Dương Trung Quốc: Thế hệ chúng ta mất gốc hoàn toàn

  • Bởi Admin
    08/02/2011
    10 phản hồi

    Tổng thư ký Hội sử học Việt Nam, ông Dương Trung Quốc lý giải vì sao "thế hệ vàng" của GS Vũ Đình Hòe và những trí thức lớn đương thời là một hiện tượng lịch sử khó quên, thừa hưởng những tố chất mà những thế hệ trước và sau nó không thể có. Trao đổi với phóng viên VietNamNet sau khi cụ Vũ Đình Hòe từ trần, ông Dương Trung Quốc cho biết, ông đặt tên "thế hệ vàng" bởi họ đã tiếp thu những tinh túy của nền Quốc học và văn hóa, văn minh phương Tây một cách xuất sắc.

    Tiếp thu tinh túy văn minh phương Tây và nền Quốc học

    Thưa ông Dương Trung Quốc, ông có thể lý giải vì sao những trí thức thuộc thế hệ vàng rất đặc biệt và không thể lặp lại trong lịch sử?

    Thế hệ vàng được hưởng một nền Quốc học rất căn bản, cho dù đến đầu thế kỷ thứ 20, nền Quốc học bắt đầu đứng trước nhiều thử thách và bị khủng hoảng do chế độ thuộc địa, nhưng về căn bản nó vẫn được duy trì cả trên lĩnh vực kiến thức và đạo lý. Quan niệm về dạy học là dạy làm người. Nền Quốc học lại được trải qua một thời kỳ của phong trào Duy Tân, là những trí thức yêu nước muốn hướng tới học hỏi cái mới.

    Trong bối cảnh ấy, thế hệ này lại được tiếp nhận nền văn minh phương Tây một cách khá căn bản, tinh thần là khoa học và dân chủ. Họ đã học được và vượt lên trên cái ràng buộc và hạn chế của nền giáo dục thuộc địa.

    Nền giáo dục và văn hóa Pháp, bên cạnh mục tiêu thực dân, là cả một nền văn minh. Chính nền văn minh ấy kích thích tinh thần dân tộc của họ vì họ nhận ra chân giá trị của nền văn hóa Pháp lại phục vụ cho chính sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái rất thu hút. Chính thực dân Pháp cũng nói: con đường đi sang nước Pháp là con đường chống lại nước Pháp. Vì thế, bản chất nền văn minh lại trái ngược với mục tiêu thực dân.

    Hai tố chất ấy lại được tồn tại trong một môi trường thúc giục của tinh thần yêu nước, tinh thần giải phóng dân tộc. Nó rơi vào thời điểm lịch sử là cuộc vận động giải phóng dân tộc VN, và đương nhiên ta phải nói tới ngọn cờ của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

    Bên cạnh Vũ Đình Hòe là đông đảo những trí thức tương tự như ông, đã tham gia vào trào lưu phát triển của đất nước, trở thành những người chiến sĩ giải phóng dân tộc, nòng cốt của cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, như Tạ Quang Bửu, Trần Đại Nghĩa, Hoàng Minh Giám, Nguyễn Văn Huyên, Tôn Thất Tùng, Hồ Đắc Di...

    Bộ trưởng Giáo dục đầu tiên

    Trong bối cảnh ấy, GS Vũ Đình Hòe có gì giống và khác biệt với những trí thức tiến bộ đương thời?

    Thế hệ vàng đã để lại tên tuổi trong lịch sử, trong đó GS Vũ Đình Hòe có may mắn là sống trọn gần một thế kỷ, trải nghiệm qua tất cả thăng trầm.

    Ông là người vượt qua tất cả những thử thách của cuộc cách mạng. Hòa nhập vào được trào lưu chính thống của cuộc cách mạng là một thử thách rất lớn, không phải ai cũng vượt qua được. Có những người rất đáng kính trọng, nhưng vì nhiều lý do khác nhau, đã không đi tới cùng của sự nghiệp Đảng Cộng sản.

    Ông là người dấn thân, trước khi tham gia cách mạng do Đảng Cộng sản lãnh đạo, tiêu biểu là Mặt trận Việt Minh, ông đã tham gia Đảng Dân chủ- một tập hợp của trí thức tiến bộ đương thời.

