Việt Nam: Tra tấn, cưỡng bức lao động trong Trung tâm cai nghiện

  • Bởi Admin
    08/09/2011
    5 phản hồi

    Các Công ty, Nhà tài trợ cần gây sức ép với Chính phủ Việt Nam để đóng cửa các Trung tâm

    (Bangkok, ngày 7 tháng Chín, 2011) – Ở Việt Nam. những người bị cảnh sát bắt vì sử dụng ma túy bị quản chế không qua một quy trình tố tụng nào trong nhiều năm, bị ép buộc lao động với tiền công ít ỏi hoặc không được trả tiền, và bị tra tấn và bạo hành thân thể, theo một phúc trình Tổ chức Theo dõi Nhân quyền mới công bố ngày hôm nay. Những trung tâm quản chế người nghiện do nhà nước quản lý, có chức năng “chữa trị” và “cai nghiện” ma túy thực ra chẳng mấy hơn gì các trại lao động cưỡng bức, nơi những người nghiện ma túy phải làm việc sáu ngày một tuần, với các công việc như chế biến hạt điều, sản xuất hàng may mặc hay các hàng hóa khác.

    Bản báo cáo dài 121- trang, với tiêu đề “Quần đảo Cai nghiện: Lao động cưỡng bức và các hình thức lạm dụng khác trong các trung tâm cai nghiện ma túy ở miền nam Việt Nam,” đã ghi lại trải nghiệm của những người từng bị quản chế tại 14 trung tâm cai nghiện thuộc quản lý của chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh. Từ chối lao động, hoặc vi phạm nội quy của trung tâm sẽ bị kỷ luật, nhiều khi dưới hình thức tra tấn. Quỳnh Lưu, một cựu trại viên bị bắt quả tang khi đang tìm cách trốn khỏi trung tâm, tả lại hình phạt đối với mình: “Trước tiên họ đánh vào hai chân để tôi không chạy đi được nữa… [Sau đó] họ chích điện bằng dùi cui điện [và] nhốt tôi vào phòng kỷ luật suốt một tháng.”

    “Hàng chục ngàn người, nam có, nữ có, cả trẻ em nữa, đang bị giam giữ trái ý muốn trong các trung tâm cưỡng bức lao động do nhà nước quản lý ở Việt Nam,” ông Joe Amon, giám đốc ban Y tế và Nhân quyền của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu. “Đó không phải là điều trị cai nghiện; cần đóng cửa các trung tâm và trả tự do cho những người đó.”

    Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, các khoản hỗ trợ của các nhà tài trợ quốc tế cho các trung tâm và cho Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội của Việt Nam – cơ quan chủ quản các trung tâm này, có thể có tác dụng ngược vì tạo điều kiện cho chính phủ tiếp tục giam giữ những người nghiện bị nhiễm HIV. Theo luật pháp Việt Nam, những người bị quản chế nhiễm HIV có quyền được phóng thích nếu trung tâm cai nghiện không có đủ điều kiện chữa trị, chăm sóc sức khỏe thích hợp.

    Hệ thống các trung tâm cưỡng bức lao động đối với người nghiện ma túy có nguồn gốc từ các trại “cải tạo lao động” dành cho người nghiện ma túy và mãi dâm được hình thành sau chiến thắng của miền Bắc Việt Nam vào năm 1975. Các trung tâm này nhận được sự ủng hộ chính trị được hâm nóng lại vào giữa thập niên 1990, trong một phong trào của chính quyền nhằm xóa bỏ những cái gọi là “tệ nạn xã hội” – trong đó có sử dụng ma túy. Cùng với quá trình hiện đại hóa nền kinh tế Việt Nam, hệ thống này được mở rộng thêm. Vào năm 2000, có 56 trung tâm như vậy trên toàn quốc; tới đầu năm 2011, con số đó đã lên tới 123.

    Trại viên thường được quản chế trong các trung tâm sau khi bị công an bắt, hoặc gia đình “tự nguyện” đưa vào. Có một số trường hợp, cá nhân người nghiện tình nguyện đăng ký với niềm tin là các trung tâm sẽ giúp cai nghiện ma túy hữu hiệu.

    Các cựu trại viên nói với Tổ chức Theo dõi Nhân quyền rằng họ bị đưa vào trung tâm không qua một quy trình tư pháp chính thức để xét xử, và không được tiếp xúc với luật sư hay thẩm phán nào hết. Họ nói họ không biết bất cứ phương thức nào để xin xem xét lại hoặc phúc thẩm quyết định quản chế mình. Những trại viên tình nguyện đăng ký vào trung tâm cho biết họ không được tự ý ra khỏi trung tâm, và thời gian quản chế họ bị tùy tiện gia hạn bởi các thay đổi của chính sách nhà nước hay quyết định của lãnh đạo trung tâm.

