TS Lê Đăng Doanh: vụ “Bầu” Kiên là hệ quả việc thiếu giám sát quyền lực

  • Bởi Hồ Gươm
    22/08/2012
    8 phản hồi

    Nam Nguyên, phóng viên RFA
    2012-08-21

    Ông Nguyễn Đức Kiên, một nhà tài phiệt lớn xếp thứ 14 danh sách những người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam vừa bị bắt giam chiều 20/8 ở Hà Nội về sai phạm kinh tế.

    AFP photo

    Ông Nguyễn Đức Kiên phát biểu tại một sự kiện bóng đá tại Hà Nội vào ngày 16 Tháng 2 năm 2012

    Vụ việc gây chấn động dư luận trong nước, Nam Nguyên phỏng vấn TS Lê Đăng Doanh, một chuyên gia kinh tế ở Hà Nội, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương về vấn đề liên quan.

    Nam Nguyên: Ông Nguyễn Đức Kiên là một nhà tài phiệt rất lớn trong hệ thống ngân hàng thương mại và thị trường tài chính Việt Nam, việc ông bị bắt có ảnh hưởng như thế nào?

    TS Lê Đăng Doanh: Việc ông Nguyễn Đức Kiên bị bắt là một tín hiệu tốt đối với việc thực thi pháp luật ở Việt Nam, và điều ấy có thể gởi tới một tín hiệu mạnh mẽ rằng không phải là người nào quá giàu cũng có thể thoát khỏi sự trừng phạt của pháp luật, nếu như người ấy phạm pháp. Tôi nghĩ đấy là mặt tích cực.

    Điều thứ hai là, ông Kiên bị bắt và đang được điều tra về những sai phạm trong khi thực hiện quản lý 3 công ty của mình, trong đó có công ty đầu tư tài chính của ACB thì tôi nghĩ rằng điều này cũng phản ánh một tình trạng phức tạp trong giai đoạn vừa qua của khối kinh doanh tài chính và ngân hàng đã phát triển quá nóng, đã có tăng trưởng quá nhanh và vì vậy chất lượng không được bảo đảm.

    Và điều thứ ba vụ này cũng phản ánh trình độ quản lý và giám sát của nhà nước Việt Nam đối với thị trường rất quan trọng, nhưng cũng rất mẫn cảm này chưa đáp ứng được yêu cầu. Hiện nay phải chờ kết luận điều tra thì mới biết được rõ ràng, tuy vậy thị trường tài chính, thị trường chứng khoán của Hà Nội và TP.HCM đã có những phản ứng hốt hoảng và các chỉ số đều đã giảm rất mạnh.

    Nam Nguyên: Thưa TS, tình trạng như vừa nói chỉ là tạm thời hay có thể ảnh hưởng lan rộng ra các lãnh vực khác nữa?

    TS Lê Đăng Doanh: Hiện nay tôi chưa có căn cứ gì để nói là nó có thể lan rộng. Tuy vậy, trước mắt sự phản ứng như ngày hôm nay chắc chắn là phản ứng tâm lý. Để có thể lan rộng còn phải có thêm các căn cứ, những chứng cứ khác mà hiện nay chưa được công bố hay công luận chưa biết rõ, cho nên cũng chưa có thể dự báo được rằng tình hình có thể lan rộng hay không.

    Tuy vậy tin này diễn ra trong khi tình hình nợ xấu rất căng thẳng và các ngân hàng thương mại Việt Nam đã có những yếu kém được dư luận trong nước và ngoài nước chỉ rõ, thì nó càng như thêm một giọt nước tràn ly để làm cho tình hình thêm phức tạp hơn.

    Nam Nguyên: Có tin nói ông Kiên trong thời gian dài tạo được ảnh hưởng nhóm về một mặt nào đó đối với chính sách tiền tệ ngân hàng của Việt Nam. Tin nói ông Kiên liên kết với một số tài phiệt khác và được lợi lớn nhờ chính phủ thắt chặt tiền tệ, tái cơ cấu sáp nhập ngân hàng, qua sáp nhập đã có sự chuyển đổi những cổ đông lớn và khuynh loát thị trường ngân hàng. Thưa, về mặt chuyên môn có thể có được chuyện này hay không?

    TS Lê Đăng Doanh: Vừa qua thì việc thâu tóm Sacombank thì có những hiện tượng rất không bình thường. Sau đó Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam cũng đã phạt một số công ty vì đã không có báo cáo kịp thời. Còn những dư luận hoặc thông tin trên mạng điện tử thì có nói rất nhiều và vẽ ra một bức tranh khá phức tạp. Tuy vậy, hiện nay tôi không có đủ căn cứ để có thể xác nhận hay là bác bỏ các thông tin đó, bởi vì những thông tin về hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam nói chung là ít được công bố so với tiêu chuẩn quốc tế.