    Nói tới Vũ Đình Hòe là nói tới tờ báo Thanh Nghị, cũng là một tập hợp tự nguyện của một nhóm trí thức tiên tiến, hy vọng xây dựng một xã hội mới khi nước VN độc lập. Tờ báo này là yếu tố thu hút một bộ phận ưu tú dấn thân tìm đường cứu nước, như Nghiêm Xuân Yêm, Phan Anh, Vũ Trọng Khánh...Tờ báo này đề cập rất nhiều đến đời sống kinh tế, xã hội và cả chính trị nữa.

    Đúng lúc đó, Mặt trận Việt Minh đưa ra cương lĩnh chính trị của mình, đã thu hút được lực lượng yêu nước này đi theo. Lúc này, Đảng dân chủ đã có mối liên hệ khá chặt chẽ với Đảng Cộng sản Đông Dương.

    Vì thế, trước Cách mạng tháng 8, ông Vũ Đình Hòe đã được Việt Minh mời lên Tân Trào để tham gia Đại hội như là một thành viên của Mặt trận dân tộc giải phóng. Khi Chính phủ cách mạng lâm thời được thành lập, ông đã có mặt trong nội các đầu tiên, với cương vị là Bộ trưởng Quốc gia giáo dục đầu tiên (1945-1946).

    Lý do gì khiến Chủ tịch Hồ Chí Minh khi ấy lại đề nghị ông Vũ Đình Hòe làm Bộ trưởng giáo dục? Trong thời gian ấy, vị Bộ trưởng đầu tiên đã làm được những gì cho giáo dục Việt Nam?

    "Những nhà Duy Tân đầu thế kỷ cũng từng đứng trước sự lựa chọn như chúng ta- từ bỏ cái gì và lựa chọn cái gì. Ngày xưa các cụ có triết lý rất đơn giản: thực học và thực nghiệp, cho nên không bị hư hỏng. Chúng ta đang khủng hoảng vì tiếp nhận quá nhiều giá trị ảo".

    » Dương Trung Quốc

    Trước đó, một trong những nội dung quan trọng của tờ Thanh Nghị mà ông Vũ Đình Hòe là hạt nhân tập hợp bàn về vấn đề nâng cao dân trí của người dân, giáo dục người dân một cách toàn diện.

    Ông tham gia rất tích cực trong phong trào truyền bá Quốc ngữ, mặc dù ông là một luật gia.

    Khi ông đưa những chủ trương đầu tiên của Bộ giáo dục thì đều được Chủ tịch Hồ Chí Minh tán thành. Thứ nhất là tôn trọng bằng cấp của chế độ cũ, tổ chức sớm cuộc thi làm cho giáo dục của chế độ cũ không bị đứt đoạn và tiếp thu nền giáo dục cũ, cải tạo thành nền giáo dục cách mạng. Đó cũng là điều gây ấn tượng cho ông lớn nhất vì ông cứ nghĩ cách mạng sẽ xóa bỏ tất cả cái cũ.

    Chỉ không đầy hai tuần sau cách mạng thì đã khai giảng niên khóa đầu tiên.

    Ông cũng là người có công khôi phục lại nền giáo dục đại học từ nền giáo dục thuộc địa, chuyển ĐH Đông Dương cũ thành ĐH của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, sử dụng Quốc ngữ.

    Là một luật gia được đào tạo bài bản từ thời Pháp thuộc, ông Vũ Đình Hòe đã để lại những dấu ấn gì sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh cử ông làm Bộ trưởng Bộ Tư Pháp, sau khi thôi chức vụ Bộ trưởng Giáo dục?

    Ông Vũ Đình Hòe là một thành viên xây dựng Hiến pháp năm 1946, đóng góp nhiều điểm sáng cho Hiến pháp này. Ông là người đóng góp rất nhiều cho nền tư pháp cách mạng, đứng trước nhiều thử thách để xây dựng một thể chế chính trị mới.

    Có thể nói đây là thời kỳ tâm đắc nhất mà luật gia Vũ Đình Hoè được chứng kiến và trực tiếp tham dự trong quá trình xây dựng nền móng pháp lý của chế độ Dân chủ- Cộng hoà. Cụ gọi giai đoạn từ 1945 đến 1948 là “tuần trăng mật” giữa những người cộng sản và những trí thức khao khát Dân chủ với vai trò người nhạc trưởng là vị lãnh tụ của Cách mạng, người am hiểu sâu sắc nền chính trị cả Đông lẫn Tây khi lựa chọn thể chế cho Nhà nước Việt Nam độc lập.

