vi khó nhận diện và luận tội hơn nhiều so với tham nhũng, ăn cướp, giết người. Thế mà có khi những việc làm thiếu lương thiện như vậy lại gây ra tai họa cho xã hội không kém nặng nề. Không phải vô cớ mà người xưa nói: “Một lời nói một đọi máu”. Không bao giờ có một cuộc thảo luận đúng nghĩa nếu người tham gia thiếu lương thiện. Và càng cần sự lương thiện trân trọng từ mọi người nhất là những người nắm quyền phát ngôn, những cái miệng có gang có thép trên các phương tiện thông tin đại chúng.”

    Mặc dù đa số cư dân mạng giận dữ với thái độ của ông Lộc nhưng không ít người cho rằng ông Nguyễn Đình Lộc có phải là nạn nhân hay không chưa ai dám cả quyết nhưng những gì ông nói bị đưa vào một chương trình mà chủ đích hạ nhục kiến nghị 72 quá lộ liễu khiến tính chính danh của một hệ thống truyền thông cấp quốc gia bị lệch lạc như chính nội dung mà nó đưa ra.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    11 phản hồi

    Le văn V viết:
    Tôi chỉ biết rằng sau mấy phút ông Nguyễn Đình Lộc trả lời phỏng vấn VTV, khắp nơi bây giờ người ta biết xuất hiện một bản kiến nghị và một bản dự thảo khác, không phải chỉ có duy nhất một bản của chính quyền.

    Đúng thế. Nhiều người qua bài phỏng vấn của VTV đã biết được thêm những thông tin.

    Tôi chỉ biết rằng sau mấy phút ông Nguyễn Đình Lộc trả lời phỏng vấn VTV, khắp nơi bây giờ người ta biết xuất hiện một bản kiến nghị và một bản dự thảo khác, không phải chỉ có duy nhất một bản của chính quyền.

    Những nội dung chính và quan trọng thì ông Lộc đều đã nói hết.
    Những việc chính và quan trọng thì ông cũng đã tham gia làm.

    Nhưng thế vẫn chưa đủ! Chưa đã lỗ tai! Ít nhất là đối với một vài bác!

    Đâu là cái quan trọng hơn?

    (1) Làm được việc, nói được sự thật, dù có thể là bằng một thái độ nhũn nhặn, nhún nhường. Qua TV nhân dân được mở mang thông tin.

    (2) Hay là phải lên cao giọng? Sướng lỗ nhĩ vài bác và tịt lỗ nhĩ của cả xã hội nếu thằng VTV nó không chịu chiếu, đồng thời có thể làm mấy thằng đê tiện nó gây thêm áp lực với ông Lộc.

    Nguyễn Trọng Tạo viết:
    1/ Trước hết, thấy thái độ ngập ngừng, lựa lời của một chính khách của chế độ, nói sao để VTV có thể chấp nhận đưa lên sóng, nhưng cũng gửi tới được người xem/nghe thông điệp về sự thật phía sau lời nói của ông.
    Nguyễn Trọng Tạo viết:
    2/ Ông không phủ nhận chữ ký của mình trong bản “Kiến nghị 72“.
    Nguyễn Trọng Tạo viết:
    Vậy thì ông Lộc có sai gì đâu mà nhiều người lo lắng đến thế? Có lẽ họ lo lắng, ái ngại vì cách nói ngập ngừng, lựa lời của ông.

    Nhưng tôi nghĩ, đấy chính là cách ông Lộc lựa chọn trước một tình thế không dễ nói, để có thể VTV phát sóng.

    Nguồn blog nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo

    Chắc chắn NDL bị áp lực (thể hiện ở giọng nói có sự hoảng loạn, hơi mất bình tĩnh khi trả lời p/v), ông ko giữ được nhân cách của mình-rất đáng tiếc, nhưng như vậy cũng ko sao vì phong trào này là của toàn dân. Toàn dân đang theo dõi ủng hộ các nhân sĩ yêu nơức, lịch sử sẽ ghi tên họ.

    Đài THVN chỉ là công cụ tuyên truyền của Đ mà thôi, ko phải là truyền thông xã hội, nên chỉ có người như bạn mới đánh giá cao nó, còn người khác chỉ xem nó với góc độ giới hạn mà thôi!!!