    Nam Nguyên: Thưa TS, qua việc ông Nguyễn Đức Kiên thì sắp tới Việt Nam cần có những hành động gì để tránh những vụ bê bối như vụ của ông “Bầu” Kiên có thể xảy ra?

    TS Lê Đăng Doanh: Theo tôi, kết luận rút ra chắc chắn không phải chỉ là bản án nào đó đối với ông Kiên mà kết luận quan trọng hơn rất nhiều tức là: Việt Nam cần phải cải cách thể chế một cách rất là nghiêm chỉnh, cần phải có cơ chế giám sát quyền lực. Bất kỳ quyền lực ở một cấp nào cũng phải có sự giám sát và thực hiện công khai minh bạch, thực hiện quyền giám sát của người dân và thực hiện xét xử một cách độc lập theo pháp luật của các cơ quan tư pháp.

    Tôi nghĩ đó là những điều rất cần thiết để có thể thực hiện những cải cách khác về hệ thống tài chính ngân hàng. Nếu không có sự độc lập, sự công minh, không có sự minh bạch thì những cải cách có thể có được hay là người ta đang mong đợi thực hiện sẽ chỉ có kết quả một cách hạn chế mà thôi. Nếu như chúng ta thấy hệ thống ngân hàng ở các nước đã phát triển rồi vẫn mắc những sai lầm ghê gớm như thế nào, thì chúng ta cần phải hết sức cảnh giác hết sức nỗ lực xem việc cải cách thể chế nhà nước nói chung, thực hiện xây dựng một Nhà nước Pháp quyền Dân chủ công khai minh bạch của dân do dân vì dân và giám sát hệ thống tài chính ngân hàng.

    Nam Nguyên: Cảm ơn TS Lê Đăng Doanh về thời gian dành cho đài Á châu Tự do.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    8 phản hồi

    Con số ghi trong sổ tiết kiệm là hơn 11.000đ (hơn mười một nghìn đồng) và con số vừa lĩnh là gần 17.000đồng, có giấy tờ hẳn hoi, chứ không phải nhớ.
    Vậy 11.000đ cách đây hơn 20 năm và 17.000đ thì giá trị nào to hơn? Ông Dân thường này vừa đọc còm của tôi xong mà không nhớ lại bảo người khác có trí nhớ tốt hơn (có lẽ tốt hơn ông). Làm gì có "ông bác" nào ở đây, ông Dân này nhớ nhầm, "ông chú" đấy chứ. Chẳng biết ông có phân biệt được hai đại từ nhân xưng này không?.
    Chỉ cần lấy hai con số đó trên giấy trắng mực đen (11 nghìn đồng cách đây 20 năm và 17 nghìn đồng hiện nay) để so sánh cũng thấy tính "ưu việt" của ngân hàng nước ta. Các con số phụ về giá cả không thành vấn đề để chứng minh mệnh giá đồng tiền của ta "lớn nhanh" như thế nào?
    Nay ăn một bát phở mất 3 vạn đồng, 20 năm trước thì giá một bát phở là bao nhiêu? Ông Dân thường có nhớ không? Có đến 11.000 đồng không? Cứ hỏi bà xã là biết ngay.
    Không rõ là ý ông bênh ngân hàng hay chê ngân hàng? (ĐÂY MỚI LÀ Ý CHÍNH)
    Trước đây đã có người nêu lên hiện tượng đem tiền bán con bò gửi tiết kiệm, sau một thời gian, đến hạn rút ra thì mua được một quả trứng. Ông Dân thường có sống ở cái thời đó không?

    Khuyên ông và bác ông không nên nói chuyện về các con số trong quá khứ nếu trí nhớ các ông quá tồi.Trong xã hội nhiều người có trí nhớ rất tốt ông ạ.