    Nhóm “Thanh Nghị” của Vũ Đình Hoè với nhiều luật gia danh tiếng như Phan Anh, Vũ Văn Hiền, Vũ Trọng Khánh... từng có những cuộc trao đổi, tranh luận trên tờ “Thanh Nghị” về các thể chế chính trị mà nước Việt Nam phải lựa chọn khi cảm nhận được thời cơ độc lập đang đến gần. Tuy nhiên, tất cả những mô hình và bước đi mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra, vào cái khoảnh khắc quyết định của lịch sử, cùng với độ lùi thời gian cho thấy, là một tư tưởng tiên tiến và một tinh thần Dân chủ rất hiện đại.

    Thế hệ chúng ta mất gốc hoàn toàn

    Sau thế hệ Vũ Đình Hòe, tại sao bắt đầu vắng bóng những trí thức lớn, kể cả khi có phong trào đi du học để tiếp nhận tri thức từ các nước phương Tây?

    Thế hệ chúng ta sau này mất gốc hoàn toàn. Nếu có tiếp cận phương Tây thì chỉ là tiếp cận văn minh bề ngoài, phương tiện sống, kiến thức. Chẳng hạn chúng ta biết tiếng Anh, nhưng không hiểu nền văn minh của Anh là như thế nào. Trong khi đó, thế hệ thời Vũ Đình Hòe tiếp thu cả nền văn hóa.

    Thời kỳ đổi mới sau này, dòng chảy từ thời Vũ Đình Hòe không chảy tiếp vì tư tưởng ấu trĩ của một số nhà lãnh đạo, nhận thức thì hạn hẹp, lại bị chi phối bởi lợi ích cho nên không tiếp cận được những giá trị.

    Cốt lõi của giáo dục cần phải quan tâm đến, nhất là trong bối cảnh hiện nay, là vẫn phải giáo dục con người. Kiến thức làm người là quan trọng nhất, sau đó mới đến kỹ năng và tri thức khác.

    Lâu nay ta thực dụng quá. Bằng cấp là cần thiết, là chuẩn mực nhưng chỉ để ý tới điều đó thôi mà không quan tâm đến người ta lấy bằng bằng phương thức nào, bằng chính danh hay ngụy danh, bằng tri thức thực sự hay bằng mua bán. Điều đó rất nguy hiểm.

    Tôi không tán thành phải quay về cái cũ, nhưng có những tinh thần xuyên suốt của giáo dục - triết lý giáo dục, phải có giá trị lâu dài. Những nhà Duy Tân đầu thế kỷ cũng từng đứng trước sự lựa chọn như chúng ta- từ bỏ cái gì và lựa chọn cái gì. Ngày xưa các cụ có triết lý rất đơn giản: thực học và thực nghiệp, cho nên không bị hư hỏng. Chúng ta đang khủng hoảng vì tiếp nhận quá nhiều giá trị ảo.

    Xin cảm ơn cuộc trò chuyện của ông.

    Hương Giang (Thực hiện)

    _________________________________

    Mời bạn đọc tham gia ý kiến theo mục phản hồi dưới đây hoặc gửi về email [email protected]. Xin cảm ơn.

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    10 phản hồi

    Bác Quốc phang thẳng câu "mất gốc hoàn toàn" là quá chính xác.
    - Xưa: Suốt đời chỉ biết đến đảng, nhất nhất theo chỉ đạo của đảng. Dân là gốc của nước nhưng dân không nghe thì đập chết cấm cãi, thấy dân oan khổ cũng ngậm tăm, không dám bênh, thế còn gốc không?
    - Nay: Chỉ vì mình, gia đình mình, phe nhóm mình. Đất nước tan hoang đầy ô nhiễm, không cần biết. Ngoại bang lấn ép, không cần hay. Dân oan khổ, quên đi cho nó lành, "đấu tranh thì tránh đâu". Gốc còn ở chỗ nào nữa?
    - Hỏi luôn các trí thức Việt Nam và toàn dân Việt Nam xem có bao nhiêu người thuộc sử Việt Nam? Cầm chắc số đông thuộc sử Tàu hơn sử Ta vì được xem truyện Tàu, phim Tàu vô cùng nhiều và rất thoải mái. Đến như mấy ông tiến sĩ sử học cũng còn không biết thành Đa Bang ở đâu, khi nhà báo hỏi kháy "tiến sĩ sử học sao không biết", các ông trả lời tỉnh bơ, đại loại "tôi thuộc chuyên ngành sử thế giới", "tôi thuộc chuyên ngành khảo cổ" (lãnh đạo bảo tàng lịch sử Việt Nam), "tôi thuộc chuyên ngành lịch sử đảng" ...

