Chính phủ [đổ lỗi]: Nguyên Chủ tịch Vinashin 'độc đoán, gia trưởng'

  • Bởi Khách
    20/10/2010
    2 phản hồi
    Chủ đề: Kinh tế
    Lỗi tại Vinashin lừa dối Chính Phủ? Vậy ai là người liên tục ra lệnh tạm hoãn thanh tra Vinashin?

    Phân tích nguyên nhân dẫn đến sai phạm ở Vinashin, Chính phủ đánh giá, các chức danh chủ chốt ở tập đoàn này đều tập trung vào một người. "Trong những năm gần đây, người này đã trở nên độc đoán, gia trưởng”, Chính phủ nhìn nhận.

    Ngày 19/10, Chính phủ đã gửi bản báo cáo 18 trang tới ĐBQH, trong đó hơn một phần ba lược thuật lại sự hình thành của tập đoàn và những thành tựu đóng góp cho ngành đóng tàu Việt Nam.

    Khi điểm lại khó khăn, yếu kém, Chính phủ cũng không quên phân tích nguyên nhân khách quan đến từ phía cuộc suy thoái tài chính toàn cầu.

    "Nội bộ" đồng tình với sai trái

    Về phía chủ quan, Chính phủ cho rằng, vì công tác dự báo còn nhiều bất cập, nên việc lập kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư không chính xác.

    Các dự án đầu tư quá nhiều, dàn trải, có dự án đầu tư bằng 100% vốn vay, nhiều dự án chưa đưa vào sử dụng nhưng vẫn phải trả lãi. Phần lớn dự án chỉ được bố trí chưa đến 50% tổng vón.

    "Khi tập đoàn kiến nghị cho mua tàu cũ vận chuyển hành khách Bắc - Nam, Thủ tướng Chính phủ không đồng ý và chỉ cho chủ trương là thực hiện đóng mới. Việc tập đoàn mua tàu cũ (Hoa Sen) là cố ý làm trái với sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và pháp luật về đầu tư”, Chính phủ kiểm điểm. Ngay khi được tin Vinashin chuẩn bị mua chiếc thứ hai, Chính phủ đã lập tức "thổi còi" tạm ngừng và kiểm điểm việc mua tàu cũ.

    Cùng với đó là tình trạng đầu tư dàn trải, cho vay và bảo lãnh cho các công ty liên kết vay trong khi đây là đơn vị làm ăn kém hiệu quả, không trả được nợ.

    Để giải quyết, tập đoàn phải đi vay nợ mới để trả nợ cũ, vay ngắn hạn trả dài hạn, thậm chí lấy vốn lưu động để chi đầu tư.

    Kết quả, năm 2009 tập đoàn kinh doanh thua lỗ tới 1.600 tỷ đồng, năm 2010 sẽ tiếp tục thua lỗ, trong bối cảnh đến tháng 6/2010, tổng số nợ của tập đoàn đã là 86 nghìn tỷ đồng.

    Chính phủ nhìn nhận mô hình tập đoàn đang triển khai thí điểm, nhưng ở Vinashin trong thời gian dài (từ khi còn là tổng công ty) tập trung các chức danh Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Chủ tịch Tập đoàn, Tổng giám đốc vào một người.

    Trong khi đó, Đảng ủy, Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát, các phó tổng giám đốc yếu kém, đấu tranh, không thực hiện được chức năng, nhiệm vụ được giao về lãnh đạo, quản lý, kiểm tra, giám sát, ngược lại còn đồng tình với những việc làm sai trái của người đứng đầu tập đoàn.

    Việc quản lý nhà nước và thực hiện quyền chủ sở hữu của Chính phủ với tập đoàn còn lúng túng. Bộ Giao thông Vận tải chưa phát hiện kịp thời những yếu kém trong hoạt động và cố ý làm trái của tập đoàn để chủ động, đề nghị các cơ quan chức năng và báo cáo Thủ tướng ngăn chặn, xử lý.