    Các trại viên kể rằng họ phải làm những công việc chân tay trong thời gian kéo dài, như chế biến hạt điều, làm nông nghiệp, may quần áo và túi mua hàng, xây dựng và gia công các mặt hàng đồ gỗ, nhựa, mây tre. Kinh Môn, một cựu trại viên, kể với Tổ chức Theo dõi Nhân quyền: “Tôi bóc hạt điều trong ba năm. Tôi phải làm từ sáu tiếng rưỡi đến tám tiếng mỗi ngày để hoàn thành chỉ tiêu khoán. Tay tôi bị nhựa điều ăn cháy da.”

    Nhiều trại viên làm việc không công suốt trong nhiều năm. Những người khác được trả một phần nhỏ của mức lương tối thiểu, và lãnh đạo trung tâm khấu trừ tiền ăn, ở và cái gọi là “quản lý phí” vào tiền công của họ. Khi hết hạn quản chế, nhiều trại viên nói, gia đình họ phải trả những khoản tiền mà ban quản lý trung tâm tuyên bố rằng trại viên còn nợ lại trung tâm.

    Cuối năm 1994, các nhà tài trợ đã hỗ trợ các trung tâm “tăng cường năng lực,” bao gồm tập huấn cho nhân viên trung tâm về các phương thức điều trị cai nghiện và hỗ trợ phòng chống và chữa trị HIV. Tỷ lệ các trại viên nhiễm HIV không rõ là bao nhiêu, nhưng theo các báo cáo khác nhau, dao động từ 15 đến 60 phần trăm. Đa số các trung tâm đều không tiến hành điều trị kháng vi-rút, thậm chí không có chăm sóc y tế cơ bản.

    Một số cựu trại viên đã cung cấp cho Tổ chức Theo dõi Nhân quyền tên của các công ty được cho là có sản phẩm được sản xuất chế biến tại các trung tâm. Tuy nhiên, do thiếu minh bạch và không có danh mục công khai các công ty có hợp đồng với những trung tâm quản chế người nghiện của nhà nước, nên việc kiểm chứng quan hệ của các công ty với trung tâm rất khó khăn. Thường các trại viên không được biết về nhãn hiệu hay công ty sở hữu các mặt hàng họ đang làm. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền thông báo đang tiến hành điều tra về các công ty có thể có hợp đồng với các trung tâm cai nghiện tập trung.

    Trong số các công ty sở hữu các loại hàng hóa mà một số trại viên nói họ bị buộc phải làm, có hai công ty Việt Nam, Công ty Cổ phần Sơn Long – một công ty chế biến hạt điều, và Công ty TNHH Trần Bồi – sản xuất hàng nhựa. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã nhiều lần gửi văn bản đến cả hai công ty để yêu cầu họ bình luận về thông tin này, nhưng không công ty nào hồi âm.

    Các thông tin trên báo chí Việt Nam trong một thập niên qua đưa tin đích danh về hai công ty CP Sơn Long và TNHH Trần Bồi hợp tác sản xuất một số sản phẩm với các trung tâm cai nghiện. Năm 2011, giám đốc của một trung tâm cai nghiện nói với một phóng viên nước ngoài rằng Công ty CP Sơn Long giám sát việc chế biến hạt điều trong trung tâm của mình, và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã tiếp xúc với người phóng viên này.

    “Cưỡng bức lao động không phải là điều trị, và trục lợi không phải là cai nghiện,” ông Amon nói. “Các nhà tài trợ phải nhận thấy rằng tăng cường năng lực cho các trung tâm này là duy trì sự bất công, và các công ty phải đảm bảo rằng các nhà thầu và nhà cung cấp của mình không sử dụng sản phẩm từ các trung tâm này.”

    Tổ chức Theo dõi Nhân quyền kêu gọi chính phủ Việt Nam đóng cửa vĩnh viễn các trung tâm này và tiến hành ngay một cuộc điều tra độc lập, kỹ lưỡng về các hành vi tra tấn, ngược đãi, giam giữ tùy tiện và các hình thức lạm dụng khác trong các trung tâm cai nghiện của nước này. Chính phủ cũng cần công bố danh sách các công ty có hợp đồng sản xuất, chế biến sản phẩm với các trung tâm cai nghiện.