    Nhân đây, xin đưa ra giải pháp sủa chữa:
    - Bỏ ngay môn chính trị Mác Lê trong giáo dục. Thay vào đó, là môn Lịch sử văn hóa truyền thống & tư tưởng Việt Nam, dạy con người ta về lịch sử tổng quan của Việt Nam, khái quát về kho tàng văn hóa truyền thống của Việt Nam, lịch sử các loại hình tư tưởng và tôn giáo đã có ở Việt Nam từ đạo thờ sinh thực khí, đạo Mẫu, Nho giáo, Phật Giáo, Kito giáo, thuyết Tam Dân, tư tưởng dân chủ tư sản Âu Mỹ, tư tưởng cộng sản, tư tưởng dân chủ nhân quyền hiện đại ...
    - Mời gọi và hợp tác với các trường đại học danh tiếng của châu Âu, mở các chi nhánh ở Việt Nam. Có hai hệ với hai mức học phí, hệ toàn phần ở Việt Nam và hệ bán phần Việt Nam ( hai năm cuối, hoặc một năm cuối cùng, sinh viên được sang các nước châu Âu học tập).
    - Học vị Tiến sĩ, thạc sĩ sẽ đào tạo ở nước ngoài là chủ yếu. Trong nước, chỉ đào tạo bậc học Tiến sĩ, thạc sĩ ở những môn đặc trưng của Viêt Nam, như lịch sử Việt Nam, văn hóa nghệ thuật và âm nhạc Việt Nam, Y học cổ truyền .v.v...
    - Học bổng ngân sách chỉ cấp cho các trường hợp làm tiến sĩ thạc sĩ ở các trường thuộc TOP05 của thế giới. Còn lại, thich tiến sĩ thạc sĩ thì tự đi xin học bổng ngoại cấp hoặc bỏ tiền túi ra mà làm.
    - Giáo dục trong nước, tập trung cao độ vào chuẩn hóa chương trình và dạy tốt học tốt văn hóa phổ thông (ví như viết ra hệ điều hành chuẩn và nạp hệ điều hành tốt) và nâng cao năng lực đào tạo nghề thực dụng và kỹ sư thực hành.

    Đã ĐIẾC, còn MÙ!

    Tôi đồng ý với nhận xét của bác [mã số 26055] và cảm ơn bác về thông tin.
    Xin có ý kiến ngắn (viết nhanh):
    - Tôi đã có lần đề nghị rằng khi viết học hàm (Titel) „Tiến sỹ“ cần ghi kèm chuyên nghành cho rõ. Ông Trần Việt Hùng này học cái gì?
    - „Tiến sỹ“ là học hàm chuyển đổi từ „Phó tiến sỹ“ trước đây. („Tiến sỹ“ cũ, nay thành „Tiến sỹ khoa học“). „Tiến sỹ“ (PTS cũ) là người theo chuyên nghành hẹp và làm công việc theo sự chỉ đạo chuyên môn của TSKH, nghĩa là chưa đủ tư duy khoa học để tự khám phá một chuyên nghành. Không ghi chuyên nghành kèm học hàm là đúng như sự phê phán bệnh „hám danh“ nơi bài chủ; Lại là sự lừa đảo để „đánh lận trắng-đen“!
    - Phản biện mà không nghe „thủng“, thì là ĐIẾC;
    Phản biện phải đi kèm „tư vấn“ tức là phải dắt tay để dẫn mới đi được, thì là MÙ!

    Bótay-chấm-com!

    Thưa bác Dương Trung Quốc xin bác hãy cải chính lại câu nói của mình thì nó mới đúng ý nghĩa lời nói của một nhà Giáo Sư Sử Học !!!
    Theo Hai Lúa tôi bác Dương Trung Quốc lên nói :Thế hệ của chúng ta và con cháu chúng ta...Sống dưới chế độ XHCN do (...)VN lãnh đạo toàn diện thì sẽ mất gốc hoàn toàn.Thì có lẽ nó sẽ thực tế hơn...
    Xin các bác trí thức đừng có té nước theo mưa nữa ...

    Trích dẫn:
    ...
    Bộ Chính trị ban hành chỉ thị 42- CT/TW dành riêng cho LHH Việt Nam.

    Chỉ thị khẳng định "phát triển Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam là trách nhiệm của Đảng, ..."

