Trần Đình Bá - Kiên cố hóa đường sắt khổ hẹp là sai lầm cả về khoa học và công nghệ

  • Bởi Admin
    03/05/2011
    5 phản hồi
    LTS: Trước việc kiên cố hóa đường sắt quốc gia khổ 1 mét lạc hậu nhất thế giới, Tiến sỹ Trần Đình Bá, hội kinh tế & vận tải ĐSVN vừa có thư ngỏ đặc biệt gữi ba vị Bộ trưởng: GTVT, Xây dựng, Khoa học & Công nghệ về trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với ĐS quốc gia cũng như về khoa học & công nghệ!

    Để rộng đường du luận, tòa soạn xin đang toàn văn thư ngỏ của Tiến sỹ gữi ba vị Bộ trưởng.

    Tp Hồ Chí Minh, ngày 18/4/2011

    Kính gửi:

    - Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng!

    - Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân

    - Bộ trưởng Khoa học& công nghệ Hoàng Văn Phong

    Kính thưa ba quý Bộ trưởng kính mến!

    Đầu thư tôi xin kính chúc các Bộ trưởng dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và lãnh đạo các bộ giành nhiều thành tựu trong công cuộc đổi mới, đưa sự nghiệp khoa học công nghệ nước nhà giành những đỉnh cao, xứng đáng với tầm vóc và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế cũng như trong khu vực ASEAN. Hôn nay trên tình thần trách nhiệm của một nhà khoa học, tôi xin được trao đổi chân thành với các Bộ trưởng về một vấn đề quan trọng đặc biệt liên quan đến tính mạng nhân dân, lợi ích quốc gia và tương lai của muôn đời con cháu chúng ta.

    Đường sắt khổ 1 mét chính là đường sắt quốc gia (national railway) do Nhà nước quản lý. Có từ thời dân số nước ta khoảng 15 triệu dân, hoạt động lúc đó an toàn vì tốc độ thấp. Nay dân số đã gần 90 triệu, cần tăng tốc để tăng năng lực vận tải nên mức độ an toàn ngày càng giảm và hiệu quả kinh tế không cao chỉ đảm đượng được 6% thị phần vận tải. Hiện nay, nghành ĐS nước ta đang thực hiện dự án kiên cố hóa ĐS bằng việc loại bỏ toàn bộ số tà vẹt mềm BTCT 2 cục để thay thế bằng loại loại Tà vẹt BTCT dự ứng lực “ tiêu chuẩn Nhật Bản “ cho ĐS quốc gia VR( Vietnam railways) với mục tiêu đặt ra phải đạt tốc độ 120 km/h giống như ĐS quốc gia Nhật Bản để đạt thị phần trên 25%, . Dự án 24 500 tỷ đồng, tương đương 1.8 tỷ USD.

    Đường sắt lạc hậu khổ hẹp 1 mét có momen ( M) kháng lật thấp là nguyên nhân gây ra lật tàu như vụ S1 tại Quảng Bình, vụ lật tàu E1 tại Lăng Cô -TT Huế làm hàng chục người chết và bị thương. Chỉ vài tuần sau đó tại Nhật ngày 25/4/2005, một đoàn tàu nhanh 7 toa đã bị lật làm hơn 100 người chết và hơn 500 người bị thương. Sau đó không lâu, ngày 25/12/2005 lại một đoàn tàu 6 toa lại bị lật nhào làm 4 người chết và 33 người bị thương. Như vậy các vụ lật tàu liên tiếp trong năm 2005 tại VN và Nhật Bản đều xẩy tra trên hệ thống ĐS quốc gia VN khổ 1 mét có từ thới Pháp thuộc 1897 và đường sắt quốc gia Nhật Bản JR khổ 1.067 có từ thời Nhật hoàng Minh trị những năm 1860, sau này được kiên cố hóa bằng tà vẹt bê tông cốt thép dự ứng lực “ tiêu chuẩn Nhật Bản “ khổ vẫn chỉ 1.067 mm.

    Kính thưa ba quý Bộ trưởng kính mến!