    Chính phủ cũng thừa nhận việc lập DN, đầu tư cũng như quản lý sử dụng vốn, chọn cán bộ vẫn còn bất cập, sơ hở. Dù trong ba năm có 11 cuộc thanh tra, kiểm toán, giám sát vậy nhưng lãnh đạo tập đoàn đã không hề nghiêm túc chấp hành.

    Tập đoàn báo cáo sai, nên quản lý nhà nước không theo kịp

    Đã như vậy, “các bộ chức năng được giao trách nhiệm đã không phát hiện được việc tập đoàn báo cáo không trung thực”.

    Nhiều năm liền Vinashin báo cáo không trung thực về sử dụng vốn, về đầu tư và tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh. Năm 2009 lỗ 1.600 tỷ đồng nhưng lại báo cáo lãi 750 tỷ đồng, quý 1 năm 2010 thua lỗ vẫn báo cáo lãi gần 100 tỷ đồng.

    “Khuyết điểm này của lãnh đạo tập đoàn làm cho cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan chủ sở hữu cấp trên nắm không đúng thực trạng nên chỉ đạo không phù hợp, không kịp thời”, Chính phủ nhấn mạnh.

    Đáng chú ý, ở dưới phần nhận định về việc báo cáo không trung thực, Chính phủ lại liệt kê rất rõ những động thái kiểm soát "liên tục nhắc nhở, liên tục theo sát".

    Chính phủ khẳng định "ngay từ năm 2006 khi tập đoàn đang phát triển tốt, Thủ tướng đã chỉ đạo kiểm tra, giám sát việc huy động vốn, đầu tư hiện đại hoá nâng cấp đóng mới tàu biển".

    Như Chính phủ nhận định thì trong các năm vừa qua đã liên tục cắt giảm các dự án không cấp thiết, thường trực Chính phủ đã họp nhiều lần để tháo gỡ khó khăn. Nào bổ sung vốn điều lệ, rút vốn từ ngân hàng, bảo hiểm, cho phát hành trái phiếu trong nước, vay lại trái phiếu CHính phủ, giám sát tài chính...

    Thậm chí "từ 2008 đến nay khi tập đoàn bộc lộ khó khăn, Thủ tướng liên tục yêu cầu theo sát chỉ đạo và ngăn chặn sai phạm". Rồi, Thủ tướng cũng đã lập Tổ công tác liên ngành đề xuất nhiều giải pháp. Đầu năm 2010 thanh tra toàn diện và đến giữa năm bắt tay vào việc tái cơ cấu.

    "Thường trực Chính phủ yêu cầu tập đoàn rút kinh nghiệm sâu sắc khi để rơi vào tình trạng này", báo cáo đánh giá.

    Cũng tại phiên khai mạc kỳ họp QH sáng nay, Thủ tướng đã nhận "trách nhiệm của Chính phủ" về các sai phạm của Tập đoàn.

    Kế hoạch để vay mới

    Sau khi đánh giá những hạn chế, yếu kém, Chính phủ khẳng định, đang chỉ đạo thực hiện nhiều giải pháp để tái cơ cấu.

    Chẳng hạn, hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước và quản lý của chủ sở hữu với DN có vốn nhà nước. Khi chưa kịp sửa đổi quy định hiện hành, Thủ tướng đã yêu cầu các tập đoàn, tổng công ty phải báo cáo Chính phủ khi quyết định những vấn đề hệ trọng như việc vay vốn ở nước ngoài phải có ý kiến thẩm định của bộ quản lý và bộ tài chính.

    Tiến hành khẩn trương, quyết liệt giải pháp tái cơ cấu, sớm ổn định sản xuất, củng cố uy tín, thương hiệu tập đoàn. "Cương quyết không để vỡ nợ, sụp đổ, gây tác động xấu đến sự phát triển của ngành công nghiệp đóng tàu, mức độ tín nhiệm vay, trả nợ quốc tế và môi trường đầu tư chung của đất nước".

    Trước mắt, thu hẹp phạm vi sản xuất kinh doanh, cắt giảm đầu tư, quản lý sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, tập trung sức để duy trì ngành đóng, sửa chữa tàu. Kiện toàn bộ máy lãnh đạo, cố gắng đảm bảo tối đa việc làm, đời sống cho người lao động.