    Một đàn trừu, nướng và thịt thôi - Thế thì hỏng !
    Bác 5xu và GS Ngô Bảo Châu (hình như) phải chăng không cần phản biện nữa ?

    http://www.khoahoc.com.vn/sukien/su-kien/31477_TS-Tran-Viet-Hung-Phan-bien-phai-di-doi-voi-tu-van.aspx

    TS Trần Việt Hùng: Phản biện phải đi đôi với tư vấn
    Ngày 08/02/2011

    Trong suốt thời gian trò chuyện trước thềm năm mới, TS Trần Việt Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT Việt Nam, nhấn mạnh nhiều về hoạt động phản biện của các nhà khoa học phải gắn với tư vấn, về việc tập hợp trí thức thông qua những đầu việc cụ thể. Đó cũng là những vấn đề trọng tâm mà Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (LHH Việt Nam) sẽ triển khai trong năm 2011.

    Đánh dấu bước phát triển mới

    Nhiều nhà trí thức, nhà khoa học cho rằng năm 2010 đánh dấu một bước chuyển mới trong hoạt động của LHH. Cụ thể bước chuyển đó là gì, thưa TS?

    Có thể nói, năm 2010 đã có một sự kiện quan trọng tạo cơ hội để đánh dấu một bước phát triển mới cho LHH Việt Nam thì chính xác hơn. Đó là việc Bộ Chính trị ban hành chỉ thị 42- CT/TW dành riêng cho LHH Việt Nam.

    Chỉ thị khẳng định "phát triển Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và đội ngũ trí thức KH&CN" và xác định mục tiêu "Đến năm 2020, xây dựng LHH Việt Nam thành tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh ở trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ KH&CN".

    Để thực hiện mục tiêu này, Bộ chính trị cũng đã đề ra bốn nhiệm vụ và giải pháp cần phải triển khai là: Tiếp tục củng cố, kiện toàn và phát triển tổ chức LHH Việt Nam; Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của LHH Việt Nam; Tiếp tục thể chế hóa, sửa đổi bổ sung, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến LHH Việt Nam; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với LHH Việt Nam.

    Nhận thức được tầm quan trọng của chỉ thị này, từ LHH trung ương đến LHH các địa phương, các hội ngành toàn quốc đã chủ động xây dựng chương trình hành động triển khai thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW của Bộ Chính trị.

    TS Trần Việt Hùng

    Trong năm qua, hoạt động này được thể hiện như thế nào, thưa TS?

    Hiện nay, LHH đang khẩn trương xây dựng năm dự án cụ thể để triển khai Chỉ thị 42-CT/TW là Dự án xây dựng Luật phổ biến kiến thức và Luật kỹ sư chuyên nghiệp, Dự án kiện toàn và phát triển tổ chức LHH, Dự án xây dựng cơ chế tư vấn giám định, phản biện xã hội, Dự án xây dựng cơ chế tài chính cho hoạt động của LHH và Dự án xây dựng quy chế hoạt động của Đảng đoàn LHH. Tuy nhiên, các hội thành viên, đặc biệt nhiều LHH địa phương đã không thụ động chờ đợi mà với sự quan tâm của các Đảng bộ địa phương đã chủ động xây dựng các chương trình hành động của mình một cách sáng tạo, phù hợp với tình hình và đặc điểm của địa phương mình.

    Ví dụ, LHH Hải Dương đã xây dựng cả một chương trình truyền bá kiến thức hoạt động hiệu quả và tạo được uy tín cho LHH địa phương. Ở LHH trung ương, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trong năm qua cũng đã có nhiều khởi sắc, đặc biệt, bước đầu đã xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp giữa LHH Việt Nam với Quốc hội trong lĩnh vực này.

    Thông qua Quốc hội, chúng ta đã chuyển tải được những ý kiến của đội ngũ trí thức KH&CN đối với những vấn đề quan trọng của đất nước như: Dự án đường sắt cao tốc, bauxite Tây Nguyên, quy hoạch Hà Nội... Ban Bí thư đã tin tưởng giao cho LHH nhiệm vụ tập hợp ý kiến của đội ngũ trí thức KH&CN đóng góp cho các dự thảo văn kiện trình Đại hội Đảng lần thứ XI .

    Có thể thấy các nhà khoa học đã thực sự chủ động vào cuộc trước các vấn đề nóng?