    Cái thương hiệu Đài Truyền hình Việt Nam _trong mắt tôi, ngày càng giảm giá trị một cách thảm hại.

    Trên thực tế ông Lộc trả lời rất rõ ràng và trung thực về việc mình tham gia đến đâu trong việc soạn thảo bản kiến nghị 7 điểm.

    Ông Trần Đình Lộc viết:
    À không, thì cái đó nó cũng rõ thôi. Thật ra thì cái bản ấy tôi không tham gia viết, nhưng hôm ấy hôm cuối cùng gặp nhau thì một số đồng chí bảo tôi, đề nghị ông Lộc bởi ổng chuyên về pháp luật cho nên để ổng làm trưởng đoàn để mà đi trao thôi chứ việc mà viết thì tôi không viết đâu. Thật ra cũng có những chỗ tôi định đề nghị là có thể sửa được không nhưng anh em bảo cái ấy đã đưa lên mạng rồi không nên sửa nữa. Đấy là ý kiến chung chứ không riêng một người nào đâu, nói chung ấy là ý kiến chung.

    1. Ông cho biết rằng ông không tham gia vào quá trình viết lên bản kiến nghị 7 điểm đó. Và không chỉ riêng ông Lộc, GS Tương Lai cũng cho biết là mình không tham gia viết.

    2. Ông Lộc cũng nói thêm rõ ràng rằng ông có đọc, có cho ý kiến. Và tuy còn có một số chi tiết ông muốn chỉnh sửa, ông nhấn mạnh 2 lần trong câu trả lời của mình bản kiến nghị đó là ý kiến chung của mọi người trong nhóm. Điều đó có nghĩa rằng về cơ bản mọi người trong nhóm, tuy không phải tất cả đều trực tiếp viết, nhưng đã đều đọc, đóng góp ý kiến và về cơ bản nội dung của bản kiến nghị gửi đi phản ánh quan điểm chung của mọi người trong nhóm.

    Ông Nguyễn ĐÌnh Lộc viết:
    Đấy là ý kiến chung chứ không riêng một người nào đâu, nói chung ấy là ý kiến chung.

    Câu trả lời ông Lộc là một câu trả lời mà tôi cho là rất khéo léo, vừa giảm áp lực của chế độ lên gia đình mình, nhưng vẫn chuyển được những nội dung thật cho mọi người.

    Nhiều người nên ngẫm những lời sau đây của Marx:

    "Người dân chủ, đại diện cho giai cấp tiểu tư sản, là một giai cấp trung gian, trong đó lợi ích của 2 giai cấp - giai cấp vô sản và giai cấp tư sản - làm cho nhau cùn đi; vì vậy mà họ tưởng rằng mình đứng trên sự đối kháng giai cấp. Những người dân chủ cho rằng có một giai cấp được hưởng đặc quyền đặc lợi đối lập với họ, rằng họ + bộ phận còn lại trong nước = nhân dân, rằng cái mà họ bảo vệ là quyền của nhân dân, rằng họ đại diện cho lợi ích của nhân dân. Cho nên trước cuộc chiến đấu sắp diễn ra, họ không nghiên cứu lợi ích và tình cảnh của các giai cấp khác nhau, không cân nhắc tỉ mỉ những nguồn lực của mình. Họ nghĩ rằng chỉ cần ra hiệu một cái là nhân dân ngay lập tức nhảy xổ vào bọn áp bức mình với mọi phương tiện vô tận của mình.

    Nhưng, nếu những lợi ích của họ chẳng được ai quan tâm đến, và nếu mọi lực lượng của họ đều bất lực, thì họ đổ lỗi hoặc là tại bọn ngụy biện tai hại đã chia rẽ nhân dân thành nhiều phe đối địch, hoặc là tại quân đội quá tàn bạo, quá mù quáng mà không thấy những mục đích của phe dân chủ là lợi ích của mình, hoặc là tại một tiểu tiết nào đó trong khi thực hiện, hoặc là tại một sự kiện ngẫu nhiên nào đó.