    Nhân chuyện ông Bầu Kiên phất lên nhờ kinh doanh ngành ngân hàng, anh bạn tôi vừa kể cho tôi nghe câu chuyện: ông chú anh đi rút tiền ở ngân hàng.
    Ông chú anh năm nay ngoài 70 tuổi, năm 1992 ông gửi tiền tiết kiệm ở ngân hàng công thương có trụ phố Đội Cấn quận Ba Đình Hà Nội. Sau nhiều lần gửi vào rút ra, đến lúc trong sổ TK có số dư hơn 11.000 đồng thì quyển sổ bị thất lạc. Hồi ấy lương ông cụ vào khoảng hơn 300 đồng/tháng. Khi mới xóa bỏ bao cấp thì không được mua gạo giá 0đ4 hào (bốn hào/kg) mà phải mua với giá khoảng 5đ?kg gì đó (anh bạn tôi không nhớ rõ lắm).
    Cách đây mấy năm, ông cụ tìm thấy sổ tiết kiệm, mấy lần đi qua phố Đội Cấn nhưng không tìm thấy địa chỉ trụ sở ngân hàng mà cụ gửi tiền. Lý do là do nhân viên ngân hàng không ghi địa chỉ nơi gửi tiền, mà cụ thì quên mất địa chỉ.
    Sau đó hỏi thăm mãi ông cụ được biết tổng hành dinh của ngân hàng này ở cuối đường Trần Hưng Đạo. Cụ thuê xe ôm đến đó, chờ hồi lâu, người ta giới thiệu cụ đến chi nhánh ngân hàng này ở 34 Cửa Nam (quạn Hoàn Kiếm), ở đây người ta mới giới thiệu về 393 Đội Cấn. Đến nơi thì cụ ngạc nhiên hết sức, hồi cụ gửi tiền thì cái trụ sở này là một căn phòng khoảng chưa đẩy 10 m2, chỉ có một quầy với vài ba nhân viên. Nay trụ sở này to rộng đẹp đẽ khang trang, trong phòng có máy điêu hào nhiệt độ, có mấy quyền làm việc, bàn của nhân viên nào cũng được trang bị máy tính màn hình mỏng, các phòng ngăn ra mấy buồng bằng khung kính. Ngoài cửa lại có cả nhân viên bảo vệ.
    Ông cụ hí hửng với số tiền rút ra sẽ được nhiều vì đã gửi 20 năm rồi.
    Thế nhưng khi cầm tiền thì ông cụ vừa ngạc nhiên vừa bực mình, vì sau 20 năm thì cả vốn lẫn lại được gần 17.000 đồng. Hồi gửi 10.000 đồng thì giá gạo khoảng 5đ/kg, lương cụ khoảng hơn 300đ. Nay rút ra được 17.000 thì giá gạo 20.000đ/kg. Nay lương hưu của cụ đã hơn 4 triệu đồng.
    NHan viên ngan hàng cũng cám cảnh cho cụ già và nói gửi tiền ngân hàng thì chí có thế. Ông cụ vốn hay hài hước liền bảo:
    - Vì gửi tiền ngân hàng chỉ có thế nên ngân hàng mới xây được cái trụ sở như thế này, nhưng trụ sở chính ở phố Trần Hưng Đạo thì chẳng kém gì nhà bên Tây bên Mỹ.
    Rút được tiền ở ngân hàng sau 20 năm gửi thì cụ phải thuê xe ôm mất 100.000 đồng để lấy 17.000 đồng.
    Còn một chi tiết nữa là cụ còn một sổ tiết kiệm nữa gửi ở quỹ tiết kiệm từ năm đầu thập niên 70 thế kỷ trước, số dư là 5,5đ , thời đó mua được khoảng 12,5kg gạo. Nay thì cụ vẫn giữ làm kỷ niệm và chứng tỏ "tài lãnh đạo" của Đảng với mục tiêu dân giầu nước mạnh. Sổ tiết kiệm của cụ có ghi dòng chữ "tiền gửi được nhà nước bảo đảm". Ai muốn mua quyển sổ tiết kiêm này, hay bảo tàng ngân hàng muốn mua thì cứ đăng lên mạng, sẽ có người đem đến tận nơi, miễn phí tiền đi lại.
    Chẳng biết nay vác cái sổ tiết kiệm ấy thì lĩnh tiền ở đâu và được bao nhiêu?
    Bác nào thử lý giải việc người gửi tiền ngân hàng thì coi như bị mất còn nhà nước hay người kinh doanh trong ngành ngân hàng thì lãi to là do nguyên nhân gì? Nếu ai thắc mắc về câu chuyện tôi vừa kể thì xin mời đến 393 Đội Cấn xác minh, còn ông cụ thì đã về quê.

    Tôi phản đối cách bắt giữ tùy tiện của "đảng" đối với Nguyễn Đức Kiên, dù Kiên phạm tội tày trời thì cũng phải được đối xử công bằng bình đẳng minh bạch theo đúng pháp luật.
    Tội kinh doanh trái pháp luật của Kiên là tội ít nghiêm trọng.. việc Kiên bị bắt như vậy không chỉ là thiếu giám sát quyền lực.. mà còn là sự lạm quyền nghiêm trọng của "đảng". Đó mới chính là sự đe dọa trực tiếp của "đảng" tới an ninh và quyền lợi.. của tất cả mọi người cần được nhắc tới trước tiên qua sự việc này.