    Với sự ra đời của Chỉ thị 42-CT/TW, các nhà khoa học có thể chủ động vào cuộc khi có những sự kiện, những vấn đề quan trọng của đất nước, đặc biệt, những vấn đề liên quan đến khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, ở đây, tôi cũng xin nhấn mạnh, cái giá trị đặc sắc trong hoạt động tư vấn phản biện của LHH chính là phản biện độc lập, trung thực kèm theo tư vấn một cách khoa học. Nhìn vào ngôi nhà mới xây rồi nhận xét những điểm xấu, những điểm không hợp lý của nó thì dễ, nhưng đưa ra được những tư vấn cụ thể để chủ nhà có thể sửa ngôi nhà đó đẹp hơn, hợp lý hơn mới là điều giới khoa học và công nghệ chúng ta cần phải làm.

    Nhưng đâu đó vẫn có ý kiến nhận xét, phản biện kiểu... nói lấy được?

    Lâu nay cũng đã xảy ra một vài hiện tượng hơi quá đà trong phản biện. Một số người cho rằng phản biện phải là đối trọng. Điều đó không thực sự chính xác. Nếu nhìn từ góc độ tích cực, hoạt động tư vấn phản biện nghĩa là phải cùng với Nhà nước, cùng Chính phủ tìm ra những cách đi, những cách làm tốt hơn, có lợi hơn cho đất nước.

    Giao từng đầu việc cụ thể

    Mấy năm nay nước ta đã nói đến chuyện trải thảm đỏ chiêu mộ nhân tài như cấp nhà, mua xe... Liệu những đãi ngộ này có thu hút được nhân tài, thưa TS?

    Chúng ta đang thu hút nhân tài theo cách cổ điển và xơ cứng. Chúng ta đặt ra những tiêu chuẩn như TS nước ngoài về được cấp nhà bao nhiêu m2, trả lương theo hệ số nào. Làm kiểu ấy chẳng bao giờ thu hút được nhân tài.

    Theo TS, người tài cần nhất cái gì?

    Cái người tài cần nhất không phải là nhà cửa, lương bổng mà là môi trường làm việc, môi trường sống, môi trường văn hóa. Nhiều địa phương vẫn đưa ra những chính sách thu hút nhân tài theo kiểu mời nhân tài về ở hẳn. Làm sao mà một trí thức đang sống ở Hà Nội có thể đưa vợ con lên một nơi heo hút để ở cả đời được. Chúng ta đã từng có chính sách luân chuyển cán bộ, đặc biệt là cán bộ ngành giáo dục. Nhưng thực tế đáng buồn là đi thì dễ nhưng về thì rất khó. Điều này lý giải vì sao giới trí thức cứ quyết bám trụ lại Hà Nội và TP.HCM.

    Thay vì chính sách đãi ngộ như một số địa phương đang áp dụng hiện nay, có thể tìm ra những cách khác để "kéo" nhân tài về phục vụ đất nước không, thưa TS?

    Chúng ta hãy đưa ra đầu việc, tuyển chọn những chuyên gia giỏi về thực hiện trong vài tháng, có thể một vài năm. Xong việc họ lại trở về môi trường sống và làm việc của họ. Ví dụ, như trường hợp GS Ngô Bảo Châu, nếu cứ mời GS về nước ở hẳn thì chỉ một vài năm, không có điều kiện trao đổi với những tinh hoa toán học trên thế giới thì kiến thức cùng bị mòn đi không phát triển được.

    Cá nhân tôi cho rằng, nước ta cũng đang có đội ngũ trí thức giỏi rải rác ở nhiều nơi trên thế giới. Chúng ta không nên mời họ về hẳn trong nước làm việc. Nhưng, đối với những vấn đề mà chúng ta cần và với đãi ngộ hợp lý,chúng ta có thể thu hút các chuyên giỏi từ khắp nơi trên thế giới . Hãy đưa các đầu việc cụ thể kèm theo đãi ngộ phù hợp với từng điều kiện cụ thể chứ không thể áp dụng chung chung theo kiểu cấp nhà, cấp xe, với yêu cầu phải ở lại hẳn.

    LHH cũng đang bàn tính đến chuyện này, thưa TS?

    Chúng tôi đang dự kiến thử nghiệm: Trong năm tới, các ban chức năng phải đưa ra hệ thống các vấn đề lớn cần phải giải quyết. Ví dụ, lũ lụt ở miền Trung, năm nào cũng có, giải pháp như thế nào, sống chung hay giảm thiểu được nó. Khi có đầu việc, chúng ta mời các chuyên gia, cả trong và ngoài nước cùng tham gia đóng góp ý kiến, đề xuất giải pháp. Chúng tôi cũng đang xây dựng ngân hàng dữ liệu chuyên gia. Ngân hàng này sẽ giúp chúng tôi tập hợp được nhiều chuyên gia giỏi trong nhiều lĩnh vực. Khi cần là sẽ có. Tuy nhiên, ở đây, LHH Việt Nam sẽ là đầu mối nhưng phải có hỗ trợ của Nhà nước về cơ chế cũng như kinh phí để LHH có thể mời gọi các chuyên gia trong nước, Việt kiều và cả chuyên gia nước ngoài tham gia.