    Phải sáng suốt để thấy rằng : Trong thời đại ngày nay, đường sắt quốc gia (national railway ) khổ hẹp 1 mét không còn giá trị sử dụng nữa vì tốc độ tối đa không thể vượt quá 80 km/h nên không kinh tế và lại không an toàn. Dù có kiên cố đến đâu cũng không thể tăng tốc vượt 80 km/h được vì giới hạn an toàn về chống lật. Thảm họa E1 tại VN ngày 12/3/2005 làm hàng chục người chết và hàng chục người bị thương, thảm họa 2 vụ lật tàu ta6i Nhật Bản 4/&12/2005 làm 120 người chết và 600 người bị thương là tiếng chuông báo tử để kết thúc vai trò của ĐS khổ hẹp, cảnh tỉnh cho toàn thể nhân loại biết ĐS khổ hẹp đã không còn giá trị sử dụng nữa, trở thành bảo tàng “ cỗ vật “, là nguyên nhân của nỗi đau thể xác tinh thần các quốc gia không chịu đổi mới công nghệ mở rộng khổ đường sắt tiêu chuẩn quốc tế 1.435 mm!

    Nhật Bản là một đại cường quốc về kinh tế và khoa học công nghệ nhưng họ đã sai lầm nghiêm trọng khi kiên cố hóa 24.000 km ĐS quốc gia khổ 1.067 mm. Đó là bài học quý giá cho chúng ta để tránh sai lầm đi theo “vết xe đổ” đó.

    Kính thưa ba quý Bộ trưởng kính mến!

    Sai lầm về bài toán kỹ thuật sẽ làm sai lệnh toàn bộ luận chứng kinh tế mà dự án thực hiện. Mục tiêu dự án đề ra phải đạt tốc độ 120 km/h là hoàn toàn không thể được vì ĐS khổ hẹp chỉ giới hạn trong tốc độ chậm tối đa dưới 80 km/h mà không thể cao hơn, vì vậy sẽ làm lảng phí 1.8USD cho dự án, lúc đó thì “ tiền mất mà tật mang “.

    Vì vậy, khi khai thác sử dụng khổ ĐS 1 mét kiên cố hóa sẽ không tránh khỏi những thảm họa còn cao hơn vụ 25/4/2005 tại Nhật Bản. Thảm họa quốc gia trên ĐS khổ 1 mét kiên cố hóa sẽ không thể nào tránh khỏi, sớm muộn sẽ xẩy ra và sẽ lớn hơn vụ 25/4/2005 ở Nhật Bản làm chết trên 100 người, bị thương trên 500 người … vì khổ ĐS hẹp 1 mét của ta còn thua họ 67 mm.

    Kính thưa các bộ trưởng, đừng để xẩy ra thảm họa quốc gia như vụ E1, các vụ thảm họa ở Nhật Bản năm 2005 hay vụ “Sập đường dẫn cầu Cần Thơ …” làm hàng trăm người chết và bị thương rồi mới lập Ủy Ban Nhà nước để điều tra thì lúc đó đã phải trả giá rất lớn về tính mạng con người và tài sản quốc gia, kéo dài thời gian khắc phục sự cố ảnh hưởng lớn đến hoạt động xã hội, kinh tế, quốc phòng và an ninh.

    Vì vậy tôi chính thức đề nghị ba vị Bộ trưởng những vấn đề quan trọng như sau:

    1- Lựa chọn khổ đường sắt hẹp khổ 1 mét để kiên cố hóa đường sắt quốc gia là một sai lầm chiến lược, là một bước đi tụt lùi của khoa học công nghệ Việt Nam mà Bộ trưởng GTVT, Bộ trưởng Xây dựng, Bộ trưởng Khoa học Công nghệ phải chịu trách nhiệm Nhà nước trước Thủ tướng về vấn đề quản lý Nhà nước về khoa học công nghệ ĐS quốc gia.