    Vụ bầu Kiên thẻ hiện ,nhóm lợi ích đã tác động đến công tác cán bộ và chính sách kinh tế của nhà nước toàn trị.Hay nói khác đi giới tài phiệt đã lũng đoạn chính phủ .Chính phủ tê liệt trong kiểm soát vì lợi ích nhóm thậm chí có những quyết định để bảo vệ lợi ích nhóm .Còn công khai minh bạch chỉ có giá trị khi nào thể chế chính trị thay đổi từ tập quyền sang một thể chế dân chủ thực thi
    -

    Mấy thằng chúng tôi toàn là dân xa lạ với cái gì thuộc về tiền, rất ngù ngờ ngu ngơ với những khái niệm ngân hàng, chứng khoán, cổ phiếu... nhưng khi nghe hàng loạt báo chí hai lề nói ông Bầu Kiên (người giầu nhất trong giớí thị trường chứng khoán) bị bắt vì lũng đoạn ngân hàng thì cũng thử bàn vào lời xem sao. May ra 3 anh thợ rèn thành ông Khổng Minh: mọi người chúng tôi rút ra một câu hỏi và cũng là kết luận sau khi đọc những bài nói về ông Bầu Kiên như sau:
    Không biết Đảng giỏi hay ông Bầu Kiên giỏi? Ông ta giỏi từ nhỏ, 16 tuổi đã đi thi đại học, học lực thuộc loại suất sắc, được cử ra nước ngoài học. Nay thì một mình ông ta tham gia vào mấy ngân hàng và nhiêu cơ sở làm ăn kinh tế khác, rồi lại vào cả một lĩnh vực xa lạ với ông là bóng đá. Phải nói rằng ông ta thuộc loại giỏi siêu việt. Chẳng biết đầu óc ông Kiên như thế nào mà ông ta ôm được nhiều việc như thế? Hệ thống ngân hàng của nhà nước (tức là của Đảng), biết bao nhiêu người mà chịu thua để ông ta lũng đoạn. Đảng không đủ quân chơi nhau bằng kinh tế thì chơi bằng đòn công an vốn là món võ sở trường của hệ thống độc quyền đảng trị. Trên mặt trận quân sự thì chơi nhau bằng quân sự, trên mặt trận kinh tế thì phải chơi nhau bầng đòn kinh tế chứ.
    Ông ta không tham nhũng (ăn cắp), không làm thất thoát tài sản của nhà nước. Cái ngân hàng ACB có từ bao nhiêu năm sao bây giờ mới phát hiện ra vụ việc liên quan đến Bầu Kiên và bảo ông ta làm trái? Đảng "trăm tay nghìn mắt" mà mắt mù cả hay sao?
    Sao ta có bao nhiêu chuyên gia kinh tế mà để làm ăn kinh tế ngày càng đốn mạt? Vậy thì vai trò của những TS Lê Đăng Doanh để làm gì?
    Mấy thằng dốt nát chúng tôi (rất ngu dốt về kinh tế vì trước đây chỉ quen cầm súng thôi) rất mong các bác chỉ giáo cho biết ngọn ngành của vụ này.

    [quote=Không thấy ai nhúc nhích][quote]
    Bất kỳ quyền lực ở một cấp nào cũng phải có sự giám sát và thực hiện công khai minh bạch, thực hiện quyền giám sát của người dân và thực hiện xét xử một cách độc lập theo pháp luật của các cơ quan tư pháp.
    [/quote]

    Cái ni nghe chung chung mãi mà không thấy ai nhúc nhích
    Sao ông Doanh không chỉ đích danh những ai phải lo ngay việc này ?[/quote]

    Nghe nói hoài mà vẩn không thấy ai nhúch nhích là đúng rồi bởi vì nói chung, chứ không riêng gì ở VN, nhửng người có quyền lực không dể dàng tự ý từ bỏ quyền lực của họ, trừ khi có những thứ bắt buộc họ phải từ bỏ. Vì thế người dân phải tìm cách để buộc nhửng người có quyền không được ngồi xổm lên luật pháp. Còn ngồi chờ và "nghe nói" thì nó sẽ không bao có sự thay đổi.

    [quote]
    Bất kỳ quyền lực ở một cấp nào cũng phải có sự giám sát và thực hiện công khai minh bạch, thực hiện quyền giám sát của người dân và thực hiện xét xử một cách độc lập theo pháp luật của các cơ quan tư pháp.
    [/quote]

    Cái ni nghe chung chung mãi mà không thấy ai nhúc nhích
    Sao ông Doanh không chỉ đích danh những ai phải lo ngay việc này ?