    Liên quan đến những sai phạm vừa qua, Chính phủ cho hay, đã yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm và xử lý nghiêm minh những người vi phạm.

    "Tập đoàn đã lên phương án đàm phán với các ngân hàng, tổ chức tín dụng về việc tái cơ cấu nợ, giãn nợ, khoanh nợ và kế hoạch vay mới", Chính phủ khẳng định.

    Theo đó, đang khẩn trương đàm phán để duy trì các hợp đồng dở dang, đã xây dựng phương án sắp xếp, giảm đầu mối DN thành viên để tập trung đóng và sửa chữa tàu, công nghiệp phụ trợ, đào tạo...

    Đến 2012 sau khi tái cơ cấu sẽ còn khoảng 60 DN thành viên. Các DN còn lại sẽ được xử lý dưới các hình thức chuyển nhượng vốn, bán, sáp nhập, giải thể phù hợp.

    Chính phủ cũng sơ lược một số "thành tựu" sau ba tháng tái cơ cấu, chẳng hạn, bàn giao được 5 tàu đóng mới, từ nay đến cuối năm sẽ bàn giao thêm 35 tàu khác. Hơn 1.000 công nhân nghỉ việc ở Nhà máy đóng tàu Dung Quất đã trở lại làm việc. Đến tháng 1/2011 sẽ hạ thuỷ được tàu chở dầu 104.000 tấn.

    Định kỳ đánh giá lãnh đạo

    Nhiều bài học kinh nghiệm được rút ra, như "chiến lược phát triển kinh doanh 5 năm và hàng năm của các tập đoàn kinh tế phải được cơ quan chủ sở hữu cấp trên và cơ quan quản lý thẩm định, phê duyệt, kiểm tra, giám sát".

    Việc giao quyền tự chủ cho tập đoàn là cần thiết nhưng phải đảm bảo hoàn thiện pháp luật vè huy động vốn, đầu tư, tuyển chọn, sử dụng, đánh giá cán bộ.

    Bố trí đủ mạnh Hội đồng quản trị, ban kiểm soát đủ năng lực, đặc biệt Chủ tịch Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc. Đặc biệt, thực hiện nghiêm việc định kỳ đánh giá hiệu quả quản lý, điều hành của bộ máy lãnh đạo DN.

    "Quy định rõ hơn nhiệm vụ và trách nhiệm các cơ quan đại diện chủ sở hữu, các bộ có chức năng quản lý nhà nước trong kiểm tra, đánh giá. Giao cho một đầu mối thống nhất thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu với DN ở bộ, địa phương. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế và tổ chức giám sát chặt chẽ tình hình hoạt động của DN, nhất là việc huy động, sử dụng vốn vay", Chính phủ khẳng định.

    Lê Nhung

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    2 phản hồi

    Ông Nguyễn Tấn Dũng dù có giải trình đổ lỗi cho mộ tỷ nguyên nhân "khách quan", dù có gân cổ đã làm một tỷ việc để quản lý trực tiếp Vinashin, dủ có đổ lỗi cho vài vạn người làm công ăn lương của Tập đoàn, dù có "đổ dầu châm lửa" kết tội Phạm Thanh Bình, dù có lảm nhảm một tỷ ngày....thì cuối cùng vẫn chính là ông ta đã ngu dốt, phá hoại bao che và tham nhũng làm thiệt hại cả trăm ngàn tỷ, một vụ đổ bể bậc nhất so với GDP của một nước.

    Tập đoàn Vinashin trực thuộc chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng tham lam và ngu dốt....

    Vinashin và các tập đoàn NN dưới sự bảo kê của ông Dũng chỉ là các ổ sâu mọt phá hoại đất nước.

    Ông Dũng phải bị cách chức và kết tội trước Tòa án.