    2- Đường sắt quốc gia tính mạng nhân dân và lợi ích quốc gia lâu dài và bền vũng, vì vậy tôi đề nghị ba vị bộ trưởng cần quan tâm đặc biệt cho việc xem xét lại việc lựa chọn công nghệ đường sắt quốc gia phù hợp với xu thế phát triển. Tính mạng nhân dân là trên hết vì vậy cần phối hợp giữa Liên bộ tổ chức đánh giá mức độ an toàn kỹ thuật của việc kiên cố hóa ĐS quốc gia khổ 1 mét kiên cố hóa bằng tà vẹt BTCT dự ứng lực để bảo vệ tính mạng nhân dân và nhân viên nghành ĐS. Việt Nam đã có “Cục Giám định Nhà nước về chất lược công trình xây dựng “ thuộc Bộ Xây dựng cùng các chuyên gia của Bộ Khoa học Công nghệ, Viện Khoa học và Công nghệ VN…cùng đánh giá lại mức độ an toàn tình mạng, ảnh hưởng tác động môi trường của dự án để tránh sai lầm trả giả bằng tính mạng nhân dân và thiệt hại kinh tế gần 2 tỷ USD vốn ngân sách Nhà nước và phải chịu trách nhiệm Nhà nước trước Thủ tướng về những thiệt hại không đáng có này !

    3- Đường sắt quốc gia phản ảnh trình độ khoa học công nghệ và nền Văn minh của một quốc gia. Để đường sắt quốc gia lạc hậu kéo dài vĩnh cữu thì vai trò của Khoa học & Công nghệ sẽ không còn giá trị nữa, vì vậy phải kiên quyết bảo vệ những giá trị quý giá cho khoa học công nghệ Việt Nam cũng như giá trị vật chất, giá trị lịch sử của đường sắt quốc gia. Với chức năng quản lý Nhà nước của m,ình, cả ba bộ trưởng cần phải kiên quyết đoạn tuyệt với ĐS khổ hẹp lạc hậu 1 mét để vươn tới văn minh, hạnh phúc cho toàn dân

    Kính thưa ba quý Bộ trưởng kính mến!

    Nhật Bản là một đại cường quốc về kinh tế và khoa học công nghệ, vậy mà đã chủ quan chọn sai công nghệ ĐS quốc gia, đầu tư tốn kém hàng trăm tỷ USD kiên cố hóa 24.000 km ĐS quốc gia (national railway) trong khổ hẹp lạc hậu 1.067mm (chiếm 93% chiều dài ĐS cả nước) gây ra thảm họa quốc gia thật thảm khốc và kéo dài sự lạc hậu vĩnh cửu ĐS quốc gia, trở thành cường quốc có chiều dài ĐS quốc gia khổ hẹp lạc hậu nhất thế giới, đó là bài học đăt giá về việc lựa chọn công nghệ.

    Việt Nam là một đất nước ngoan cường, thông minh và sáng tạo mà để ĐS lạc hậu và kéo dài thảm họa quốc gia về GTVT là một điều không thể chấp nhận được. Hiện tượng lật tàu ngay trên sân ga với chỉ tốc độ 5km/h như tại ga Phú Thọ và ga Đà Nẵng là tồi tệ nhất trong lịch sử ĐS thế giới. Vì vậy cần sáng suốt sử dụng khoa học công nghệ để cứu lấy ĐS quốc gia.

    Kính báo để ba vị Bộ trưởng được biết, sau khi xem xét thư đề nghị và Luận án Tiến sỹ: “GIẢI PHÁP MỞ RỘNG ĐỂ HIỆN ĐẠI ĐƯỜNG SẮT QUỐC GIA KHỔ 1.435MM TỐC ĐỘ CAO 150-200 KM/H“ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã sáng suốt chỉ thị ngay cho Bộ Giao thông vận tải xem xét đề xuất Mở rộng để hiện đại đường sắt quốc gia theo luận án Tiến sỹ. Công văn số 1575/VPCP-KTN ngày 16/3/2011 từ Văn phòng Chính phủ do Phó Chủ nhiệm VPCP Phạm Viết Muôn ký. Trong Luận án Tiến sỹ này đã đầy đủ các luận chứng và luận cứ khoa học cho việc chọn công nghệ hiện đại Đường sắt quốc gia trên khổ tiên tiến 1.435 mm!

    Kính thưa ba quý Bộ trưởng kính mến!