    Các nhà tài trợ và các đơn vị thực thi của họ cần rà soát lại các khoản hỗ trợ cho các trung tâm cai nghiện và đảm bảo rằng không có nguồn quỹ nào được sử dụng vào các chương trình hay chính sách có sự vi phạm luật pháp quốc tế về nhân quyền.

    Các công ty đang liên kết với các trung tâm cai nghiện ma túy của Việt Nam, kể cả thông qua các nhà thầu phụ, cần chấm dứt mối quan hệ đó ngay lập tức, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu.

    “Những người nghiện ma túy ở Việt Nam cần được tiếp cận các chương trình chữa trị tự nguyện tại cộng đồng,” ông Amon nói. “Thay vào đó, chính phủ lại nhốt họ lại, các công ty tư nhân bóc lột sức lao động của họ, và các nhà tài trợ quốc tế nhắm mắt trước những hành vi tra tấn và lạm dụng mà người nghiện phải chịu.”


    Để đọc “Quần đảo cai nghiện: Lao động cưỡng bức và các hình thức lạm dụng khác trong các trung tâm cai nghiện ma túy ở miền nam Việt Nam,” mời xem:
    http://hrw.org/reports/2011/09/07/rehab-archipelago-0

    Để biết thêm về báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền về y tế và nhân quyền, mời xem: http://www.hrw.org/health

    Để có thêm thông tin, xin liên hệ:

    Ở New York, Joe Amon (tiếng Anh): +1 917-519-8930 (di động); hoặc email: [email protected]

    Ở Kathmandu, Richard Pearshouse (tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha) +977-9849800636, email: [email protected]

    Trích lời những cá nhân được phỏng vấn trong quá trình tập hợp phúc trình Quần đảo Cai nghiện:

    Tôi bị công an bắt trong một đợt truy quét người nghiện ma túy... Họ bắt tôi vào đồn công an buổi sáng, và đưa vào trung tâm ngay tối hôm đó... Tôi không được gặp luật sư hay thẩm phán nào hết.

    — Quỳ Hợp, bị quản chế bốn năm ở Trung tâm Bình Đức (tỉnh Bình Phước)

    Cũng có người không chịu làm việc, nhưng họ bị đưa vào phòng kỷ luật. Ở đó, họ phải làm việc nhiều giờ hơn, công việc nặng hơn và nếu trễ nải thì bị đánh đập. Không một ai từ chối làm việc hoàn toàn.

    — Lý Nhân, bị quản chế bốn năm ở Trung tâm Nhị Xuân (Thành phố Hồ Chí Minh)

    Tôi được khoán chỉ tiêu 30 kí-lô (điều) một ngày và phải làm bằng xong. Nếu từ chối làm việc sẽ bị đưa vào phòng kỷ luật, và sau một tháng (ở đó) sẽ chấp nhận làm việc lại.

    — Vụ Bản, bị quản chế năm năm ở Trung tâm số 2 (tỉnh Lâm Đồng)

    Làm việc là bắt buộc. Chúng tôi làm đồ nội thất và các sản phẩm bằng tre, và ống hút nhựa. Chúng tôi được trả công theo giờ, làm tám tiếng mỗi ngày, sáu ngày một tuần.

    — Lục Ngạn, còn vị thành niên khi mới bị quản chế, ở Trung tâm Thanh thiếu niên 2 (Thành phố Hồ Chí Minh) trong ba năm rưỡi

    Trên giấy tờ, tôi được trả 120,000 (đồng) một tháng, nhưng họ lấy. Nhân viên trung tâm nói để trả tiền ăn mặc.

    — Quỳnh Lưu, bị quản chế năm năm ở Trung tâm số 3 (tỉnh Bình Dương)

    Nếu chúng tôi chống lại cán bộ, sẽ bị họ đánh bằng dùi cui gỗ sáu cạnh, dài một mét. Có những học viên bị đánh gẫy tay gẫy chân. Trong đây, đó là chuyện thường tình.

    — Đồng Văn, bị quản chế hơn bốn năm ở Trung tâm số 5 (tỉnh Đăk Nông)

    [Xà lim biệt giam] rộng khoảng hai mét, dài hai mét có một bệ nhỏ và cửa sổ nhỏ. Một lỗ vệ sinh thông ra ngoài. Có thể bị biệt giam ở đó từ một đến bốn tháng.

