Tùy bút cúm 10/07/09: WHO: Cần giảm áp lực lên công tác xét nghiệm cúm

  • Bởi htn
    Jul 10, 2009
    0 phản hồi

    http://dichcum.com/index.php/cung-nhau-ngam-nghi/166-tuy-but-cum-100709-who-can-giam-ap-luc-len-cong-tac-xet-nghiem-cum

    1. Tên mới cho virus cúm đại dịch: H1N1/09

    Kể từ khi virus cúm mới xuất hiện, đã có nhiều vấn đề nảy sinh với việc gọi tên virus này thế nào cho đúng.

    Ban đầu, người ta gọi nó là virus cúm heo (tên tiếng Anh: swine flu) vì đây là chủng H1N1, mà H1N1 từ trước đến nay chuyên nhiễm lên heo.

    Nhưng một vấn đề lại xảy ra: virus H1N1 này lại lây rất mạnh từ người sang người, và lại không phát hiện được nó xuất hiện tự nhiên trên heo.

    Vì vậy, tên gọi "cúm heo" hoàn toàn không phù hợp, gây nhầm lẫn cho người dân, và làm cho ngộ nhận là ăn thịt heo bị cúm. Thậm chí, Ai Cập còn ra lệnh giết toàn bộ đàn heo, làm cho nông dân chăn nuôi biểu tình đánh nhau với cảnh sát nhiều nơi trên cả nước [1].

    Vì vậy, Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO) trong tháng 5 đã chuyển sang gọi tên virus mới là A/H1N1 hoặc A (H1N1). Nhưng cách gọi này cũng không ổn.

    Các virus cúm theo mùa thông thường cũng có chủng có tên H1N1, và chủng H1N1 thông thường rất khác với chủng H1N1 mới xuất hiện. Vì vậy, cách gọi này đã và đang gây nhầm lẫn cho giới chuyên môn.

    Trong vài ngày qua, WHO đã thỏa thuận cùng với Tổ chức Lương nông Thế giới (FAO) và Tổ chức Thế giới về Sức khỏe Động vật (OIE), cùng nhau gọi tên virus cúm mới là H1N1/09 [2]. H1N1 là tên chủng virus, và 09 là năm virus vừa xuất hiện 2009.

    Đây có lẽ là cách gọi tên tốt nhất cho virus cúm H1N1 đang gây đại dịch hiện nay.

    2. WHO: Cần giảm áp lực lên công tác xét nghiệm cúm

    Cho đến ngày 06/07/2009, trên thế giới đã có 94.512 ca bệnh, trong đó có 429 ca tử vong [3]. Virus cúm H1N1/09 đã lây lan ra 137 quốc gia và vùng lãnh thổ.

    Tại Đông Nam Á, quốc gia còn lại cuối cùng là Miến Điện cũng đã vừa xác nhận có virus H1N1/09. Xem ra, bây giờ chỉ còn lại các nơi không có ai lui tới là không bị cúm, như Bắc Triều Tiên, Mông Cổ, các nước Trung Á, châu Phi khu vực Sahara nóng bỏng, đảo Greenland và Nam Cực băng giá [4].

    Ngay khi mở đầu cuộc họp báo cáo dịch cúm ngày 07/07/2009 vừa qua, WHO cho biết tình hình hiện nay đã biến đổi rất khác với trước đây [2].

    Tổ chức quốc tế này khuyến cáo các nước đã có cúm hiện diện, thay vì tiếp tục làm xét nghiệm trên tất cả ca bệnh để xác nhận có H1N1/09 thì hãy chuyển sang theo dõi các chỉ tiêu lớn hơn trên toàn quốc gia, như các biểu hiện bệnh tương tự cúm, hoặc viêm phổi.