    Khi khởi công xây dựng ĐS năm 1897 nước ta mới chỉ 15 triệu dân chưa hề có lấy một kỹ sư, chìm đắm trong nô lệ lầm than với ĐS khổ hẹp 1 mét do thực dân làm ra để vơ vét tài nguyên trong 2 cuộc khai thác thuộc địa. Ngày nay đất nước đã độc lập thống nhất hùng cường với gần 90 triệu dân, dồi dào về trí tuệ, có trình độ học vấn cũng như trình độ khoa học và công nghệ khá cao với trên 20 Viện sỹ được phong từ các Viện Hàn lâm quốc tế nổi tiếng, có 9.000 giáo sư, 15.000 tiến sỹ, 50.000 thạc sỹ, khoảng 7 triệu kỹ sư, cử nhân mà chọn sai công nghệ ĐS quốc gia khổ hẹp chỉ 1 mét cho vĩnh cữu, xẩy ra nhiều tai nạn thương tâm là một điều không thể chấp nhận được.

    Đó là nổi nhục về khoa học công nghệ và nỗi đau của trí thức Việt Nam. Trên tinh thần yêu nước, yêu khoa học và tính nhân đạo, tôi kính đề nghị ba vị Bộ trưởng xem xét để bảo vệ ĐS quốc gia, bảo vệ danh dự quốc thể cho một nền khoa học công nghệ Việt Nam độc lập tự chủ và cùng chịu trách nhiệm trước Thủ tướng, trước nhân dân về vấn đề lựa chọn công nghệ đặc biệt mang tầm quốc sách chiến lược lâu dài bền vững cho ĐS quốc gia!

    Xin cảm ơn sự chú ý lắng nghe và mong chờ hồi âm của các Bộ trưởng!

    Kính chào ba quý bộ trưởng lời chào kính trọng nhất!

    TS TRẦN ĐÌNH BÁ
    Hội kinh tế & vận tải ĐSVN

    (Xin độc giả bấm vào liên kết dưới đây để xem các ảnh gửi kèm trong bài viết)

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    5 phản hồi

    Một trong những lý do không làm đường sắt 1435 được Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng lý giải trước QH chiều 23/11/2010 như vậy có sự hiện diện của thủ tướng Dũng, PTT Hùng, ... và bộ chính trị

    [quote]
    Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng đã khẳng định như vậy khi trả lời chất vấn trước Quốc hội chiều 23/11

    Cho nên, nếu bây giờ để hiện đại hóa đường sắt này để làm đường sắt 1435 (1m435 - PV), rồi đường sắt 1435 đôi ở trên tuyến này là không khả thi

    "Việc để làm đường sắt 1435 ngay trên tuyến này phải ngưng vài ba năm thì giao thông bị tê liệt", Bộ trưởng GTVT nhận định.
    [/quote]

    Phải chăng "đường sắt 1435 đôi" có phải là chiều đi và về trên hai đường song song ? Như vậy đường sắt ở VN chỉ có một đường chay cho hai chiều ?

    Nếu vậy tại sao Bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng không cho làm một đường song song với đường đang có với khổ quốc tế 1435mm và vẫn giữ đường cũ hoạt động. Khi nào xong đường 1435 song song bên cạnh thì phá đường cũ và thay bằng đường mới 1435. Như vậy sẽ có đường sắt 1435 đôi hai chiều mà giao thông không bị tê liệt 3 năm.

    Lý luận của Hồ Nghĩa Dũng có vấn đề vì nó hời hợt

    Các khổ đường 1000mm chỉ thích hợp cho vận tốc thấp vùng núi bắc và trung bộ và chở hàng hóa (than đá, quặng mỏ). Tạm thời chưa cần thay ngay đường sắt vùng này mà lo làm trước hết vùng đồng bằng

    Vùng đồng bằng sông Hồng, Mekong và dọc theo biển phải xài khổ 1435 để có vận tốc 120-160km/h để có thể chuyên chở hành khách và hàng hóa cần giao nhanh (sữa, rau, quả, ...)