    — Chợ Đồn, một phụ nữ bị quản chế năm năm ở Trung tâm Phú Văn (tỉnh Bình Phước)

    Không ai từ chối làm việc bằng cách không đi làm cả. Ai cũng phải làm việc, kể cả trẻ em.

    — Thái Hòa, bị quản chế năm năm ở Trung tâm Thanh thiếu niên 2 (Thành phố Hồ Chí Minh)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Trích dẫn:
    Trại cai nghiện thứ thiệt, được quản lý tốt, làm đúng chức năng, tôn trọng con người và luật pháp thì cần được giữ và hỗ trợ

    Ở đây HRW muốn đề cập đến, không phải là trại cai nghiện thứ thiệt mà là những trại cai nghiện trá hình, hoặc biến chất thành những trại tra tấn, nô lệ lao động. Đây là những bọn tội phạm núp bóng quản lý trại cai nghiện, cho nên phải dẹp bỏ bọn này để xây dựng lại trại cai nghiện đúng theo chức năng của nó. Cần điều tra và dẹp bỏ các trại trá hình này.
    Hơn nữa luập pháp phải rõ và người thi hành nó phải làm đúng để tránh bắt các người nghiện vào trại một cách hồ đồ hoặc chưa cần thiết.
    Ở nhiều nước, không phải bất kỳ ai là người nghiện cũng phải bị bắt tống vào trại cai nghiện nếu họ chưa có hành vi phạm pháp. Cần phải có thẩm định bác sĩ, nhà tâm lý, hoặc họ có hành vi phạm pháp, người nhà yêu cầu, ... thì mới đưa họ vào trại cai nghiện. Tất cả đều có xếp hạng chi tiết về từng loại chất gây nghiện.

    Với bọn nghiện ma túy rồi, thì phải bắt ép chúng lao động để đưa cho chúng trở thành người có ích. Lao động chính là bài học bắt buộc để chống nghiện, vì có câu nhàn cư vi bất thiện.
    Một người muốn được vào trại cai nghiện thì gia đình phải nộp 600.000 một tháng. Giờ nếu như không có tiền nộp thì hiển nhiên phải lao động mà kiếm sống, bù vào tiền cơm, tiền thuốc chống nghiện, tiền y tế, ăn mặc. Gia đình bạn tôi có người nghiện, dù đưa đi trại vẫn phải nộp 1 tháng 600000. Đừng có nói đến trại nghiện, ngay cả đi tù thì gia đình tù nhân cũng phải nộp tiền.
    HRW thừa việc mới thích đi ý kiến lăng nhăng. Với tình hình tội phạm ma túy như hiện nay, phải tăng cường xây dựng thêm thật nhiều trại cai nghiện nữa mới đúng.
    Không cần thiết phải nhân đạo với bọn nghiện. Nếu như biến trại nghiên trở thành khu resort thì hóa ra khuyến khích nghiện hút hay sao?
    Đúng là nghiện hút thì không nhất thiết phải đi trại, nhưng khi gia đình cương quyết đề nghị đưa con em họ vào trại thì trại nên tiếp nhận. Đó là con đường duy nhất, dù khổ sai, để cứu vớt con nghiện.
    Còn nếu con nghiện mà vi phạm pháp luật, thì hiển nhiên không có suất vào trại nghiện mà là suất đi tù.

    Whitebear1981 viết:
    Thật nhảm nhí. HRW thừa việc hay sao lại đòi đi phá trại cai nghiện để đám con nghiện tràn ra phá xã hội hay sao?
    Đã dính vào nghiện thì 100 người chỉ có 1 người cai được mà thôi, 99 người không sớm thì muộn cũng tái nghiện và phá hoại xã hội.
    Vì vậy, trại cai nghiện là một biện pháp bảo vệ xã hội khỏi sự tàn phá của bọn nghiện, giờ bỏ đi thì ai chịu được?

    Nghiên cứu sinh toán Whitebear1981 gì mà chậm hiểu và chậm tiêu quá ! Khổ thân cho bạn Whitebear1981.

    Trại cai nghiện thứ thiệt, được quản lý tốt, làm đúng chức năng, tôn trọng con người và luật pháp thì cần được giữ và hỗ trợ

    Ở đây HRW muốn đề cập đến, không phải là trại cai nghiện thứ thiệt mà là những trại cai nghiện trá hình, hoặc biến chất thành những trại tra tấn, nô lệ lao động. Đây là những bọn tội phạm núp bóng quản lý trại cai nghiện, cho nên phải dẹp bỏ bọn này để xây dựng lại trại cai nghiện đúng theo chức năng của nó. Cần điều tra và dẹp bỏ các trại trá hình này.