    Xin cảm ơn TS!

    Một số hoạt động nổi bật của LHH trong năm 2010
    - Ngày 28/4, tại Hà Nội tổ chức thành công Đại hội toàn quốc lần thứ VI của LHH Việt Nam. Đại hội đã bầu Hội đồng TƯ nhiệm kỳ VI, bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt.

    - Tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW của Bộ Chính trị: Trong năm 2010 LHH Việt Nam đã tổ chức nhiều hội nghị triển khai thực hiện Chỉ thị 42 ở cả hội ngành trung ương, các LHH địa phương thuộc 3 miền Bắc ,Trung, Nam.

    - Tổ chức lấy ý kiến đóng góp của giới trí thức KH&CN cho dự thảo các văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI tại cả ba miền Bắc ,Trung, Nam. Các buổi ý kiến được đánh giá là có chất lượng tốt, các ý kiến đều rất thiết thực, có tinh thần trách nhiệm cao đối với Đảng và Nhà nước.

    - Tổ chức tư vấn phản biện các dự án quan trọng quốc gia. Năm 2010, LHH Việt Nam đã tư vấn, phản biện cho hàng loạt các vấn đề lớn của đất nước như đường sắt cao tốc, bauxite Tây Nguyên... Những hoạt động này đã gây được tiếng vang lớn đối với xã hội, thể hiện được sự chủ động tích cực của giới trí thức KH&CN Việt Nam trong việc đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

    - Tổ chức thành công Hội nghị Liên đoàn các tổ chức kỹ sư Đông Nam Á 2010 (CAFEO 28). Hội nghị đã thu hút sự tham gia của khoảng 300 kỹ sư chuyên nghiệp đến từ 10 tổ chức thành viên Liên đoàn các tổ chức kỹ sư Đông Nam Á; ...Với nhiều hoạt động hội thảo, vinh danh... CAFEO 28 được các đoàn đánh giá là hội nghị có chất lượng tốt nhất trong các kỳ CAFEO từ trước tới nay.
    Theo Bee.net

    Cốt lõi của giáo dục cần phải quan tâm đến, nhất là trong bối cảnh hiện nay, là vẫn phải giáo dục con người. Kiến thức làm người là quan trọng nhất, sau đó mới đến kỹ năng và tri thức khác.( Ý kiến ông DTQ )

    ****
    Kiến thức làm người mà không có kỷ năng khoa học thì giống hủ nho, không ổn đâu ! Phải có tri thức khoa học mới có thể tự lực sống .

    Phải nói rõ hơn nguyên do là nền giáo dục, văn hóa, thông tin, văn nghệ XHCN làm con người thiếu một môi trường sống trong tư duy đa phương và có chiều cao chiều sâu tư tưởng nên khiến cho con người thiếu kỷ năng sống để có thể ứng xử tốt và hòa nhập vào thế giới văn minh của thế kỷ 21 .

    Thế kỷ mà sự tiếp cận pha trộn văn hóa rất cao nhờ có thông tin nhiều chiuều giao lưu dễ dàng thông tin liên thông toàn cầu !

    Ở cấp đại học Triết học, Chánh trị, Việt Nam học, Hoa kỳ học, Nhật học...., là các chuyên ngành khoa học ( nhiều chuyên ngành VN chưa có ) phải có, phải học chuyên sâu nghiên cứu tường tận ví như bà Condolizza Rice có bằng Liên Xô học. Học như một vài tiết học là vô bổ. Triết học và chánh trị còn không thể phù hợp với khả năng người học các chuyên ngành như toán, lý, hóa, khoa học thực nghiệm. Những người này ít có khiếu về văn học để tiếp thu môn triết, văn, chánh trị khi buộc học phải học thì chỉ học vẹt, nhanh chóng quên hết !

    Tôi không tán thành từ “mất gốc” và “ giá trị ão” mà nên dùng từ “văn hóa què cụt ” và sự “bắt chước hời hợt” vì trình độ văn hóa chung của xã hội không cao không toàn diện thành ra không có khả năng thấu hiểu và ứng dụng khiến có sự nhầm lẫn giửa “lợi thế”ví dụ giàu có sắc đẹp và “giá trị” là khả năng tài trí có được do cố công rèn luyện. Nhầm lẫn “phương tiện” vật chất ví dụ xe hơi nhà lầu là ...”giá trị” tức tài năng đức độ làm nên uy tín trong cộng đồng ( Cái áo không làm nên thấy tu ) .