    HÓA RA VIỆT NAM KHÔNG CÓ CHÍNH PHỦ

    Nguyễn Xuân Diện: Ồh! Ông Hà Văn Hiền nói vậy, hóa ra nước mình không có Chính phủ. Thế mà lâu nay tôi cứ tưởng VN có Chính phủ, đứng đầu là Ông Nguyễn Tấn Dũng!

    'Không cơ quan nào chịu trách nhiệm chính về Vinashin'

    Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội chiều 20/10, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội Hà Văn Hiền cho rằng đây cũng là một nguyên nhân dẫn tới sự lỏng lẻo trong quản lý và giám sát Vinashin.

    - Vấn đề của Vinashin được rất nhiều cử tri quan tâm và dự kiến sẽ được trình bày toàn diện trước Quốc hội. Nhưng đến khi thông qua chính thức chương trình kỳ họp thì chỉ được trình bày trong một phần của báo cáo tình hình kinh tế xã hội. Vì sao vậy?

    - Trong chương trình của kỳ họp có việc Chính phủ báo cáo tình hình tại Vinashin. Quốc hội cũng sẽ thảo luận về vấn đề này. Vinashin chỉ là một doanh nghiệp nên phần thảo luận cũng chỉ nằm trong tình hình kinh tế xã hội chung của đất nước.

    - Nhưng Vinashin là vấn đề được cử tri đặc biệt quan tâm, tại sao Quốc hội không dành riêng một buổi thảo luận?

    - Quốc hội dành ra 2 ngày để thảo luận về tình hình kinh tế xã hội và các đại biểu Quốc hội có quyền phát biểu ý kiến trong thời gian đó về các vấn đề mà cử tri quan tâm. Không ai hạn chế đại biểu có ý kiến về vấn đề Vinashin trong 2 buổi thảo luận và chắc chắn sẽ có nhiều người đề cập đến chủ đề này.

    - Báo cáo thẩm tra về tình hình kinh tế xã hội của Ủy ban Kinh tế Quốc hội cũng có đề cập đến Vinashin nhưng rất sơ sài và không nói đến trách nhiệm của những tổ chức có liên quan. Vì sao vậy?

    - Trách nhiệm của các cơ quan liên quan đến đâu và như thế nào thì sẽ có các cơ quan chức năng làm rõ. Trong khuôn khổ báo cáo, Ủy ban Kinh tế chỉ có thể đề cập đến những vấn đề chung như vậy thôi.

    Thực ra thì trong những đợt giám sát trước (từ năm 2008), Quốc hội đã cảnh báo rồi nhưng rồi kiểm tra, xử lý chưa tới nơi, tới chốn dẫn đến việc nợ nần chồng chất cao đến mức không có khả năng thanh toán và đứng trước khả năng phá sản.

    - Sự việc ở Vinashin đã được cảnh báo nhưng vẫn để kéo dài mà đến khi xử lý thì hậu quả cũng khá nặng nề, theo ông liệu có sự bao che?

    - Vấn đề ở đây là do quản lý chưa chặt chẽ và bản thân doanh nghiệp thì báo cáo sai sự thật, quản lý cũng chưa tốt dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, quy trình ra quyết định đầu tư không chuẩn… Rồi có cả vấn đề bố trí cán bộ trong doanh nghiệp đấy, dẫn đến khó khăn của Vinashin.

    - Còn trách nhiệm của những cơ quan quản lý nhà nước đối với vấn đề Vinashin?

    - Các cơ quan quản lý với chức năng là chủ sở hữu đã thực hiện chức năng của mình chưa rõ ràng, chưa đến nơi, đến chốn. Thế nhưng, ở đây có một lý do nữa là không có cơ quan nào làm đầu mối, chịu trách nhiệm chính, mà bị phân khúc, chia cắt. Cũng vì thế, trong quá trình cải cách doanh nghiêp hiện nay, ngoài việc làm rõ chức năng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu ra, còn phải chỉ ra một cơ quan có chức năng chịu trách nhiệm chính. Chỉ có vậy, khi doanh nghiệp gặp vấn đề mới có chỗ để quy kết trách nhiệm.

    Hoàng Ly

    Nguồn: VNExpress.