    Hơn nữa luập pháp phải rõ và người thi hành nó phải làm đúng để tránh bắt các người nghiện vào trại một cách hồ đồ hoặc chưa cần thiết.

    Ở nhiều nước, không phải bất kỳ ai là người nghiện cũng phải bị bắt tống vào trại cai nghiện nếu họ chưa có hành vi phạm pháp. Cần phải có thẩm định bác sĩ, nhà tâm lý, hoặc họ có hành vi phạm pháp, người nhà yêu cầu, ... thì mới đưa họ vào trại cai nghiện. Tất cả đều có xếp hạng chi tiết về từng loại chất gây nghiện.

    Công an VN đánh chết người ở trụ sở, đạp vào mặt người biểu tình, đến nhà từng người để đe dọa ... . Họ là công dân bình thường mà còn bị sức ép to lớn và nguy hiểm đến tính mạng như vậy. Cho nên những người nghiện trong trại thì bị tra tấn, nô lệ lao động là chuyện đáng tin có thật trong các trại ở VN.

    Thật nhảm nhí. HRW thừa việc hay sao lại đòi đi phá trại cai nghiện để đám con nghiện tràn ra phá xã hội hay sao?
    Đã dính vào nghiện thì 100 người chỉ có 1 người cai được mà thôi, 99 người không sớm thì muộn cũng tái nghiện và phá hoại xã hội.
    Vì vậy, trại cai nghiện là một biện pháp bảo vệ xã hội khỏi sự tàn phá của bọn nghiện, giờ bỏ đi thì ai chịu được?

    Tôi có một chị bạn từ ngày cùng học phổ thông chẳng may gặp phải hoàn cảnh hôn nhân không tốt đẹp nên tan rả, có mỗi đứa con trai bi ảnh hưởng xấu của xã hội vướng vào nghiện nghập. Đứa con bị đưa vào trại cai nghiện từ lúc mới 14, 15 tuổi, bị giữ lại mãi đến 20 tuổi rồi sau bệnh chết. Chương trình cai nghiện phải có kế hoạch chu đáo và phải dùng những biện pháp can thiệp y học hữu hiệu để chấm dứt nghiệp nghập trong một thời gian nhất dịnh, không thể lấy "lao động là vinh quang" để mong mang lại phép màu. Chương trình cai nghiện nào giữ người quá 6 tháng mà không có kết quả là chương trình không đạt cần phải bỏ. Giữ một đứa trẻ vị thành niên ra rời mẹ trong bao năm vào giai đoạn đứa trẻ cần tình thương và chăm sóc của mẹ mà lại chẳng chữa trị gì được cho nó là một hành động ác độc. Đến khi trở về đứa trẻ vẫn hoàn nghiện nghập và cũng bỏ đời trai.

    'HRW xuyên tạc thực tế cai nghiện ở Việt Nam'

    (Đất Việt) Hôm 9.9, trả lời câu hỏi của báo chí về phản ứng của Việt Nam trước Báo cáo "Quần đảo cải tạo: lao động cưỡng bức và những sai phạm khác trong các trung tâm giam giữ người nghiện tại miền nam Việt Nam" được Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) công bố hôm 7.9, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nguyễn Phương Nga phát biểu:

    Báo cáo mà HRW vừa công bố là không có cơ sở, xuyên tạc thực tế công tác cai nghiện tại Việt Nam với dụng ý xấu. Đồng thời khẳng định, quan điểm của Việt Nam về cai nghiện ma tuý là phù hợp với nguyên tắc điều trị nghiện ma túy hiệu quả của Viện nghiên cứu quốc gia về lạm dụng ma túy (NIDA) thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ con người Mỹ (USDHHS), Cơ quan Phòng chống tội phạm và ma túy của Liên hợp quốc (UNODC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

    Điều trị cai nghiện cho người nghiện ma túy tại Việt Nam được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Việc đưa ra và thực hiện quyết định đưa người nghiện đi cai nghiện bắt buộc phải thông qua một quy trình thủ tục hành chính nghiêm ngặt, khách quan và được một cơ chế thẩm tra, giám sát chặt chẽ. Trong cơ sở cai nghiện, mọi hành vi xâm phạm sức khỏe, danh dự của người đang cai nghiện bị pháp luật nghiêm cấm.

    Hoàng Hà
    http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/HRW-xuyen-tac-thuc-te-cai-nghien-o-Viet-Nam/20119/166711.datviet