    Kiểu gì đi nữa thì người dân chủ vẫn ra khỏi một sự thất bại nhục nhã nhất, mà vẫn ngây thơ trong trắng như khi bước vào đấu tranh, họ ra khỏi nó với một niềm tin mới được củng cố thêm rằng sắp tới đây họ nhất định chiến thắng, rằng không phải họ và đảng của họ sẽ phải vứt bỏ cái quan điểm cũ của mình đi, mà trái lại, các điều kiện nhất định sẽ phát triển tới cái quan điểm ấy."

    Hồ Gươm viết:

    Vậy là ông Nguyễn Đình Lộc đã xác định rõ là những lời ông ta phát biểu trên truyền hình không bị biên tập lại. Đó là điểm quan trọng để qua đó có thể nhìn nhận cung cách của nhóm chủ trương trao trách nhiệm trưởng đoàn cho ông Lộc một cách đầy ngẫu hứng, và vô trách nhiệm, một nhân vật mang tư cách là trưởng đoàn tất nhiên sẽ đại diện cho, ít nhất, một phần "linh hồn" của nhóm chủ trương Kiến Nghị 72, và khi người đứng đầu tỏ thái độ coi thường ý nghĩa của bản Kiến Nghị 72 như thế thì cho dù các nhân vật trong nhóm Kiến Nghị 72 tìm cách chữa cháy như thế nào đi chăng nữa, cũng không thể biện minh và khiến cho nhiều người không thể đặt "trọn niềm tin" vào họ được nữa.

    Tôi chờ đợi xem bước đi kế tiếp của những người còn lại trong nhóm chủ trương Kiến Nghị 72 họ sẽ có những hành động quyết liệt nào.

    Dù muốn hay không, phát biểu của bác Lộc đã có ảnh hưởng đến những người đã ký tên. Lòng tin vào những vị khởi xướng đã giảm đi. Liệu 71 vị còn lại có khả năng chèo chống con thuyền vừa ra khơi đã gặp sóng dữ? Hay đảng cs VN lại vũ như cẩn ( không viết hoa vì không phải tên) tiếp tục phá cho tan mảnh đất cong cong bé xíu hình chữ S?
    Và tương lai có ai sẽ tiếp tục ký tên ủng hộ những kiến nghị?

    Trích dẫn:
    Để làm rõ hơn về bài phỏng vấn này chúng tôi đã liên lạc được với ông Nguyễn Đình Lộc và ông thẳng thắn cho biết là chương trình này không có sự biên tập nào đối với những phát biểu của ông. Để chứng minh, ông nói thêm về việc ông có tham gia soạn thảo kiến nghị 7 điểm hay không:

    “À không, thì cái đó nó cũng rõ thôi. Thật ra thì cái bản ấy tôi không tham gia viết, nhưng hôm ấy hôm cuối cùng gặp nhau thì một số đồng chí bảo tôi, đề nghị ông Lộc bởi ổng chuyên về pháp luật cho nên để ổng làm trưởng đoàn để mà đi trao thôi chứ việc mà viết thì tôi không viết đâu. Thật ra cũng có những chỗ tôi định đề nghị là có thể sửa được không nhưng anh em bảo cái ấy đã đưa lên mạng rồi không nên sửa nữa. Đấy là ý kiến chung chứ không riêng một người nào đâu, nói chung ấy là ý kiến chung.”

    Vậy là ông Nguyễn Đình Lộc đã xác định rõ là những lời ông ta phát biểu trên truyền hình không bị biên tập lại. Đó là điểm quan trọng để qua đó có thể nhìn nhận cung cách của nhóm chủ trương trao trách nhiệm trưởng đoàn cho ông Lộc một cách đầy ngẫu hứng, và vô trách nhiệm, một nhân vật mang tư cách là trưởng đoàn tất nhiên sẽ đại diện cho, ít nhất, một phần "linh hồn" của nhóm chủ trương Kiến Nghị 72, và khi người đứng đầu tỏ thái độ coi thường ý nghĩa của bản Kiến Nghị 72 như thế thì cho dù các nhân vật trong nhóm Kiến Nghị 72 tìm cách chữa cháy như thế nào đi chăng nữa, cũng không thể biện minh và khiến cho nhiều người không thể đặt "trọn niềm tin" vào họ được nữa.

    Tôi chờ đợi xem bước đi kế tiếp của những người còn lại trong nhóm chủ trương Kiến Nghị 72 họ sẽ có những hành động quyết liệt nào.