    Lý do là hiện nay do số lượng các ca nhiễm cúm đang tăng lên nhanh chóng, các xét nghiệm đã làm cho các phòng thí nghiệm bị quá tải về cả hóa chất, thiết bị, và nhân lực. Thế giới sẽ rất khó để có thể tiếp tục xét nghiệm như đã làm trong khoảng 2 tháng qua, và nên chuyển sang các chỉ tiêu mới và theo dõi khuynh hướng biến động của đại dịch cúm. WHO cũng cho biết rằng các quốc gia nên theo dõi các ca có biểu hiện khác lạ, như nặng hơn bình thường, đột nhiên có nhiều người bị nhiễm trên một địa phương, hoặc triệu chứng mới và chưa được công bố.

    WHO nhấn mạnh là việc chuyển sang theo dõi các chỉ tiêu mới sẽ làm giảm gánh nặng hiện nay đang quá mức cho các phòng thí nghiệm trên thế giới.

    Riêng các quốc gia chưa phát hiện có cúm H1N1 thì vẫn nên tiếp tục làm xét nghiệm để xác nhận sự hiện diện của virus này.

    3. Cần giảm áp lực cho các phòng thí nghiệm của Việt Nam

    Cho đến ngày 08/07/2009, VN xác nhận đã có 259 ca nhiễm H1N1/09 [5]. Tất cả các ca bệnh đều có tình trạng ổn định. Rất nhiều người đã hồi phục và xuất viện.

    Nước ta hiện vẫn đang đặt trọng tâm vào việc làm xét nghiệm phòng thí nghiệm cho các ca nghi nhiễm/đã nhiễm. Xét nghiệm RT-PCR (để chẩn đoán sự hiện diện của virus trong bệnh phẩm) được thực hiện không chỉ một lần, mà đến hai lần.

    Đây là điều khác với thế giới vì đa số các nước đều chỉ làm một kiểm tra RT-PCR. Thậm chí, bây giờ nhiều nước đã chuyển sang không làm RT-PCR cho các ca bệnh nhẹ nữa mà chỉ dựa vào chẩn đoán qua triệu chứng.

    Theo ý kiến của tôi, xét nghiệm RT-PCR hai lần của VN có thể cần thiết lúc ban đầu khi cúm vừa xuất hiện, nhưng nay đã không còn hữu ích, và lại làm duy trì áp lực lớn lên các phòng thí nghiệm. Quy trình và kỹ thuật RT-PCR của VN đã tốt, làm một lần đã quá đủ. Sắp tới khi số bệnh nhân tăng nhiều hơn thì VN có thể bỏ việc thực hiện RT-PCR mà chuyển sang chẩn đoán qua triệu chứng, và chỉ nên làm xét nghiệm với các ca bệnh nặng.

    4. Về các trường hợp virus cúm kháng thuốc vừa xuất hiện

    Trong khoảng 2 tuần vừa qua, đã xuất hiện 3 ca cúm H1N1/09 kháng với thuốc Tamiflu tại Đan Mạch, Nhật Bản, và Hồng Kông [6].

    Các ca này chỉ là cá biệt và người ta chưa thấy có sự lây lan của các virus này qua người khác. Cả 3 người bệnh đều đã hồi phục hoàn toàn.

    WHO nhấn mạnh rằng kháng thuốc là sự kiện bình thường của tất cả các loại dịch bệnh, và 3 ca vừa qua chỉ là hiện tượng đã được đoán trước. Điều trị bằng thuốc vẫn là cách quan trọng để chống lại cúm.

    VN chưa phát hiện ca nào có virus kháng thuốc chống cúm.

    ===

    [1]: http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8031490.stm
    [2]: http://www.who.int/mediacentre/pandemic_h1n1_presstranscript_2009_07_07.pdf
    [3]: http://www.who.int/csr/don/2009_07_06/en/index.html
    [4]: http://www.who.int/csr/don/Map_20090706_0900.png
    [5]: http://www.moh.gov.vn/homebyt/vn/portal/index.jsp
    [6]: http://www.who.int/csr/disease/swineflu/newsbriefs/h1n1_antiviral_resistance_20090708/en/index.html

    HX Thiện.

    Từ khóa: 

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    0 phản hồi