    Đường sắt cao tốc 300km/h thì làm sau cùng để nối các thành phố lớn với khoảng cách 300-400km

    http://bee.net.vn/channel/2043/201011/dSCT-nghien-cuu-du-an-chu-khong-qu...

    Hiện đại hóa đường sắt hiện tại là bất khả kháng

    ....
    ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng nên sớm cải thiện hệ thống đường sắt trong cả nước, đặc biệt là đường sắt Bắc - Nam, ưu tiên hàng đầu là đường đôi khổ 1m45. Ông Quốc chất vấn quan điểm của Chính phủ và Bộ GTVT có coi đây là ưu tiên hàng đầu hay không, nếu so sánh với đường sắt cao tốc thì phương án nào được ưu tiên trước hết, liệu bao giờ có đường tàu này?

    Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng cho rằng đường sắt của chúng ta khổ 1m có 130 năm rồi. Tất cả các hoạt động về đường sắt vừa rồi chỉ có duy tu bảo dưỡng và nâng cấp, chứ còn để hiện đại hóa lên là bất khả kháng vì công nghệ của nó và thời gian sử dụng của nó .

    Và hiện nay qua quá trình đô thị hóa thì hành lang tuyến đường sắt bị xâm phạm nghiêm trọng và nói thật ra bây giờ tất cả các thành phố lớn đều có nhu cầu phải dịch chuyển đường sắt ra ngoài. Cho nên, nếu bây giờ để hiện đại hóa đường sắt này để làm đường sắt 1435 (1m435 - PV), rồi đường sắt 1435 đôi ở trên tuyến này là không khả thi.

    "Việc để làm đường sắt 1435 ngay trên tuyến này phải ngưng vài ba năm thì giao thông bị tê liệt", Bộ trưởng GTVT nhận định.

    Tôi hoàn toàn đồng ý với thầy TĐBá, VN cần dẹp bỏ đường sắt khổ hẹp vì nó không bảo đảm an toàn cả về sức vận tải và tốc độ của tàu xe. Tôi cũng góp ý là thay vì làm đường sắt cao tốc, số tiền đó nên dùng vào việc trang bị một hệ thống đường sắt 2 chiều (và ở mỗi trạm có nhiều ray đường sắt để tàu ra vô khỏi phải chờ nhau). Đường sắt 2 chiều với mục đích phổ thông dân dụng sẽ giúp cho việc vận tải đở tốn kém nhiên liệu, giá trị kinh tế sẽ cao khi sự phân phối hàng hóa, thương mại giữa các thành phố, vùng miền được tốt hơn, rẻ hơn. Và việc tân trang đường sắt này sẽ tạo nhiều công ăn việc làm cho dân chúng mọi nơi: từ buôn bán trao đổi hàng hóa, cho đến các dịch vụ cho khách đi tàu xe. Nên có những quy luật về sự an toàn đường sắt chẳng hạn như nhà dân ở phải cách xa đường sắt một khoảng cố định nào đó, đường sắt và đường lộ không được dùng chung như vụ tai nạn vừa rồi (xin Dân luận đính tên giùm), toa hàng toa khách phân biệt rõ ràng. Cần có một cuộc nghiên cứu kỹ càng mọi khía cạnh liên quan đến đường sắt trước khi thực thi, không như kiểu chấp vá mà thời Pháp thuộc đã làm và cũng nên mời các vị chuyên gia về đường sắt của Anh hay Úc vì họ thật có nhiều kinh nghiệm về đường sắt phổ thông dân dụng này cả hàng mấy trăm năm. Mời các công ty xây dựng đường sắt của Anh, Úc hay Mỹ, Nhật tham gia đấu thầu xây dựng hoặc đấu thầu về quản lý kỷ thuật hầu đảm bảo tiêu chuẩn. Cần có luật lệ khen thưởng và trừng phạt minh bạch rõ ràng cho những công ty nào làm ăn dối trá về kỹ thuật cũng như tài chánh. (Nhìn đường xa lộ Hà Nội kỷ niệm 1000 năm là thấy chán rồi.)
    Đường sắt cao tốc đòi hỏi kỷ thuật quá cao, lại tốn kém hơn nhiều, và cũng không phù hợp với thực trạng kinh tế và nhu cầu của dân thông thường (số người này vẫn là con số đông đảo nhất). ĐSCT được đình lại là quyết định hay, hủy bỏ càng hay hơn nữa.