    Cái khác nhất là “thế hệ vàng” 1945- 1948 có nhiều chọn lựa (trước khi bị CS hóa ) khi đó Liên Xô chủ trương trước tiên nắm lấy các tổ chức không CS, đóng vai người không CS và sau đó biến tổ chức đó thành CS, tiêu diệt hết đối lập đã lộ diện. Ông Bảo Đại đã nhân dịp ra nước ngoài bỏ đi , Cụ Nguyễn Hải Thần công khai chống đối bị thủ tiêu, các đảng phái khác bị vu khống triệt hạ như vụ án phố Ôn như Hầu ...kế hoạch này có đồng tình và chủ động của ông Võ nguyên Giáp và sự ủng hộ của ông Phạm văn Đồng ( cấp phó của ông Nguyễn Hải Thần ) .

    Sự thanh lọc kiểu đó càng ngày càng vô cùng tàn khốc mà cực điểm là qua CCRĐ rồi sau đó là vụ án Nhân va9n- Giai pẩm !.

    Đó cũng là câu trả lời vì sao từ đó đến nay nguyên khí quốc gia tan rã ...cho dù ta phải biết thời đại nào cũng có anh hùng . Tuy nhiên anh hùng không là đối thủ của ...súng đạn ! Một ông trí thức không dám dụng đến sinh mạng các em nhỏ còn một Angka Campuchia có thể giết hàng loạt trí thức bằng súng !

    Trần Thị Hồng Sương

    Suy để Hiểu

    Thưa quý bác,
    Tôi lại có phần đồng tình với ý tứ của ông Dương Trung Quốc.
    Xin được diễn giải như sau:
    Chúng ta đang chứng kiến một thế hệ tự cho là tinh hoa (Elite), „đỉnh cao trí tuệ“ mà đã mất GỐC là NỀN TẢNG VĂN HÓA cho nên „nhận thức thì hạn hẹp“, tầm nhìn không vượt quá cái mũi mình (bị chi phối bởi lợi ích); Cái thói „cú mượn lông công“ (chỉ để ý tới bằng cấp) chính là kết quả và hệ lụy của „công cuộc mất gốc hoàn toàn“ đó.
    Tôi tự hy vọng suy nghĩ của mình không sai lệch lắm và ông Dương Trung Quốc không … bị trách nhiệm gì về sự suy hiểu này.

    Thân mến.

    Đọc bài phỏng vấn ông Dương Trung Quốc, một nhà gọi là nghiên cứu Sử mà than rằng: "Thế hệ chúng ta mất gốc hoàn toàn ". Nếu thật như vậy thì phải chỉ đích danh: Ai, tổ chức nào, cái gì...đã làm cho thế hệ chúng ta mất gốc hoàn toàn? Chứ chỉ nói chung chung ba phải như :"tư tưởng ấu trĩ của một số nhà lãnh đạo, nhận thức thì hạn hẹp, lại bị chi phối bởi lợi ích cho nên không tiếp cận được những giá trị...Lâu nay ta thực dụng quá...Tôi không tán thành phải quay về cái cũ...". Một nhà nghiên cứu Sử, một ông nghị mà trả lời phỏng vấn theo kiểu "ngậm hột thị" thế này thì đúng là" mất gốc hoàn toàn" hoặc sắp " mất gốc hoàn toàn" rồi.

    Bác Dương Trung Quốc nói vậy không đúng. Có rất nhiều trí thức (cả Tây học lẫn Ta học) của Việt Nam đương đại có tầm nhìn và có tấm lòng giống cụ Hòe, nhưng họ có được môi trường để vùng vẫy giống cụ Hòe không? Tờ Thanh Nghị có bị cấm cửa, có bị đặt tường lửa, có bị cho tin tặc đánh phá không? Những người như Nguyễn Tiến Trung, Lê Công Định, Cù Huy Hà Vũ v.v... có được trọng dụng như cụ Hòe không? Cụ Hòe đánh giá 'giai đoạn từ 1945 đến 1948 là “tuần trăng mật” giữa những người cộng sản và những trí thức khao khát Dân chủ', thật chí lý... Và đó cũng là nguyên nhân dẫn đến sự ra đi của thế hệ vàng ở Việt Nam.