    Tôi cảm phục sự kiên trì, dũng cảm của TS.Trần Đình Bá.

    Đây là sai lầm về chiến lược phát triển cho toàn ngành đuường sát VN nếu CP lựa chọn, chứ không phải chỉ là sai lầm khoa học và công nghệ như Ts. Trần Đình Bá đã "nói tránh đi"...

    Nếu chúng ta để ý sẽ thấy chiến lược kiên cố hoá đường sắt 1m là do chính phủ Nhật (JETRO hay JICA?)"tư vấn" cho chính phủ NTD, thì thấy họ cũng đã tư vấn NTD phát triển đường sắt cao tốc, mà chưa thành công và có nguy cơ bị TQ cướp cờ, nên đưa ra tư vấn này?

    Nếu chúng ta lại để ý chút nữa, là các nước Đông Nam Á nào có chính phủ đi theo các chương trình tư vấn của Nhật (như Indonesia, Philipine, Mianma...) thì đều có vài đặc điểm và hậu quả chung:

    - Chính phủ là trung tâm tham nhũng "cao cấp"(nghe theo các lobby của tư vấn Nhật để có "lại quả", phân phát các quĩ vay phát triển để tham nhũng từ các công trình...);

    - Xã hội tham nhũng tràn lan (các công ty sân sau tranh nhau làm thầu phụ nhận vốn các quĩ CP vay để chia chác là chính, thi công là phụ...)

    - Kết quả: các ngành kinh tế được nhận vốn vay kiểu JICA đều bị dậm chân tại chố hay giật lùi (do chiên lược phát triển sai, và do 2 tầng tham nhũng trên...)

    Tôi không có ý chỉ trích CP Nhật ở đây, vì họ chỉ làm những gì có lợi cho dân họ và họ không bao gờ ép ai khác phải theo họ cả.

    Nhưng, tôi xin có ý kiến:

    Chỉ có những kẻ đại ngu, đại ác, đại tham, đại mặt dầy và đại phản phúc như chính phủ cộng sản Việt nam hiện nay mới đủ dũng cảm để vay quĩ quốc tế cho những chương trình "phát triển" giật lùi như vậy.

    Vì người có lợi là vài cá nhân trong chính phủ và một số công ty sân sau nhận thầu, nhưng người nhận hậu quả và trả giá dài dài cho sai lầm này là nhân dân ta, cả nên kinh tế, mà cụ thể các thế hệ con em chúng ta trong tương lai sẽ phải còng lưng cày trả nợ...

    Chuyện này đang xảy ra không chỉ trong 1 ngành đường sắt có Ts.Ng Đình Bá chỉ ra, mà ở hầu như mọi ngành khác, có hay không có "Ng Đình Bá" khác...

    Ôi, dân Việt ta thật là đang bị khốn vì nạn quá, trời đất ạ!

    Những lý lẽ viện dẫn của Ts Bá rất thuyết phục, tại sao cả hơn 1000 vị Tiến sĩ của nghành GTVT nước nhà không có ý kiến phản biện ??? Hay các vị đã lỡ ăn xôi chùa....và đang trông vào cái bánh "cao tốc" để chia chác....

    Tôi đã đọc nhiều bài viết của Tiến Sĩ Trần Đình Bá về Đường Sắt Việt Nam từ năm ngoái đến bây giờ, nhưng chưa bao giờ tôi được nghe hoặc xem ở đâu đó những lời PHẢN BIỆN ĐỐI NGHỊCH nào về những ý kiến của Ông Tiến Sĩ.

    Đến bây giờ Ông vẫn còn phải "NĂN NỈ, VAN XIN" mấy ông Bộ trưởng LẮNG NGHE ÔNG về ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM.

    Mỗi người chúng ta nên viết thư gửi ĐẠI BIẾU QUỐC HỘI về ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM để QUỐC HỘI phải vào cuộc với ĐƯỜNG SẮT vì sự nghiệp phát triển đất nước.